{"id":16060,"date":"2022-06-27T08:12:02","date_gmt":"2022-06-27T08:12:02","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=16060"},"modified":"2022-06-27T08:12:02","modified_gmt":"2022-06-27T08:12:02","slug":"sheshi-i-spiuneve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2022\/06\/27\/sheshi-i-spiuneve\/","title":{"rendered":"Sheshi i spiun\u00ebve"},"content":{"rendered":"<p><strong>Rasti i agjentit rus t\u00eb kapur n\u00eb Holland\u00eb zbulon komplikimet e identiteve t\u00eb shum\u00ebfishta. Syri i inteligjenc\u00ebs i synuar mbi tribunalet.<\/strong><\/p>\n<p>Un\u00eb jam legjend\u00eb\u2026 N\u00eb imagjinat\u00ebn letrare dhe kinematografike ishte Robert Neville. N\u00eb realitet mund t\u00eb thuhet Viktor Muller Ferreira, Rudolf Ivanovich Abel, Teodoro Castro Bonnefil, Nicolai M\u00e4ki, Gordon Arnold Lonsdale, Frank Jackson, Adam Mikler. Me nj\u00eb diferenc\u00eb. Neville, heroi i romanit t\u00eb Richard Matheson i sjell\u00eb tri her\u00eb n\u00eb ekran me fytyrat e Vincent Price, Charlton Heston dhe Will Smith, ishte \u201clegjend\u00eb\u201d pasi kishte mbetur njeriu i fundit normal n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb vampir\u00ebsh. T\u00eb tjer\u00ebt e cituar jan\u00eb \u201clegjenda\u201d, pasi k\u00ebshtu i p\u00ebrcaktonten \u201chistoria\u201d e shpikur nga sh\u00ebrbimet sekrete spvjetike p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb identitet tjet\u00ebr agjentit t\u00eb tyre. Gj\u00eb e koh\u00ebve t\u00eb Bashkimit Sovjetik? Nga sa ka dal\u00eb jasht\u00eb, edhe sh\u00ebrbimet e Putinit vazhdojn\u00eb t\u00eb veprojn\u00eb nj\u00eblloj. Njeriu i p\u00ebrz\u00ebn\u00eb nga Vendet e Ul\u00ebta teksa k\u00ebrkonte informacione mbi hetimet e Tribunalit Penal Nd\u00ebrkomb\u00ebtar lidhur me Gjeorgjin\u00eb dhe Ukrain\u00ebn, faktikisht ishte nj\u00eb oficer i inteligjenc\u00ebs ushtarake ruse, por kishte tentuar t\u00eb paraqitej si qytetar brazilian. Emri fals Viktor Muller Ferreira, po t\u2019u q\u00ebndroje dokumentave t\u00eb tij i lindur m\u00eb 4 prill 1989, kishte ardhur n\u00eb aeroportin Schiphol t\u00eb Amsterdamit n\u00eb prill p\u00ebr t\u00eb nisur stazhin pran\u00eb TPN. Nga sa \u00ebsht\u00eb zbuluar, emri i tij i v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb fakt \u00ebsht\u00eb Sergey Vladimirovich Cherkasov dhe ka lindur m\u00eb 11 shtator t\u00eb 1985. Nuk e dim\u00eb n\u00ebse kat\u00ebr vite rinim jan\u00eb p\u00ebr ngat\u00ebrrim apo thashethemnaj\u00eb e thjesht\u00eb, por sipas asaj q\u00eb ka shpjeguar inteligjenca hollandeze gjith\u00eb\u00ebsesi \u201clegjenda\u201d e tij ishte e \u201cgjer\u00eb dhe komplekse\u201d. \u201cNj\u00ebra prej atyre q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsisht vite p\u00ebr t\u2019u kompletuar\u201d. I nj\u00ebjti Ferreira \u2013 Cherkasov \u00ebsht\u00eb rr\u00ebfyer n\u00eb nj\u00eb dokument t\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb nga vet\u00eb inteligjenca hollandeze dhe i shkruar ndoshta p\u00ebr t\u00eb kujtuar detajet e mbulimit. \u201cKa mund\u00ebsi i krijuar nga mesi i 2010\u201d: kat\u00ebr faqe me nj\u00eb histori t\u00eb komplikuar familjare dhe detaje banale mbi qira n\u00eb qytete t\u00eb ndryshme, t\u00eb z\u00ebna p\u00ebr m\u00ebsuese, nj\u00eb lokal nate muzike n\u00eb Brasilia. Llogarit\u00eb e mediave sociale t\u00eb lidhura me t\u00eb rr\u00ebfejn\u00eb p\u00ebr studime pran\u00eb instituconeve m\u00eb t\u00eb mira akademike n\u00eb Europ\u00eb dhe n\u00eb Shtetet e Bashkuara, midis t\u00eb cilave Johns Hopkins University School of Advanced International Studies e Washington dhe Trinity College i Dublinit. Me pak fjal\u00eb, stazhi do t\u00eb ishte nj\u00eb hap i m\u00ebtejsh\u00ebm logjik n\u00eb k\u00ebt\u00eb rrug\u00ebtim. Por k\u00ebshtu \u201c do t\u00eb kishte akses n\u00eb nd\u00ebrtes\u00ebn dhe n\u00eb sistemet e TPN\u201d. \u201cDo t\u00eb mund t\u00eb influenconte procedimet penale t\u00eb TPN\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb vend q\u00eb ta procesojn\u00eb n\u00eb Holland\u00eb apo t\u00eb p\u00ebrzinin n\u00eb Rusi, e kan\u00eb d\u00ebrguar menj\u00ebher\u00eb n\u00eb Brazil, duke konsideruar qartazi t\u00eb rimarin edhe nj\u00eb qytetar fals. Jep iden\u00eb e nj\u00eb imazhi t\u00eb Amerik\u00ebs Latine si t\u00eb nj\u00eb vendi ku \u00ebsht\u00eb m\u00eb e leht\u00eb t\u00eb krijohen \u201clegjenda\u201d t\u00eb KGB dhe praktikisht shembuj t\u00eb shk\u00eblqyer n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn nuk mungojn\u00eb. P\u00ebr shembull, Ram\u00f3n Mercader: gjat\u00eb Luft\u00ebs Civile Spanjolle, oficer i ushtris\u00eb republikane. Ishte kush\u00ebri i Mar\u00eda Mercader: gruaja e dyt\u00eb e Vittorio De Sica dhe n\u00ebna e Christian. N\u00ebna e saj Caridad, edhe ajo komuniste, ishte e dashura e Naum Isaakovi\u00e7 Ejtingon: nj\u00eb agjent i NKVD q\u00eb kishte hapur n\u00eb New York nj\u00eb kompani import \u2013 eksporti q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb pun\u00ebsonte vet\u00eb Ram\u00f3n me emrin Frank Jackson, qytetar kanadez. Identitet fals pas tjetrit t\u00eb Jacques Mornard: biznesmen i lindur n\u00eb Teheran nga nj\u00eb diplomat belg inekzistent. Jackson filloi t\u00eb frekuentoj\u00eb Internacionalen e Kat\u00ebrt; t\u00ebrhoqi Sylvia Ageloff, motr\u00ebn e sekretares s\u00eb Trotzky dhe m\u00eb s\u00eb fundi hyri n\u00eb intimitet me vet\u00eb liderin n\u00eb ekzil n\u00eb Meksik\u00eb, deri n\u00eb pik\u00ebn sa t\u00eb mund t\u2019i jepte m\u00eb 20 gushtin e 1940 nj\u00eb goditje vdekjeprur\u00ebse n\u00eb kok\u00eb. U d\u00ebnua me 20 vjet, por vet\u00ebm pas 13 vitesh d\u00ebnim identiteti i tij i v\u00ebrtet\u00eb u zbulua. I liruar n\u00eb 1960, u kthye n\u00eb BRSS n\u00ebp\u00ebrmjet Kub\u00ebs, pati nj\u00eb pension, jetoi me aliasin tjet\u00ebr t\u00eb Ram\u00f3n Ivanovi\u00e7 L\u00f3pez, u kthye n\u00eb Kub\u00eb n\u00eb vitet \u201970 p\u00ebr t\u00eb sh\u00ebrbyer si k\u00ebshilltar i Fidel Castro dhe vdiq n\u00eb mosh\u00ebn 74 vje\u00e7are m\u00eb 1978. Nga tumori: sipas t\u00eb v\u00ebllait, n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb ore dore radioaktive q\u00eb ia kishin dhuruar n\u00eb Mosk\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00ebp\u00ebrmjet Amerik\u00ebs Latine kalon edhe Josef Romvoldovi\u00e7 Grigulevi\u00e7, i lindur n\u00eb Vilnius m\u00eb 5 maj 1913, nga nj\u00eb familje hebrenjsh karait\u00eb. Nuk \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb n\u00ebse e gjith\u00eb familja e tij emigron n\u00eb Argjentin\u00eb apo vet\u00ebm i ati, nd\u00ebrsa ai dhe \u00ebma n\u00eb Poloni bashkohen me partin\u00eb komuniste lokale. N\u00eb 1933 regjistrohet n\u00eb Sorbon\u00eb, n\u00eb 1934 e rekruton NKVD. N\u00eb Spanj\u00eb organizon vrasjen e liderit trockist spanjoll Andr\u00e9s Nin; n\u00eb Meksik\u00eb me emrin e koduar Yuzec p\u00ebrgatit atentatin ndaj Trockit. M\u00eb von\u00eb n\u00eb Argjentin\u00eb me emrin e koduar Artur organizon sabotime antinaziste, i martuar me nj\u00eb meksikane edhe ajo agjente sovjetike, m\u00eb pas shkon n\u00eb Shtetet e Bashkuara. M\u00eb 1949 Joaqu\u00edn Guti\u00e9rrez, shkrimtar dhe ish diplomat i Costa Rica me simpati komuniste, i siguron nj\u00eb pashaport\u00eb false q\u00eb e identifikon si Teodoro Castro Bonnefil. Transferohet n\u00eb Rom\u00eb, shtiret si djali ilegjitim i nj\u00eb prodhuesi t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm kafeje costarican, ngre nj\u00eb aktivitet import \u2013 eksporti, ka sukes, lidh kontakte personale me figura dhe klerik\u00eb t\u00eb Kish\u00ebs, siguron besimin e ish presidentit t\u00eb Costa Rica Jos\u00e9 Figueres Ferrer, m\u00eb 1951 b\u00ebhet i Ngarkuar me Pun\u00eb i ambasad\u00ebs costaricane n\u00eb Rom\u00eb dhe m\u00eb 1952 ambasador p\u00ebr Italin\u00eb dhe Jugosllavin\u00eb, nj\u00ebkoh\u00ebsisht t\u00eb cilit i japin fshehurazi edhe shtet\u00ebsin\u00eb sovjetike dhe teser\u00ebn e PKBS. Bashk\u00eb me detyr\u00ebn p\u00ebr t\u00eb vrar\u00eb liderin jugosllav Josip Broz Tito, tashm\u00eb armik i Stalinit. P\u00ebr t\u00eb p\u00ebrgatitur krimin takohet disa her\u00eb me Marshallin, por n\u00eb marsin e 1953 Stalini vdes. Plani anullohet, Grigulevi\u00e7 thirret n\u00eb Mosk\u00eb. Ambasadori i Costa Rica n\u00eb Itali, gruaja dhe vajza zhduken n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kaq t\u00eb mistershme dhe kaq t\u00eb papritur. Askush nuk e kupton se \u00e7far\u00eb ka ndodhur, mendohet p\u00ebr nj\u00eb krim mafioz. Vet\u00ebm kur n\u00eb 1992 arkivisti i KGB Vasili Mitrokhin shkon n\u00eb Per\u00ebndim duke mbajtur nj\u00eb arkiv t\u00eb madh, do t\u00eb jet\u00eb e mundur t\u00eb kuptohet se n\u00eb realitet ish spiuni, diplomati dhe killeri \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb historian i qet\u00eb, i pranuar n\u00eb 1979 n\u00eb Akademin\u00eb Ruse t\u00eb Shkencave si ekspert i historis\u00eb s\u00eb Amerik\u00ebs Latine dhe i Kish\u00eb katolike. Do t\u00eb vdes\u00eb m\u00eb 2 qershor 1988.<\/p>\n<p>Jo t\u00eb gjith\u00eb n\u00eb realitet u trajtuan kaq mir\u00eb, n\u00eb at\u00eb tombol fatesh q\u00eb ishte Bashkimi Sovjetik stalinian. Hebre polak i vitlindjes 1904, minator dhe sindikalist pasi ka l\u00ebn\u00eb universitetin pas vdekjes s\u00eb babait, n\u00eb 1926, pasi \u00ebsht\u00eb arrestuar n\u00eb Poloni si komunist, Leopold Trepper shkon n\u00eb kibutc n\u00eb Palestin\u00eb. N\u00eb 1930, pasi \u00ebsht\u00eb arrestuar si komunist nga anglez\u00ebt, shkon n\u00eb Franc\u00eb ku rekrutohet nga sh\u00ebrbimet sovjetike. I st\u00ebrvitur n\u00eb Mosk\u00eb, m\u00eb 1938 d\u00ebrgohet p\u00ebr t\u00eb organizuar nj\u00eb rrjet spiun\u00ebsh midis Franc\u00ebs dhe Belgjik\u00ebs, me aliasin e biznesmenit kanadez Adam Mikler. Dhe pas pushtimit gjerman e zhvillon k\u00ebt\u00eb rrjet\u00eb n\u00eb at\u00eb q\u00eb gjerman\u00ebt do ta quajn\u00eb Orkestra e Kuqe. Paralajm\u00ebron Stalinin p\u00ebr sulmin e qershorit 1941: nuk e besojn\u00eb. Pastaj p\u00ebr sulmin drejt Kaukazit: k\u00ebtu i japin t\u00eb drejt\u00eb. Brenda 1942 rrjeti \u00ebsht\u00eb \u00e7instaluar, por ai shp\u00ebton. E arrestojn\u00eb rast\u00ebsisht, tek dentisti. Ai shtiret se i kushtohet loj\u00ebs dyfishe, fiton aq shum\u00eb besimin e nj\u00eb oficeri gjerman sa q\u00eb ky e d\u00ebrgon p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb ila\u00e7 n\u00eb farmaci. Nd\u00ebrsa tjetri e pret n\u00eb makin\u00eb, ai arratiset nga nj\u00eb der\u00eb dyt\u00ebsore. Por n\u00eb Mosk\u00eb e arrestojn\u00eb. Vet\u00ebm m\u00eb 1955 e rehabilitojn\u00eb. Kthehet n\u00eb Poloni, b\u00ebhet president i Komunitetit Hebraik, por pas fillimit t\u00eb nj\u00eb fushate antisemite nga ana e qeveris\u00eb shkon n\u00eb Izrael, ku vdes m\u00eb 1982.<\/p>\n<p>N\u00eb demonstrim q\u00eb edhe Kanadaja \u00ebsht nj\u00eb vend i leht\u00eb p\u00ebr t\u00eb vendosur \u201clegjenda\u201d, Konon Trofimovich Molody, vitlindja 1922, bir i nj\u00eb shkenc\u00ebtari, merr nga ana e tij aliasin e biznesmenit kanadez Gordon Arnold Lonsdale. Q\u00eb n\u00eb realitet kishte lindur n\u00eb Cobalt t\u00eb Ontario m\u00eb 27 gusht 1924. Babai minator; n\u00ebna nj\u00eb oriunde finlandeze q\u00eb kthehet n\u00eb atdhe m\u00eb 1931, pas ndarjes. Si ushtar finlandez, Gordon i v\u00ebrtet\u00eb vdes n\u00eb luftime kund\u00ebr sovjetik\u00ebve. Dokumentet e gjetura tek kufoma do t\u00eb p\u00ebrdoren nga Molody, q\u00eb nga ana e tij pasi ka mbetur jetim nga babai midis 1934 dhe 1938 d\u00ebrgohet n\u00eb NKVD me n\u00ebn\u00ebn t\u00eb jetoj\u00eb pran\u00eb nj\u00eb tezeje n\u00eb California, p\u00ebr t\u2019u familjarizuar me American Way of Life. Oficer i Ushtris\u00eb s\u00eb Kuqe, pastaj student i kinezistesh, m\u00eb 1951 st\u00ebrvitet si agjent dhe n\u00eb 1953 d\u00ebrgohet n\u00eb Kanada, p\u00ebr t\u00eb shkuar t\u00eb studioj\u00eb akoma kinezishte n\u00eb Lond\u00ebr m\u00eb 1954, duke p\u00ebrdorur si kopertur\u00eb nj\u00eb kompani prodhuese jukebox, \u00e7im\u00e7akiz\u00ebsh dhe makinash loje. M\u00eb 1959 nis t\u00eb marr\u00eb skerete ushtarake britanike nga nj\u00eb punonj\u00ebs n\u00eb Marin\u00eb, por m\u00eb 7 janar 1961 arrestohet. D\u00ebnohet me 25 vjet, kthehet n\u00eb Bashkimin Sovjetik me nj\u00eb shk\u00ebmbim m\u00eb 22 prill 1964, n\u00eb nj\u00eb checkpoint t\u00eb Berlinit. Shkruan nj\u00eb lib\u00ebr me kujtime ku p\u00ebr t\u00eb ngat\u00ebrruar rr\u00ebfen akoma se \u00ebsht\u00eb kanadez, por vdes nga nj\u00eb iktus m\u00eb 1970 n\u00eb mosh\u00ebn 48 vje\u00e7are, teksa po mblidhte k\u00ebrpudha.<\/p>\n<p>Si Grigulevi\u00e7 \u2013 Bonnefil, ashtu edhe Molody \u2013 Lonsdale n\u00eb Shtetet e Bashkuara bashk\u00ebpunojn\u00eb me Rudolf Ivanovi\u00e7 Abel, q\u00eb m\u00eb 1903 ishte lindur William August Fisher. An\u00ebtar i minoranc\u00ebs etnike gjermane t\u00eb Rusis\u00eb, babai si konspirator revolucionar kishte shkuar emigrant n\u00eb Angli, ku kishte lindur William. Dhe n\u00eb Angli kishte nisur nj\u00eb sasi studimesh: dizajn industrial, gjuh\u00eb, muzik\u00eb, matematik\u00eb, art, duke gjetur koh\u00ebn t\u00eb b\u00ebhej edhe nj\u00eb radioamator i sprovuar. Pik\u00ebrisht p\u00ebr t\u00eb kompetenc\u00eb n\u00eb radion, pas kthimit n\u00eb 1921 me familjen n\u00eb Rusin\u00eb tashm\u00eb bolshevike si ushtarak e fusin n\u00eb batalionin radiofonik, p\u00ebr ta rekrutuar m\u00eb pas n\u00eb OGPU. I larguar gjat\u00eb spastrimeve staliniane dhe i rirekrutuar me luft\u00ebn, lsht\u00eb protagonist nj\u00eb mashtrimi kolosal radifonik ku i b\u00ebn gjerman\u00ebt t\u00eb besojn\u00eb ekzistenc\u00ebn e nj\u00eb armate t\u00eb t\u00ebr\u00eb t\u00eb tyre fantaz\u00ebm q\u00eb luftonte prapa linjave t\u00eb sovjetik\u00ebve. Entuziast\u00eb p\u00ebr t\u00eb, epror\u00ebt e caktojn\u00eb n\u00eb Shtetet e Bashkuara. Niset k\u00ebshtu n\u00eb tetorin e 1948 me tren nga Moska si Fisher me nj\u00eb pashaport\u00eb sovjetike dhe n\u00eb Varshav\u00eb ndryshon emrin n\u00eb Andrew Kayotis: nj\u00eb lituanez nga lindja, q\u00eb fillimisht emigron n\u00eb Shtetet e Bashkuara, nga ku ka marr\u00eb shtet\u00ebsin\u00eb. M\u00eb pas, i v\u00ebn\u00eb keq nga sh\u00ebndeti, ka k\u00ebrkuar nj\u00eb viz\u00eb p\u00ebr t\u00eb vizituar p\u00ebr het\u00eb t\u00eb fundit prind\u00ebrit e tij. Autoritet sovjetike e kan\u00eb lejuar, por kur Kayotis ka vdekur n\u00eb Vilnius, i kan\u00eb marr\u00eb pashaport\u00ebn. Me t\u00eb vjen n\u00eb Shtetet e Bashkuara, ku Grigulevi\u00e7 q\u00eb i jep nj\u00eb certifikat\u00eb lindjeje autentike, nj\u00eb kart\u00eb t\u00eb p\u00ebrkohshme t\u00eb falsifikuar me emrin Emil Robert Goldfus. Edhe ai ka ekzistuar v\u00ebrtet, por i lindur n\u00eb New York m\u00eb 2 gusht 1902, ka vdekur n\u00eb mosh\u00ebn 14 muajshe. Certifikata e lindjes e tij \u00ebsht\u00eb siguruar nga NKVD n\u00eb p\u00ebrfundim t\u00eb Luft\u00ebs Civile Spanjolle, n\u00ebp\u00ebrmjer Brigadave Nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Duke p\u00ebrdorur si kopertur\u00eb nj\u00eb aktivitet artisti q\u00eb i jep edhe n\u00eb fam\u00eb t\u00eb caktuar, Goldfus organizon nj\u00eb rrjet me t\u00eb cilin bashk\u00ebpunon edhe Molody, por q\u00eb fatkeq\u00ebsisht la brenda edhe Reino H\u00e4yh\u00e4nen. An\u00ebtar i nj\u00eb pakice etnike finlandez\u00ebsh t\u00eb Rusis\u00eb, gjat\u00eb luft\u00ebs ka zhvilluar nj\u00eb pun\u00eb t\u00eb shk\u00eblqyer si p\u00ebrkthyes, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn e kan\u00eb rekrutuar n\u00eb sh\u00ebrbime dhe i destinuar edhe ai n\u00eb Shtetet e Bashkuara. N\u00eb 1949 shkon gjith\u00ebsesi n\u00eb Finland\u00eb, si Eugene Nicolai M\u00e4ki: n\u00eb realitet \u00ebsht\u00eb\u00a0 biri i nj\u00eb finlandezi t\u00eb emigruar n\u00eb Shtetet e Bashkuara, m\u00eb pas n\u00eb Bashkimin Sovjetik, m\u00eb pas s\u00ebrish p\u00ebr t\u2019u kthyer n\u00eb Shtetet e Bashkuara. Me k\u00ebt\u00eb alias n\u00eb Finland\u00eb martohet dhe m\u00eb 1951 shkon n\u00eb Legat\u00ebn amerikane n\u00eb Helsinki, ku rr\u00ebfen se ka lindur n\u00eb Idaho m\u00eb 1919 dhe se \u00ebsht\u00eb transferuar m\u00eb 1927 n\u00eb Estoni n\u00eb ndjekje t\u00eb n\u00ebn\u00ebs s\u00eb tij. I japin vet\u00ebm pashaport\u00ebn, por edhe parat\u00eb p\u00ebr t\u00eb udh\u00ebtuar. Vet\u00ebm se fillon t\u00eb pij\u00eb, t\u00eb zihet me t\u00eb shoqen dhe t\u00eb prish\u00eb parat\u00eb q\u00eb i kalon \u201cqendra\u201d me prostituta. Nj\u00eb dit\u00eb, n\u00eb nj\u00eb prej pikave ku pret mesazhet e vjen njen nj\u00eb monedh\u00eb 5 qindark\u00ebshe, q\u00eb \u00ebsht\u00eb e g\u00ebrryer nga brenda. E v\u00eb midis monedhave t\u00eb tjera, por ta kontrolluar me m\u00eb shum\u00eb siguri n\u00eb sht\u00ebpi. Por, nga hutimi, e shpenzon: nuk e di as ai n\u00ebse p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb nj\u00eb gazet\u00eb apo nj\u00eb bilet\u00eb metroje. P\u00ebr 7 muaj monedha vazhdon t\u00eb udh\u00ebtoj\u00eb midis qarqeve t\u00eb ekonomis\u00eb s\u00eb New York City, derikur nuk p\u00ebrfundon n\u00eb dor\u00ebn e nj\u00eb shit\u00ebsi ambulant 13 vje\u00e7ar q\u00eb e mbledh p\u00ebr dor\u00ebzimet e p\u00ebrjavshme, por e l\u00eb t\u2019i bjer\u00eb. K\u00ebshtu q\u00eb \u00e7ahet dhe zbulon nj\u00eb mikrofotografi q\u00eb p\u00ebrmban nj\u00eb seri numrash. Djaloshi ia jep menj\u00ebher\u00eb nj\u00eb polici, q\u00eb ia kalon FBI. P\u00ebr 4 vite k\u00ebrkohet t\u00eb deshirohet: m\u00eb kot.<\/p>\n<p>Por nd\u00ebrkaq raportet midis Goldfus dhe M\u00e4ki p\u00ebrkeq\u00ebsohen gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb. Kur nga Moska me k\u00ebrkes\u00ebn e t\u00eb parit i k\u00ebrkojn\u00eb t\u00eb dytit t\u00eb rikthehet, ky nuk i beson promovimit si kolonel, edhe pse e ka vet\u00ebdijen shum\u00eb t\u00eb pist\u00eb. Nga mesi i udh\u00ebtimit t\u00eb kthimit, paraqitet k\u00ebshtu n\u00eb ambasad\u00ebn amerikane n\u00eb Paris, duke shpjeguar se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb oficer i KGB dhe se k\u00ebrkon azil. Nuk e besojn\u00eb, edhe pse atje shkon i dehur. Por ai nxjerr nj\u00eb monedh\u00eb me mikrofilm, t\u00eb ngjashme me at\u00eb t\u00eb gjetur n\u00eb 1953. Bingo! Fisher k\u00ebrkon t\u00eb arratiset, por cilin identitet t\u00eb p\u00ebrdor\u00eb? Martin Collins? Emil Goldfus? Andrew Kayotis? Partia Komuniste e Kanadas\u00eb k\u00ebrkon q\u00eb t\u2019i siguroj\u00eb dy pashaporta, me emrin Robert Callan dhe Vasili Dzogol. Por p\u00ebrpara se t\u2019i vijn\u00eb, m\u00eb 21 qershor 1957 arrestohet. \u201cEmri im i v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb Rudolf Ivanovi\u00e7 Abel, jam qytetar sovjetik, nuk kam nd\u00ebrmend t\u00eb diskutoj p\u00ebr aktivitetet e mia\u201d, thot\u00eb ai. N\u00eb realitet Abel \u00ebsht\u00eb nj\u00eb miku i tij, nga ana e tij kolonel i KGB dhe ka vdekur m\u00eb 1955. Siguria e tij \u00ebsht\u00eb se me t\u00eb par\u00eb emrin e Abel n\u00eb faqet e para t\u00eb gazetave amerikane qendra e KGB do ta kuptoj\u00eb menj\u00ebher\u00eb se ai q\u00eb \u00ebsht\u00eb arrestuar \u00ebsht\u00eb ai dhe se nuk po bashk\u00ebpunon. I d\u00ebnuar m\u00eb 25 tetor 1957 me 30 vjet, kalon n\u00eb realitet n\u00eb burg as 5: duke lyer, duke luajtur shah, duke u m\u00ebsuar t\u00eb d\u00ebnuarve t\u00eb tjer\u00eb matematik\u00eb dhe gjuh\u00eb, duke u m\u00ebsuar serigrafin\u00eb. M\u00eb 10 shkurt t\u00eb 1962 k\u00ebmbehet n\u00eb fakt me Gary Powers, pilot i avionit t\u00eb famsh\u00ebm U-2 q\u00eb \u00ebsht\u00eb rr\u00ebzuar n\u00eb territorin sovjetik dhe nga ku do t\u00eb marr\u00eb emrin grupi pop irlandez. Nd\u00ebrkoh\u00eb H\u00e4yh\u00e4nen ka vdekur m\u00eb 17 shkurt 1961 n\u00eb autostrad\u00ebn Pennsylvania Turnpike, n\u00eb nj\u00eb incident me karakteristika misterioze. Hakmarrje e KGB? Ka mund\u00ebsi, ama asnj\u00ebher\u00eb e demonstruar. Nuk dihet as edhe n\u00ebse Fisher ka siguruar v\u00ebrtet rezultate t\u00eb m\u00ebdha, por Lufta e Ftoht\u00eb \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb edhe nga propagand\u00eb dhe KGB vendos ta celebroj\u00eb si hero. B\u00ebn konferenca, shfaqet nj\u00eb film, i japin nj\u00eb post prestigji, ama me emrin Abel. Kur vdes m\u00eb 15 n\u00ebntor t\u00eb 1971, prej kancerit nga duhani, d\u00ebshirohet k\u00ebmb\u00ebngulja e s\u00eb shoqes p\u00ebr t\u00eb siguruar q\u00eb n\u00eb lapidar t\u00eb shkruhen gjeneralitetet e v\u00ebrteta t\u00eb tij.<\/p>\n<p>(nga <em>Il Foglio<\/em>)<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrgatiti<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARMIN TIRANA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rasti i agjentit rus t\u00eb kapur n\u00eb Holland\u00eb zbulon komplikimet e identiteve t\u00eb shum\u00ebfishta. Syri i inteligjenc\u00ebs i synuar mbi tribunalet. Un\u00eb jam legjend\u00eb\u2026 N\u00eb imagjinat\u00ebn letrare dhe kinematografike ishte Robert Neville. N\u00eb realitet mund t\u00eb thuhet Viktor Muller Ferreira, Rudolf Ivanovich Abel, Teodoro Castro Bonnefil, Nicolai M\u00e4ki, Gordon Arnold Lonsdale, Frank Jackson, Adam Mikler. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":16061,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"class_list":["post-16060","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-bota"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16060","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16060"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16060\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16061"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16060"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16060"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16060"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}