{"id":151223,"date":"2026-08-18T19:53:05","date_gmt":"2026-08-18T19:53:05","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=151223"},"modified":"2026-08-18T19:53:05","modified_gmt":"2026-08-18T19:53:05","slug":"te-rikthejme-rendin-e-vlerave","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/08\/18\/te-rikthejme-rendin-e-vlerave\/","title":{"rendered":"T\u00eb rikthejm\u00eb rendin e vlerave"},"content":{"rendered":"<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\"><strong>Franc NURI<\/strong><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\">Vrasja e nj\u00eb 20-vje\u00e7ari q\u00eb kishte ardhur p\u00ebr pushime n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb para s\u00eb gjithash nj\u00eb tragjedi njer\u00ebzore. Por fakti q\u00eb autori i dyshuar rezulton me precedent\u00eb penal\u00eb n\u00eb Britanin\u00eb e Madhe p\u00ebr vepra t\u00eb lidhura me narkotik\u00ebt na detyron t\u00eb shohim p\u00ebrtej kronik\u00ebs s\u00eb nj\u00eb dite.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">N\u00eb Shqip\u00ebri droga \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb tep\u00ebr e zakonshme. Shum\u00eb t\u00eb rinj e konsumojn\u00eb, t\u00eb tjer\u00eb e kan\u00eb kthyer n\u00eb aktivitet ekonomik, m\u00ebnyr\u00eb pasurimi dhe madje n\u00eb status shoq\u00ebror. Dikur nj\u00eb familje turp\u00ebrohej kur djali merrej me drog\u00eb; sot d\u00ebgjon t\u00eb flitet me krenari se \u201cka sht\u00ebpi bari n\u00eb Angli\u201d, \u201cmerret me mall\u201d apo \u201cka b\u00ebr\u00eb lek\u00eb\u201d.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Ky \u00ebsht\u00eb degradimi m\u00eb i rreziksh\u00ebm: krimi nuk konsiderohet m\u00eb domosdoshm\u00ebrisht turp, por sukses.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">\u00cbsht\u00eb p\u00ebrmbysur rendi i vlerave. Shkollimi, kultura, gjuh\u00ebt e huaja, eksperienca, profesioni, aft\u00ebsia dhe familja vlejn\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb pak p\u00ebrball\u00eb nj\u00eb kriteri t\u00eb vet\u00ebm: sa para ke. Nuk pyetet m\u00eb si i ke b\u00ebr\u00eb, \u00e7far\u00eb ke prodhuar apo \u00e7far\u00eb vlere i ke dh\u00ebn\u00eb shoq\u00ebris\u00eb. Ka r\u00ebnd\u00ebsi vet\u00ebm paraja.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Kur kjo mend\u00ebsi normalizohet, zhvler\u00ebsohet edhe vet\u00eb jeta. Konfliktet p\u00ebr nj\u00eb shikim, nj\u00eb vajz\u00eb, nj\u00eb borxh, nj\u00eb klient droge apo nj\u00eb territor p\u00ebrfundojn\u00eb me thik\u00eb dhe arm\u00eb. Krimi i organizuar nuk d\u00ebmton vet\u00ebm ekonomin\u00eb; ai ndryshon kultur\u00ebn e nj\u00eb shoq\u00ebrie.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Edhe bumi i nd\u00ebrtimit dhe turizmit duhet par\u00eb me sy kritik. Bregdeti shqiptar duhet t\u00eb jet\u00eb burim mir\u00ebqenieje nga puna dhe investimi i ndersh\u00ebm, jo lavatri\u00e7e p\u00ebr kapitalet q\u00eb vijn\u00eb nga narkotrafiku. Nj\u00eb sip\u00ebrmarr\u00ebs q\u00eb merr kredi, paguan taksa dhe nd\u00ebrton biznesin e tij me vite nuk mund t\u00eb konkurroj\u00eb me kapitalin kriminal q\u00eb k\u00ebrkon vet\u00ebm t\u00eb pastrohet.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Shqip\u00ebris\u00eb i duhet ndryshim radikal kursi.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Mund t\u00eb m\u00ebsojm\u00eb nga vende t\u00eb vogla si Singapori. Kur nisi transformimin, kishte rreth dy milion\u00eb banor\u00eb dhe pothuajse asnj\u00eb burim natyror t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm. Zgjodhi t\u00eb investonte te arsimi, kapitali njer\u00ebzor, profesioni, rendi dhe shteti funksional.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Edhe ndaj narkotik\u00ebve zgjodhi nj\u00eb politik\u00eb jasht\u00ebzakonisht t\u00eb fort\u00eb: parandalim, edukim, rehabilitim t\u00eb p\u00ebrdoruesit dhe nd\u00ebshkim shum\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr t\u00eb trafikantit. P\u00ebr trafikimin e sasive t\u00eb caktuara t\u00eb drog\u00ebs, Singapori parashikon ende edhe d\u00ebnimin me vdekje. Ne nuk duhet dhe nuk mund ta kopjojm\u00eb k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb t\u00eb modelit, por duhet t\u00eb kuptojm\u00eb filozofin\u00eb: shteti nuk mund t\u00eb jet\u00eb tolerant dhe laksist me nj\u00eb sistem q\u00eb shkat\u00ebrron breza.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Trafikanti duhet goditur r\u00ebnd\u00eb penalisht dhe ekonomikisht. P\u00ebrdoruesi duhet trajtuar dhe rehabilituar.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">N\u00eb Europ\u00eb, Franca jep nj\u00eb shembull t\u00eb qart\u00eb. P\u00ebr transportin, posedimin, shitjen apo blerjen e paligjshme t\u00eb narkotik\u00ebve parashikohen deri n\u00eb 10 vjet burg dhe deri n\u00eb 7,5 milion\u00eb euro gjob\u00eb, t\u00eb dyja bashk\u00eb. P\u00ebr import-eksportin n\u00eb band\u00eb t\u00eb organizuar, d\u00ebnimi mund t\u00eb arrij\u00eb deri n\u00eb 30 vjet burg, krahas gjob\u00ebs. N\u00eb sistemin doganor francez, sanksioni financiar mund t\u00eb lidhet drejtp\u00ebrdrejt me vler\u00ebn e mallit dhe t\u00eb arrij\u00eb deri n\u00eb shum\u00ebfishin e saj.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Shqip\u00ebria duhet t\u00eb ec\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim: burg dhe goditje e r\u00ebnd\u00eb financiare ndaj narkotrafikut. Nuk ka kuptim q\u00eb trafikanti t\u00eb b\u00ebj\u00eb disa vite burg, nd\u00ebrsa familja apo ortak\u00ebt t\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb jetojn\u00eb me milionat e drog\u00ebs. Krimi duhet t\u00eb b\u00ebhet ekonomikisht i padobish\u00ebm.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Pasurit\u00eb e provuara si produkt i krimit t\u00eb organizuar duhet t\u00eb konfiskohen dhe t\u2019i kalojn\u00eb shtetit p\u00ebr shkolla, qendra rehabilitimi, institucione publike apo sh\u00ebrbime sociale. Pasuria e krimit duhet t\u2019i kthehet shoq\u00ebris\u00eb q\u00eb krimi ka d\u00ebmtuar.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Por duhet t\u00eb ndryshojm\u00eb edhe modelin ekonomik. Arsimi duhet t\u00eb lidhet me nevojat e tregut dhe ekonomia duhet t\u00eb shp\u00ebrblej\u00eb profesionistin, teknikun, inxhinierin, mjekun, sip\u00ebrmarr\u00ebsin dhe njeriun q\u00eb krijon vler\u00eb reale.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Nuk mund t\u00eb vazhdojm\u00eb t\u00eb eksportojm\u00eb shqiptar\u00ebt m\u00eb t\u00eb arsimuar dhe m\u00eb t\u00eb aft\u00eb, nd\u00ebrsa boshll\u00ebqet i mbushim me krah pune m\u00eb t\u00eb lir\u00eb. Shqip\u00ebria duhet t\u00eb synoj\u00eb emigracion t\u00eb kontrolluar, sipas nevojave profesionale, por mbi t\u00eb gjitha t\u00eb krijoj\u00eb kushtet p\u00ebr rikthimin e shqiptar\u00ebve n\u00eb vendin e tyre.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Narko-ekonomia mund t\u00eb krijoj\u00eb p\u00ebr pak koh\u00eb iluzionin e pasuris\u00eb, por fatura vjen m\u00eb von\u00eb: me korrupsion, vrasje, familje t\u00eb shkat\u00ebrruara, t\u00eb rinj t\u00eb varur dhe emigrim.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Nuk dua nj\u00eb Shqip\u00ebri ku ai q\u00eb studion dhe punon ndershm\u00ebrisht t\u00eb ndihet inferior ndaj atij q\u00eb pasurohet me trafiqe. Dua nj\u00eb Shqip\u00ebri ku respektohet ai q\u00eb di, krijon, punon, nd\u00ebrton familje dhe pasurohet ndershm\u00ebrisht.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Kjo \u00ebsht\u00eb beteja q\u00eb duhet t\u00eb fitojm\u00eb: t\u00eb rikthejm\u00eb rendin e vlerave.<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Franc NURI Vrasja e nj\u00eb 20-vje\u00e7ari q\u00eb kishte ardhur p\u00ebr pushime n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb para s\u00eb gjithash nj\u00eb tragjedi njer\u00ebzore. Por fakti q\u00eb autori i dyshuar rezulton me precedent\u00eb penal\u00eb n\u00eb Britanin\u00eb e Madhe p\u00ebr vepra t\u00eb lidhura me narkotik\u00ebt na detyron t\u00eb shohim p\u00ebrtej kronik\u00ebs s\u00eb nj\u00eb dite. N\u00eb Shqip\u00ebri droga \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb tep\u00ebr &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":112238,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-151223","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/151223","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=151223"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/151223\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":151225,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/151223\/revisions\/151225"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/112238"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=151223"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=151223"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=151223"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}