{"id":147930,"date":"2026-07-08T17:35:47","date_gmt":"2026-07-08T17:35:47","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=147930"},"modified":"2026-07-08T17:35:47","modified_gmt":"2026-07-08T17:35:47","slug":"nje-europe-me-e-forte-brenda-nje-nato-je-me-te-forte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/07\/08\/nje-europe-me-e-forte-brenda-nje-nato-je-me-te-forte\/","title":{"rendered":"Nj\u00eb Europ\u00eb m\u00eb e fort\u00eb brenda nj\u00eb NATO-je m\u00eb t\u00eb fort\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Xhemal GJUNKSHI<\/strong><\/p>\n<p>E gjith\u00eb bota me syt\u00eb nga Samiti i NATO-s n\u00eb Ankara<\/p>\n<p>Nga Ankara po del m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb deklarat\u00eb politike. Po merr form\u00eb vizioni i ri i NATO-s p\u00ebr sigurin\u00eb e dekad\u00ebs s\u00eb ardhshme.<\/p>\n<p>Samiti i k\u00ebtij viti zhvillohet n\u00eb nj\u00eb moment kur rendi nd\u00ebrkomb\u00ebtar po ndryshon me shpejt\u00ebsi. Lufta n\u00eb Ukrain\u00eb vazhdon t\u00eb sfidoj\u00eb sigurin\u00eb evropiane, Lindja e Mesme mbetet nj\u00eb burim i vazhduesh\u00ebm paq\u00ebndrueshm\u00ebrie, nd\u00ebrsa konkurrenca mes fuqive t\u00eb m\u00ebdha po e zhvendos qendr\u00ebn e gravitetit t\u00eb politik\u00ebs globale. P\u00ebrball\u00eb k\u00ebtij realiteti, NATO nuk ka luksin t\u00eb mbetet nj\u00eb aleanc\u00eb q\u00eb reagon. Ajo duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb aleanc\u00eb q\u00eb parashikon, parandalon dhe vepron.<\/p>\n<p>Mesazhi q\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcjell\u00eb q\u00eb nga dita e par\u00eb e samitit \u00ebsht\u00eb i qart\u00eb: epoka kur Evropa mb\u00ebshtetej pothuajse t\u00ebr\u00ebsisht te fuqia ushtarake amerikane po ndryshon. Aleat\u00ebt evropian\u00eb duhet t\u00eb marrin nj\u00eb pesh\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb mbrojtjen e kontinentit. Kjo nuk n\u00ebnkupton dob\u00ebsim t\u00eb lidhjes transatlantike, por nj\u00eb ndarje m\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsive dhe nj\u00eb rritje t\u00eb aft\u00ebsive ushtarake t\u00eb vet\u00eb Evrop\u00ebs.<\/p>\n<p>Diskutimet e zhvilluara deri tani kan\u00eb nxjerr\u00eb n\u00eb pah nj\u00eb realitet q\u00eb nuk mund t\u00eb anashkalohet: rritja e buxheteve t\u00eb mbrojtjes \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm hapi i par\u00eb. Sfida e v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtimi i nj\u00eb industrie t\u00eb aft\u00eb p\u00ebr t\u00eb prodhuar n\u00eb koh\u00eb municione, sisteme t\u00eb mbrojtjes ajrore, raketa, dron\u00eb dhe teknologji t\u00eb avancuara. Luft\u00ebrat moderne nuk fitohen vet\u00ebm me numrin e ushtar\u00ebve, por me aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb furnizuar vazhdimisht forcat n\u00eb terren dhe p\u00ebr t\u00eb ruajtur ep\u00ebrsin\u00eb teknologjike.<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr mesazh i fort\u00eb q\u00eb po del nga Ankara \u00ebsht\u00eb se k\u00ebrc\u00ebnimi rus vazhdon t\u00eb mbetet boshti mbi t\u00eb cilin nd\u00ebrtohet planifikimi mbrojt\u00ebs i NATO-s. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, Aleanca po p\u00ebrgatitet edhe p\u00ebr sfida t\u00eb tjera: sulme hibride, sulme kibernetike, dezinformim, inteligjenc\u00eb artificiale, mbrojtjen e infrastruktur\u00ebs kritike dhe sigurin\u00eb energjetike. Lufta e s\u00eb ardhmes nuk do t\u00eb zhvillohet vet\u00ebm n\u00eb tok\u00eb, det dhe aj\u00ebr, por edhe n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn dixhitale dhe at\u00eb teknologjike.<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr mesazh i fort\u00eb \u00ebsht\u00eb nevoja q\u00eb Evropa t\u00eb marr\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi p\u00ebr mbrojtjen e saj. Nd\u00ebrsa Shtetet e Bashkuara po zhvendosin nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb v\u00ebmendjes strategjike drejt rajonit Indo-Paq\u00ebsor, aleat\u00ebt evropian\u00eb duhet t\u00eb rrisin jo vet\u00ebm shpenzimet, por edhe aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb prodhuar dhe p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur operacionet ushtarake pa var\u00ebsi t\u00eb tepruar nga Uashingtoni. Kjo \u00ebsht\u00eb filozofia e asaj q\u00eb po quhet gjithnj\u00eb e m\u00eb shpesh \u2018NATO 3.0\u2019 \u2013 nj\u00eb Europ\u00eb m\u00eb e fort\u00eb brenda nj\u00eb NATO-je m\u00eb t\u00eb fort\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb zhvillim me r\u00ebnd\u00ebsi strategjike \u00ebsht\u00eb edhe roli n\u00eb rritje i Turqis\u00eb. Pozicioni i saj gjeografik, kapacitetet ushtarake dhe industria e mbrojtjes e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb aktor t\u00eb domosdosh\u00ebm n\u00eb arkitektur\u00ebn e siguris\u00eb s\u00eb NATO-s. Kjo tregon se n\u00eb politik\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare nuk ka vende t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme vet\u00ebm p\u00ebr shkak t\u00eb madh\u00ebsis\u00eb s\u00eb tyre, por p\u00ebr shkak t\u00eb kontributit konkret q\u00eb japin p\u00ebr sigurin\u00eb kolektive.<\/p>\n<p>Nga diskutimet e deritanishme \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb gjithashtu e qart\u00eb se uniteti mbetet arma m\u00eb e fort\u00eb e Aleanc\u00ebs. Asnj\u00eb shtet, sado i fuqish\u00ebm t\u00eb jet\u00eb, nuk mund t&#8217;u p\u00ebrgjigjet i vet\u00ebm sfidave t\u00eb sotme. Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, vendimet q\u00eb pritet t\u00eb dalin nga ky samit synojn\u00eb t\u00eb rrisin gatishm\u00ebrin\u00eb ushtarake, bashk\u00ebpunimin industrial, koordinimin politik dhe aft\u00ebsin\u00eb parandaluese t\u00eb NATO-s.<\/p>\n<p>P\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, ky samit duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb moment reflektimi. T\u00eb jesh an\u00ebtar i NATO-s nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb status q\u00eb ruhet me deklarata ceremoniale. Ai fitohet \u00e7do dit\u00eb me investime n\u00eb mbrojtje, me modernizimin e Forcave t\u00eb Armatosura, me rritjen e profesionalizmit t\u00eb personelit ushtarak dhe me p\u00ebrmbushjen e p\u00ebrgjegj\u00ebsive ndaj aleat\u00ebve. N\u00eb Aleanc\u00eb respektohen ata q\u00eb kontribuojn\u00eb, jo ata q\u00eb vet\u00ebm p\u00ebrfitojn\u00eb nga garancit\u00eb e siguris\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb fund t\u00eb fundit, sfida m\u00eb e madhe nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm ajo q\u00eb po diskutohet n\u00eb Ankara. Sfida \u00ebsht\u00eb se sa shpejt vendimet politike do t\u00eb kthehen n\u00eb aft\u00ebsi reale mbrojt\u00ebse. Historia ka treguar se paqja nuk garantohet nga deklaratat, por nga fuqia e besueshme parandaluese. Ky \u00ebsht\u00eb m\u00ebsimi m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm q\u00eb del nga samiti dhe, nj\u00ebkoh\u00ebsisht, detyrimi q\u00eb \u00e7do vend an\u00ebtar, p\u00ebrfshir\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb, duhet ta marr\u00eb seriozisht.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb bot\u00eb ku pasiguria po b\u00ebhet normalitet, nj\u00eb NATO m\u00eb e fort\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb zgjedhje politike; \u00ebsht\u00eb domosdoshm\u00ebri strategjike. Dhe nj\u00eb Shqip\u00ebri m\u00eb e p\u00ebrgatitur, m\u00eb serioze dhe m\u00eb e besueshme \u00ebsht\u00eb kontributi m\u00eb i mir\u00eb q\u00eb mund t&#8217;i japim Aleanc\u00ebs dhe siguris\u00eb s\u00eb brezave q\u00eb do t\u00eb vijn\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Xhemal GJUNKSHI E gjith\u00eb bota me syt\u00eb nga Samiti i NATO-s n\u00eb Ankara Nga Ankara po del m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb deklarat\u00eb politike. Po merr form\u00eb vizioni i ri i NATO-s p\u00ebr sigurin\u00eb e dekad\u00ebs s\u00eb ardhshme. Samiti i k\u00ebtij viti zhvillohet n\u00eb nj\u00eb moment kur rendi nd\u00ebrkomb\u00ebtar po ndryshon me shpejt\u00ebsi. Lufta n\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":147931,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-147930","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-editorial"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147930","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=147930"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147930\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":147932,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147930\/revisions\/147932"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/147931"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=147930"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=147930"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=147930"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}