{"id":16747,"date":"2022-07-04T09:14:24","date_gmt":"2022-07-04T09:14:24","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=16747"},"modified":"2022-07-04T09:14:24","modified_gmt":"2022-07-04T09:14:24","slug":"eshte-e-mundur-te-ndahet-pushkini-nga-putini","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2022\/07\/04\/eshte-e-mundur-te-ndahet-pushkini-nga-putini\/","title":{"rendered":"\u00cbsht\u00eb e mundur t\u00eb ndahet Pushkini nga Putini?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Qysh kur ka ekzistuar kultura ruse si nj\u00eb e t\u00ebr\u00eb, anipse nga brenda e konfliktuar, influenca e kultur\u00ebs politike perandorake nuk ka sesi t\u00eb mos e ket\u00eb helmuar \u201ckultur\u00ebn shpirt\u00ebrore\u201d ruse. Prandaj glorifikimi i sinqert\u00eb i perandoris\u00eb nga Alexander Pushkin dhe Fyodor Tyutchev, antipolonizmi ekstrem i Fyodor Dostoevsky, patriotizmi \u201co burra\u201d i t\u00eb hershmit Nikolai Berdyaev.<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebr ata q\u00eb qen\u00eb t\u00eb frik\u00ebsuar apo t\u00eb shqet\u00ebsuar nga nj\u00eb rezultat i till\u00eb imperialist, \u201ckultura shpirt\u00ebrore\u201d ruse ofronte nj\u00eb rreze t\u00eb t\u00ebr\u00eb alibish\u00eb personale dhe politike. \u201cPse mua? Un\u00eb jam nj\u00eb njeri i vog\u00ebl. Shteti po b\u00ebn di\u00e7ka t\u00eb keqe, por un\u00eb nuk kam t\u00eb b\u00ebj aspak me t\u00eb. Bile po p\u00ebrpiqem t\u2019i shmangem asaj. Pse t\u00eb m\u00eb akuzosh mua?\u201d.<\/p>\n<p>Shembuj t\u00eb k\u00ebsaj lloj alibie mund t\u00eb gjenden tek &#8220;The Cathedral Folk&#8221; (Soboryane) e Nikolai Leskov apo n\u00eb shum\u00eb prej karaktereve t\u00eb Anton Chekhov dhe t\u00eb tjer\u00ebve. Qindra, n\u00eb mos mij\u00ebra, \u201cintelektual\u00eb rus\u00eb\u201d t\u00eb mir\u00eb ende fshihen pas k\u00ebsaj alibie.<\/p>\n<p>M\u00eb s\u00eb fundi, kultura ruse paraqet nj\u00eb lloj t\u00eb tret\u00eb, jasht\u00ebzakonisht t\u00eb rrall\u00eb: haptazi antiimperialiste dhe n\u00eb kund\u00ebrv\u00ebnie me iden\u00eb e alibis\u00eb personale. Njeriu mjund t\u00eb gjej\u00eb k\u00ebt\u00eb alibi t\u00eb fundit n\u00eb fillimet e Mikhail Bakhtin (&#8220;joalibi n\u00eb zhvillim\u201d), llojin e par\u00eb tek Pyotr Chaadayev dhe Mikhail Salykov-Shchedrin, kurse t\u00eb dyt\u00ebn tek i fundit Berdyaev dhe t\u00eb tjer\u00eb.<\/p>\n<p>Nga kjo pik\u00ebpamje e kulturs politike dhe shpirt\u00ebrore ruse, ajo vazhdon se thirrjet nga figura ruse dhe disa europiane p\u00ebr ta \u201cshp\u00ebtuar kultur\u00ebn ruse nga sanksionet\u201d sepse, si\u00e7 thon\u00eb ata, \u201ckjo nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb aspak me Putinin\u201d p\u00ebrmban pak t\u00eb drejta bashk\u00eb me shum\u00eb hipokrizi.<\/p>\n<p>Lloji antiimperialist i kultur\u00ebs ruse k\u00ebrkon asgj\u00eb, p\u00ebrve\u00e7 mb\u00ebshtetjes. Gj\u00ebja e vetme q\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebsit e saj duhet t\u00eb pranojn\u00eb \u00ebsht\u00eb se\u00a0<em>Imperium Russicum delendum est<\/em>, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb \u201cPerandoria Ruse duhet t\u00eb shkat\u00ebrrohet\u201d dhe kjo detyr\u00eb historike nuk \u00ebsht\u00eb realizuar akoma.<\/p>\n<p>P\u00ebr ata q\u00eb fshihen pas \u201calibis\u00eb personale\u201d t\u00eb tyre, njeriu mund t\u00eb d\u00ebshiroj\u00eb q\u00eb n\u00eb procesin e shp\u00ebrb\u00ebrjes s\u00eb perandoris\u00eb, ata mund t\u00eb gjejn\u00eb formimin e nj\u00eb shteti q\u00eb ata do ta pranonin si t\u00eb tyrin, bashk\u00eb me p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb personale p\u00ebr t\u00eb gjitha veprimet e tij.<\/p>\n<p>Sot ato jan\u00eb nj\u00eb \u201cpesh\u00eb e vdekur\u201d e vlefshme vet\u00ebm p\u00ebr m\u00ebshir\u00eb. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, ata jan\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb pasiv\u00eb ne veprimet e perandoris\u00eb s\u00eb tyre, pasi nuk i kund\u00ebrvihen t\u00eb keqes q\u00eb realizohet nga dhe brenda saj. Dhe ata q\u00eb jan\u00eb rreshtuar vullnetarisht me perandorin\u00eb ndajn\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e plot\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjitha krimet e saj.<\/p>\n<p>N\u00ebqoft\u00ebse doni ta gjeni shpejt me cilin lloj po ndesheni kur flisni me nj\u00eb individ t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, pyetini ata klasiken &#8220;Kujt i p\u00ebrket Krimeja?&#8221;. Nj\u00ebri do t\u00eb p\u00ebrgjigjet &#8220;Russia&#8221;, tjetri &#8220;Ukraina&#8221;, tjetri do t\u00eb thot\u00eb: &#8220;Mos m\u00eb pyesni mua, un\u00eb jam vet\u00ebm nj\u00eb njeri i vog\u00ebl&#8221;.<\/p>\n<p>Ajo \u00e7ka nuk duhet t\u00eb lejojm\u00eb tani \u00ebsht\u00eb p\u00ebr kultur\u00ebn imperialiste ruse q\u00eb t\u00eb trajtohet si di\u00e7ka q\u00eb k\u00ebrkon mb\u00ebshtetje, pavar\u00ebsisht \u00e7do veprimi t\u00eb shtetit rus.<\/p>\n<p>Sot, sigurisht, ne mund ta d\u00ebgjojm\u00eb Wagner pa e drejtuar gishtin tek antisemitizmi i tij dhe sesi muzika e tij frym\u00ebzoi nazist\u00ebt. Ne mund t\u2019i shohim filmat e Leni Riefenstahl dhe t\u00eb admirojm\u00eb aft\u00ebsit\u00eb kinematografike t\u00eb saj. N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ngjashme, rezultati imperialist i kultur\u00ebs ruse, me manifestimet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb saj, do t\u00eb b\u00ebhet pjes\u00eb e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore bot\u00ebrore at\u00ebhere kur perandoria q\u00eb i dha jet\u00ebn do t\u00eb ket\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin fat si Rajhu i Tret\u00eb.<\/p>\n<p>Ama, p\u00ebr momentin, ne duhet t\u00eb punojm\u00eb q\u00eb t\u00eb ndodh\u00eb nj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb.<\/p>\n<p>(<em>Oleksiy Panych, filozof, p\u00ebrkthyes, an\u00ebtar i PEN Ukrain\u00ebs<\/em>)<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrgatiti<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARMIN TIRANA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qysh kur ka ekzistuar kultura ruse si nj\u00eb e t\u00ebr\u00eb, anipse nga brenda e konfliktuar, influenca e kultur\u00ebs politike perandorake nuk ka sesi t\u00eb mos e ket\u00eb helmuar \u201ckultur\u00ebn shpirt\u00ebrore\u201d ruse. Prandaj glorifikimi i sinqert\u00eb i perandoris\u00eb nga Alexander Pushkin dhe Fyodor Tyutchev, antipolonizmi ekstrem i Fyodor Dostoevsky, patriotizmi \u201co burra\u201d i t\u00eb hershmit Nikolai &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":16748,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-16747","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16747","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16747"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16747\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16748"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16747"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16747"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16747"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}