{"id":154942,"date":"2026-09-28T11:16:55","date_gmt":"2026-09-28T11:16:55","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=154942"},"modified":"2026-09-28T11:16:55","modified_gmt":"2026-09-28T11:16:55","slug":"emiri-edi-rama-po-godet-te-drejtat-dhe-memorien-e-artit-shqiptar-pd-e-ka-gati-programin-per-artin-dhe-kulturen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/09\/28\/emiri-edi-rama-po-godet-te-drejtat-dhe-memorien-e-artit-shqiptar-pd-e-ka-gati-programin-per-artin-dhe-kulturen\/","title":{"rendered":"Emiri: Edi Rama po godet t\u00eb drejtat dhe memorien e artit shqiptar! PD e ka gati programin p\u00ebr Artin dhe Kultur\u00ebn"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Deklarata e kryetares s\u00eb K\u00ebshillit Komb\u00ebtar t\u00eb PD, Julinda Emiri:<\/strong><\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Projektligji \u2018P\u00ebr trajtimin financiar t\u00eb artist\u00ebve performues pas nd\u00ebrprerjes s\u00eb veprimtaris\u00eb artistike skenike\u2019, ka hapur nj\u00eb debat serioz, q\u00eb nuk kufizohet vet\u00ebm te p\u00ebrcaktimi i mosh\u00ebs p\u00ebr p\u00ebrfundimin e veprimtaris\u00eb skenike.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7\u00ebshtja e par\u00eb \u00ebsht\u00eb mungesa e nj\u00eb sistemi t\u00eb plot\u00eb ligjor p\u00ebr profesionin e artistit. Statusi i Artistit nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dispozit\u00eb p\u00ebr pensionin. Ai duhet t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb tre dimensione q\u00eb sot mbeten t\u00eb cop\u00ebzuara: statusin profesional, mbrojtjen sociale dhe t\u00eb drejtat ligjore t\u00eb artistit. Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye pensioni nuk mund t\u00eb trajtohet si pika e par\u00eb e reform\u00ebs.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb institucionet artistike ende mungon Kontrata Profesionale Komb\u00ebtare e Pun\u00ebs. Sot nuk jan\u00eb t\u00eb rregulluara n\u00eb nj\u00eb kontrat\u00eb t\u00eb till\u00eb elemente themelore si v\u00ebshtir\u00ebsia e pun\u00ebs, ngarkesa fizike dhe vokale, dit\u00ebt dhe ritmi specifik i pun\u00ebs artistike, provat, performancat, d\u00ebmtimet profesionale, sigurimet dhe zhvillimi i karrier\u00ebs.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u00ebtu shfaqet absurdi i k\u00ebtij projektligji: artisti trajtohet me logjik\u00ebn e nj\u00eb punonj\u00ebsi t\u00eb zakonsh\u00ebm, nd\u00ebrsa specifika e profesionit t\u00eb tij merret n\u00eb konsiderat\u00eb kur diskutohet p\u00ebrfundimi i karrier\u00ebs.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Njohja e statusit t\u00eb posa\u00e7\u00ebm t\u00eb artistit vet\u00ebm kur llogarit pensionimin e artistit, pa garantuar m\u00eb par\u00eb t\u00eb drejtat q\u00eb burojn\u00eb prej s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs specifik\u00eb gjat\u00eb gjith\u00eb viteve t\u00eb pun\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kurth i k\u00ebtij projektligji.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00ebshtir\u00ebsia e profesionit \u00ebsht\u00eb po ashtu e patrajtuar. Nuk mund t\u00eb p\u00ebrcaktohet drejt trajtimi n\u00eb fund t\u00eb karrier\u00ebs pa p\u00ebrcaktuar m\u00eb par\u00eb pesh\u00ebn e k\u00ebsaj v\u00ebshtir\u00ebsie gjat\u00eb viteve t\u00eb pun\u00ebs, efektin n\u00eb pag\u00eb, n\u00eb sigurime dhe n\u00eb t\u00eb drejtat e fituara.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fashat e detyrueshme t\u00eb mosh\u00ebs jan\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr ng\u00ebr\u00e7. Baleti ka nj\u00eb cik\u00ebl profesional t\u00eb ndrysh\u00ebm nga arti lirik, nj\u00eb solist ka nj\u00eb zhvillim tjet\u00ebr nga nj\u00eb valltar apo acrobat. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, nj\u00eb kriter q\u00eb miratohet sot nuk p\u00ebrcakton vet\u00ebm fatin e artist\u00ebve q\u00eb jan\u00eb aktualisht 47 apo 57 vje\u00e7, por krijon nj\u00eb rregull afatgjat\u00eb edhe p\u00ebr brezat e ardhsh\u00ebm.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">As dimensioni social nuk merret parasysh. Drafti parashikon trajtim financiar dhe vazhdim\u00ebsi t\u00eb sigurimeve, por debati nuk mbyllet me nivelin e pages\u00ebs. Duhet t\u00eb p\u00ebrcaktohet qart\u00eb \u00e7far\u00eb statusi ka artisti pas nd\u00ebrprerjes s\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnies s\u00eb pun\u00ebs, \u00e7far\u00eb t\u00eb drejtash ruan, si lidhet kjo periudh\u00eb me pensionin e plot\u00eb dhe mbi \u00e7far\u00eb baze llogariten p\u00ebrfitimet. K\u00ebto \u00e7\u00ebshtje duhen par\u00eb s\u00eb bashku me pag\u00ebn, v\u00ebshtir\u00ebsin\u00eb e profesionit dhe kontributet gjat\u00eb gjith\u00eb karrier\u00ebs.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ky projektligj godet dhe nj\u00eb aspekt thelb\u00ebsor: \u00e7\u00ebshtjen e memories artistike t\u00eb institucioneve. Nj\u00eb solist, korist apo balerin me dekada eksperienc\u00eb nuk p\u00ebrfaq\u00ebson vet\u00ebm nj\u00eb num\u00ebr n\u00eb organik\u00eb. Ai mbart repertor, shkoll\u00eb interpretimi, teknik\u00eb dhe p\u00ebrvoj\u00eb q\u00eb transmetohen te artist\u00ebt e rinj. Rinovimi i trupave \u00ebsht\u00eb i nevojsh\u00ebm, por duhet t\u00eb nd\u00ebrtohet nj\u00eb mekaniz\u00ebm q\u00eb siguron kalimin e eksperienc\u00ebs nd\u00ebr breza, jo nd\u00ebrprerjen mekanike t\u00eb saj.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Goditja e memorjes nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rast i izoluar, por filozofia e p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb institucioneve kulturore n\u00eb qeverin\u00eb e Edi Ram\u00ebs.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Artist\u00ebt t\u00eb mos harrojn\u00eb bilancin: shkat\u00ebrrimin n\u00eb \u00e7do sektor t\u00eb artit, nga Teatri Komb\u00ebtar te Galeria Komb\u00ebtare e Arteve, Muzeu Historik Komb\u00ebtar dhe Cirku.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Artist\u00ebt nuk duhet ta pranojn\u00eb k\u00ebt\u00eb draft dhe as t\u00eb negociojn\u00eb t\u00eb drejtat e tyre, konsultimi nuk mund t\u00eb jet\u00eb formal. Duhet nj\u00eb proces pune me trupat artistike, sindikatat, specialist\u00ebt e s\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb pun\u00ebs dhe profesionist\u00ebt q\u00eb njohin specifikat e \u00e7do kategorie.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Partia Demokratike e ka gati programin p\u00ebr Artin dhe Kultur\u00ebn, ku reforma ligjore \u00ebsht\u00eb konceptuar si nj\u00eb e t\u00ebr\u00eb: ndryshime n\u00eb ligjin p\u00ebr artin dhe kultur\u00ebn, ndryshime n\u00eb Kodin e Pun\u00ebs dhe n\u00eb rregulloret e institucioneve, Kontrata Profesionale Komb\u00ebtare e Pun\u00ebs dhe Statusi i Artistit.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u00ebto dy instrumente duhet t\u00eb ecin sipas nj\u00eb rendi t\u00eb qart\u00eb. S\u00eb pari implementohet kontrata profesionale, sepse ajo p\u00ebrcakton realisht kushtet n\u00eb t\u00eb cilat artisti punon \u00e7do dit\u00eb. Mbi k\u00ebt\u00eb baz\u00eb nd\u00ebrtohet Statusi i Artistit, i cili bashkon mbrojtjen profesionale, sociale dhe ligjore, p\u00ebrfshir\u00eb edhe m\u00ebnyr\u00ebn e tranzicionit drejt pensionit.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Programi i PD-s\u00eb e ka p\u00ebrcaktuar Kontrat\u00ebn Profesionale Komb\u00ebtare t\u00eb Pun\u00ebs si nj\u00eb reform\u00eb prioritare dhe ka parashikuar implementimin brenda tre muajve t\u00eb par\u00eb t\u00eb qeverisjes.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po n\u00eb k\u00ebt\u00eb program parashikohet vendosja e v\u00ebshtir\u00ebsis\u00eb s\u00eb pun\u00ebs p\u00ebr artist\u00ebt n\u00eb \u2018Kategorin\u00eb 1\u2019, si dhe pjes\u00ebmarrja e komunitetit artistik n\u00eb politik\u00ebb\u00ebrjen institucionale.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Statusi parashikon m\u00eb tej mbrojtjen ligjore t\u00eb artist\u00ebve dhe profesionist\u00ebve t\u00eb pavarur, formalizimin e kategorive profesionale dhe sigurimet edhe p\u00ebr artist\u00ebt q\u00eb angazhohen jasht\u00eb trupave t\u00eb p\u00ebrhershme.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prandaj debati q\u00eb kemi sot nuk duhet t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb me ndryshimin e nj\u00eb moshe apo t\u00eb nj\u00eb p\u00ebrqindjeje n\u00eb projektligj.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Duhet t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb reform\u00ebn q\u00eb arti shqiptar pret prej vitesh: Kontrat\u00ebn Profesionale Komb\u00ebtare t\u00eb Pun\u00ebs dhe Statusin e Artistit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Deklarata e kryetares s\u00eb K\u00ebshillit Komb\u00ebtar t\u00eb PD, Julinda Emiri: Projektligji \u2018P\u00ebr trajtimin financiar t\u00eb artist\u00ebve performues pas nd\u00ebrprerjes s\u00eb veprimtaris\u00eb artistike skenike\u2019, ka hapur nj\u00eb debat serioz, q\u00eb nuk kufizohet vet\u00ebm te p\u00ebrcaktimi i mosh\u00ebs p\u00ebr p\u00ebrfundimin e veprimtaris\u00eb skenike. \u00c7\u00ebshtja e par\u00eb \u00ebsht\u00eb mungesa e nj\u00eb sistemi t\u00eb plot\u00eb ligjor p\u00ebr profesionin e &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":154943,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-154942","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/154942","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=154942"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/154942\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":154944,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/154942\/revisions\/154944"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/154943"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=154942"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=154942"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=154942"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}