{"id":150757,"date":"2026-08-10T09:23:03","date_gmt":"2026-08-10T09:23:03","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=150757"},"modified":"2026-08-10T09:23:03","modified_gmt":"2026-08-10T09:23:03","slug":"edi-rama-modeli-se-realiteti-nuk-mund-te-maskohet-gjithmone","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/08\/10\/edi-rama-modeli-se-realiteti-nuk-mund-te-maskohet-gjithmone\/","title":{"rendered":"Edi Rama, modeli se realiteti nuk mund t\u00eb maskohet gjithmon\u00eb"},"content":{"rendered":"
Nga Ndri\u00e7im KULLA<\/strong><\/span><\/div>\n
<\/div>\n
Fenomeni politik i Edi Ram\u00ebs p\u00ebrb\u00ebn rastin m\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb tranzicionit shqiptar. Jo sepse \u00ebsht\u00eb kryeministri m\u00eb jet\u00ebgjat\u00eb i pluralizmit, por sepse ka nd\u00ebrtuar nj\u00eb model qeverisjeje ku pushteti nuk mb\u00ebshtetet mbi administrimin e shtetit, por mbi administrimin e perceptimit publik. Kjo \u00ebsht\u00eb risia m\u00eb e madhe shkat\u00ebrrimtare. Ai e kuptoi her\u00ebt se n\u00eb epok\u00ebn e televizionit, t\u00eb rrjeteve sociale dhe t\u00eb komunikimit t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm, beteja nuk zhvillohet vet\u00ebm mbi realitetin, por kryesisht mbi m\u00ebnyr\u00ebn se si paraqitet realiteti. K\u00ebshtu, qeverisja filloi t\u00eb ngjante gjithnj\u00eb e m\u00eb pak me administrimin e nj\u00eb Republike dhe gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb me drejtimin e nj\u00eb skene, ku \u00e7do element, nga konferencat p\u00ebr shtyp te inaugurimet, nga ngjyrat e godinave publike te samitet nd\u00ebrkomb\u00ebtare, duhej t\u00eb prodhonte nj\u00eb ndjesi suksesi, edhe kur p\u00ebrditshm\u00ebria e qytetar\u00ebve rr\u00ebfente nj\u00eb histori tjet\u00ebr.<\/div>\n
\n

Pik\u00ebrisht k\u00ebtu ka filluar edhe drama e pushtetit t\u00eb tij q\u00eb e ka ngat\u00ebrruar imazhin me realitetin. P\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb ka kontrolluar g\u00ebnjeshtr\u00ebn q\u00eb ke krijuar, duke krijuar p\u00ebrshtypjen se gjith\u00e7ka ec\u00ebn sipas planit, ka bindur nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb opinionit se kritika \u00ebsht\u00eb thjesht zhurm\u00eb dhe se kund\u00ebrshtimi \u00ebsht\u00eb nostalgji p\u00ebr t\u00eb shkuar\u00ebn. Por vjen nj\u00eb dit\u00eb kur realiteti nuk pranon m\u00eb t\u00eb maskohet. Ai ka hyr\u00eb n\u00eb jet\u00ebn e njer\u00ebzve p\u00ebrmes \u00e7mimeve, emigrimit, munges\u00ebs s\u00eb mund\u00ebsive, korrupsionit t\u00eb perceptuar, mosbesimit ndaj institucioneve dhe ndjesis\u00eb se ligji nuk vepron nj\u00ebsoj p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb. Dhe propaganda nuk po arrin m\u00eb ta mbuloj\u00eb jet\u00ebn, sepse jeta ka nj\u00eb zakon t\u00eb pandreqsh\u00ebm: ajo e p\u00ebrg\u00ebnjeshtron \u00e7do dit\u00eb versionin zyrtar t\u00eb saj.<\/p>\n

N\u00ebse do t\u00eb k\u00ebrkonim tiparin m\u00eb karakteristik t\u00eb k\u00ebtij modeli qeverisjeje, ai nuk do t\u00eb ishte as gjuha politike, as estetika, as aft\u00ebsia komunikuese e kryeministrit. Tipari m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm \u00ebsht\u00eb p\u00ebrqendrimi gradual i vendimmarrjes rreth figur\u00ebs s\u00eb nj\u00eb njeriu t\u00eb vet\u00ebm. Institucionet vazhduan t\u00eb ekzistojn\u00eb formalisht, por n\u00eb perceptimin publik gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb u krijua bindja se pesha reale e vendimeve kalonte p\u00ebrmes vullnetit t\u00eb kryeministrit. Ministrat ndryshonin, drejtuesit z\u00ebvend\u00ebsoheshin, administrata riorganizohej, por figura q\u00eb mbetej e pandryshueshme ishte ajo e njeriut q\u00eb shfaqej si burimi kryesor i \u00e7do vendimi t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm. Kjo \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht pika ku republika fillon po identifikohet me nj\u00eb individ dhe jo me institucionet e saj.<\/p>\n

Historia politike na m\u00ebson se ky \u00ebsht\u00eb momenti kur pushteti ka humbur aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb korrigjuar vetveten. Sepse institucionet nuk ekzistojn\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb zbatuar vendime; ato ekzistojn\u00eb p\u00ebr t’i kufizuar ato. Kur \u00e7do kritik\u00eb interpretohet si armiq\u00ebsi, kur \u00e7do kund\u00ebrshtim shihet si sabotim, kur \u00e7do z\u00eb i pavarur etiketohet si penges\u00eb p\u00ebr progresin, at\u00ebher\u00eb sistemi pushon s\u00eb prodhuari vet\u00ebkorrigjim dhe fillon t\u00eb prodhoj\u00eb vet\u00ebm vet\u00ebkonfirmim. Pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb nis ajo q\u00eb filozof\u00ebt e politik\u00ebs e kan\u00eb quajtur verb\u00ebria e pushtetit: aft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb d\u00ebgjuar vet\u00ebm jehon\u00ebn e z\u00ebrit t\u00eb vet.<\/p>\n

Dhe ky \u00ebsht\u00eb edhe paradoksi i madh i qeverisjes s\u00eb Edi Ram\u00ebs. Ai u paraqit si reformator, si njeriu q\u00eb premtonte t\u00eb thyente zakonet e vjetra t\u00eb politik\u00ebs shqiptare, t\u00eb modernizonte administrat\u00ebn, t\u00eb nd\u00ebrtonte institucione m\u00eb funksionale dhe ta afronte vendin me standardet evropiane. N\u00eb vitet e para, nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e shoq\u00ebris\u00eb ishte e gatshme t’i jepte koh\u00eb dhe besim k\u00ebtij projekti. Por me kalimin e viteve, nd\u00ebrsa pushteti u b\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb i gjat\u00eb, nisi t\u00eb krijohej nj\u00eb p\u00ebrshtypje tjet\u00ebr: se reforma po z\u00ebvend\u00ebsohej nga administrimi i imazhit t\u00eb reform\u00ebs, se modernizimi po identifikohej gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb me spektaklin e tij dhe se shteti po merrte tiparet e nj\u00eb sistemi ku besnik\u00ebria ndaj qendr\u00ebs s\u00eb pushtetit vlente m\u00eb shum\u00eb sesa autonomia institucionale.<\/p>\n

N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, Edi Rama u b\u00eb nj\u00eb personazh i pazakont\u00eb n\u00eb historin\u00eb politike shqiptare. Ai nuk u p\u00ebrpoq t\u00eb nd\u00ebrtonte kultin klasik t\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsit q\u00eb k\u00ebrkon bindje p\u00ebrmes frik\u00ebs s\u00eb hapur. Ai luftoi p\u00ebr di\u00e7ka m\u00eb t\u00eb sofistikuar: ta b\u00ebnte pushtetin estetikisht t\u00eb pranuesh\u00ebm, ta paraqiste autoritetin si modernitet, kontrollin si efikasitet dhe p\u00ebrqendrimin e vendimmarrjes si domosdoshm\u00ebri p\u00ebr zhvillimin. Pik\u00ebrisht k\u00ebtu q\u00ebndron edhe origjinaliteti i k\u00ebtij modeli. Ai nuk i k\u00ebrkoi qytetarit t\u00eb adhuronte forc\u00ebn; i k\u00ebrkoi t\u00eb admironte pamjen e saj. Por estetika nuk mund ta z\u00ebvend\u00ebsoj\u00eb pafund\u00ebsisht p\u00ebrmbajtjen. Kur realiteti dhe imazhi ndahen p\u00ebrfundimisht nga nj\u00ebri-tjetri, fillon procesi i pashmangsh\u00ebm i \u00e7mitizimit. Dhe \u00e7do pushtet, sado i gjat\u00eb apo i aft\u00eb n\u00eb komunikim, p\u00ebrballet n\u00eb fund me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gjykat\u00eb: at\u00eb t\u00eb fakteve, t\u00eb kujtes\u00ebs dhe t\u00eb koh\u00ebs.<\/p>\n

N\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e sotme, kjo prirje \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb objekt diskutimi t\u00eb vazhduesh\u00ebm n\u00eb jet\u00ebn publike. Figura e kryeministrit ka dominuar komunikimin politik n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb t\u00eb pazakont\u00eb, duke e vendosur pothuajse \u00e7do \u00e7\u00ebshtje t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme \u2013 nga projektet infrastrukturore te reformat, nga diplomacia te zhvillimi urban \u2013 n\u00eb nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb me personalitetin e tij. Kjo ka krijuar nj\u00eb model ku suksesi identifikohet me nj\u00eb figur\u00eb, nd\u00ebrsa d\u00ebshtimet shpesh shpjegohen si p\u00ebrgjegj\u00ebsi e hallkave t\u00eb tjera t\u00eb administrat\u00ebs. Nj\u00eb sistem i till\u00eb e ka shkat\u00ebrruar fare logjik\u00ebn e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb institucionale, sepse institucionet nuk shfaqen m\u00eb si qendra autonome vendimmarrjeje, por si zgjatime t\u00eb nj\u00eb vullneti politik t\u00eb p\u00ebrqendruar n\u00eb dhom\u00ebn e komandave.<\/p>\n

N\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb ka qen\u00eb r\u00ebnd\u00ebsia e jasht\u00ebzakonshme q\u00eb i \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb komunikimit publik. Pamja, simboli, gjuha vizuale dhe ritmi i paraqitjes s\u00eb projekteve jan\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e vet\u00eb m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb qeverisjes. Kjo nuk \u00ebsht\u00eb domosdoshm\u00ebrisht e pazakont\u00eb n\u00eb politik\u00ebn bashk\u00ebkohore; shum\u00eb lider\u00eb e konsiderojn\u00eb komunikimin nj\u00eb instrument t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm. Por ndryshimi krijohet kur komunikimi fillon t\u00eb z\u00ebr\u00eb vendin e llogaridh\u00ebnies. N\u00eb at\u00eb pik\u00eb, qytetari sot nuk k\u00ebrkon vet\u00ebm t\u00eb shoh\u00eb nj\u00eb projekt t\u00eb prezantuar bukur; ai k\u00ebrkon t\u00eb dij\u00eb se \u00e7far\u00eb rezultatesh ka prodhuar, sa ka kushtuar, \u00e7far\u00eb ndikimi ka pasur dhe kush mban p\u00ebrgjegj\u00ebsi n\u00ebse objektivat nuk arrihen.<\/p>\n

Por llogaridh\u00ebnia dhe transparenca nuk kan\u00eb dal\u00eb qoft\u00eb edhe n\u00eb nj\u00eb rast t\u00eb vetin nga labirinthet e tunelit t\u00eb k\u00ebsaj qeverisjeje.<\/p>\n

Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse drita ka mbetur gjithmon\u00eb sfida m\u00eb e madhe e k\u00ebtij pushteti. Drita nuk \u00ebsht\u00eb thjesht publikimi i informacionit. Ajo \u00ebsht\u00eb mund\u00ebsia q\u00eb informacioni t\u00eb shqyrtohet, t\u00eb krahasohet dhe t\u00eb vihet n\u00eb diskutim pa paragjykuar paraprakisht motivet e atyre q\u00eb pyesin. Nj\u00eb qeverisje fiton besim jo sepse arrin t\u00eb shmang\u00eb kritikat, por sepse tregon se \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje t’u p\u00ebrgjigjet atyre me argumente, me transparenc\u00eb dhe me institucione q\u00eb funksionojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pavarur.<\/p>\n

Por historia nuk gjykon vet\u00ebm madh\u00ebshtin\u00eb e projekteve q\u00eb nuk u diskutuan dhe nuk pan\u00eb transparenc\u00eb kurr\u00eb apo aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb dominuar hap\u00ebsir\u00ebn publike. Ajo pyet n\u00ebse institucionet dol\u00ebn m\u00eb t\u00eb forta, n\u00ebse qytetar\u00ebt fituan m\u00eb shum\u00eb besim te shteti dhe n\u00ebse pushteti pranoi kufijt\u00eb q\u00eb demokracia i vendos \u00e7do shumice. Pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebto pyetje duket e coptuar fare propaganda e Edi Ram\u00ebs nga trash\u00ebgimia e tij politike. Propaganda i p\u00ebrket s\u00eb tashmes; trash\u00ebgimia do t’i p\u00ebrkas\u00eb koh\u00ebs. Dhe koha \u00ebsht\u00eb gjykat\u00ebsi i vet\u00ebm q\u00eb nuk mund t\u00eb bindet nga spektakli.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nga Ndri\u00e7im KULLA Fenomeni politik i Edi Ram\u00ebs p\u00ebrb\u00ebn rastin m\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb tranzicionit shqiptar. Jo sepse \u00ebsht\u00eb kryeministri m\u00eb jet\u00ebgjat\u00eb i pluralizmit, por sepse ka nd\u00ebrtuar nj\u00eb model qeverisjeje ku pushteti nuk mb\u00ebshtetet mbi administrimin e shtetit, por mbi administrimin e perceptimit publik. Kjo \u00ebsht\u00eb risia m\u00eb e madhe shkat\u00ebrrimtare. Ai e kuptoi …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":118436,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-150757","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-editorial"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150757","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=150757"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150757\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":150758,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150757\/revisions\/150758"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/118436"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=150757"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=150757"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=150757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}