{"id":160195,"date":"2026-11-09T10:21:43","date_gmt":"2026-11-09T10:21:43","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=160195"},"modified":"2026-11-09T10:21:43","modified_gmt":"2026-11-09T10:21:43","slug":"zhupa-rama-po-e-kthen-trashegimine-kulturore-ne-skeme-biznesi-rrezikohen-pronat-e-banoreve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/11\/09\/zhupa-rama-po-e-kthen-trashegimine-kulturore-ne-skeme-biznesi-rrezikohen-pronat-e-banoreve\/","title":{"rendered":"Zhupa: Rama po e kthen trash\u00ebgimin\u00eb kulturore n\u00eb skem\u00eb biznesi, rrezikohen pronat e banor\u00ebve"},"content":{"rendered":"<p>Deputetja e PD, Ina Zhupa, ka reaguar kund\u00ebr projektligjit t\u00eb ri p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb kulturore, t\u00eb hedhur n\u00eb konsultim publik nga qeveria, duke e cil\u00ebsuar at\u00eb si nj\u00eb nism\u00eb q\u00eb, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb forcoj\u00eb mbrojtjen e pasuris\u00eb komb\u00ebtare, krijon hap\u00ebsira p\u00ebr interesa ekonomike dhe klienteliste.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb nga Kryesia e Kuvendit, Zhupa akuzoi kryeministrin Edi Rama se po e trajton trash\u00ebgimin\u00eb kulturore si nj\u00eb mund\u00ebsi biznesi, duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb rrezik pron\u00ebn private dhe monumentet historike.<\/p>\n<p>Ajo paralajm\u00ebron se pasojat mund t\u00eb jen\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb r\u00ebnda p\u00ebr banor\u00ebt e Beratit dhe Gjirokastr\u00ebs, por edhe p\u00ebr pronar\u00ebt e pasurive t\u00eb mbrojtura n\u00eb qytete t\u00eb tjera t\u00eb vendit.<\/p>\n<p><strong>DEKLARATA<\/strong><\/p>\n<p>Qeveria ka hedhur n\u00eb konsultim publik nj\u00eb projektligj t\u00eb ri p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb kulturore, ku, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb forcoj\u00eb mbrojtjen e trash\u00ebgimis\u00eb son\u00eb komb\u00ebtare, Edi Rama po propozon nj\u00eb ligj q\u00eb krijon mekanizma t\u00eb rinj nd\u00ebrhyrjeje mbi pron\u00ebn private, hap\u00ebsira p\u00ebr biznes dhe nd\u00ebrtim mbi monumentet dhe kufizime p\u00ebr rikthimin e objekteve kulturore t\u00eb trafikuara.<\/p>\n<p>Rama nuk mjaftohet me betonizimin e bregdetit dhe zonave t\u00eb mbrojtura, tani rrezikon t\u00eb kthej\u00eb edhe trash\u00ebgimin\u00eb historike n\u00eb nj\u00eb mund\u00ebsi biznesi, duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb rrezik pron\u00ebn e qytetar\u00ebve dhe vet\u00eb pasurin\u00eb komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb nga viti 2022, me koncesionin e Butrintit, p\u00ebrpiqem t\u00eb ndryshojm\u00eb ligjin e trash\u00ebgimis\u00eb p\u00ebr t\u00eb hequr mund\u00ebsin\u00eb e koncesionit, k\u00ebrkes\u00eb s\u00eb cil\u00ebs iu bashkua edhe protesta 160-ditore. K\u00ebta b\u00ebjn\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn, l\u00ebn\u00eb n\u00eb sirtar ndryshimet ligjore p\u00ebr heqjen e koncesioneve dhe shtojn\u00eb ndryshime t\u00eb tjera p\u00ebr ta kthyer trash\u00ebgimin\u00eb kulturore n\u00eb instrument t\u00eb interesave ekonomike dhe klienteliste t\u00eb qeveris\u00eb.<\/p>\n<p>S\u00eb pari, pronar\u00ebt e banesave monument kulture dhe t\u00eb pasurive t\u00eb mbrojtura n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb, Durr\u00ebs, Elbasan dhe ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb qytete si Berati dhe Gjirokastra, ku nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e trash\u00ebgimis\u00eb historike \u00ebsht\u00eb edhe pron\u00eb private do t\u00eb p\u00ebrballen me nj\u00eb mekaniz\u00ebm q\u00eb i kthen detyrimet e restaurimit n\u00eb rrezik p\u00ebr pron\u00ebn e tyre.<\/p>\n<p>Me nenin 30 t\u00eb projektligjit, ministri merr kompetenc\u00ebn t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb me urdh\u00ebr vler\u00ebn e shpenzimeve t\u00eb nd\u00ebrhyrjeve t\u00eb detyruara n\u00eb pron\u00ebn private. Ky urdh\u00ebr merr fuqin\u00eb e titullit ekzekutiv. Pra, nj\u00eb vendimmarrje administrative e ministrit mund t\u00eb kthehet n\u00eb detyrim financiar t\u00eb ekzekutuesh\u00ebm ndaj qytetarit.<\/p>\n<p>A e kupton qeveria se \u00e7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb kjo p\u00ebr nj\u00eb familje q\u00eb ka trash\u00ebguar nj\u00eb banes\u00eb n\u00eb Gjirokast\u00ebr apo Berat, por nuk ka mund\u00ebsi financiare t\u00eb p\u00ebrballoj\u00eb kostot e restaurimit? A do t\u00eb jet\u00eb mbrojtja e trash\u00ebgimis\u00eb nj\u00eb barr\u00eb q\u00eb p\u00ebrfundon duke rrezikuar vet\u00eb pron\u00ebn e qytetar\u00ebve?<\/p>\n<p>S\u00eb dyti, me nenin 26, qeveria hap rrug\u00ebn p\u00ebr transformimin e monumenteve n\u00eb funksion t\u00eb projekteve t\u00eb zhvillimit ekonomik. Projektligji lejon p\u00ebrshtatje funksionale, nd\u00ebrhyrje arkitektonike dhe shtesa t\u00eb reja n\u00eb pasurit\u00eb kulturore, duke parashikuar edhe integrimin e tyre n\u00eb projekte zhvillimi.<\/p>\n<p>Kush do ta garantoj\u00eb q\u00eb nes\u00ebr nj\u00eb monument kulture t\u00eb mos shnd\u00ebrrohet n\u00eb nj\u00eb biznes hotelerie, restoranti apo strukture turistike, ku interesi ekonomik t\u00eb mbizot\u00ebroj\u00eb mbi vler\u00ebn historike? Kush e p\u00ebrcakton kufirin mes restaurimit dhe tjet\u00ebrsimit t\u00eb monumentit?<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria nuk ka nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb tjet\u00ebr ligj q\u00eb e trajton trash\u00ebgimin\u00eb kulturore si pron\u00eb p\u00ebr t\u2019u shfryt\u00ebzuar nga interesat e biznesit.<\/p>\n<p>S\u00eb treti, me nenin 43, vendosen kufizime kohore q\u00eb mund t\u00eb pengojn\u00eb rikthimin e pasurive kulturore t\u00eb trafikuara ilegalisht. Projektligji parashikon afate 3-vje\u00e7are dhe 30-vje\u00e7are p\u00ebr k\u00ebrkesat e kthimit t\u00eb objekteve t\u00eb larguara n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paligjshme, si dhe nj\u00eb afat 75-vje\u00e7ar p\u00ebr kategori t\u00eb caktuara koleksionesh publike dhe fetare.<\/p>\n<p>Pse duhet t\u2019i vendosim pengesa shtetit shqiptar p\u00ebr t\u00eb rikthyer thesaret e grabitura t\u00eb kultur\u00ebs son\u00eb? Pse duhet t\u00eb krijojm\u00eb kufizime q\u00eb mund t\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsojn\u00eb rikuperimin e objekteve q\u00eb jan\u00eb trafikuar dhe identifikohen shum\u00eb vite m\u00eb von\u00eb?<\/p>\n<p>P\u00ebr kat\u00ebr vjet kam kund\u00ebrshtuar ligjin e Butrintit dhe kam denoncuar p\u00ebrdorimin e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore si instrument koncesionesh dhe interesash private. Tani kemi p\u00ebrpara nj\u00eb tjet\u00ebr projektligj ku Edi Rama p\u00ebrdor trash\u00ebgimin\u00eb kulturore si skem\u00eb biznesi ky kryesisht banor\u00ebt e Beratit dhe Gjirokastr\u00ebs n\u00eb rrezik t\u00eb humbin pronat.<\/p>\n<p>Berati dhe Gjirokastra nuk jan\u00eb pron\u00eb e Edi Ram\u00ebs. Monumentet shqiptare nuk jan\u00eb pasuri e qeveris\u00eb p\u00ebr t\u2019i futur n\u00eb projekte biznesi. Dhe thesaret e grabitura t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb nuk jan\u00eb pron\u00eb e atyre q\u00eb i kan\u00eb p\u00ebrvet\u00ebsuar.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm protesta qytetare dhe revolta studentore mund ta ndalin k\u00ebt\u00eb bab\u00ebzi t\u00eb pashembullt t\u00eb qeveris\u00eb Rama, q\u00eb nuk kursen as trash\u00ebgimin\u00eb kulturore. Trash\u00ebgimia kulturore \u00ebsht\u00eb kujtesa dhe identiteti i nj\u00eb kombi. Nuk \u00ebsht\u00eb as pron\u00eb p\u00ebr t\u2019u marr\u00eb nga qytetar\u00ebt, as monument p\u00ebr t\u2019u tjet\u00ebrsuar dhe as biznes p\u00ebr klient\u00ebt e pushtetit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Deputetja e PD, Ina Zhupa, ka reaguar kund\u00ebr projektligjit t\u00eb ri p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb kulturore, t\u00eb hedhur n\u00eb konsultim publik nga qeveria, duke e cil\u00ebsuar at\u00eb si nj\u00eb nism\u00eb q\u00eb, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb forcoj\u00eb mbrojtjen e pasuris\u00eb komb\u00ebtare, krijon hap\u00ebsira p\u00ebr interesa ekonomike dhe klienteliste. N\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb nga Kryesia e Kuvendit, Zhupa akuzoi kryeministrin &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":144652,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-160195","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160195","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=160195"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160195\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":160196,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160195\/revisions\/160196"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/144652"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=160195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=160195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=160195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}