{"id":151258,"date":"2026-08-19T12:48:54","date_gmt":"2026-08-19T12:48:54","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=151258"},"modified":"2026-08-19T12:48:54","modified_gmt":"2026-08-19T12:48:54","slug":"projekti-i-partise-demokratike-per-nje-kryeqytet-policentrik-te-integruar-dhe-me-prane-qytetarit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/08\/19\/projekti-i-partise-demokratike-per-nje-kryeqytet-policentrik-te-integruar-dhe-me-prane-qytetarit\/","title":{"rendered":"Projekti i Partis\u00eb Demokratike p\u00ebr nj\u00eb kryeqytet policentrik, t\u00eb integruar dhe m\u00eb pran\u00eb qytetarit"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ylli ASLLANI<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb debatin p\u00ebr hart\u00ebn e re administrativo-territoriale, sidomos p\u00ebr Tiran\u00ebn, pyetja m\u00eb normale, legjitime dhe kushtetuese do t\u00eb duhej t\u00eb ishte: <strong>\u00c7far\u00eb kryeqyteti d\u00ebshirojm\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtojm\u00eb p\u00ebr vitet e ardhshme?<\/strong><\/p>\n<p>Kjo pyetje, fatkeq\u00ebsisht, nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, debati p\u00ebr shkrirjen e 15 bashkive ka nxitur kund\u00ebrshti dhe shqet\u00ebsime n\u00eb mbar\u00eb vendin. Por p\u00ebrtej k\u00ebtij debati q\u00ebndron nj\u00eb problem m\u00eb i madh:\u00a0<strong>si duhet t\u00eb qeveriset Shqip\u00ebria dhe, ve\u00e7an\u00ebrisht, kryeqyteti i saj?<\/strong><\/p>\n<p>Pas m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb dekade nga Reforma Administrativo-Territoriale e vitit 2014, paradoksi shqiptar \u00ebsht\u00eb i duksh\u00ebm:\u00a0<strong>Shqip\u00ebria po zbrazet, nd\u00ebrsa Tirana po p\u00ebrqendron gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb popullsi, ekonomi dhe mund\u00ebsi.<\/strong><\/p>\n<p>Censi i vitit 2023 tregon se Tirana p\u00ebrfaq\u00ebson 31.6% t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb vendit, nga 26.8% n\u00eb vitin 2011. Ky p\u00ebrqendrim ka sjell\u00eb presion t\u00eb madh mbi transportin, infrastruktur\u00ebn, shkollat, mbetjet, hap\u00ebsirat publike dhe territorin.<\/p>\n<p>Prandaj pyetja \u00ebsht\u00eb e pashmangshme:<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-998383 td-animation-stack-type0-2\" src=\"https:\/\/telegraf.al\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Capture-6.jpg\" sizes=\"auto, (max-width: 569px) 100vw, 569px\" srcset=\"https:\/\/telegraf.al\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Capture-6.jpg 569w, https:\/\/telegraf.al\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Capture-6-212x300.jpg 212w, https:\/\/telegraf.al\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Capture-6-297x420.jpg 297w\" alt=\"\" width=\"569\" height=\"805\" \/><\/p>\n<p><strong>A mund t\u00eb qeveriset nj\u00eb qytet me mbi nj\u00eb milion banor\u00eb me nj\u00eb model administrativ tep\u00ebr t\u00eb centralizuar?<\/strong><\/p>\n<p>Tirana nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb thjesht nj\u00eb bashki. Ajo \u00ebsht\u00eb kryeqyteti politik, ekonomik dhe administrativ i vendit dhe nj\u00eb metropol q\u00eb shtrihet p\u00ebrtej kufijve t\u00eb nj\u00eb nj\u00ebsie t\u00eb vetme administrative.<\/p>\n<p>Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, Tirana ka nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb\u00a0<strong>kontrat\u00eb t\u00eb re territoriale<\/strong>\u00a0dhe p\u00ebr nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb re qeverisjeje: t\u00eb bashkoj\u00eb fuqin\u00eb e metropolit me autonomin\u00eb lokale, planifikimin strategjik me vendimmarrjen pran\u00eb qytetarit dhe zhvillimin e kryeqytetit me at\u00eb t\u00eb territoreve p\u00ebrreth.<\/p>\n<p><strong>Oferta e re e PD-s\u00eb: decentralizimi i Tiran\u00ebs<\/strong><\/p>\n<p>Partia Demokratike propozon\u00a0<strong>decentralizimin e Tiran\u00ebs brenda nj\u00eb sistemi t\u00eb integruar metropolitan<\/strong>.<\/p>\n<p>Ky model mb\u00ebshtetet n\u00eb kat\u00ebr element\u00eb:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Nj\u00eb metropol t\u00eb integruar<\/strong>, ku Tirana mbetet kryeqytet dhe qend\u00ebr e p\u00ebrbashk\u00ebt strategjike;<\/li>\n<li><strong>Bashkin\u00eb e Tiran\u00ebs dhe pes\u00eb bashki t\u00eb reja funksionale<\/strong>: Kashari, Petrela, Dajti, Ndroqi dhe Arbana;<\/li>\n<li><strong>Nj\u00ebsi administrative t\u00eb zgjedhura<\/strong>, me p\u00ebrfaq\u00ebsim dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsi m\u00eb pran\u00eb komuniteteve;<\/li>\n<li><strong>Institucione t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta metropolitan\u00eb<\/strong>\u00a0p\u00ebr funksionet q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb koordinim dhe ekonomi shkalle.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Pra, nuk propozohet ndarja e Tiran\u00ebs n\u00eb kuptimin e fragmentimit t\u00eb saj. P\u00ebrkundrazi, propozohet nj\u00eb\u00a0<strong>Tiran\u00eb e integruar, por e decentralizuar<\/strong>.<\/p>\n<p>Funksionet q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb nj\u00eb vizion t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt duhet t\u00eb mbeten metropolitan\u00eb: transporti, planifikimi strategjik, infrastruktura kryesore, zhvillimi ekonomik, mjedisi, emergjencat dhe projektet me ndikim nd\u00ebrbashkiak.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa funksionet q\u00eb lidhen drejtp\u00ebrdrejt me jet\u00ebn e p\u00ebrditshme duhet t\u00eb vendosen sa m\u00eb pran\u00eb qytetarit: mir\u00ebmbajtja lokale, hap\u00ebsirat publike, sh\u00ebrbimet komunitare, investimet lokale, administrimi i territorit dhe p\u00ebrcaktimi i prioriteteve t\u00eb komuniteteve.<\/p>\n<p><strong>Aty ku k\u00ebrkohet integrim, Tirana duhet t\u00eb jet\u00eb e unifikuar. Aty ku k\u00ebrkohet af\u00ebrsi me qytetarin, Tirana duhet t\u00eb jet\u00eb e decentralizuar.<\/strong><\/p>\n<p>Ky \u00ebsht\u00eb thelbi i modelit policentrik.<\/p>\n<p><strong>Nga zyrat administrative te demokracia e zgjedhur<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb nga problemet kryesore t\u00eb modelit aktual nuk \u00ebsht\u00eb mungesa e zyrave administrative. Problemi \u00ebsht\u00eb\u00a0<strong>mungesa\u00a0<\/strong><strong>e p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t<\/strong><strong>\u00eb zgjedhur\u00a0<\/strong><strong>t\u00eb territorit dhe\u00a0<\/strong><strong>vendimmarrjes pran\u00eb qytetarit<\/strong>.<\/p>\n<p>Para vitit 2014, territori i Tiran\u00ebs p\u00ebrfshinte 22 nj\u00ebsi vendore, nd\u00ebrsa sot administrimi realizohet p\u00ebrmes nj\u00eb strukture m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb nj\u00ebsish administrative, por pa t\u00eb nj\u00ebjtin nivel t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb t\u00eb vet\u00ebqeverisjes politike.<\/p>\n<p>Prandaj propozimi p\u00ebr Kasharin, Dajtin, Petrel\u00ebn, Ndroqin dhe Arban\u00ebn duhet par\u00eb jo si \u201cndarje e Tiran\u00ebs\u201d, por si\u00a0<strong>rikthim i qeverisjes s\u00eb zgjedhur pran\u00eb territoreve q\u00eb sot administrohen nga nj\u00eb qend\u00ebr e vetme<\/strong>.<\/p>\n<p>Qytetarit nuk i thuhet: \u201cPo t\u00eb krijojm\u00eb nj\u00eb zyr\u00eb tjet\u00ebr\u201d.<\/p>\n<p>I thuhet:\u00a0<strong>\u201cPo t\u00eb japim mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb zgjedh\u00ebsh p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e territorit ku jeton.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse reforma nuk duhet t\u00eb jet\u00eb vet\u00ebm territoriale. Ajo duhet t\u00eb jet\u00eb edhe\u00a0<strong>reform\u00eb e demokracis\u00eb lokale<\/strong>.<\/p>\n<p>Nj\u00ebsit\u00eb administrative t\u00eb zgjedhura duhet t\u00eb ken\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb zgjedhur, buxhet t\u00eb deleguar, kompetenca t\u00eb p\u00ebrcaktuara, t\u00eb drejt\u00eb propozimi p\u00ebr investime dhe mekanizma t\u00eb qart\u00eb konsultimi e llogaridh\u00ebnieje.<\/p>\n<p><strong>Tirana policentrike<\/strong><\/p>\n<p>Rritja e Tiran\u00ebs nuk mund t\u00eb vazhdoj\u00eb vet\u00ebm n\u00eb form\u00ebn e zgjerimit koncentrik rreth nj\u00eb qendre t\u00eb vetme.<\/p>\n<p>Kryeqyteti ka nevoj\u00eb p\u00ebr\u00a0<strong>disa qendra urbane, administrative dhe ekonomike<\/strong>, t\u00eb lidhura me nj\u00ebra-tjetr\u00ebn dhe me metropolin.<\/p>\n<p><strong>Kashari, Dajti, Petrela, Ndroqi, Arbana<\/strong>\u00a0dhe territore t\u00eb tjera mund t\u00eb zhvillojn\u00eb funksionet e tyre, duke ruajtur lidhjen ekonomike, infrastrukturore dhe funksionale me Tiran\u00ebn.<\/p>\n<p>Kjo nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kthim nostalgjik te modeli i vitit 2013. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb model t\u00eb ri, t\u00eb p\u00ebrshtatur me madh\u00ebsin\u00eb, kompleksitetin dhe rolin metropolitan t\u00eb Tiran\u00ebs n\u00eb vitin 2026.<\/p>\n<p>Pra, oferta \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb:<\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb metropol.<br \/>\nDisa bashki funksionale.<br \/>\nNj\u00ebsi administrative t\u00eb zgjedhura.<br \/>\nNj\u00eb sistem i p\u00ebrbashk\u00ebt metropolitan.<br \/>\nVendimmarrje m\u00eb pran\u00eb qytetarit.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7far\u00eb na m\u00ebson Europa?<\/strong><\/p>\n<p>Eksperienca europiane tregon se rritja e nj\u00eb kryeqyteti nuk k\u00ebrkon domosdoshm\u00ebrisht p\u00ebrqendrim m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb pushtetit.<\/p>\n<p><strong>Vjena<\/strong>\u00a0funksionon me 23 distrikte me struktura t\u00eb zgjedhura dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsi t\u00eb decentralizuara.\u00a0<strong>Berlini<\/strong>\u00a0ka 12 distrikte me asamble t\u00eb zgjedhura, nd\u00ebrsa\u00a0<strong>Londra<\/strong>\u00a0kombinon drejtimin strategjik metropolitan me 32 lagjet e City of London, t\u00eb cilat ushtrojn\u00eb funksione t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme lokale.<\/p>\n<p>Modelet ndryshojn\u00eb dhe nuk mund t\u00eb kopjohen mekanikisht. Por parimi \u00ebsht\u00eb i nj\u00ebjt\u00eb:<\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb metropol mund t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb vizion t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt pa pasur nevoj\u00eb q\u00eb \u00e7do vendim t\u00eb merret n\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr t\u00eb vetme.<\/strong><\/p>\n<p>Ky \u00ebsht\u00eb m\u00ebsimi q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrshtatet edhe p\u00ebr Tiran\u00ebn:\u00a0<strong>integrim i funksioneve metropolitan\u00eb dhe decentralizim i pushtetit e p\u00ebrgjegj\u00ebsive q\u00eb mund t\u00eb ushtrohen m\u00eb mir\u00eb pran\u00eb qytetarit.<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb fund t\u00eb fundit, debati p\u00ebr Tiran\u00ebn nuk duhet t\u00eb jet\u00eb thjesht debat p\u00ebr kufijt\u00eb n\u00eb hart\u00eb. \u00cbsht\u00eb debat p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si do t\u00eb qeveriset kryeqyteti dhe sa af\u00ebr qytetarit do t\u00eb jet\u00eb pushteti.<\/p>\n<p><strong>Tirana nuk duhet t\u00eb ndahet p\u00ebr t\u2019u dob\u00ebsuar. Ajo duhet t\u00eb decentralizohet p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb m\u00eb e fort\u00eb.<\/strong><\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb oferta e re e Partis\u00eb Demokratike:\u00a0<strong>nj\u00eb Tiran\u00eb e integruar si metropol, por m\u00eb demokratike, m\u00eb policentrike dhe m\u00eb pran\u00eb qytetar\u00ebve.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ylli ASLLANI N\u00eb debatin p\u00ebr hart\u00ebn e re administrativo-territoriale, sidomos p\u00ebr Tiran\u00ebn, pyetja m\u00eb normale, legjitime dhe kushtetuese do t\u00eb duhej t\u00eb ishte: \u00c7far\u00eb kryeqyteti d\u00ebshirojm\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtojm\u00eb p\u00ebr vitet e ardhshme? Kjo pyetje, fatkeq\u00ebsisht, nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb, debati p\u00ebr shkrirjen e 15 bashkive ka nxitur kund\u00ebrshti dhe shqet\u00ebsime n\u00eb mbar\u00eb vendin. Por p\u00ebrtej &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":151259,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-151258","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/151258","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=151258"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/151258\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":151261,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/151258\/revisions\/151261"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/151259"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=151258"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=151258"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=151258"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}