{"id":154915,"date":"2026-09-28T08:46:53","date_gmt":"2026-09-28T08:46:53","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=154915"},"modified":"2026-09-28T08:46:53","modified_gmt":"2026-09-28T08:46:53","slug":"fmn-shqiperia-po-diplomon-studente-qe-nuk-i-duhen-kujt-e-fundit-ne-rajoni-per-studentet-e-shkences","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/09\/28\/fmn-shqiperia-po-diplomon-studente-qe-nuk-i-duhen-kujt-e-fundit-ne-rajoni-per-studentet-e-shkences\/","title":{"rendered":"FMN: Shqip\u00ebria po diplomon student\u00eb q\u00eb nuk i duhen kujt, e fundit n\u00eb rajoni p\u00ebr student\u00ebt e shkenc\u00ebs"},"content":{"rendered":"<div id=\"rekl-49\">Shqip\u00ebria po p\u00ebrballet me nj\u00eb kriz\u00eb t\u00eb heshtur, por me pasoja afatgjata p\u00ebr t\u00eb ardhmen e saj ekonomike: munges\u00ebn e theksuar t\u00eb student\u00ebve q\u00eb diplomohen n\u00eb fushat STEM (Shkenc\u00eb, Teknologji, Inxhinieri dhe Matematik\u00eb). Alarmi l\u00ebshohet nga Fondi Monetar.<\/div>\n<div class=\"readmore-text-here\">\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat krahasimore tregojn\u00eb se Shqip\u00ebria regjistron nivelin m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt n\u00eb rajon p\u00ebr sa i p\u00ebrket diplomimeve n\u00eb k\u00ebto deg\u00eb teknike, duke mbetur duksh\u00ebm pas shteteve si Serbia apo Maqedonia e Veriut, dhe shum\u00eb larg mesatares s\u00eb Bashkimit Evropian.<\/p>\n<p>Kjo kriz\u00eb e kapitalit njer\u00ebzor nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb statistik\u00eb akademike, por nj\u00eb penges\u00eb e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb p\u00ebr zhvillimin e q\u00ebndruesh\u00ebm dhe modernizimin e vendit. Sipas FM, rr\u00ebnj\u00ebt e k\u00ebtij problemi nisin q\u00eb n\u00eb sistemin e arsimit parauniversitar, ku performanca e nx\u00ebn\u00ebsve shqiptar\u00eb mbetet thell\u00ebsisht medikore.<\/p>\n<p>Rezultatet e vler\u00ebsimit nd\u00ebrkomb\u00ebtar PISA n\u00eb matematik\u00eb e rendisin Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb fund t\u00eb rajonit, gj\u00eb q\u00eb d\u00ebshmon se t\u00eb rinjt\u00eb nuk po pajisen me aft\u00ebsit\u00eb baz\u00eb analitike p\u00ebr t\u00eb ndjekur studime t\u00eb larta shkencore.<\/p>\n<p><strong>Minim i s\u00eb ardhmes<\/strong><br \/>\nKy hendek arsimor p\u00ebrkthehet n\u00eb nj\u00eb num\u00ebr tejet t\u00eb kufizuar inxhinier\u00ebsh, programuesish dhe shkenc\u00ebtar\u00ebsh q\u00eb hyjn\u00eb \u00e7do vit n\u00eb tregun e pun\u00ebs.<\/p>\n<p>Pasojat e k\u00ebtij fenomeni p\u00ebr zhvillimin e Shqip\u00ebris\u00eb jan\u00eb t\u00eb shum\u00ebanshme dhe prekin shtyllat kryesore t\u00eb ekonomis\u00eb. S\u00eb pari, vendi po p\u00ebrjeton nj\u00eb mosp\u00ebrputhje t\u00eb thell\u00eb strukturore n\u00eb tregun e pun\u00ebs (skill mismatch).<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.syri.net\/images\/2026\/September\/28\/-900-0-1790500205xstudentet-8091790584190.png?width=900&amp;enlarge=1\" alt=\"Image\" \/>Nd\u00ebrsa bota po shkon drejt automatizimit dhe ekonomis\u00eb digjitale, Shqip\u00ebria prodhon pak profesionist\u00eb q\u00eb mund t&#8217;u p\u00ebrgjigjen k\u00ebtyre k\u00ebrkesave.<\/p>\n<p>Kjo situat\u00eb ushqen shkall\u00ebn e lart\u00eb t\u00eb t\u00eb rinjve, q\u00eb nuk jan\u00eb n\u00eb pun\u00eb, shkoll\u00eb apo trajnim dhe rrit presionin p\u00ebr emigrim, pasi t\u00eb rinjt\u00eb pa aft\u00ebsi teknike e kan\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb integrohen n\u00eb vende pune me paga t\u00eb larta.<\/p>\n<p>S\u00eb dyti, mungesa e specialist\u00ebve STEM po bllokon inovacionin dhe t\u00ebrheqjen e investimeve t\u00eb huaja cil\u00ebsore. Aktivitetet e K\u00ebrkimit dhe Zhvillimit (R&amp;D) n\u00eb vend jan\u00eb thuajse inekzistente n\u00eb sektorin privat dhe mbeten t\u00eb izoluara vet\u00ebm n\u00eb institucionet publike.<\/p>\n<p>Pa nj\u00eb forc\u00eb pune t\u00eb kualifikuar n\u00eb teknologji dhe inxhinieri, Shqip\u00ebria rrezikon t\u00eb mbetet e bllokuar n\u00eb nj\u00eb model ekonomik me produktivitet t\u00eb ul\u00ebt, i cili bazohet kryesisht te krahun e lir\u00eb t\u00eb pun\u00ebs dhe sh\u00ebrbimet baz\u00eb, duke humbur mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb prodhuar mallra dhe sh\u00ebrbime me vler\u00eb t\u00eb shtuar t\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n<p>Ky hendek i madh minon aft\u00ebsin\u00eb e vendit p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar plot\u00ebsisht nga an\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb BE. P\u00ebr t\u00eb thyer k\u00ebt\u00eb cik\u00ebl negativ, FMN n\u00ebnvizon se Shqip\u00ebria duhet t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb reforma urgjente p\u00ebr modernizimin e kurrikulave arsimore, forcimin e arsimit profesional dhe krijimin e urave lidh\u00ebse mes universiteteve dhe sip\u00ebrmarrjes private.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm duke investuar n\u00eb formimin e gjenerat\u00ebs s\u00eb re n\u00eb shkenc\u00eb dhe teknologji, vendi mund t\u00eb siguroj\u00eb nj\u00eb rritje ekonomike q\u00eb garanton konvergjenc\u00ebn e shpejt\u00eb me standardet europiane.\/<strong>Kapitali<\/strong><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shqip\u00ebria po p\u00ebrballet me nj\u00eb kriz\u00eb t\u00eb heshtur, por me pasoja afatgjata p\u00ebr t\u00eb ardhmen e saj ekonomike: munges\u00ebn e theksuar t\u00eb student\u00ebve q\u00eb diplomohen n\u00eb fushat STEM (Shkenc\u00eb, Teknologji, Inxhinieri dhe Matematik\u00eb). Alarmi l\u00ebshohet nga Fondi Monetar. T\u00eb dh\u00ebnat krahasimore tregojn\u00eb se Shqip\u00ebria regjistron nivelin m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt n\u00eb rajon p\u00ebr sa i p\u00ebrket &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":154916,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-154915","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/154915","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=154915"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/154915\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":154917,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/154915\/revisions\/154917"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/154916"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=154915"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=154915"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=154915"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}