{"id":155663,"date":"2026-10-05T17:12:34","date_gmt":"2026-10-05T17:12:34","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=155663"},"modified":"2026-10-05T17:12:34","modified_gmt":"2026-10-05T17:12:34","slug":"protesta-qytetare-kuvendi-dhe-zgjedhjet-e-parakohshme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/10\/05\/protesta-qytetare-kuvendi-dhe-zgjedhjet-e-parakohshme\/","title":{"rendered":"Protesta qytetare, Kuvendi dhe zgjedhjet e parakohshme"},"content":{"rendered":"

Nga Bujar Leskaj<\/em><\/strong><\/p>\n

Protesta qytetare q\u00eb ka hyr\u00eb n\u00eb dit\u00ebn e 128-t\u00eb nuk mund t\u00eb trajtohet m\u00eb si nj\u00eb episod kalimtar politik. Koh\u00ebzgjatja e saj tregon se ekziston nj\u00eb pak\u00ebnaq\u00ebsi e jasht\u00ebzakonshme n\u00eb vend, q\u00eb k\u00ebrkon p\u00ebrgjigje institucionale.<\/p>\n

Kuvendi ka p\u00ebrgjegj\u00ebsi t\u00eb d\u00ebgjoj\u00eb, t\u00eb diskutoj\u00eb dhe t\u00eb reflektoj\u00eb mbi k\u00ebrkesat e qytetar\u00ebve. N\u00eb nj\u00eb demokraci funksionale, protesta \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga format m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, p\u00ebrmes t\u00eb cil\u00ebs qytetar\u00ebt i k\u00ebrkojn\u00eb institucioneve llogaridh\u00ebnie. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, p\u00ebrgjigjja ndaj saj nuk duhet t\u00eb jet\u00eb vet\u00ebm retorike. Ajo duhet t\u00eb jet\u00eb parlamentare, institucionale, korrekte dhe konkrete.<\/p>\n

I. <\/em>128 dit\u00eb protest\u00eb: sinjal q\u00eb Kuvendi nuk duhet ta injoroj\u00eb<\/em><\/h4>\n

Nj\u00eb protest\u00eb q\u00eb vazhdon p\u00ebr 128 dit\u00eb rradhazi, tregon se nj\u00eb pjes\u00eb e mir\u00eb e qytetar\u00ebve nuk e konsideron dialogun institucional ekzistues t\u00eb mjaftuesh\u00ebm.<\/p>\n

N\u00eb k\u00ebto kushte, pyetja nuk duhet t\u00eb jet\u00eb vet\u00ebm \u201cSa protestues jan\u00eb?\u201d. Pyetja m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb \u201cPse kjo pak\u00ebnaq\u00ebsi po vazhdon dhe pse institucionet nuk kan\u00eb arritur ende t\u00eb krijojn\u00eb nj\u00eb kanal bind\u00ebs dialogu?\u201d<\/p>\n

Hapi m\u00eb i arsyesh\u00ebm \u00ebsht\u00eb q\u00eb Kuvendi t\u00eb zhvilloj\u00eb nj\u00eb diskutim parlamentar t\u00eb posa\u00e7\u00ebm mbi k\u00ebrkesat e protest\u00ebs qytetare. Dhe ky diskutim nuk duhet t\u00eb jet\u00eb formal.<\/p>\n

Diskutimi duhet t\u00eb ket\u00eb:<\/p>\n

    \n
  • paraqitje t\u00eb k\u00ebrkesave t\u00eb protestuesve;<\/li>\n
  • d\u00ebgjim t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb tyre;<\/li>\n
  • d\u00ebgjim t\u00eb q\u00ebndrimit t\u00eb qeveris\u00eb;<\/li>\n
  • diskutim nga grupet parlamentare;<\/li>\n
  • ekspertiz\u00eb kushtetuese dhe zgjedhore;<\/li>\n
  • si dhe p\u00ebrfundime dhe rekomandime konkrete.<\/li>\n<\/ul>\n

    N\u00ebse Kuvendi nuk \u00ebsht\u00eb dakord me nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb, duhet t\u00eb shpjegoj\u00eb publikisht arsyet. Edhe refuzimi demokratik duhet t\u00eb jet\u00eb i argumentuar.<\/strong><\/p>\n

    II. <\/em>Gjendja politike e agravuar k\u00ebrkon nj\u00eb qasje t\u00eb re<\/em><\/h4>\n

    Mega-skandali Vlora Hyseni dhe i SHISH-it<\/strong>, si dhe aferat n\u00ebn hetim t\u00eb KAYO-s<\/strong>, kan\u00eb shtuar shqet\u00ebsimet publike mbi m\u00ebnyr\u00ebn se si funksionojn\u00eb institucionet e siguris\u00eb, administrimit shtet\u00ebror dhe kontrollit institucional.<\/p>\n

    K\u00ebrkesa p\u00ebr nj\u00eb qeveri teknike pa an\u00ebtar\u00eb partiak\u00eb, duhet t\u00eb diskutohet politikisht. Nj\u00eb nga k\u00ebrkesat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb protestuesve, q\u00eb lidhet me kriz\u00ebn politike, \u00ebsht\u00eb ideja e nj\u00eb qeverie teknike, me mandat t\u00eb kufizuar dhe me objektiv kryesor garantimin e nj\u00eb procesi t\u00eb besuesh\u00ebm zgjedhor.<\/p>\n

    N\u00ebse kjo k\u00ebrkes\u00eb hidhet n\u00eb tryez\u00ebn politike, ajo duhet t\u00eb diskutohet seriozisht, dhe jo t\u00eb refuzohet automatikisht. Qeveria teknike do t\u00eb kishte si mision garantimin e neutralitetit t\u00eb administrat\u00ebs, reformimin e kuadrit zgjedhor, garantimin e kushteve t\u00eb barabarta p\u00ebr partit\u00eb, forcimin e institucioneve zgjedhore dhe p\u00ebrgatitjen e zgjedhjeve t\u00eb ardhshme.<\/p>\n

    Po pse k\u00ebrkohet nj\u00eb qeveri pa an\u00ebtar\u00eb partiak\u00eb? Logjika e k\u00ebsaj k\u00ebrkese \u00ebsht\u00eb krijimi i nj\u00eb besimi minimal politik. N\u00ebse t\u00eb gjith\u00eb an\u00ebtar\u00ebt e nj\u00eb qeverie teknike do t\u00eb ishin figura t\u00eb lidhura drejtp\u00ebrdrejt me partit\u00eb politike, do t\u00eb ishte e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb bindeshin pal\u00ebt se administrata po vepron n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb neutrale.<\/p>\n

    III. <\/em>Kodi i ri dhe reforma zgjedhore jan\u00eb thelb\u00ebsore n\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb<\/em><\/h4>\n

    Nj\u00eb qeveri teknike, n\u00ebse do t\u00eb krijohej, nuk do t\u00eb kishte kuptim pa nj\u00eb objektiv t\u00eb qart\u00eb reformues. Nj\u00eb nga objektivat kryesore duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb Kod i ri Zgjedhor, i nd\u00ebrtuar p\u00ebr t\u00eb rritur besimin e qytetar\u00ebve tek procesi zgjedhor.<\/p>\n

    Kodi i ri duhet t\u00eb p\u00ebrmbaj\u00eb domosdoshm\u00ebrisht nj\u00eb sistem proporcional me list\u00eb t\u00eb hapur kandidat\u00ebsh p\u00ebr deputet\u00eb. Qytetar\u00ebve u duhen sot m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb deputet\u00eb t\u00eb popullit dhe lista t\u00eb hapura. Jo lista gjys\u00ebm t\u00eb mbyllura t\u00eb kryetar\u00ebve t\u00eb partive, q\u00eb deformuan keqazi p\u00ebrfaq\u00ebsimin e deputet\u00ebve tek qytetar\u00ebt, pas vitit 2008.<\/p>\n

    P\u00ebrfaq\u00ebsuesit e protest\u00ebs qytetare kat\u00ebrmujore permanente duhet t\u00eb vendosin p\u00ebr \u00e7do \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tashme dhe t\u00eb ardhshme politike, krahas partive politike.<\/p>\n

    Rama ka 83 mandate t\u00eb kompromentuara, t\u00ebr\u00ebsisht t\u00eb diskredituara, pas nj\u00eb procesi korruptiv zgjedhor t\u00eb 11 qershorit 2025. Ai nuk mund t\u00eb flas\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb numrave t\u00eb shumic\u00ebs parlamentare.<\/p>\n

    Kodi i ri zgjedhur duhet t\u00eb trajtoj\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb plot\u00eb \u00e7\u00ebshtje si administrimin zgjedhor, financimin e fushatave, p\u00ebrdorimin e burimeve publike, transparenc\u00ebn e financimit politik, mekanizmat e kontrollit, ankesat dhe apelimet, p\u00ebrdorimin e teknologjis\u00eb, garantimin e konkurrenc\u00ebs s\u00eb ndershme, aksesin e barabart\u00eb t\u00eb subjekteve politike dhe parandalimin e keqp\u00ebrdorimit t\u00eb administrat\u00ebs, si\u00e7 ka ndodhur r\u00ebndom k\u00ebto 14 vitet e fundit.<\/p>\n

    P\u00ebr \u00a0rikthimin e besimit, reforma zgjedhore duhet t\u00eb b\u00ebhet me pjes\u00ebmarrjen e partive, p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb protest\u00ebs qytetare, ekspert\u00ebve, shoq\u00ebris\u00eb civile, akademik\u00ebve dhe organizatave q\u00eb monitorojn\u00eb zgjedhjet.<\/p>\n

    Procesi duhet t\u00eb jet\u00eb transparent dhe konsultues. Kodi zgjedhor duhet t\u00eb jet\u00eb produkt i nj\u00eb konsensusi sa m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, jo i shumic\u00ebs parlamentare t\u00eb rradh\u00ebs.<\/p>\n

    IV. <\/em>Pse zgjedhjet pas nj\u00eb viti mund t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb si objektiv politik?<\/em><\/h4>\n

    Propozimi p\u00ebr zhvillimin e zgjedhjeve t\u00eb p\u00ebrgjithshme pas nj\u00eb viti duhet t\u00eb shihet si nj\u00eb periudh\u00eb kompromisi. Nj\u00eb vit do t\u00eb krijonte koh\u00eb p\u00ebr krijimin e nj\u00eb qeverie me mandat t\u00eb kufizuar, p\u00ebr hartimin e Kodit t\u00eb ri Zgjedhor, konsultimin publik, ndryshimet ligjore, p\u00ebrgatitjen e administrat\u00ebs zgjedhore, testimin e mekanizmave t\u00eb rinj dhe p\u00ebrgatitjen e zgjedhjeve t\u00eb p\u00ebrgjithshme. Kjo duhet t\u00eb b\u00ebhet vet\u00ebm brenda kuadrit kushtetues dhe p\u00ebrmes nj\u00eb marr\u00ebveshjeje politike t\u00eb qart\u00eb.<\/p>\n

    Q\u00ebllimi \u00ebsht\u00eb rikthimi i besimit dhe ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dallim shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm. Nj\u00eb proces i till\u00eb nuk duhet t\u00eb perceptohet si nj\u00eb mekaniz\u00ebm p\u00ebr t’i dh\u00ebn\u00eb avantazh nj\u00eb force politike kundrejt nj\u00eb tjetre. Objektivi \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb krijohen rregulla q\u00eb pranohen nga t\u00eb gjith\u00eb dhe nj\u00eb proces zgjedhor, rezultati i t\u00eb cilit t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i besuesh\u00ebm p\u00ebr qytetar\u00ebt dhe subjektet politike.<\/p>\n

    N\u00eb nj\u00eb demokraci, legjitimiteti i zgjedhjeve \u00ebsht\u00eb po aq i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm sa rezultati i tyre. N\u00ebse protestuesit jan\u00eb n\u00eb rrug\u00eb dhe partit\u00eb jan\u00eb n\u00eb konflikt, Kuvendi duhet t\u00eb jet\u00eb vendi ku konflikti politik p\u00ebrkthehet n\u00eb debat institucional. Kjo \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht arsyeja pse ekziston Parlamenti.<\/p>\n

    Kuvendi duhet t\u00eb d\u00ebgjoj\u00eb protestuesit, opozit\u00ebn, qeverin\u00eb dhe shoq\u00ebrin\u00eb civile dhe t’i kthej\u00eb k\u00ebrkesat politike n\u00eb alternativa konkrete. N\u00ebse kjo nuk ndodh, protesta dhe konflikti politik rrezikojn\u00eb t\u00eb thellohen tek ne.<\/p>\n

    Nj\u00eb kriz\u00eb politike nuk zgjidhet vet\u00ebm me shumic\u00eb votash. Nj\u00eb shumic\u00eb parlamentare e nd\u00ebrtuar me vota t\u00eb vjedhura apo t\u00eb grabitura, nuk ka legjitimitet politik<\/strong>. Kur nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme e shoq\u00ebris\u00eb ndjen se nuk d\u00ebgjohet, p\u00ebrgjigjja duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb dhe vet\u00ebm nj\u00eb: dialogu.<\/p>\n

    N\u00eb nj\u00eb situat\u00eb kaq t\u00eb tensionuar si e sotmja, Kuvendi mund dhe duhet t\u00eb dal\u00eb me nj\u00eb paket\u00eb veprimesh, e cila duhet t\u00eb filloj\u00eb me nj\u00eb seanc\u00eb t\u00eb posa\u00e7me p\u00ebr k\u00ebrkesat e protestuesve.<\/p>\n

    S\u00eb dyti<\/strong>, Kuvendi duhet t\u00eb mund\u00ebsoj\u00eb krijimin e nj\u00eb tryeze t\u00eb dialogut politik dhe qytetar.<\/p>\n

    S\u00eb treti<\/strong>, ai duhet t\u00eb shqyrtoj\u00eb mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr nj\u00eb marr\u00ebveshje politike mbi reform\u00ebn zgjedhore.<\/p>\n

    S\u00eb kat\u00ebrti<\/strong>, Kuvendi duhet t\u00eb inicioj\u00eb nj\u00eb proces t\u00eb posa\u00e7\u00ebm p\u00ebr hartimin e nj\u00eb Kodi t\u00eb ri Zgjedhor.<\/p>\n

    xxx<\/strong><\/em><\/p>\n

    N\u00ebse nj\u00eb protest\u00eb vazhdon p\u00ebr muaj t\u00eb t\u00ebr\u00eb dhe institucionet nuk reagojn\u00eb me nj\u00eb proces serioz dialogu, rreziku \u00ebsht\u00eb q\u00eb mosbesimi t\u00eb kthehet n\u00eb permanent. Kjo d\u00ebmton r\u00ebnd\u00eb stabilitetin politik t\u00eb vendit, klim\u00ebn e biznesit, imazhin nd\u00ebrkomb\u00ebtar, investimet, funksionimin e institucioneve dhe besimin e qytetar\u00ebve te demokracia. Zgjidhja mund dhe duhet t\u00eb vij\u00eb vet\u00ebm nga Kuvendi!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Nga Bujar Leskaj Protesta qytetare q\u00eb ka hyr\u00eb n\u00eb dit\u00ebn e 128-t\u00eb nuk mund t\u00eb trajtohet m\u00eb si nj\u00eb episod kalimtar politik. Koh\u00ebzgjatja e saj tregon se ekziston nj\u00eb pak\u00ebnaq\u00ebsi e jasht\u00ebzakonshme n\u00eb vend, q\u00eb k\u00ebrkon p\u00ebrgjigje institucionale. Kuvendi ka p\u00ebrgjegj\u00ebsi t\u00eb d\u00ebgjoj\u00eb, t\u00eb diskutoj\u00eb dhe t\u00eb reflektoj\u00eb mbi k\u00ebrkesat e qytetar\u00ebve. N\u00eb nj\u00eb demokraci …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":63140,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-155663","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/155663","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=155663"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/155663\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":155664,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/155663\/revisions\/155664"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/63140"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=155663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=155663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=155663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}