{"id":151487,"date":"2026-08-22T16:48:46","date_gmt":"2026-08-22T16:48:46","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=151487"},"modified":"2026-08-22T16:48:46","modified_gmt":"2026-08-22T16:48:46","slug":"212-arkitekte-e-urbaniste-peticion-kunder-modelit-rama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/08\/22\/212-arkitekte-e-urbaniste-peticion-kunder-modelit-rama\/","title":{"rendered":"212 arkitekt\u00eb e urbanist\u00eb peticion kund\u00ebr modelit Rama"},"content":{"rendered":"<p>Mbi 80 dit\u00eb protesta n\u00eb Shqip\u00ebri, nuk kan\u00eb pasur ndikim vet\u00ebm mbi bulevardin e tiran\u00ebs n\u00eb t\u00eb cilin v\u00ebrshuan n\u00eb dit\u00ebt m\u00eb me masivitet mbi 100 mij\u00eb qytetar\u00eb.<\/p>\n<p>Ato kan\u00eb vrar\u00eb frik\u00ebn dhe kan\u00eb yshtur t\u00eb ngren\u00eb z\u00ebrin edhe profesionist\u00ebt, p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e shtres\u00ebs s\u00eb mesme, njer\u00ebzit me dije q\u00eb e kan\u00eb kuptuar se nj\u00eb nj\u00eb shtet autoritarist mendimi i tyre nuk ka vler\u00eb. \u201cShum\u00eb prej nesh kan\u00eb heshtur, k\u00ebshtu q\u00eb ishte momenti t\u00eb mos heshtnim m\u00eb\u201c kan\u00eb shkruar s\u00eb fundi n\u00eb nj\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/citizens.al\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/print-D.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">peticion 212 arkitekt\u00eb, urbanist\u00eb, planifikues, inxhinier\u00eb, pedagog\u00eb, studiues dhe profesionist\u00eb t\u00eb zhvillimit<\/a>\u00a0territorial jan\u00eb bashkuar p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si po nd\u00ebrtohet e ardhmja e Shqip\u00ebris\u00eb. N\u00eb thelb t\u00eb shqet\u00ebsimit t\u00eb tyre q\u00ebndron m\u00ebnyra se si Rama dhe nj\u00eb grusht i vog\u00ebl njer\u00ebzish pran\u00eb tij marrin vendimet p\u00ebe arkitektur\u00ebn urbanistik\u00ebn dhe modelin e zhvillimit.<\/p>\n<p>\u201c\u00c7\u00ebshtja jon\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt themelore nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm \u00e7far\u00eb nd\u00ebrtohet, por kush vendos, mbi baz\u00ebn e cilit instrument planifikimi, p\u00ebrmes cil\u00ebs procedure ligjore dhe n\u00eb interes t\u00eb kujt merret vendimi\u201d<\/p>\n<p>thuhet n\u00eb deklarat\u00eb n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn k\u00ebrkohet q\u00eb planifikimi territorial t\u00eb rikthehet n\u00eb nj\u00eb proces publik, shkencor dhe demokratik, q\u00eb orienton zhvillimin, koordinon politikat dhe menaxhon konfliktet mbi p\u00ebrdorimin e tok\u00ebs, duke mbrojtur mjedisin, trash\u00ebgimin\u00eb kulturore, t\u00eb drejtat e pron\u00ebs dhe interesin publik afatgjat\u00eb.<\/p>\n<p>Po ku \u00ebsht\u00eb ndryshimi me periudh\u00ebn para protestave?<\/p>\n<p>N\u00eb shkurt t\u00eb k\u00ebtij viti me nj\u00eb let\u00ebr t\u00eb hapur botuar n\u00eb Lapsi.al, akritekti i njohur Astrit Nixha, me karrier\u00eb 30 vje\u00e7are, i vler\u00ebsuar me disa \u00e7mime nd\u00ebrkomb\u00ebtare, drejtues mbi 20 vjet i studios Anarch n\u00eb Prishtin\u00eb e Tiran\u00eb, nd\u00ebrmorri nj\u00eb akt t\u00eb rrall\u00eb p\u00ebr nj\u00eb shoq\u00ebri si kjo e jona. Karshi fenomenit posht\u00ebrues p\u00ebr arkitekt\u00ebt shqiptar\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb p\u00ebrjashtuar de facto nga e drejta p\u00ebr t\u00eb konkurruar p\u00ebr projekte t\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme arkitekturore, n\u00eb nj\u00eb realitet ku n\u00eb 10 vitet e fundit gati 100 p\u00ebrqind e nd\u00ebrtesave publike e atyre private (me nj\u00eb ligj t\u00eb pashkruar asnj\u00eb investitor nuk merr dot leje nd\u00ebrtimi n\u00ebse p\u00ebr projektin arkitekturor nuk ka paguar nj\u00eb studio t\u00eb p\u00ebrcaktuar nga Edi Rama personalisht), Astrit Nixha vendosi t\u00eb dor\u00ebzoj\u00eb licens\u00ebn e tij t\u00eb arkitektit si nj\u00eb akt dinjiteti dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsie profesionale e shoq\u00ebrore.<\/p>\n<p>\u201c\u00cbsht\u00eb refuzim i rolit t\u00eb rrem\u00eb brenda nj\u00eb shfaqjeje q\u00eb vazhdon prej vitesh: shfaqja ku politika luan rolin e arkitektit, ekonomia luan rolin e urbanistit, kurse arkitekti shtyhet n\u00eb fund si \u201cvizatues\u201d\u2026 Un\u00eb nuk e kam luksin t\u00eb ndryshoj shoq\u00ebrin\u00eb vet\u00ebm; askush nuk e ka. Por kam detyrimin t\u00eb mos e mashtroj veten, t\u00eb mos b\u00ebj sikur jam arkitekt n\u00eb nj\u00eb sistem ku arkitekti trajtohet vet\u00ebm si dor\u00eb teknike\u201d. shkruante at\u00ebher\u00eb Nixha.<\/p>\n<p>Por ndon\u00ebse nj\u00eb mas\u00eb e madhe profesionist\u00ebsh ishin krejt\u00ebsisht dakord me aktin e tij dhe shum\u00eb prej tyre i shkruan redaksis\u00eb son\u00eb se solidarizoheshin me k\u00ebto shqet\u00ebsime, askush nuk doli ta b\u00ebj\u00eb k\u00ebt\u00eb publikisht.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa sot, revolucioni i flamingove duket se e ka vrar\u00eb p\u00ebrfundimisht frik\u00ebn. 212 profesionist\u00ebt e nd\u00ebrtimit dhe urbanistik\u00ebs kan\u00eb dal\u00eb hapur me emr\u00ebr dhe mbiem\u00ebr p\u00ebr t\u00eb denoncuar drejtimin autokratik t\u00eb k\u00ebtij sektori nga Edi Rama.<\/p>\n<p>\u201cVendimmarrja e cila \u00ebsht\u00eb centralizuar dhe ka shkuar drejt K\u00ebshillit Komb\u00ebtar t\u00eb Territorit (\u2026) ka sjell\u00eb edhe p\u00ebrjashtimin e ekspertiz\u00ebs vendase dhe futjen e arkitekt\u00ebve t\u00eb huaj pa konkurs\u201d ka shpjeguar p\u00ebr\u00a0<a href=\"https:\/\/citizens.al\/2026\/08\/21\/shqiperia-qe-po-ndertohet-pa-profesionistet-e-saj-212-arkitekte-thyejne-heshtjen\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Citizens<\/a>\u00a0nj\u00eb nga firm\u00ebtaret e k\u00ebtij peticioni Dorina Musai. Po p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn media arkitekti Fjoralb Shehi, gjithashtu firm\u00ebtar ka deklaruar se nj\u00eb prej shkaqeve q\u00eb i ka afruar profesionist\u00ebt \u00ebsht\u00eb ndjenja e pafuqis\u00eb p\u00ebrball\u00eb m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb marrjes s\u00eb vendimeve.\u00a0\u201cJemi ndjer\u00eb t\u00eb pafuqish\u00ebm p\u00ebrball\u00eb t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebsaj vendimmarrjeje dhe e kemi par\u00eb shum\u00eb alarmuese m\u00ebnyr\u00ebn sesi po merren t\u00eb gjitha k\u00ebto vendime\u201d, ka theksuar ai Shehi. Target i reagimit t\u00eb tyre ka qen\u00eb edhe libri \u201cAlbanian Files\u201d ku Edi Rama u mundua t\u00eb grupoj\u00eb t\u00eb gjitha pun\u00ebt e star arkitekt\u00ebve ndorkomb\u00ebtar\u00eb p\u00ebrmes t\u00eb cil\u00ebv\u00eb ai u p\u00ebrcakton kullat dhe resortet klient\u00ebve t\u00eb tij nd\u00ebrtues.<\/p>\n<p>\u201cPrestigji i autorit t\u00eb projektit nuk mund t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsoj\u00eb ligjshm\u00ebrin\u00eb, transparenc\u00ebn dhe cil\u00ebsin\u00eb e tij. \u00c7do projekt me ndikim territorial duhet t\u00eb vler\u00ebsohet nga procesi q\u00eb e prodhon, ndikimi q\u00eb krijon dhe interesi q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson\u201d, thuhet n\u00eb deklarat\u00eb.<\/p>\n<p>Planifikuesja urbane Greta Disha e konsideron debatin e krijuar pas \u201cThe Albanian Files\u201d nj\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb rikthyer v\u00ebmendjen te m\u00ebnyra e zhvillimit t\u00eb territorit.<\/p>\n<p>\u201cNuk jam e surprizuar q\u00eb n\u00eb \u2018The Albanian Files\u2019, qeveria i paraqet dhe me krenari\u201d, thot\u00eb Disha, duke shtuar se arkitekt\u00ebt vendas jan\u00eb pozicionuar gjithnj\u00eb e m\u00eb dob\u00ebt<\/p>\n<p>Pra ky reagim intelektual, shum\u00eb me vler\u00eb p\u00ebr nj\u00eb nga sektor\u00ebt m\u00eb t\u00eb centralizuar ku duken qart\u00eb prirjet autokratike, shkon p\u00ebrtej arkitektur\u00ebs dhe urbanistik\u00ebs. Ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb akt i qart\u00eb i zgjimit q\u00eb i ka b\u00ebr\u00eb protesta shoq\u00ebris\u00eb shqiptare. Nj\u00eb nd\u00ebr t\u00eb mirat e pamohueshme t\u00eb saj \u00ebsht\u00eb se profesionist\u00ebt kan\u00eb filluar t\u00eb flasin. Pushteti e ka humbur fuqin\u00eb p\u00ebr ti d\u00ebnuar ata me heshtje. Fryt i k\u00ebsaj situate t\u00eb re \u00ebsht\u00eb edhe peticioni i 212 prej tyre.\/\u00a0<a href=\"https:\/\/citizens.al\/2026\/08\/21\/shqiperia-qe-po-ndertohet-pa-profesionistet-e-saj-212-arkitekte-thyejne-heshtjen\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Citizens<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mbi 80 dit\u00eb protesta n\u00eb Shqip\u00ebri, nuk kan\u00eb pasur ndikim vet\u00ebm mbi bulevardin e tiran\u00ebs n\u00eb t\u00eb cilin v\u00ebrshuan n\u00eb dit\u00ebt m\u00eb me masivitet mbi 100 mij\u00eb qytetar\u00eb. Ato kan\u00eb vrar\u00eb frik\u00ebn dhe kan\u00eb yshtur t\u00eb ngren\u00eb z\u00ebrin edhe profesionist\u00ebt, p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e shtres\u00ebs s\u00eb mesme, njer\u00ebzit me dije q\u00eb e kan\u00eb kuptuar se nj\u00eb nj\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":151488,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-151487","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/151487","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=151487"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/151487\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":151490,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/151487\/revisions\/151490"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/151488"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=151487"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=151487"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=151487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}