{"id":161580,"date":"2026-11-21T10:40:48","date_gmt":"2026-11-21T10:40:48","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=161580"},"modified":"2026-11-21T10:40:48","modified_gmt":"2026-11-21T10:40:48","slug":"birn-revolta-e-te-rinjve-protestojne-kunder-korrupsionit-pabarazise-e-papunesise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/11\/21\/birn-revolta-e-te-rinjve-protestojne-kunder-korrupsionit-pabarazise-e-papunesise\/","title":{"rendered":"BIRN: Revolta e t\u00eb rinjve, protestojn\u00eb kund\u00ebr korrupsionit, pabarazis\u00eb e papun\u00ebsis\u00eb!"},"content":{"rendered":"<div class=\"readmore-text-here\">\n<h4>Revoltat politike shpesh vijn\u00eb me val\u00eb. Ashtu si ideologjit\u00eb dhe besimet fetare, ato mund t\u00eb p\u00ebrhapen nga nj\u00eb vend n\u00eb tjetrin.<\/h4>\n<p>T\u00eb rinjt\u00eb po protestojn\u00eb n\u00eb shum\u00eb pjes\u00eb t\u00eb bot\u00ebs, n\u00eb m\u00ebnyra dhe p\u00ebr arsye t\u00eb ndryshme. N\u00eb Indi, Cockroach Janta Party, nj\u00eb l\u00ebvizje e nisur n\u00eb internet nga aktivist\u00eb dhe student\u00eb pasi kryetari i Gjykat\u00ebs s\u00eb Lart\u00eb thuhet se i krahasoi t\u00eb rinjt\u00eb e papun\u00eb me buburreca dhe parazit\u00eb, udh\u00ebhoqi k\u00ebt\u00eb ver\u00eb protesta t\u00eb suksesshme kund\u00ebr parregullsive n\u00eb provimet e arsimit t\u00eb lart\u00eb. L\u00ebvizja i zgjeroi shpejt k\u00ebrkesat e saj p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb zgjedhje t\u00eb ndershme, lirin\u00eb e shtypit dhe t\u00eb drejtat e grave.<\/p>\n<p>N\u00eb Serbi, nj\u00eb l\u00ebvizje studentore pa udh\u00ebheq\u00ebs, q\u00eb k\u00ebrkonte reforma demokratike, rr\u00ebzoi n\u00eb zgjedhjet parlamentare t\u00eb muajit t\u00eb kaluar nj\u00eb qeveri gjithnj\u00eb e m\u00eb autokratike. N\u00eb Franc\u00eb, Itali, Shqip\u00ebri, Gjermani dhe n\u00eb shum\u00eb vende t\u00eb tjera, t\u00eb rinjt\u00eb po ngrihen kund\u00ebr qeverive q\u00eb i shohin si t\u00eb ngurta, t\u00eb korruptuara dhe pa ide se si t\u2019i p\u00ebrgjigjen rritjes s\u00eb vrullshme t\u00eb pabarazis\u00eb n\u00eb pasuri, rreziqeve t\u00eb inteligjenc\u00ebs artificiale, ndryshimeve klimatike dhe papun\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebto revolta i bashkon ndjenja e tradhtis\u00eb dhe bindja se gjith\u00e7ka \u00ebsht\u00eb kund\u00ebr t\u00eb rinjve, t\u00eb cil\u00ebt nuk mund t\u00eb shpresojn\u00eb m\u00eb se do t\u00eb jetojn\u00eb m\u00eb mir\u00eb se prind\u00ebrit e tyre. Madje, shum\u00eb prej tyre presin t\u00eb jetojn\u00eb m\u00eb keq. Ata besojn\u00eb se sistemet e sotme politike i kan\u00eb zhg\u00ebnjyer. Si\u00e7 \u00ebsht\u00eb shprehur ish-kryeministri britanik Gordon Brown, \u201cvet\u00eb demokracia liberale \u00ebsht\u00eb tani n\u00eb bank\u00ebn e t\u00eb akuzuarve\u201d.<\/p>\n<p>Protestat studentore t\u00eb viteve 1960, t\u00eb pakt\u00ebn n\u00eb Europ\u00ebn Per\u00ebndimore, duken thuajse si loj\u00eb krahasuar me zem\u00ebrimin q\u00eb ndiejn\u00eb sot shum\u00eb t\u00eb rinj. Parulla e Parisit t\u00eb majit 1968, L\u2019imagination au pouvoir (\u201cImagjinata n\u00eb pushtet\u201d), sot do t\u00eb ishte e paimagjinueshme. Jetojm\u00eb n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb m\u00eb t\u00eb rrezikshme.<\/p>\n<p>Por mes dhun\u00ebs dhe pla\u00e7kitjeve n\u00eb Paris, brutalitetit policor n\u00eb Indi dhe koktejeve Molotov n\u00eb Shqip\u00ebri, disa shohin shenja shprese. Pas fitores zgjedhore t\u00eb l\u00ebvizjes studentore n\u00eb Serbi, The Guardian shpalli se atje \u201cpo z\u00eb rr\u00ebnj\u00eb nj\u00eb lloj i ri demokracie\u201d. Shtysa e l\u00ebvizjes ishte thjesht d\u00ebshira p\u00ebr nj\u00eb shoq\u00ebri m\u00eb t\u00eb drejt\u00eb e m\u00eb pak t\u00eb korruptuar. Ajo nuk mb\u00ebshtetej te nj\u00eb ideologji e p\u00ebrbashk\u00ebt, te nj\u00eb struktur\u00eb partiake apo te nj\u00eb udh\u00ebheq\u00ebs karizmatik. Ndoshta n\u00eb nj\u00eb demokraci t\u00eb re e m\u00eb t\u00eb mir\u00eb s\u2019do t\u00eb kishte m\u00eb as nevoj\u00eb p\u00ebr parti.<\/p>\n<p>N\u00ebse demokracia liberale \u00ebsht\u00eb n\u00eb bank\u00ebn e t\u00eb akuzuarve, sa do t\u00eb arrijn\u00eb ta p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb at\u00eb l\u00ebvizjet protestuese? Presioni politik i protestuesve mund t\u00eb sjell\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb ndryshime t\u00eb mir\u00ebpritura. R\u00ebnia e regjimit autokratik e nacionalist t\u00eb presidentit serb Aleksandar Vu\u00e7i\u00e7 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zhvillim pozitiv. \u201cBuburrecat\u201d indian\u00eb arrit\u00ebn ta largonin ministrin e Arsimit. Student\u00ebt francez\u00eb t\u00eb majit 1968 ndoshta nuk ia dol\u00ebn ta ndryshonin rr\u00ebnj\u00ebsisht politik\u00ebn, por i hap\u00ebn rrug\u00ebn nj\u00eb lirie m\u00eb t\u00eb madhe shoq\u00ebrore dhe seksuale.<\/p>\n<p>N\u00eb Shtetet e Bashkuara, protestat e viteve 1960 ndihmuan q\u00eb opinioni publik t\u00eb mb\u00ebshteste t\u00eb drejtat civile t\u00eb afroamerikan\u00ebve dhe t\u00eb kund\u00ebrshtonte Luft\u00ebn e Vietnamit. L\u00ebvizje m\u00eb t\u00eb vona, si Occupy Wall Street (2011) dhe Black Lives Matter (2013), arrit\u00ebn t\u00eb impononin pak ndryshime politike. P\u00ebr ndryshime t\u00eb tilla duhen parti politike dhe njer\u00ebz q\u00eb t\u2019i drejtojn\u00eb ato. L\u00ebvizja p\u00ebr t\u00eb drejtat civile e viteve 1950 dhe 1960 s\u2019do t\u00eb kishte shkuar aq larg po t\u00eb mos i kishte b\u00ebr\u00eb presidenti Lyndon B. Johnson presion Kongresit q\u00eb t\u00eb miratonte ligjet p\u00ebr t\u00eb drejtat civile.<\/p>\n<p>L\u00ebvizjet u japin njer\u00ebzve mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb shprehin pak\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb dhe t\u00eb bashkohen rreth idealeve, por nuk jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr negociata politike. K\u00ebt\u00eb rol e luajn\u00eb partit\u00eb, t\u00eb cilat p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb interesa krahas idealeve. L\u00ebvizjet q\u00eb duan t\u2019i heqin qafe partit\u00eb, sepse i shohin si pengesa t\u00eb rr\u00ebmujshme, egoiste e t\u00eb korruptuara n\u00eb rrug\u00ebn drejt realizimit t\u00eb idealeve, zakonisht jan\u00eb thell\u00ebsisht jodemokratike ose, s\u00eb paku, joliberale. K\u00ebta aktivist\u00eb nuk pranojn\u00eb q\u00eb l\u00ebshimet e nd\u00ebrsjella t\u00eb politik\u00ebs demokratike t\u2019ua cenojn\u00eb past\u00ebrtin\u00eb e idealeve.<\/p>\n<p>Nj\u00eb arsye tjet\u00ebr p\u00ebr t\u00eb mos pritur tep\u00ebr nga l\u00ebvizjet protestuese t\u00eb t\u00eb rinjve \u00ebsht\u00eb bindja e gabuar se t\u00eb rinjt\u00eb jan\u00eb medoemos n\u00eb krah t\u00eb liberalizmit dhe t\u00eb hapjes. Mjafton t\u00eb kujtojm\u00eb th\u00ebnien q\u00eb shpesh i atribuohet gabimisht Winston Churchill-it. \u201cN\u00ebse nuk je liberal n\u00eb mosh\u00ebn 25-vje\u00e7are, nuk ke zem\u00ebr. N\u00ebse deri n\u00eb mosh\u00ebn 35-vje\u00e7are nuk je b\u00ebr\u00eb konservator, nuk ke tru.\u201d Po t\u00eb ishte e v\u00ebrtet\u00eb, do t\u00eb kishte plot t\u00eb rinj pa zem\u00ebr. \u00cbsht\u00eb e leht\u00eb t\u00eb harrosh se Hitleri ishte ende n\u00eb t\u00eb dyzetat kur erdhi n\u00eb pushtet. Shumica e bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb tij kryesor\u00eb n\u00eb l\u00ebvizjen naziste ishin m\u00eb t\u00eb rinj.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa mij\u00ebra t\u00eb rinj dalin n\u00eb rrug\u00eb kund\u00ebr partive tradicionale t\u00eb korruptuara dhe pabarazis\u00eb ekonomike, t\u00eb tjer\u00eb nga i nj\u00ebjti brez po angazhohen n\u00eb nj\u00eb lloj krejt tjet\u00ebr politike. Idet\u00eb ekstreme po entuziazmojn\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb dhe t\u00eb rejat n\u00eb forumet rinore t\u00eb partive t\u00eb s\u00eb djatht\u00ebs ekstreme. N\u00eb Europ\u00eb, udh\u00ebheq\u00ebsit m\u00eb t\u00eb suksessh\u00ebm t\u00eb k\u00ebtyre partive, si Giorgia Meloni n\u00eb Itali, Jimmie \u00c5kesson n\u00eb Suedi, Alice Weidel n\u00eb Gjermani dhe Jordan Bardella n\u00eb Franc\u00eb, jan\u00eb vet\u00eb relativisht t\u00eb rinj dhe, t\u00eb pakt\u00ebn n\u00eb pamje t\u00eb par\u00eb, b\u00ebjn\u00eb figur\u00eb t\u00eb mir\u00eb. Ka ikur koha e ekstremist\u00ebve t\u00eb vjet\u00ebr e t\u00eb ronitur, me rr\u00ebnj\u00eb n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn fashiste. K\u00ebta jan\u00eb profesionist\u00eb t\u00eb shkath\u00ebt e t\u00eb kujdessh\u00ebm p\u00ebr imazhin e tyre.<\/p>\n<p>Edhe ata kan\u00eb ideale, por k\u00ebto ideale nuk jan\u00eb aspak liberale. Ndryshe nga shum\u00eb aktivist\u00eb t\u00eb rinj, ata kan\u00eb ambicie dhe etje p\u00ebr pushtet. Demokracia liberale \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtet n\u00eb bank\u00ebn e t\u00eb akuzuarve. Rreziku m\u00eb i madh p\u00ebr t\u00eb vjen nga k\u00ebta demagog\u00eb t\u00eb shkath\u00ebt, q\u00eb din\u00eb t\u00eb organizojn\u00eb parti, nd\u00ebrsa t\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb protestojn\u00eb n\u00eb rrug\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb rrezik m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl. Duke shfryt\u00ebzuar po ato shqet\u00ebsime politike dhe ekonomike q\u00eb po ushqejn\u00eb protestat e sotme, k\u00ebta demagog\u00eb mund t\u00eb arrijn\u00eb m\u00eb shum\u00eb se protestuesit.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Revoltat politike shpesh vijn\u00eb me val\u00eb. Ashtu si ideologjit\u00eb dhe besimet fetare, ato mund t\u00eb p\u00ebrhapen nga nj\u00eb vend n\u00eb tjetrin. T\u00eb rinjt\u00eb po protestojn\u00eb n\u00eb shum\u00eb pjes\u00eb t\u00eb bot\u00ebs, n\u00eb m\u00ebnyra dhe p\u00ebr arsye t\u00eb ndryshme. N\u00eb Indi, Cockroach Janta Party, nj\u00eb l\u00ebvizje e nisur n\u00eb internet nga aktivist\u00eb dhe student\u00eb pasi kryetari i &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":157636,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-161580","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161580","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=161580"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161580\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":161581,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161580\/revisions\/161581"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/157636"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=161580"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=161580"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=161580"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}