{"id":158976,"date":"2026-10-28T10:12:08","date_gmt":"2026-10-28T10:12:08","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=158976"},"modified":"2026-10-28T10:12:08","modified_gmt":"2026-10-28T10:12:08","slug":"reuters-te-rinjte-ne-shqiperi-jane-ngritur-kunder-rames","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/10\/28\/reuters-te-rinjte-ne-shqiperi-jane-ngritur-kunder-rames\/","title":{"rendered":"&#8220;REUTERS&#8221;: T\u00eb rinjt\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri jan\u00eb ngritur kund\u00ebr Ram\u00ebs!"},"content":{"rendered":"<h4>Nj\u00eb val\u00eb protestash t\u00eb ashtuquajtura t\u00eb \u201cGjenerat\u00ebs Z\u201d ka p\u00ebrfshir\u00eb vendet evropiane, p\u00ebrfshir\u00eb Franc\u00ebn, Italin\u00eb, Belgjik\u00ebn dhe Shqip\u00ebrin\u00eb, t\u00eb nxitura nga pak\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb p\u00ebr koston e jetes\u00ebs, gjendjen e dob\u00ebt t\u00eb shkollave dhe korrupsionin e perceptuar. N\u00eb Serbi, demonstratat e udh\u00ebhequra nga student\u00ebt ndihmuan n\u00eb rr\u00ebzimin e liderit q\u00eb kishte drejtuar vendin p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, p\u00ebrmes zgjedhjeve, nd\u00ebrsa k\u00ebt\u00eb fundjav\u00eb jan\u00eb planifikuar protesta t\u00eb tjera n\u00eb Gjermani.<\/h4>\n<p>REUTERS<\/p>\n<p>Maya Gourdel, nj\u00eb studente 19-vje\u00e7are n\u00eb Bruksel, \u00ebsht\u00eb ulur n\u00eb nj\u00eb tavolin\u00eb duke shkruar slogane kund\u00ebr atyre q\u00eb drejtojn\u00eb vendin e saj: \u201cN\u00ebse digjemi ne, digjeni edhe ju!\u201d<\/p>\n<p>Slogani, i marr\u00eb nga filmi i vitit 2012 \u201cThe Hunger Games\u201d, i cili \u00ebsht\u00eb p\u00ebrqafuar si simbol nga shum\u00eb l\u00ebvizje rinore n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, pasqyron zem\u00ebrimin, zhg\u00ebnjimin dhe d\u00ebshir\u00ebn p\u00ebr ndryshim q\u00eb po nxisin protestat e udh\u00ebhequra nga Gjenerata Z n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn.<\/p>\n<p>Nga periferit\u00eb e Parisit deri te sheshet e Beogradit, mij\u00ebra njer\u00ebz kan\u00eb dal\u00eb n\u00eb rrug\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebrkesat jan\u00eb t\u00eb ndryshme, por shpesh mbivendosen: pak\u00ebnaq\u00ebsia p\u00ebr mjediset e amortizuara shkollore, mungesa e perceptuar e mund\u00ebsive ekonomike, kostoja e jetes\u00ebs, korrupsioni, strehimi dhe ndjesia se askush nuk po i d\u00ebgjon. Ndonj\u00ebher\u00eb, k\u00ebto protesta kan\u00eb shkaktuar dhun\u00eb \u2013 vet\u00ebm n\u00eb Franc\u00eb, mij\u00ebra dyqane jan\u00eb d\u00ebmtuar ose pla\u00e7kitur jav\u00ebt e fundit \u2013 nd\u00ebrsa policia ka p\u00ebrdorur granata trullos\u00ebse dhe topa uji.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb fundjav\u00eb, ato soll\u00ebn edhe ndryshime konkrete: protestat e udh\u00ebhequra nga student\u00ebt kulmuan me rr\u00ebzimin nga pushteti, p\u00ebrmes zgjedhjeve, t\u00eb liderit serb Aleksandar Vu\u010di\u0107, i cili e kishte drejtuar vendin p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, pas gati dy vitesh demonstratash kund\u00ebr korrupsionit t\u00eb perceptuar dhe autoritarizmit n\u00eb rritje.<\/p>\n<p>\u201cKur u zgjuam, gj\u00ebja e par\u00eb q\u00eb ndjem\u00eb ishte padyshim leht\u00ebsimi dhe liria\u201d, tha protestuesja studente Stasa Piletic. \u201cPersonalisht, ndiej se kemi fituar. M\u00eb duket se m\u00eb n\u00eb fund kaluam nga protestat te p\u00ebrgjegj\u00ebsia.\u201d<\/p>\n<p>\u201cNJ\u00cb SHP\u00cbRTHIM ZEM\u00cbRIMI\u201d<\/p>\n<p>Chiara, nj\u00eb studente 21-vje\u00e7are n\u00eb Milanon e p\u00ebrfshir\u00eb nga protestat, beson se \u201c\u00ebsht\u00eb jetike t\u00eb marr\u00ebsh pjes\u00eb n\u00eb l\u00ebvizjet spontane t\u00eb njer\u00ebzve, t\u00eb lindura nga nj\u00eb shp\u00ebrthim zem\u00ebrimi q\u00eb e b\u00ebri t\u00eb mundur veprimin kolektiv\u201d.<\/p>\n<p>\u201cMendoj se d\u00ebmi m\u00eb i madh q\u00eb kjo klas\u00eb sunduese i ka shkaktuar brezit tim \u00ebsht\u00eb se na ka vjedhur edhe aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfytyruar nj\u00eb t\u00eb ardhme, p\u00ebr t\u00eb \u00ebnd\u00ebrruar\u201d, tha ajo.<\/p>\n<p>Ajo tha se student\u00ebt italian\u00eb po p\u00ebrballen me nj\u00eb realitet ku shkollat nuk kan\u00eb m\u00ebsues t\u00eb mjaftuesh\u00ebm dhe nd\u00ebrtesat jan\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb rr\u00ebnuar.<\/p>\n<p>\u201cDhe e gjith\u00eb kjo shoq\u00ebrohet me perspektiv\u00ebn e nj\u00eb pune me pag\u00eb t\u00eb ul\u00ebt, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn nuk kemi marr\u00eb kualifikimet e duhura, si dhe me perspektiv\u00ebn p\u00ebr t\u00eb jetuar n\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb vog\u00ebl, me qira tep\u00ebr t\u00eb shtrenjt\u00eb, ndoshta larg qytetit ton\u00eb, ku nuk kemi dashur t\u00eb jetojm\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Protestat e udh\u00ebhequra nga Gjenerata Z kan\u00eb shkaktuar tronditje n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, nd\u00ebrsa brezi i lindur af\u00ebrsisht mes viteve 1997 dhe 2012 ka filluar t\u00eb b\u00ebj\u00eb z\u00ebrin e tij t\u00eb d\u00ebgjohet: nga Bangladeshi n\u00eb vitin 2024 dhe Nepali n\u00eb vitin 2025, deri te India k\u00ebt\u00eb vit. Tani, Evropa \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb pik\u00eb qendrore.<\/p>\n<p>Sipas nj\u00eb sondazhi t\u00eb Bashkimit Evropian t\u00eb publikuar n\u00eb vitin 2025, rritja e \u00e7mimeve dhe kostoja e jetes\u00ebs jan\u00eb shqet\u00ebsim p\u00ebr 40% t\u00eb personave t\u00eb mosh\u00ebs 16\u201330 vje\u00e7.<\/p>\n<p>Mes 92,7 milion\u00eb njer\u00ebzve n\u00eb BE q\u00eb n\u00eb vitin 2025 p\u00ebrballeshin me rrezikun e varf\u00ebris\u00eb ose p\u00ebrjashtimit social, rreziku m\u00eb i lart\u00eb u regjistrua te t\u00eb rinjt\u00eb e mosh\u00ebs 18\u201324 vje\u00e7, me 26,3%, nd\u00ebrsa m\u00eb i ul\u00ebti te personat e mosh\u00ebs 65 vje\u00e7 e lart, me 18,8%.<\/p>\n<p>T\u00eb rinjt\u00eb jan\u00eb gjithashtu t\u00eb shqet\u00ebsuar p\u00ebr barr\u00ebn financiare q\u00eb duhet t\u00eb mbajn\u00eb p\u00ebr brezin m\u00eb t\u00eb moshuar, i cili ka prirjen t\u00eb votoj\u00eb n\u00eb num\u00ebr m\u00eb t\u00eb madh. Sipas institutit k\u00ebrkimor OFCE, n\u00eb Franc\u00eb, personat mbi 60 vje\u00e7 p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb t\u00eb kat\u00ebrt\u00ebn e popullsis\u00eb, por zot\u00ebrojn\u00eb 60% t\u00eb pasuris\u00eb s\u00eb vendit.<\/p>\n<p>Pensionet franceze p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb me diferenc\u00eb shpenzimin m\u00eb t\u00eb madh publik dhe pritet t\u00eb arrijn\u00eb n\u00eb 14% t\u00eb prodhimit ekonomik, nd\u00ebrsa popullsia plaket dhe votuesit kund\u00ebrshtojn\u00eb rritjen e mosh\u00ebs s\u00eb pensionit ose uljen e p\u00ebrfitimeve. Kjo shif\u00ebr \u00ebsht\u00eb ende m\u00eb e ul\u00ebt se n\u00eb Greqi dhe Itali, t\u00eb cilat shpenzojn\u00eb p\u00ebr pensionet publike pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb t\u00eb ardhurave komb\u00ebtare nd\u00ebr vendet e OECD-s\u00eb, rreth 16% t\u00eb PBB-s\u00eb, sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb OECD-s\u00eb p\u00ebr vitin 2025. Megjithat\u00eb, \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e lart\u00eb se n\u00eb Australi, Kili, Island\u00eb, Irland\u00eb ose Koren\u00eb e Jugut, ku shpenzimet p\u00ebr pensionet publike ishin m\u00eb pak se 4% e PBB-s\u00eb, sipas OECD-s\u00eb.<\/p>\n<p>T\u00cb RINJT\u00cb N\u00cb EVROP\u00cb JAN\u00cb T\u00cb BASHKUAR<\/p>\n<p>Bilal Narjissi, nj\u00eb nx\u00ebn\u00ebs 17-vje\u00e7ar i shkoll\u00ebs s\u00eb mesme n\u00eb nj\u00eb periferi n\u00eb veri t\u00eb Parisit, ka protestuar kund\u00ebr kushteve \u201ct\u00eb mjerueshme\u201d dhe munges\u00ebs s\u00eb stafit n\u00eb shkoll\u00ebn e tij. \u201cDikur kishte minj\u201d, tha ai. Vitin e kaluar, nx\u00ebn\u00ebsit u evakuuan kur nj\u00eb pjes\u00eb e \u00e7atis\u00eb u shemb n\u00eb oborrin e shkoll\u00ebs, megjith\u00ebse askush nuk u l\u00ebndua, tha ai.<\/p>\n<p>Protestat treguan \u201cse t\u00eb rinjt\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb jan\u00eb t\u00eb bashkuar\u201d, tha ai, duke shtuar: \u201cT\u00eb gjith\u00eb biem dakord p\u00ebr nj\u00eb pik\u00eb: t\u00eb rinjt\u00eb trajtohen si f\u00ebmij\u00eb, shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr se\u00e7 duhet, dhe nuk d\u00ebgjohen sa duhet.\u201d<\/p>\n<p>Nj\u00eb raport i qeveris\u00eb franceze n\u00eb tetor deklaroi se shpenzimet p\u00ebr pensionet ishin rritur me 2,5 pik\u00eb p\u00ebrqindjeje t\u00eb PBB-s\u00eb nd\u00ebrmjet viteve 2000 dhe 2023, nd\u00ebrsa shpenzimet p\u00ebr arsimin kishin r\u00ebn\u00eb me 0,5 pik\u00eb p\u00ebrqindjeje. Raporti tregoi gjithashtu se 32% e buxhetit t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Arsimit shkonte p\u00ebr pensionet, duke kufizuar fondet n\u00eb dispozicion p\u00ebr fusha t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>Edhe Gourdel ka protestuar p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e kushteve n\u00eb shkollat e Belgjik\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cU p\u00ebrpoq\u00ebm ta b\u00ebnim k\u00ebt\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb paq\u00ebsore. Askush nuk na d\u00ebgjoi. Vet\u00ebm kur njer\u00ebzit filluan t\u00eb digjnin mbeturina ose t\u00eb b\u00ebnin gj\u00ebra t\u00eb tilla, mediat dhe kamerat nis\u00ebn t\u00eb na kushtonin v\u00ebmendje\u201d, tha ajo.<\/p>\n<p>Protestat vazhdojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapen. K\u00ebt\u00eb fundjav\u00eb \u00ebsht\u00eb planifikuar nj\u00eb demonstrat\u00eb n\u00eb Gjermani kund\u00ebr kostos s\u00eb jetes\u00ebs, pabarazis\u00eb, luft\u00ebs dhe gjendjes s\u00eb shkollave.<\/p>\n<p>Trazirat kan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb edhe Shqip\u00ebrin\u00eb, ku demonstratat e udh\u00ebhequra nga student\u00ebt kund\u00ebr qeveris\u00eb s\u00eb kryeministrit Edi Rama, t\u00eb nxitura nga zem\u00ebrimi p\u00ebr korrupsionin e perceptuar, munges\u00ebn e vendeve t\u00eb pun\u00ebs dhe standardet e dob\u00ebta t\u00eb arsimit, p\u00ebrfshin\u00eb Tiran\u00ebn dhe u p\u00ebrhap\u00ebn n\u00eb qytete t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>\u201cKryeministri yn\u00eb kaloi 130 dit\u00eb pa na d\u00ebgjuar\u201d, tha Xyke Kurti, nj\u00eb studente 19-vje\u00e7are e arkitektur\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cN\u00ebse pyet nj\u00eb student n\u00eb Shqip\u00ebri: \u2018Ku e sheh t\u00eb ardhmen t\u00ebnde?\u2019, t\u00eb gjith\u00eb thon\u00eb: \u2018Jasht\u00eb k\u00ebtij vendi\u2019\u201d, tha ajo, duke argumentuar se n\u00eb vendin e saj, edhe n\u00ebse ke talent, dikush me \u201clidhje\u201d do t\u00eb t\u00eb mposht\u00eb gjithmon\u00eb.<\/p>\n<p>L\u00ebvizja studentore e Serbis\u00eb arriti at\u00eb q\u00eb demonstruesit n\u00eb kryeqytetet e tjera evropiane vet\u00ebm mund ta \u00ebnd\u00ebrrojn\u00eb.<\/p>\n<p>Tani, megjithat\u00eb, vjen puna e v\u00ebshtir\u00eb e qeverisjes \u2014 di\u00e7ka p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn as student\u00ebt, as kandidat\u00ebt e tyre nuk kan\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb. Luka Stojakovic, nj\u00eb tjet\u00ebr protestues, nuk e v\u00eb n\u00eb dyshim k\u00ebt\u00eb. \u201cE kemi par\u00eb se ku na kan\u00eb \u00e7uar njer\u00ebzit me p\u00ebrvoj\u00eb politike.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb val\u00eb protestash t\u00eb ashtuquajtura t\u00eb \u201cGjenerat\u00ebs Z\u201d ka p\u00ebrfshir\u00eb vendet evropiane, p\u00ebrfshir\u00eb Franc\u00ebn, Italin\u00eb, Belgjik\u00ebn dhe Shqip\u00ebrin\u00eb, t\u00eb nxitura nga pak\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb p\u00ebr koston e jetes\u00ebs, gjendjen e dob\u00ebt t\u00eb shkollave dhe korrupsionin e perceptuar. N\u00eb Serbi, demonstratat e udh\u00ebhequra nga student\u00ebt ndihmuan n\u00eb rr\u00ebzimin e liderit q\u00eb kishte drejtuar vendin p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":158353,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-158976","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/158976","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=158976"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/158976\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":158977,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/158976\/revisions\/158977"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/158353"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=158976"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=158976"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=158976"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}