{"id":151028,"date":"2026-08-13T10:08:54","date_gmt":"2026-08-13T10:08:54","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=151028"},"modified":"2026-08-13T10:12:11","modified_gmt":"2026-08-13T10:12:11","slug":"lumi-iber-i-kthyer-si-arme-kunder-shqiptareve-prej-vellait-serb-te-liderit-global","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/08\/13\/lumi-iber-i-kthyer-si-arme-kunder-shqiptareve-prej-vellait-serb-te-liderit-global\/","title":{"rendered":"Lumi Ib\u00ebr i kthyer si arm\u00eb kund\u00ebr shqiptar\u00ebve prej v\u00ebllait serb t\u00eb liderit global"},"content":{"rendered":"<div id=\"rekl-3\"><strong>Nga Ndri\u00e7im KULLA<\/strong><\/div>\n<div class=\"readmore-text-here\">\n<p><img decoding=\"async\" class=\"img-circle\" src=\"https:\/\/www.syri.net\/uploads\/author\/2026\/January\/10\/auth_ndricim_kulla1768071173.png\" \/><\/p>\n<p>Presidenti serb nuk e paraqiti iden\u00eb e ndryshimit t\u00eb rrjedh\u00ebs s\u00eb lumit Ib\u00ebr n\u00eb nj\u00eb tryez\u00eb teknike p\u00ebr administrimin e uj\u00ebrave, as si nj\u00eb projekt inxhinierik t\u00eb shk\u00ebputur nga politika, por n\u00eb nj\u00eb klim\u00eb t\u00eb tensionuar me Kosov\u00ebn dhe n\u00eb nj\u00eb gjuh\u00eb q\u00eb e lidhte drejtp\u00ebrdrejt me sjelljen e shqiptar\u00ebve dhe me at\u00eb q\u00eb Beogradi e konsideron si politik\u00eb t\u00eb Prishtin\u00ebs ndaj serb\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs. Sipas raportimeve t\u00eb fundit, Vu\u00e7i\u00e7 ka deklaruar se Serbia po shqyrton mund\u00ebsin\u00eb e nd\u00ebrhyrjes n\u00eb rrjedh\u00ebn e Ibrit dhe ka p\u00ebrmendur edhe angazhimin e ekspert\u00ebve e inxhinier\u00ebve.<\/p>\n<p>K\u00ebtu fillon nj\u00eb problem i v\u00ebrtet\u00eb. Sepse Ibri nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb vij\u00eb blu mbi hart\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb lum\u00eb q\u00eb rrjedh nga veriu drejt jugut dhe nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje q\u00eb mund t\u00eb trajtohet me t\u00eb nj\u00ebjtin fjalor me t\u00eb cilin trajtohet nj\u00eb rrug\u00eb, nj\u00eb ur\u00eb apo nj\u00eb objekt administrativ. N\u00eb nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb ku uji, energjia, bujq\u00ebsia dhe jeta e qyteteve jan\u00eb t\u00eb lidhura me sistemin ujor t\u00eb Ibrit, nd\u00ebrhyrja e q\u00ebllimshme n\u00eb rrjedh\u00ebn e tij mund t\u00eb prodhoj\u00eb pasoja q\u00eb shkojn\u00eb shum\u00eb m\u00eb larg se vet\u00eb akti teknik. Dhe kur nj\u00eb nd\u00ebrhyrje e till\u00eb artikulohet n\u00eb kontekstin e nj\u00eb konflikti komb\u00ebtar dhe territorial, ajo fiton nj\u00eb dometh\u00ebnie politike q\u00eb nuk mund t\u00eb fshihet pas fjal\u00ebs \u201cprojekt\u201d.<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse deklarata e Vu\u00e7i\u00e7it nuk duhet lexuar vet\u00ebm n\u00eb drit\u00ebn e fjal\u00ebve t\u00eb p\u00ebrdorura, por edhe n\u00eb drit\u00ebn e asaj q\u00eb mund t\u00eb prodhonte nj\u00eb veprim i till\u00eb n\u00ebse do t\u00eb realizohej. N\u00ebse nj\u00eb shtet k\u00ebrc\u00ebnon t\u00eb p\u00ebrdor\u00eb kontrollin mbi nj\u00eb burim natyror jetik p\u00ebr t&#8217;i imponuar nj\u00eb popullsie tjet\u00ebr nj\u00eb sjellje politike, at\u00ebher\u00eb nuk kemi m\u00eb t\u00eb b\u00ebjm\u00eb vet\u00ebm me nj\u00eb mosmarr\u00ebveshje territoriale. Kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb mekaniz\u00ebm presioni mbi kushtet e jetes\u00ebs deri n\u00eb kufirin e gjenocidit.<\/p>\n<p>Lumi i Ibrit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga arteriet ujore t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb Kosov\u00ebs dhe sistemi i lidhur me t\u00eb ka r\u00ebnd\u00ebsi p\u00ebr furnizimin me uj\u00eb dhe energji. Prandaj, nj\u00eb nd\u00ebrhyrje e q\u00ebllimshme n\u00eb rrjedh\u00ebn e tij nuk mund t\u00eb reduktohet n\u00eb pyetjen n\u00ebse Serbia teknikisht mund ta b\u00ebj\u00eb apo jo. Pyetja e v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb \u00e7far\u00eb ndodh kur nj\u00eb shtet e p\u00ebrdor kontrollin mbi nj\u00eb burim natyror si instrument presioni ndaj nj\u00eb popullsie q\u00eb jeton p\u00ebrtej kufirit t\u00eb tij?<\/p>\n<p>Kjo pyetje \u00ebsht\u00eb m\u00eb e madhe se Vu\u00e7i\u00e7i. Ajo lidhet me nj\u00eb nga problemet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb shekullit XXI: p\u00ebrdorimin e burimeve natyrore si arm\u00eb politike. Bota moderne e ka kuptuar prej koh\u00ebsh se nafta mund t\u00eb p\u00ebrdoret si instrument presioni, gazi mund t\u00eb p\u00ebrdoret si instrument presioni, ushqimi mund t\u00eb p\u00ebrdoret si instrument presioni dhe infrastruktura energjetike mund t\u00eb p\u00ebrdoret si instrument presioni. Por uji ka nj\u00eb karakter tjet\u00ebr, sepse nuk \u00ebsht\u00eb thjesht mall ekonomik. \u00cbsht\u00eb kusht themelor i jet\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00ebse nj\u00eb nd\u00ebrhyrje do t\u00eb kishte si q\u00ebllim t&#8217;i mohonte nj\u00eb popullsie civile kushtet minimale t\u00eb jetes\u00ebs, at\u00ebher\u00eb nuk do t\u00eb mund t\u00eb fshihej m\u00eb pas formulimit t\u00eb nj\u00eb \u201cprojekti hidroteknik\u201d.<\/p>\n<p>K\u00ebtu shfaqet nj\u00eb kontradikt\u00eb shum\u00eb e madhe e politik\u00ebs s\u00eb Beogradit. Serbia pretendon se Kosova \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e Serbis\u00eb, nd\u00ebrsa n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb politika serbe e trajton popullsin\u00eb shqiptare t\u00eb Kosov\u00ebs si nj\u00eb pal\u00eb t\u00eb jashtme ndaj s\u00eb cil\u00ebs mund t\u00eb ushtrohet presion. Por n\u00ebse Kosova \u00ebsht\u00eb, sipas pretendimit t\u00eb Beogradit, pjes\u00eb e territorit t\u00eb Serbis\u00eb, at\u00ebher\u00eb si mund t\u00eb justifikohet nd\u00ebshkimi i popullsis\u00eb s\u00eb saj p\u00ebr shkak t\u00eb vendimeve politike t\u00eb institucioneve t\u00eb Kosov\u00ebs? Dhe n\u00ebse nuk \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e administrimit real t\u00eb Serbis\u00eb, at\u00ebher\u00eb \u00e7do nd\u00ebrhyrje mbi nj\u00eb burim q\u00eb ndikon drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb jet\u00ebn e popullsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs b\u00ebhet nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e past\u00ebr e marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1999, problemi i Kosov\u00ebs u b\u00eb nj\u00eb nga krizat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb siguris\u00eb n\u00eb Europ\u00eb pas Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb dhe nd\u00ebrhyrja nd\u00ebrkomb\u00ebtare erdhi pas nj\u00eb periudhe n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn represioni, dhuna dhe d\u00ebbimet kishin marr\u00eb p\u00ebrmasa t\u00eb m\u00ebdha. Pas gjith\u00eb k\u00ebsaj historie, Europa nuk mund t\u00eb sillet sikur Kosova \u00ebsht\u00eb nj\u00eb faqe bosh ku gjith\u00e7ka fillon nga deklarata e radh\u00ebs s\u00eb nj\u00eb politikani.<\/p>\n<p>Dhe ka nj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr t\u00eb mos lejuar q\u00eb konfliktet e pazgjidhura t\u00eb kthehen gradualisht n\u00eb forma t\u00eb reja presioni.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga karakteristikat e politik\u00ebs s\u00eb Vu\u00e7i\u00e7it \u00ebsht\u00eb se deklaratat e tij shpesh l\u00ebvizin n\u00eb kufirin nd\u00ebrmjet k\u00ebrc\u00ebnimit dhe mohimit t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimit. Thuhet di\u00e7ka e fort\u00eb, pastaj lihet hap\u00ebsira p\u00ebr ta interpretuar ndryshe. Kur kund\u00ebrshtari reagon, thuhet se ka keqkuptuar. Kur nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00ebt shqet\u00ebsohen, thuhet se b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje teknike. Kur publiku k\u00ebrkon sqarim, mund t\u00eb thuhet se nuk ka pasur k\u00ebrc\u00ebnim. Por fjala ka b\u00ebr\u00eb tashm\u00eb pun\u00ebn e saj.<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb strategjia moderne e paqart\u00ebsis\u00eb s\u00eb kontrolluar e v\u00ebllait serb t\u00eb Ram\u00ebs, Vu\u00e7i\u00e7: nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim i qart\u00eb mund t\u00eb d\u00ebnohet qart\u00eb, nd\u00ebrsa nj\u00eb deklarat\u00eb e paqart\u00eb krijon frik\u00eb dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht i jep autorit mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb t\u00ebrhiqet. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, \u00e7do deklarat\u00eb q\u00eb lidh ndryshimin e rrjedh\u00ebs s\u00eb Ibrit me sjelljen e shqiptar\u00ebve duhet par\u00eb edhe si nj\u00eb sinjal politik.<\/p>\n<p>Dhe sinjalet n\u00eb Ballkan kan\u00eb pasur historikisht pasoja.<\/p>\n<p>Prandaj problemi nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm n\u00ebse Serbia ka sot kapacitetin teknik p\u00ebr ta ndryshuar rrjedh\u00ebn e Ibrit n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn q\u00eb sugjerohet. Problemi \u00ebsht\u00eb pse nj\u00eb president shteti e vendos nj\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb till\u00eb n\u00eb tryez\u00ebn politike dhe pse e lidh at\u00eb me sjelljen e nj\u00eb popullsie tjet\u00ebr. Kjo \u00ebsht\u00eb pyetja q\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb Europa tani.<\/p>\n<p>\u00c7\u00ebshtja e Ibrit mund t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme sesa vet\u00eb lumi. Ajo mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb prov\u00eb, nj\u00eb prov\u00eb p\u00ebr t\u00eb par\u00eb se deri ku mund t\u00eb shkoj\u00eb politika e presionit mbi Kosov\u00ebn. Sepse historia e konflikteve territoriale na m\u00ebson se pas nj\u00eb k\u00ebrkese p\u00ebr ndryshim kufijsh mund t\u00eb vij\u00eb k\u00ebrkesa p\u00ebr autonomi, pastaj k\u00ebrkesa p\u00ebr territore, pastaj kontrolli mbi infrastruktur\u00ebn, pastaj kontrolli mbi burimet dhe, n\u00eb fund, krijimi i nj\u00eb sistemi var\u00ebsie ku nj\u00eb popullsi e t\u00ebr\u00eb kupton se jeta e saj mund t\u00eb ndikohet nga vendimet e nj\u00eb shteti tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse ideja e ndryshimit t\u00eb rrjedh\u00ebs s\u00eb Ibrit nuk duhet t\u00eb trajtohet si nj\u00eb episod ekzotik i politik\u00ebs serbe. \u00cbsht\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb historie m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb mbi kontrollin. Dhe kontrolli i burimeve \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga format m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb pushtetit n\u00eb shekullin ton\u00eb.<\/p>\n<p>Ibri ka qen\u00eb gjithmon\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb lum\u00eb. Ai ka kaluar p\u00ebrmes nj\u00eb territori ku historia ka vendosur kufij, ku kufijt\u00eb kan\u00eb ndryshuar histori dhe ku historia ka prodhuar konflikte t\u00eb reja. Por nj\u00eb lum\u00eb nuk duhet t\u00eb b\u00ebhet instrument i hakmarrjes. Nuk duhet t\u00eb b\u00ebhet arm\u00eb. Nuk duhet t\u00eb b\u00ebhet m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t&#8217;i treguar nj\u00eb populli se jeta e tij varet nga vullneti i nj\u00eb shteti tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Sepse n\u00ebse politika arrin deri aty sa t\u00eb thot\u00eb: \u201cN\u00ebse nuk b\u00ebni at\u00eb q\u00eb k\u00ebrkojm\u00eb, do t&#8217;ju presim fytin\u201d, at\u00ebher\u00eb nuk kemi m\u00eb t\u00eb b\u00ebjm\u00eb vet\u00ebm me nj\u00eb mosmarr\u00ebveshje territoriale.<\/p>\n<p>Kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb filozofi terrori.<\/p>\n<p>Prandaj deklarata e Vu\u00e7i\u00e7it duhet t\u00eb merret seriozisht jo sepse duhet t\u00eb shpallet menj\u00ebher\u00eb \u201cgjenocid\u201d, por sepse nj\u00eb shtet europian i shekullit XXI nuk mund ta vendos\u00eb n\u00eb tryez\u00ebn politike iden\u00eb e p\u00ebrdorimit t\u00eb nj\u00eb burimi jetik si mjet hakmarrjeje ndaj nj\u00eb popullsie dhe t\u00eb pres\u00eb q\u00eb bota ta trajtoj\u00eb k\u00ebt\u00eb si nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje teknike.<\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm \u00e7\u00ebshtja se ku do t\u00eb rrjedh\u00eb Ibri.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb \u00e7\u00ebshtja se ku po shkon politika q\u00eb d\u00ebshiron ta ndryshoj\u00eb rrjedh\u00ebn e tij.<\/p>\n<p>Dhe Europa nuk duhet t\u00eb pres\u00eb q\u00eb lumi t\u00eb thahet p\u00ebr t\u00eb kuptuar se \u00e7far\u00eb kishte filluar t\u00eb ndodhte.<\/p>\n<p>Dhe pik\u00ebrisht aty, n\u00eb at\u00eb \u00e7ast kur uji nuk shihet m\u00eb si pasuri e natyr\u00ebs, por si mjet nd\u00ebshkimi ndaj nj\u00eb popullsie, duhet t\u00eb ndizet alarmi i historis\u00eb, i politik\u00ebs dhe i s\u00eb drejt\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare, shum\u00eb p\u00ebrpara se bota t\u00eb detyrohet t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb nj\u00eb em\u00ebr p\u00ebr nj\u00eb tragjedi q\u00eb mund t\u00eb ishte parandaluar.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Ndri\u00e7im KULLA Presidenti serb nuk e paraqiti iden\u00eb e ndryshimit t\u00eb rrjedh\u00ebs s\u00eb lumit Ib\u00ebr n\u00eb nj\u00eb tryez\u00eb teknike p\u00ebr administrimin e uj\u00ebrave, as si nj\u00eb projekt inxhinierik t\u00eb shk\u00ebputur nga politika, por n\u00eb nj\u00eb klim\u00eb t\u00eb tensionuar me Kosov\u00ebn dhe n\u00eb nj\u00eb gjuh\u00eb q\u00eb e lidhte drejtp\u00ebrdrejt me sjelljen e shqiptar\u00ebve dhe me &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":58343,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-151028","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-editorial"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/151028","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=151028"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/151028\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":151030,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/151028\/revisions\/151030"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/58343"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=151028"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=151028"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=151028"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}