{"id":21759,"date":"2022-08-27T12:30:38","date_gmt":"2022-08-27T12:30:38","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=21759"},"modified":"2022-08-27T12:30:38","modified_gmt":"2022-08-27T12:30:38","slug":"kush-e-tradhetoi-rushdie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2022\/08\/27\/kush-e-tradhetoi-rushdie\/","title":{"rendered":"Kush e tradh\u00ebtoi Rushdie?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Pak u mobilizuan dhe disa e sulmuan. \u201cVargjet\u201d e d\u00ebshtimit t\u00eb intelektual\u00ebve (n\u00eb Itali pati vet\u00ebm heshtje).<\/strong><\/p>\n<p>Salman Rushdie zuri vend n\u00eb sh\u00ebrbimin funeb\u00ebr n\u00eb kujtim t\u00eb Bruce Chatwin n\u00eb nj\u00eb kish\u00eb greko \u2013 ortodokse n\u00eb Bayswater. Ishte e gjith\u00eb <em>literary London<\/em>. Rushdie ishte ulur p\u00ebrkrah Martin Amis. \u201cJemi t\u00eb preokupuar p\u00ebr ty\u201d, i tha Amis. \u201cJam i preokupuar p\u00ebr vete\u201d, ju p\u00ebrgjigj Rushdie. I ulur pas tij ishte shkrimtari Paul Theroux. \u201cDo t\u00eb jemi k\u00ebtu p\u00ebr ty jav\u00ebn tjet\u00ebr, Salman\u201d, i tha Theroux, duke n\u00ebnqeshur. Shum\u00eb qesh\u00ebn, pak e mbrojt\u00ebn, disa e sulmuan. Motivin e ka shpjeguar Bruce Fudge n\u00eb nj\u00eb artikull p\u00ebr \u201cAeon\u201d, \u201cIslam after Salman\u201d. \u201cAskush nuk do t\u00eb kishte sot k\u00ebllqe t\u2019i shkruante \u201cVargjet satanike\u201d. Tre dekada m\u00eb pas, romani s\u00ebrish rishtypet dhe \u00ebsht\u00eb i disponuesh\u00ebm. N\u00ebse beteja e \u201cVargjeve\u201d \u00ebsht\u00eb fituar, nj\u00eb luft\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb humbur. Kush do t\u00eb guxonte sot t\u00eb shkruante nj\u00eb roman provokator p\u00ebr origjin\u00ebn e islamit?\u201d. Sot jan\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Rushdie, si\u00e7 qen\u00eb m\u00eb 8 janar 2015 t\u00eb gjith\u00eb Charlie. Por kur Khomeini lan\u00e7oi fetvan\u00eb kund\u00ebr shkrimtarit, si\u00e7 kur Charlie hyri n\u00eb klandestinitet prej k\u00ebrc\u00ebnimeve me vdekje (midis bombave kund\u00ebr redaksis\u00eb dhe proceseve p\u00ebr \u201cislamofobi\u201d), shum\u00eb pak qen\u00eb Rushdie dhe Charlie. Leksioni i afer\u00ebs Rushdie \u00ebsht\u00eb i keq. P\u00ebr ta th\u00ebn\u00eb me Andr\u00e9 Glucksmann, \u201cpak mbet\u00ebn t\u00eb trazuar p\u00ebrve\u00e7 ndonj\u00eb artisti, gazetari apo letrari\u201d. U l\u00ebkund botimi. \u201cViking\u201d, q\u00eb botoi librin, shpenzoi 3 milion dollar\u00eb n\u00eb siguri vet\u00ebm n\u00eb gjysm\u00ebn e par\u00eb t\u00eb 1989. U ngrit vet\u00ebm nj\u00eb her\u00eb, kur t\u00ebrhoqi dhe d\u00ebrgoi n\u00eb zjarr nj\u00eb botim xhepi t\u00eb \u201cVargjeve\u201d. Vendosm\u00ebria e drejtuesve t\u00eb kompanis\u00eb p\u00ebr ta \u00e7uar p\u00ebrpara pun\u00ebn e tyre dhe t\u00eb mos i cedonte asnj\u00eb forme frike i ka b\u00ebr\u00eb heronjt\u00eb e pak\u00ebt t\u00eb k\u00ebsaj sage.<\/p>\n<p>\u201cPresses de la Cit\u00e9\u201d n\u00eb Paris kishte nj\u00eb lloj eskorte policie dhe shufra metalike n\u00ebp\u00ebr dritare. Sht\u00ebpia botuese e hoqi targ\u00ebn prej bronzi n\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb. Disa botues, si ai grek, e shtyn\u00eb botimin n\u00eb koh\u00eb t\u00eb pap\u00ebrcaktuar, duke e fshir\u00eb librin. N\u00eb Holland\u00eb, sht\u00ebpia botuese \u201cVeen\u201d njoftoi se do t\u00eb \u201ckonsultohej\u201d me organizatat islamike. N\u00eb Franc\u00eb, botuesi ka hezituar kaq gjat\u00eb sa q\u00eb Jean-Edern Hallier, nj\u00eb shkrimtar satirik, ka botuar nj\u00eb edicion pirat. Kur Christian Bourgois e botoi romanin, e b\u00ebri pa e promovuar apo premtuar (si\u00e7 \u00ebsht\u00eb zakoni) t\u2019i kthente librarive kopjet e pashitura. Dakord me p\u00ebrkthyesin, Bourgois vendosi se ky i fundit do t\u00eb p\u00ebrdorte nj\u00eb pseudonim. Jo nj\u00eb t\u00eb \u00e7far\u00ebdosh\u00ebm: Alcofribas Nasier, anagram\u00eb e shpikur nga Rabelais p\u00ebr \u201cPantagruel dhe Gargantua\u201d. William Nygaard \u00ebsht\u00eb shefi i sht\u00ebpis\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe botuese norvegjeze, \u201cAschehoug\u201d. E q\u00eblluan tre her\u00eb me pistolet\u00eb jasht\u00eb sht\u00ebpie, n\u00eb periferin\u00eb e Oslos. Kryeministri norvegjez nuk i d\u00ebrgoi asnj\u00eb mesazh. N\u00eb Shtetet e Bashkuara, n\u00eb fillimet e marsit, FBI u informua p\u00ebr 78 k\u00ebrc\u00ebnime ndaj librarive, vet\u00ebm nj\u00eb pjes\u00eb e vog\u00ebl e numrit total. Vet\u00ebm \u201cWaldenbooks\u201d ka marr\u00eb 40 k\u00ebrc\u00ebnime anonime; \u201cB. Dalton\u201d 30 n\u00eb m\u00eb pak se 3 or\u00eb. Zinxhir\u00ebt e m\u00ebdhenj \u2013 \u201cWaldenbooks\u201d, \u201cB. Dalton\u201d dhe \u201cBarnes &amp; Noble\u201d n\u00eb Shtetet e Bashkuara, \u201cColes\u201d n\u00eb Kanada, \u201cW. H. Smith\u201d n\u00eb Britani t\u00eb Madhe, \u201cVroom en Dreesman\u201d n\u00eb Holland\u00eb \u2013 e kan\u00eb t\u00ebrhequr me shpejt\u00ebsi librin.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb promovuar sigurin\u00eb n\u00eb dyqane, American Booksellers Association krijoi nj\u00eb linj\u00eb direkte emergjence 24 or\u00eb n\u00eb 24 or\u00eb. Canadian Booksellers Association k\u00ebrkoi q\u00eb libri t\u00eb mos vihej n\u00eb vitrin\u00eb. Libraria e aeroportit Dulles n\u00eb Uashington ekspozoi nj\u00eb kartel\u00eb: \u201cNuk i disponojm\u00eb \u201cVargjet\u201d\u201d. Ndjek\u00ebsit e ajatollahut i dhan\u00eb zjarrin nj\u00eb librarie n\u00eb Padova dhe shkat\u00ebrruan vitrinat e dy librarive q\u00eb ekspozonin librin. Zjarre ju vun\u00eb dy librarive n\u00eb Oslo. N\u00eb Lond\u00ebr sulmuan me molotov dy librari n\u00eb Charing Cross (\u201cCollets\u201d dhe \u201cDillons\u201d). \u201cLiberty\u2019s\u201d, nj\u00eb magazin\u00eb e madhe lodnineze, u sulmua prej pranis\u00eb s\u00eb Penguin brenda lokaleve. Nd\u00ebrkoh\u00eb, n\u00eb \u201cNew York Times\u201d, ish presidenti amerikan Jimmy Carter kapej me Rushdie pse kishte \u201cshpifur p\u00ebr Muhamedin\u201d. Bota e kinemas\u00eb qe zakonisht frikacake. E vler\u00ebsuar p\u00ebr interpretimin e Camille Claudel, Isabelle Adjani u ngjit n\u00eb sken\u00ebn e \u201cTh\u00e9atre de l\u2019Empire\u201d p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb C\u00e9sar si artistja m\u00eb e mir\u00eb, zgjodhi t\u00eb lexoj\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb Rushdie. \u201cShkruaj sepse mund t\u00eb mbetemi t\u00eb lir\u00eb\u201d, tha artistja. Nuk kujtohen gjeste t\u00eb tjera t\u00eb ngjashme.<\/p>\n<p>M\u00eb 22 shkurt 1989 E. L. Doctorow, Frances Fitzgerald, Gay Talese dhe t\u00eb tjer\u00eb pohuan se Rushdie duhej mbrojtur dhe Susan Sontag tha se \u201cintegriteti yn\u00eb si komb \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb rrezik nga nj\u00eb sulm ndaj nj\u00eb shkrimtari si ndaj nj\u00eb petroliere\u201d. Ralph Ellison p\u00ebrdori ironin\u00eb: \u201cNj\u00eb d\u00ebnim me vdekje \u00ebsht\u00eb nj\u00eb re\u00e7ension n\u00eb fakt i ashp\u00ebr\u201d. Christopher Hitchens tha se \u201crrezikojm\u00eb shum\u00eb duke ceduar edhe vet\u00ebm nj\u00eb gisht djeg\u00ebsve t\u00eb librave dhe vras\u00ebsve\u201d. Anthony Burgess, autori i \u201cPortokalli mekanik\u201d, qe m\u00eb i miri: \u201cT\u00eb urdh\u00ebrosh djemt\u00eb e Profetit t\u00eb indinjuar q\u00eb t\u00eb vrasin Rushdie dhe drejtor\u00ebt e \u201cPenguin Books\u201d n\u00eb truallin britanik \u00ebsht\u00eb ekuivalente me nj\u00eb xhihad. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb lufte ndaj qytetar\u00ebve t\u00eb nj\u00eb vendi t\u00eb lir\u00eb dhe si e till\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb akt politik. Duhet t\u00eb kund\u00ebrshtohet me nj\u00eb deklarim sfide po aq t\u00eb past\u00ebr, edhe pse m\u00eb pak vrastar\u201d.<\/p>\n<p>\u201cKam frik\u00eb se libri e ka k\u00ebrkuar\u201d. Ky qe komenti i Joseph Brodsky, q\u00eb duke qen\u00eb se kishte p\u00ebsuar censur\u00ebn sovjetike, do t\u00eb duhej t\u00eb mendohej m\u00eb mir\u00eb. I ndrysh\u00ebm Adam Michnik nga Polonia: \u201cNj\u00eb bot\u00eb ku nj\u00eb fanatik q\u00eb qeveris Iranin mund t\u00eb paguaj\u00eb vras\u00ebs n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bot ku askush nuk \u00ebsht\u00eb i sigurt\u00eb\u201d. Apo Heberto Padilla, disidenti nga Kuba: \u201c\u00cbsht\u00eb sikur t\u00eb kesh t\u00eb gjith\u00eb komunitetin intelektual bot\u00ebror n\u00eb nj\u00eb avion t\u00eb kidnapuar\u201d. Nj\u00eb tjet\u00ebr azilant nga Perdja e Hekurt, Czeslaw Milosz, qe i qart\u00eb: \u201cKam ar\u00ebsye t\u00eb ve\u00e7anta p\u00ebr t\u00eb mbrojtur t\u00eb drejtat tuaja, zoti Rushdie. Librat e mi jan\u00eb t\u00eb ndaluar n\u00eb shum\u00eb vende t\u00eb bot\u00ebs apo jan\u00eb censuruar. U jam mir\u00ebnjoh\u00ebs njer\u00ebzve q\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb i p\u00ebrmbaheshin liris\u00eb s\u00eb shprehjes dhe tani, radha ime, t\u2019ju mb\u00ebshtes\u201d. Norman Mailer qe nj\u00eb \u00e7ik\u00eb retorik dhe egocentrik: \u201c\u00cbsht\u00eb detyra jon\u00eb t\u2019i deklarojm\u00eb bot\u00ebs se n\u00ebse do t\u00eb vritet ndonj\u00ebher\u00eb, do t\u00eb b\u00ebhet detyrimi yn\u00eb z\u00ebnia e vendit t\u00eb tij\u201d. N\u00eb fjal\u00ebt e Midge Decter, \u201cdisa prej luan\u00ebve t\u00eb famsh\u00ebm letrar\u00eb g\u00ebzoheshin n\u00eb p\u00ebrpjekjet e tyre p\u00ebr ta ndar\u00eb rrezikun e dikujt tjet\u00ebr\u201d.<\/p>\n<p>Royal Academy of Letters n\u00eb Suedi, q\u00eb jep Nobelin p\u00ebr Let\u00ebrsin\u00eb, l\u00ebshoi nj\u00eb deklarat\u00eb pa shtyll\u00eb kurrizore ku denonconte p\u00ebrpjekjet p\u00ebr ta penguar lirin\u00eb e shprehjes, por nuk e p\u00ebrmendi asnj\u00ebher\u00eb Khomeini me em\u00ebr. K\u00ebshtu, me nj\u00eb l\u00ebvizje t\u00eb paprecedent, 3 an\u00ebtar\u00eb t\u00eb Akademis\u00eb, 2 romancier\u00eb (Kerstin Ekman dhe Lars Gyllensten) dhe 1 poet (Werner Aspenstr\u00f6m) dhan\u00eb dor\u00ebheqjen nga organizata. N\u00eb Berlin, Akademie der K\u00fcnste refuzoi t\u00eb organizoj\u00eb nj\u00eb <em>reading<\/em> t\u00eb Rushdie p\u00ebr motive sigurie. N\u00eb Vjen\u00eb, Shoqata e Student\u00ebve \u00ebsht\u00eb detyruar t\u00eb mbaj\u00eb nj\u00eb takim p\u00ebr leximin e \u201cVargjeve\u201d n\u00eb nj\u00eb tend\u00eb fushimi, pasi pedagog\u00ebt e ndaluan mbajtjen e tij n\u00eb lokalet e universitetit. Lista e kujt u pozicionua n\u00eb favor t\u00eb Rushdie \u00ebsht\u00eb pak t\u00eb quhet e shkurt\u00ebr. Leon Wieseltier i \u201cNew Republic\u201d deklaroi: \u201cMund t\u00eb num\u00ebrohen me numrat e gishtave t\u00eb nj\u00eb dore t\u00eb dridhur\u201d. \u201cN\u00eb rast se nuk arrijm\u00eb t\u00eb jemi t\u00eb vendosur mbi k\u00ebt\u00eb tem\u00eb, kjo ndodh sepse kjo e bekuara liri e jona nuk vlen asnj\u00eb lek\u201d, i b\u00ebri jehon\u00eb John Updike. Wole Soyinka, shkrimtari dhe nobelisti nigerian, qe m\u00eb radikali. E quajti ajatollahun nj\u00eb \u201cfrikacak\u201d. N\u00eb Lagos t\u00eb Nigeris\u00eb mij\u00ebra mysliman\u00eb marshuan duke thirrur \u201cWole Soyinka duhet t\u00eb vdes\u00eb\u201d. Keith Vaz, parlamentari i Leicester i Labour, foli n\u00eb nj\u00eb manifestim kund\u00ebr Rushdie.<\/p>\n<p>Max Madden, parlamentar laburist i Bradford West \u2013 qyteti ku kopjet e librit u dogj\u00ebn n\u00eb zjarr \u2013 i sugjeroi Rushdie t\u2019i shtonte nj\u00eb shtojc\u00eb n\u00eb lib\u00ebr q\u00eb t\u00eb mund\u00ebsonte t\u00eb shpjegohej se pse mysliman\u00ebt e gjenin ofendues. Hugh Trevor-Roper tha se nuk do t\u00eb bezdisej n\u00ebse mysliman\u00ebt britanik\u00eb do t\u00eb vendosnin ta zinin n\u00eb nj\u00eb cep Rushdie dhe t\u2019i \u201cp\u00ebrmir\u00ebsonin\u201d m\u00ebnyrat e tij. Princi i Uellsit Charles b\u00ebri me dije se nuk do ta mb\u00ebshteste nj\u00eb shkrimtar q\u00eb kishte fyer \u201cbindjet m\u00eb t\u00eb thella\u201d t\u00eb mysliman\u00ebve. Roald Dahl, autor i librave p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb, e quajti Rushdie \u201coportunist t\u00eb rreziksh\u00ebm\u201d. George Steiner, nj\u00eb prej kritik\u00ebve kulturor\u00eb m\u00eb t\u00eb shquar, e preu shkurt: \u201cRushdie ka vepruar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb atill\u00eb sa t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb thes me probleme\u201d. Pastaj John le Carr\u00e9. Shkrimtari i madh i <em>spy story<\/em> nuk arrinte t\u00eb bindej akoma n\u00eb d\u00ebnimin e Bashkimit Sovjetik, por qe i leht\u00eb n\u00eb sulmimin e Rushdie, q\u00eb replikoi duke e quajtur nj\u00eb \u201cgomar budalla filiste\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb Gjermani, heshtje totale. \u201cNuk ka qen\u00eb \u00e7udi p\u00ebr mua t\u00eb lexoj komente plot me urrejtje, <em>schadenfreude<\/em> dhe teori komploti, por ka qen\u00eb shokuese t\u00eb shoh intelektualt t\u00eb braktisin nj\u00eb shok shkrimtar\u201d, ka shkruar pak dit\u00eb m\u00eb pas n\u00eb \u201cNeue Z\u00fcrcher Zeitung\u201d sociologu me origjin\u00eb egjiptiane Hamed Abdel-Samad. \u201cM\u00eb ka kujtuar reagimet e disa intelektual\u00ebve gjerman\u00eb q\u00eb n\u00eb at\u00eb periudh\u00eb gjat\u00eb afer\u00ebs Rushdie, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb tregonin solidaritet me kolegun e k\u00ebrc\u00ebnuar me vdekje qen\u00eb t\u00eb impenjuar t\u00eb n\u00ebnvizonin se romani i tij nuk ishte let\u00ebrsi e mir\u00eb, sikur liria e shprehjes t\u00eb ishte e lidhur me cil\u00ebsin\u00eb e pun\u00ebs\u201d. Po n\u00eb Itali? \u201cPse nj\u00eb shkrimtar si Umberto Eco nuk ka shpenzuar kurr\u00eb nj\u00eb fjal\u00eb t\u00eb vetme n\u00eb mbrojtje t\u00eb Rushdie?\u201d, pyeti n\u00eb 1993 Vincenzo Consolo. \u201cN\u00eb Itali askush nuk e ka mbrojtur Rushdie. N\u00eb vendin b\u00ebjn\u00eb thashetheme t\u00eb shpifura dhe meskine\u201d. Franco Cardini e quajti \u201cderr\u201d Rushdie. Guido Almansi foli p\u00ebr nj\u00eb \u201cheshtje t\u00eb pabesueshme ndaj tij me sa \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb Angli, Amerik\u00eb dhe Gjermani\u201d. 3 vite pas fetvas\u00eb n\u00eb Itali doli nj\u00eb v\u00ebllimth, \u201cHeshtja e Per\u00ebndimit\u201d, nd\u00ebrsa shkrimtari Nico Orengo, p\u00ebrgjegj\u00ebs i insertit \u201cTuttolibri\u201d, thoshte: \u201cDo t\u00eb doja t\u2019i b\u00ebja nj\u00eb pyetje Rushdie. Ka dashur ti sfidoj\u00eb islamin apo thjesht ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb gabim?\u201d. Inge Feltrinelli: \u201cN\u00eb 4 vite nuk ka pasur nj\u00eb grup t\u00eb vet\u00ebm intelektual\u00ebsh dhe artist\u00ebsh q\u00eb t\u00eb jet\u00eb rreshtuar n\u00eb mbrojtje t\u00eb Rushdie dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb turp\u00ebrohem thell\u00ebsisht\u201d.<\/p>\n<p>Brenda turpit t\u00eb madh t\u00eb Per\u00ebndimit qe nj\u00eb turp akoma edhe m\u00eb i madh italian. N\u00eb d\u00ebshmit\u00eb e shkrimtar\u00ebve nga e gjith\u00eb bota nuk ka as edhe nj\u00eb italian. Qe vet\u00ebm nj\u00eb apel i kryeministrit t\u00eb at\u00ebhersh\u00ebm Giuliano Amato, i firmosur nga nja 20 njer\u00ebz. Rushdie u prit nga Barbara McDougall, ministre e Jashtme kanadeze, dhjetor 1992; nga Mary Robinson, presidente e Republik\u00ebs s\u00eb Irland\u00ebs, janar 1993; nga Jack Lang, minist\u00ebr i Kultur\u00ebs franceze, mars 1993; nga John Major, kryeminist\u00ebr i Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar, maj 1993; nga Mario Soares, president i Portugalis\u00eb, korrik 1993; nga Vaclav Havel, president i Republik\u00ebs \u00c7eke, shtator 1993; nga Bill Clinton, n\u00ebntor\u00eb 1993; nga Klaus Kinkel, minist\u00ebr i Jasht\u00ebm gjerman, dhjetor 1993. Cili vend mungon? Norberto Bobbio nd\u00ebrhyn n\u00eb \u201cLa Stampa\u201d 4 vite m\u00eb pas n\u00eb mbrojtje t\u00eb Rushdie: \u201cN\u00eb \u00e7far\u00eb humnere do t\u00eb binte nj\u00eb qytet\u00ebrim i madh n\u00eb rast se do ta pranonte k\u00ebt\u00eb vendim\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb ndodhi spikat heroizmi i Andy Ross, pronari i \u201cCody\u2019s Books\u201d n\u00eb Berkeley, lokalet e t\u00eb cilit u sulmuan: \u201cKa qen\u00eb mjaft e leht\u00eb p\u00ebr Mailer dhe Sontag t\u00eb flisnin p\u00ebr rrezikim t\u00eb jet\u00ebs n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb nj\u00eb ideje. N\u00eb fund t\u00eb fundit, jetonin mjaft lart n\u00eb apartamentet e New York. Ishte nj\u00eb gj\u00eb krejt\u00ebsisht tjet\u00ebr t\u00eb ishe nj\u00eb rishit\u00ebs q\u00eb e paraqiste librin n\u00eb rrug\u00eb\u201d. Pas atentatit, Ross ka mbledhur stafin e tij: \u201cU thash\u00eb atyre se duhej t\u00eb merrnin nj\u00eb vendim t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb. Duhej t\u00eb vendosnim n\u00ebse do ta shisnim \u201cVargjet satanike\u201d dhe t\u00eb rrezikonim jet\u00ebn p\u00ebr at\u00eb q\u00eb besonim. Ose duhet t\u00eb adoptonim nj\u00eb q\u00ebndrim m\u00eb t\u00eb matur dhe t\u00eb komrpomentonim vlerat tona. K\u00ebshtu q\u00eb kemi votuar. N\u00eb unanimitet p\u00ebr ta shitur librin. M\u00eb vijn\u00eb lot\u00ebt n\u00eb sy kur e mendoj. Qe dita m\u00eb krenare e jet\u00ebs time\u201d. Ishte fundi i viteve \u201980. Sot autocensura \u00ebsht\u00eb norma mbi islamin. \u201cNjer\u00ebzit e mir\u00eb do t\u2019i cedojn\u00eb frik\u00ebs dhe do ta quajn\u00eb respekt. Njer\u00ebzit e mir\u00eb do t\u00eb kryejn\u00eb nj\u00eb vet\u00ebvrasje intelektuale dhe do ta quajn\u00eb paqe\u201d. Rushdie e kishte parashikuar.<\/p>\n<p>(nga <em>Il Foglio<\/em>)<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrgatiti<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARMIN TIRANA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pak u mobilizuan dhe disa e sulmuan. \u201cVargjet\u201d e d\u00ebshtimit t\u00eb intelektual\u00ebve (n\u00eb Itali pati vet\u00ebm heshtje). Salman Rushdie zuri vend n\u00eb sh\u00ebrbimin funeb\u00ebr n\u00eb kujtim t\u00eb Bruce Chatwin n\u00eb nj\u00eb kish\u00eb greko \u2013 ortodokse n\u00eb Bayswater. Ishte e gjith\u00eb literary London. Rushdie ishte ulur p\u00ebrkrah Martin Amis. \u201cJemi t\u00eb preokupuar p\u00ebr ty\u201d, i tha &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":21760,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-21759","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21759","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21759"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21759\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21760"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21759"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21759"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21759"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}