{"id":1703,"date":"2022-01-06T18:32:06","date_gmt":"2022-01-06T18:32:06","guid":{"rendered":"http:\/\/rdnews.al\/?p=1703"},"modified":"2022-01-06T18:32:06","modified_gmt":"2022-01-06T18:32:06","slug":"nje-gllenjke-rusi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2022\/01\/06\/nje-gllenjke-rusi\/","title":{"rendered":"Nj\u00eb gll\u00ebnjk\u00eb Rusi"},"content":{"rendered":"<p>Vodka \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej shtyllave t\u00eb identitetit rus, por ka m\u00eb pak se 100 vjet histori. Si ka lindur, si ka ndryshuar n\u00eb koh\u00eb dhe pse \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb simboli i vendit.<\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb se matrioshkat dhe balalajkat jan\u00eb m\u00eb pak, por n\u00eb Rusi \u00ebsht\u00eb vodka ajo q\u00eb konsiderohet si produkti komb\u00ebtar <em>par excellance<\/em>. Jo vet\u00ebm n\u00eb mitologjin\u00eb zyrtare, por edhe n\u00eb vet\u00ebdijen popullore. \u00cbsht\u00eb kuintesenca e shpirtit, e melankolis\u00eb dhe e mizerjes ruse. Megjithat\u00eb, n\u00eb form\u00ebn me t\u00eb cil\u00ebn njihet dhe adhurohet sot, kjo pije \u2013 nj\u00eb zgjidhje ujore e alkolit etilik e retifikuar me nj\u00eb gradim prej 40% &#8211; ka pak m\u00eb shum\u00eb se 100 vjet. Mund t\u00eb tregohet edhe me nj\u00eb sakt\u00ebsi t\u00eb caktuar si viti i shfaqjes s\u00eb vodk\u00ebs ruse, 1895, ashtu edhe emri q\u00eb e b\u00ebri t\u00eb mundur, Sergej Julevi\u00e7 Witte. N\u00eb realitet, p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb skrupuloz\u00eb i duhet shtyr\u00eb lindja me 40 vite t\u00eb tjera, deri m\u00eb 1936. Por le t\u00eb ecim me kujdes.<\/p>\n<p>Ta fillojm\u00eb me nj\u00eb p\u00ebrshkrim t\u00eb shpejt\u00eb t\u00eb parimeve t\u00eb kimis\u00eb. Etanoli (dometh\u00ebn\u00eb alkoli i p\u00ebrdorur n\u00eb pijet alkolike) prodhohet duke u nisur nga glukoza n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb procesi fermentimi p\u00ebr shkak t\u00eb majave dhe mikroorganizmave t\u00eb tjera. K\u00ebshtu sigurohen vera, birra dhe pije t\u00eb tjera me gradacion t\u00eb ul\u00ebt alkolik, t\u00eb njohura qysh nga lasht\u00ebsia n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn. Rusia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend i ftoht\u00eb, kur rrushi nuk rritet dhe, si n\u00eb t\u00eb gjitha vendet e Europ\u00ebs Veriore t\u00eb pakt\u00ebn deri n\u00eb \u2018500, k\u00ebtu konsumoheshin kryesisht pije me baz\u00eb mjalti dhe birra, me nj\u00eb gradacion jo m\u00eb t\u00eb lart\u00eb se 10%. P\u00ebr t\u00eb siguruar nj\u00eb p\u00ebrq\u00ebndrim alkolik m\u00eb t\u00eb lart\u00eb nevojitet distilimi, dometh\u00ebn\u00eb procesi i ndarjes s\u00eb ujit dhe alkolit q\u00eb parashikon avullimin e l\u00ebngut dhe kondensimin p\u00ebr ftohjen e avujve t\u00eb siguruar. Duke e p\u00ebrs\u00ebritur procesin, distilimi mund\u00ebson t\u00eb prodhohen pije me nj\u00eb gradacion edhe n\u00eb mas\u00ebn 50% &#8211; 70%.<\/p>\n<p>Teknologjia e distilimit ishte e njohur n\u00eb bot\u00ebn arabe qysh nga shekulli i IX dhe mbrriti n\u00eb Europ\u00eb vet\u00ebm rreth shekullit t\u00eb XII. P\u00ebr shum\u00eb koh\u00eb nuk u zbatua p\u00ebr prodhimin e alkolik\u00ebve: p\u00ebrdorej sidomos n\u00eb mjek\u00ebsi dhe n\u00eb proceset alkimike. \u00cbsht\u00eb vet\u00ebm nga \u2018300 q\u00eb n\u00eb Europ\u00eb distilimi p\u00ebrdoret p\u00ebr t\u00eb prodhuar pije, ama ky proces nuk prodhon alkol t\u00eb past\u00ebr, pasi l\u00ebngu i siguruar p\u00ebrmban nj\u00eb sasi t\u00eb caktuar papast\u00ebrtie. Shija finale e mas\u00ebs s\u00eb distiluar n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebrcaktohet nga ingredient\u00ebt baz\u00eb, nga teknologjia e distilimit, nga lloji dhe koh\u00ebzgjatja e vjet\u00ebrimit. Nga k\u00ebtu buron larmia e superlakolik\u00ebve q\u00eb gjejm\u00eb n\u00ebp\u00ebr dyqane dhe bare: raki, konjak, uiski, burbon dhe t\u00eb tjera.<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u00ebshtje shijeje<\/strong><\/p>\n<p>Po n\u00eb Rusi? Pijet me garadacion t\u00eb lart\u00eb t\u00eb siguruara n\u00ebp\u00ebrmjet distilimit (<em>vinokurenie <\/em>n\u00eb rusisht) u p\u00ebrhap\u00ebn vet\u00ebm duke filluar nga \u2018500. Si n\u00eb t\u00eb gjitha vendet e Europ\u00ebs Veriore, edhe n\u00eb Rusi <em>aqua vitae <\/em>(uji i jet\u00ebs, sot acquavite) ishte me baz\u00eb gruri, sidomos nj\u00eb tip tip thekre vendase. Rus\u00ebt i quanin superalkolik\u00ebt e tyre \u201cver\u00eb buke\u201d ose \u201cver\u00eb e thjesht\u00eb\u201d. Kjo pije mund t\u00eb kishte nj\u00eb gradacion alkolik prej 38% (n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast ishte <em>polugar<\/em>, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb e djegur p\u00ebrgjys\u00ebm, sipas nj\u00eb sistemi t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb p\u00ebrdorur p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar p\u00ebrmbajtjen alkolike dhe cil\u00ebsin\u00eb e pijes) apo prej 50% (\u201cvera n\u00eb tre prova\u201d, e siguruar dike djegur dhe duke b\u00ebr\u00eb t\u00eb avullojn\u00eb 2\/3 e l\u00ebngut). Natyrisht q\u00eb piheshin edhe versione m\u00eb t\u00eb thjeshta, me nj\u00eb p\u00ebrq\u00ebndrim alkolik prej 15% \u2013 20%. Por k\u00ebto pije zakonisht nuk quheshin ver\u00ebra. N\u00ebp\u00ebrmjet distilimit mund t\u00eb sigurohej nj\u00eb solucion me nj\u00eb p\u00ebrmbajtje etanoli jo m\u00eb t\u00eb lart\u00eb se 70%.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, n\u00eb mesin e \u2018900 nis\u00ebn t\u00eb p\u00ebrdoreshin kolonat e retifikimit, q\u00eb mund\u00ebsojn\u00eb t\u00eb kihet nj\u00eb p\u00ebrq\u00ebndrim i alkolit deri n\u00eb 90% \u2013 95%. Ky tip alkoli nuk p\u00ebrmban thuajse aspak papast\u00ebrti, prandaj rezultoi i p\u00ebrshtatsh\u00ebm n\u00eb p\u00ebrdorime mjek\u00ebsore dhe teknike. Teknologjia e re u p\u00ebrhap me shpejt\u00ebsi dhe shpejt u kuptua se p\u00ebrdorimi i kolonave t\u00eb retifikimit ishte m\u00eb ekonomik, m\u00eb i leht\u00eb dhe jepte edhe produkte m\u00eb t\u00eb sigurta e pa papast\u00ebrti. Natyrisht, shpejt u p\u00ebrhap edhe praktika e prodhimit t\u00eb pijeve alkolike t\u00eb forta thjesht duke holluar alkol t\u00eb past\u00ebr t\u00eb retifikuar.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, si\u00e7 do t\u00eb kuptohet n\u00eb vijim, njer\u00ebzit i pijn\u00eb pijet alkolike jo vet\u00ebm prej efektit t\u00eb alkolit: kan\u00eb pesh\u00eb edhe traditat, zakonet dhe shija. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb n\u00eb vendet me regjime t\u00eb lira konkurrence pijet me baz\u00eb alkol t\u00eb holluar humb\u00ebn me shpejt\u00ebsi terren karshi distilateve tradicionale. N\u00eb Rusi nuk ndodhi. Sikur edhe k\u00ebtu t\u00eb kishte ekzistuar tregu i lir\u00eb, ndoshta sot do t\u00eb ekzistonte akoma distilati i thekr\u00ebs, por gj\u00ebrat kan\u00eb shkuar ndryshe.<\/p>\n<p><strong>Gjenia e Witte<\/strong><\/p>\n<p>Qysh nga vitet \u201860 t\u00eb \u2018800 n\u00eb Rusi shitja e pijeve alkolike i n\u00ebnshtrohej pages\u00ebs s\u00eb aksizave, pakashum\u00eb si\u00e7 ndodh sot. P\u00ebr arkat e shtetit t\u00eb ardhurat qen\u00eb t\u00eb mira, por m\u00eb pak t\u00eb konsiderueshme nga sa do t\u00eb kishte dashur ministri i Financave Sergej Julevi\u00e7 Witte, por i cili vet\u00ebm thjesht nuk mund ta rriste at\u00eb: nj\u00eb mas\u00eb e k\u00ebsaj natyre do t\u00eb perceptohej si nj\u00eb pla\u00e7kitje n\u00eb d\u00ebm t\u00eb sip\u00ebrmarr\u00ebsve dhe t\u00eb konsumator\u00ebve. K\u00ebshtu q\u00eb Witte vendosi t\u00eb krijonte monopolin e shtetit p\u00ebr prodhimin dhe treg\u00ebtimin e pijeve alkolike. P\u00ebr t\u00eb tejkaluar rezistencat e sip\u00ebrmarr\u00ebsve de pak\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb e popullsis\u00eb shpjegoi se ndryshimi ishte menduar p\u00ebr motive t\u00eb sh\u00ebndetit publik: objektivi ishte t\u00eb mbroheshin konsumator\u00ebt nga falsifikimet me cil\u00ebsi t\u00eb ul\u00ebt, helmues dhe plot me papast\u00ebrti, q\u00eb gjendeshin n\u00eb treg. Pra, problemi nuk ishte edhe aq abuzimi me alkolin, por cil\u00ebsia e ul\u00ebt e produktit t\u00eb konsumuar, nj\u00eb p\u00ebrzierje e etanolit me substanca t\u00eb d\u00ebmshme p\u00ebr organizmin njer\u00ebzor.<\/p>\n<p>Duke qen\u00eb se kontrolli i cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb distilateve t\u00eb prodhuesve t\u00eb ndrysh\u00ebm ishte i paamundur, shteti vendosi ta blinte t\u00eb gjith\u00eb alkolin e prodhuar, ta rafinonte dhe m\u00eb pas ta shiste n\u00ebp\u00ebr dyqane n\u00eb pron\u00ebsi t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Thesarit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb n\u00eb treeeg do t\u00eb qarkullonin vet\u00ebm pije t\u00eb sigurta, thelb\u00ebsisht alkol i past\u00ebr i holluar me uj\u00eb. Monopoli u paraqit n\u00eb vitin 1895. Pija alkolike e holluar at\u00ebbot\u00eb quhej \u201cver\u00eb shtet\u00ebrore\u201d, por \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb sot e njohim si <em>russkaja vodka<\/em>, vodka ruse. Ideja e mbrojtjes s\u00eb qytetar\u00ebve nga produktet e rrezikshme qe nj\u00eb l\u00ebvizje madh\u00ebshtore marketingu dhe, sikur Witte t\u00eb mos e kishte rikonceptuar rr\u00ebnj\u00ebsisht sistemin e vjet\u00ebr prodhues, ka shum\u00eb mund\u00ebsi q\u00eb sot nuk do t\u00eb kishte asnj\u00eb vodk\u00eb ruse.<\/p>\n<p>Historia e monopoleve alkolike n\u00eb Rusi do t\u00eb k\u00ebrkonte nj\u00eb diskutim m\u00eb vete. Ajo q\u00eb ka vler\u00eb k\u00ebtu \u00ebsht\u00eb q\u00eb regjimi i krijuar nga Witte qe nj\u00eb kryevep\u00ebr politike: p\u00ebr 19 vite do t\u2019i sillte shtetit rus \u00bc e t\u00eb ardhurave t\u00eb tij. Edhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb impakti i tij\u00a0 mbi kultur\u00ebn alkolike t\u00eb vendit qe i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm. Pasi alkoli i holluar nuk kishte shije t\u00eb fort\u00eb, l\u00ebnd\u00ebt e para p\u00ebr prodhimin e tij nuk vlenin shum\u00eb, e r\u00ebnd\u00ebsishme ishte t\u00eb gjendeshin lejt\u00eb dhe me \u00e7mim t\u00eb mir\u00eb. Kjo b\u00ebri q\u00eb 95% e alkolit rus t\u00eb ishte me baz\u00eb patateje. Ata q\u00eb e prodhuar qen\u00eb privat\u00ebt, por pija finale realizohej n\u00eb fabrikat shtet\u00ebrore.<\/p>\n<p>N\u00eb shitje kishte dy lloje vodke: vera shtet\u00ebrore e thjesht\u00eb (r\u00ebndom e quajtur \u201ckok\u00ebkuqe\u201d, nga ngjyra e vul\u00ebs s\u00eb vendosur n\u00eb tap\u00eb), q\u00eb mbulonte 99% t\u00eb tregut, dhe vera shtet\u00ebrore e tavolin\u00ebs (\u201ckok\u00ebbardh\u00eb\u201d). Kjo e fundit dallohej nga nj\u00eb past\u00ebrti m\u00eb e madhe, por nuk kishte kurrfar\u00eb ere, ishte m\u00eb e kushtueshme dhe m\u00eb pak e p\u00ebrhapur. Vera shtet\u00ebrore prodhohej n\u00eb shishe me p\u00ebrmasa t\u00eb ndryshme dhe nj\u00ebsia mat\u00ebse ishte kova. Damixhana m\u00eb e madhe ishte nj\u00eb \u00e7erek kove, pak m\u00eb shum\u00eb se 3 litra, nd\u00ebrsa shishja m\u00eb e vog\u00ebl quhej <em>shkalik <\/em>dhe p\u00ebrmbante rreth 63 gram vodk\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb risi tjet\u00ebr e r\u00ebnd\u00ebsishme e lidhur me futjen e monopolit shtet\u00ebror qe rinovimi i sistemit t\u00eb shp\u00ebrndarjes, q\u00eb pati nj\u00eb rol vendimtar n\u00eb zhvillimin e kultur\u00ebs s\u00eb pirjes n\u00eb Rusi. N\u00ebse m\u00eb par\u00eb alkoli konsumohej kryesisht n\u00eb lokalet publike, n\u00eb nj\u00eb moment t\u00eb caktuar u vendos q\u00eb vodka mund t\u00eb shitej vet\u00ebm n\u00ebp\u00ebr dyqane shtet\u00ebrore dhe ekskluzivisht p\u00ebr t\u2019u marr\u00eb me vete. Q\u00ebllimi ishte ruajtja e sh\u00ebndetit t\u00eb kombit: faktikisht besohej se n\u00eb sht\u00ebpi njer\u00ebzit do t\u00eb deheshin m\u00eb pak se n\u00ebp\u00ebr lokale. Por n\u00eb praktik\u00eb u arrit efekt i kund\u00ebrt. Shitjet e pijeve alkolike u rrit\u00ebn shum\u00eb dhe, p\u00ebr pasoj\u00eb, edhe t\u00eb hyrat p\u00ebr arkat e shtetit, si edhe u p\u00ebrhap zakoni i t\u00eb pirit n\u00ebp\u00ebr kopshtet publike, n\u00eb vende t\u00eb fsheh\u00ebta ose drejtp\u00ebrs\u00ebdrejti n\u00ebp\u00ebr rrug\u00eb. Shitja e vodk\u00ebs p\u00ebr konsumim t\u00eb menj\u00ebhersh\u00ebm nuk ndalohej, por u b\u00eb m\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb nga ligji i ri. P\u00ebr t\u00eb sh\u00ebrbyer ver\u00eb shtet\u00ebrore t\u00eb shuar duhej t\u00eb kishe li\u00e7enca speciale, t\u00eb cilat qen\u00eb dy llojesh: ajo m\u00eb e aksesueshme ju mund\u00ebsonte lokaleve t\u00eb shisnin vodk\u00eb vet\u00ebm me shishe t\u00eb vulosura dhe jo t\u00eb hapura. N\u00eb lokalet luksoze, e kot\u00eb t\u00eb thuash, k\u00ebto probleme nuk ekzistonin.<\/p>\n<p><strong>Shteti i plotfuqish\u00ebm<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb mbeten p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb disa konsiderata lidhur me emrin aktual t\u00eb pijes dhe me gradacionin alkolik t\u00eb saj., q\u00eb sot \u00ebsht\u00eb n\u00eb 40%. Fjala <em>vodka <\/em>(p\u00ebrk\u00ebdhel\u00ebs i <em>voda<\/em>, q\u00eb n\u00eb rusisht do t\u00eb thot\u00eb <em>uj\u00eb<\/em>) ka ardhur n\u00eb Rusi n\u00eb \u2018500, ka mund\u00ebsi nga Polonia, ku njihej qysh nj\u00eb shekull\u00eb m\u00eb par\u00eb. Fillimisht ishte p\u00ebrdorur p\u00ebr gnjyrosjet alkolike mjek\u00ebsore me baz\u00eb bar\u00ebrash. M\u00eb pas, nga \u2018600, filloi t\u00eb tregonte t\u00eb gjitha pijet e rafinuara me baz\u00eb ver\u00ebn e buk\u00ebs. N\u00eb \u2018800 dometh\u00ebnia e fjal\u00ebs <em>vodka <\/em>u zgjerua ndjesh\u00ebm, deri sa t\u00eb tregonte \u00e7do pije alkolike t\u00eb fort\u00eb, jo vet\u00ebm ruse. Megjithat\u00eb, n\u00eb fillimet e \u2018900, n\u00eb Rusi emri zyrtar i pijes s\u00eb vetme alkole me gradacion t\u00eb fort\u00eb e p\u00ebrhapur n\u00eb treg ishte ende \u201cver\u00eb\u201d. Shpesh njer\u00ebzit e quanin <em>vodka<\/em>, por zyrtarisht shitej me emrin \u201cver\u00eb\u201d. K\u00ebshtu qe deri n\u00eb vitin 1925, kur autoritetet sovjetike abroguan ligjin q\u00eb ndalonte qarkullimin e pijeve alkolike dhe rivendos\u00ebn regjimin e monopolit. Etiketat me fjal\u00ebn \u201cvodka\u201d nis\u00ebn t\u00eb p\u00ebrhapeshin n\u00eb fundin e viteve \u201920 dhe vet\u00ebm n\u00eb vitin 1936 u adoptua standardi i prodhimit sovjetik, ku em\u00ebrtimi \u201cvodka\u201d i caktohej nj\u00eb solucioni me 40% alkol t\u00eb retifikuar. K\u00ebshtu q\u00eb vodka ruse ende nuk ka mbushur 100 vje\u00e7\u00ebt.<\/p>\n<p>Po pse gradacioni duhej t\u00eb ishte sakt\u00ebsisht prej 40%? Perefeksionimi recet\u00ebs s\u00eb vodk\u00ebs ruse, me p\u00ebrmbajtjen e saj t\u00eb sakt\u00eb t\u00eb alkolit, shpesh i atribuohet kimistit t\u00eb madh Dmitrij Mendelejev, q\u00eb n\u00eb tez\u00ebn e tij t\u00eb doktoratur\u00ebs merret me \u201ckombinimin e alkolit me ujit\u201d. Por puna e tij i kushtohet parimeve dhe logjik\u00ebs s\u00eb matjeve, jo studimit t\u00eb karakteristikave t\u00eb pijes. Ishte nj\u00eb tekst past\u00ebrtisht shkencor dhe nuk kishte marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb me prodhimin e pijeve alkolike. Ai 40% i famsh\u00ebm nuk vinte pra nga llogaritje kimike, por nga vler\u00ebsime t\u00eb natyr\u00ebs ekonomike. Si\u00e7 e kemi th\u00ebn\u00eb m\u00eb lart, deri m\u00eb 1895 n\u00eb Rusi ishte n\u00eb fuqi sistemi i aksizave mbi prodhimin e shitjen e pijeve alkolike. Vlera e tyre llogaritej mbi baz\u00ebn e gradacionit t\u00eb pijes dhe standardi i referimit ishte <em>polugar<\/em>, q\u00eb p\u00ebrmbante 38% alkol. Me shfaqjen e alkolmetrave t\u00eb par\u00eb, ministri i Financave Michael von Reutern n\u00eb vitin 1866 pati iden\u00eb e rrumbullakimit t\u00eb p\u00ebrqindjes p\u00ebr t\u00eb leht\u00ebsuar llogaritjet.<\/p>\n<p>P\u00ebrmbledhtazi, duhet th\u00ebn\u00eb se karakteristikat kryesore e pijes komb\u00ebtare t\u00eb Rusis\u00eb \u2013 forca, ashp\u00ebrsia, thjesht\u00ebsia \u2013 nuk vijn\u00eb aspak nga shpirti popullor rus. Sikur t\u00eb mos kishte qen\u00eb p\u00ebr d\u00ebshir\u00ebn pasionante e taksimit t\u00eb popullsis\u00eb me pretekstin e ruajtes s\u00eb sh\u00ebndetit t\u00eb saj, ndoshta sot do t\u00eb ishim m\u00ebsuar q\u00eb t\u00eb shijonin sfumaturat komplekse e <em>polugar <\/em>t\u00eb thekr\u00ebs. Por k\u00ebto jan\u00eb vet\u00ebm fantazi. Problemi kryesor, forca kryesore dhe shpesh (shum\u00eb shpesh) fatkeq\u00ebsia kryesore e rus\u00ebve isht\u00eb pik\u00ebrisht shteti. Edhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, \u00ebsht\u00eb tejet logjike q\u00eb vodka \u2013 nj\u00eb pije alkolike e past\u00ebr dhe pas asnj\u00eb er\u00eb, e krijuar dhe e shitur nga shteti \u2013 \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb prej simboleve t\u00eb vendit dhe pija komb\u00ebtare e tij.<\/p>\n<p>(Andrej Gromov p\u00ebr <em>Republic<\/em>)<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrgatiti<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARMIN TIRANA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vodka \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej shtyllave t\u00eb identitetit rus, por ka m\u00eb pak se 100 vjet histori. Si ka lindur, si ka ndryshuar n\u00eb koh\u00eb dhe pse \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb simboli i vendit. Nuk \u00ebsht\u00eb se matrioshkat dhe balalajkat jan\u00eb m\u00eb pak, por n\u00eb Rusi \u00ebsht\u00eb vodka ajo q\u00eb konsiderohet si produkti komb\u00ebtar par excellance. Jo vet\u00ebm &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":1704,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-1703","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1703","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1703"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1703\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1704"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}