{"id":150661,"date":"2026-08-08T09:20:33","date_gmt":"2026-08-08T09:20:33","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=150661"},"modified":"2026-08-08T09:21:27","modified_gmt":"2026-08-08T09:21:27","slug":"emiri-qeveria-e-trajton-kulturen-si-produkt-ekonomik-jo-si-identitet-kombetar-strategjia-duhet-ti-nenshtrohet-nje-debati-publik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/08\/08\/emiri-qeveria-e-trajton-kulturen-si-produkt-ekonomik-jo-si-identitet-kombetar-strategjia-duhet-ti-nenshtrohet-nje-debati-publik\/","title":{"rendered":"Emiri: Qeveria e trajton kultur\u00ebn si produkt ekonomik, jo si identitet komb\u00ebtar! Strategjia p\u00ebr vitet 2026-2030 duhet t’i n\u00ebnshtrohet nj\u00eb debati publik!"},"content":{"rendered":"

Deklarata e Julinda Emiri, Kryetare e K\u00ebshillit Komb\u00ebtar t\u00eb PD:<\/strong><\/p>\n

Partia Demokratike ka shqyrtuar Strategjin\u00eb Komb\u00ebtare t\u00eb Kultur\u00ebs 2026-2030, t\u00eb miratuar nga Qeveria m\u00eb 30 korrik.<\/p>\n

Strategjia p\u00ebrmban elemente q\u00eb n\u00eb let\u00ebr ngjajn\u00eb pozitiv\u00eb si rritja e financimit p\u00ebr kultur\u00ebn, digjitalizimi, p\u00ebrmir\u00ebsimi i mbrojtjes sociale t\u00eb artist\u00ebve, t\u00ebrheqja e investimeve dhe p\u00ebrdorimi i nj\u00eb pjese t\u00eb t\u00eb ardhurave nga turizmi p\u00ebr mbrojtjen e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore.<\/p>\n

Por, p\u00ebrtej k\u00ebtyre objektivave, Strategjia sh\u00ebnon edhe nj\u00eb ndryshim filozofik q\u00eb k\u00ebrkon debat serioz publik: zhvendosjen e kultur\u00ebs drejt konceptit t\u00eb industris\u00eb, produktit dhe instrumentit ekonomik.<\/p>\n

Partia Demokratike mb\u00ebshtet zhvillimin e industrive krijuese, por kultura nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm industri. Artisti \u00ebsht\u00eb edhe punonj\u00ebs dhe duhet t\u00eb ket\u00eb kontrat\u00eb, sigurime, pension, shp\u00ebrblim t\u00eb drejt\u00eb dhe mbrojtje sociale, por artisti \u00ebsht\u00eb, para s\u00eb gjithash, krijues i lir\u00eb, bart\u00ebs i identitetit dhe kujtes\u00ebs dhe, shpesh, nd\u00ebrgjegje kritike e shoq\u00ebris\u00eb.<\/p>\n

Puna artistike nuk mund t\u00eb matet si nj\u00eb linj\u00eb prodhimi: me numrin e biletave, klikimeve, turist\u00ebve apo t\u00eb ardhurave t\u00eb gjeneruara.<\/p>\n

Strategjia ngre pik\u00ebpyetje edhe p\u00ebr arkitektur\u00ebn financiare. N\u00eb dokumentin e publikuar p\u00ebr konsultim paraqiten shifra q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb sqarim: n\u00eb nj\u00eb seksion flitet p\u00ebr nj\u00eb kosto vjetore t\u00eb vler\u00ebsuar rreth 10 miliard\u00eb lek\u00eb, me nj\u00eb raport financimi prej 70 p\u00ebr qind nga shteti dhe 30 p\u00ebr qind nga burime t\u00eb tjera, nd\u00ebrsa n\u00eb buxhetin e aktiviteteve skenari optimal llogaritet n\u00eb rreth 7 miliard\u00eb lek\u00eb n\u00eb vit.<\/p>\n

Nj\u00eb Strategji Komb\u00ebtare duhet, s\u00eb pari, t\u00eb jet\u00eb e qart\u00eb p\u00ebr vet\u00eb koston e saj.<\/p>\n

Dokumenti parashikon kombinimin e financimit publik me fondet e Bashkimit Europian, donator\u00ebt, sponsorizimet, kapitalin privat, diaspor\u00ebn dhe partneritetet publike-private.<\/p>\n

Ne e mb\u00ebshtesim p\u00ebrfshirjen e kapitalit privat n\u00eb kultur\u00eb, por me nj\u00eb kusht themelor: Kapitali privat duhet t\u00eb plot\u00ebsoj\u00eb financimin publik, jo ta z\u00ebvend\u00ebsoj\u00eb at\u00eb.<\/p>\n

Nj\u00eb sistem i orientuar gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb drejt tregut krijon rrezikun q\u00eb financimet t\u00eb drejtohen te festivalet e m\u00ebdha, aktivitetet me dukshm\u00ebri, projektet turistike dhe ato me potencial m\u00eb t\u00eb madh ekonomik. Po arti eksperimental? Po krijimtaria kritike? Po skena e pavarur? Po kultura e pakicave? Po institucionet e vogla dhe aktivitetet kulturore n\u00eb qytetet dhe zonat rurale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb?<\/p>\n

Strategjia parashikon rikrijimin e nj\u00eb K\u00ebshilli p\u00ebr Artin, i cili do t\u00eb funksionoj\u00eb n\u00ebn Ministrin\u00eb e Turizmit, Kultur\u00ebs dhe Sportit, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb pretendohet se do t\u00eb ket\u00eb autonomi n\u00eb sigurimin dhe shp\u00ebrndarjen e fondeve.<\/p>\n

Pyetja \u00ebsht\u00eb e thjesht\u00eb: Sa reale mund t\u00eb jet\u00eb autonomia e nj\u00eb institucioni q\u00eb funksionon n\u00ebn Ministrin\u00eb q\u00eb duhet ta financoj\u00eb dhe mbik\u00ebqyr\u00eb?<\/p>\n

Partia Demokratike k\u00ebrkon q\u00eb struktura, p\u00ebrb\u00ebrja, m\u00ebnyra e em\u00ebrimit, mandatet dhe procedurat e financimit t\u00eb k\u00ebtij K\u00ebshilli t\u00eb garantojn\u00eb pavar\u00ebsin\u00eb nga nd\u00ebrhyrja politike. Financimi publik i kultur\u00ebs nuk mund t\u00eb kthehet n\u00eb nj\u00eb mekaniz\u00ebm shp\u00ebrblimi p\u00ebr artist\u00ebt e af\u00ebrt me qeverin\u00eb dhe nd\u00ebshkimi p\u00ebr z\u00ebrat kritik\u00eb.<\/p>\n

Nd\u00ebrsa p\u00ebrdorimi i nj\u00eb pjese t\u00eb t\u00eb ardhurave nga turizmi p\u00ebr mbrojtjen e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore duket me vend, nuk duhet harruar se marr\u00ebdh\u00ebnia duhet t\u00eb jet\u00eb e qart\u00eb: Turizmi duhet t\u00eb financoj\u00eb kultur\u00ebn, por kultura nuk duhet t\u2019i n\u00ebnshtrohet turizmit. Trash\u00ebgimia kulturore nuk \u00ebsht\u00eb dekor p\u00ebr industrin\u00eb turistike.<\/p>\n

Partia Demokratike n\u00eb pushtet do t\u00eb ofronte pes\u00eb garanci themelore:<\/p>\n

S\u00eb pari, financimi privat t\u00eb jet\u00eb shtes\u00eb dhe jo z\u00ebvend\u00ebsim i p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb financiare t\u00eb shtetit p\u00ebr kultur\u00ebn.<\/p>\n

S\u00eb dyti, fondet publike t\u00eb garantojn\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb posa\u00e7me p\u00ebr artin e pavarur, kritik, eksperimental dhe jofitimprur\u00ebs.<\/p>\n

S\u00eb treti, t\u00eb krijohen mekanizma t\u00eb posa\u00e7\u00ebm financimi p\u00ebr institucionet kulturore, artist\u00ebt dhe projektet jasht\u00eb Tiran\u00ebs, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb kultura t\u00eb mos p\u00ebrqendrohet edhe m\u00eb shum\u00eb n\u00eb kryeqytet.<\/p>\n

S\u00eb kat\u00ebrti, K\u00ebshilli i Artit t\u00eb ket\u00eb pavar\u00ebsi reale institucionale dhe vendimmarrja p\u00ebr fondet t\u00eb mbrohet nga kontrolli politik.<\/p>\n

S\u00eb pesti, pasurit\u00eb kulturore dhe trash\u00ebgimia komb\u00ebtare t\u00eb mbrohen nga \u00e7do form\u00eb komercializimi q\u00eb cenon interesin publik, autenticitetin dhe identitetin e tyre.<\/p>\n

Partia Demokratike \u00ebsht\u00eb fuqish\u00ebm pro teknologjis\u00eb, investimit privat, industrive krijuese dhe lidhjes s\u00eb kultur\u00ebs me zhvillimin ekonomik.<\/p>\n

Por ne kund\u00ebrshtojm\u00eb nj\u00eb model n\u00eb t\u00eb cilin shteti t\u00ebrhiqet gradualisht nga p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb, sponsori fiton ndikim mbi krijimtarin\u00eb, turisti shnd\u00ebrrohet n\u00eb kriter t\u00eb suksesit, infrastruktura merr p\u00ebrpar\u00ebsi mbi krijimtarin\u00eb dhe artisti vler\u00ebsohet kryesisht nga produktiviteti ekonomik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Deklarata e Julinda Emiri, Kryetare e K\u00ebshillit Komb\u00ebtar t\u00eb PD: Partia Demokratike ka shqyrtuar Strategjin\u00eb Komb\u00ebtare t\u00eb Kultur\u00ebs 2026-2030, t\u00eb miratuar nga Qeveria m\u00eb 30 korrik. Strategjia p\u00ebrmban elemente q\u00eb n\u00eb let\u00ebr ngjajn\u00eb pozitiv\u00eb si rritja e financimit p\u00ebr kultur\u00ebn, digjitalizimi, p\u00ebrmir\u00ebsimi i mbrojtjes sociale t\u00eb artist\u00ebve, t\u00ebrheqja e investimeve dhe p\u00ebrdorimi i nj\u00eb pjese …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":150605,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-150661","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150661","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=150661"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150661\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":150664,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150661\/revisions\/150664"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/150605"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=150661"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=150661"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=150661"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}