{"id":24184,"date":"2022-09-23T18:52:45","date_gmt":"2022-09-23T18:52:45","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=24184"},"modified":"2022-09-23T19:02:24","modified_gmt":"2022-09-23T19:02:24","slug":"media-britanike-shqiptaret-po-largohen-nga-varferia-masive-dhe-korrupsioni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2022\/09\/23\/media-britanike-shqiptaret-po-largohen-nga-varferia-masive-dhe-korrupsioni\/","title":{"rendered":"Media britanike: Shqiptar\u00ebt po largohen nga varf\u00ebria masive dhe korrupsioni"},"content":{"rendered":"<p>Trotuaret e plasaritura t\u00eb veshura me murale shum\u00ebngjyr\u00ebshe dhe t\u00eb moshuar q\u00eb shesin fiq.\u00a0Blloqe kullash t\u00eb\u00a0veshura me ar\u00a0ose\u00a0n\u00eb form\u00ebn e fytyr\u00ebs s\u00eb nj\u00eb heroi komb\u00ebtar t\u00eb shekullit t\u00eb 14-t\u00eb.\u00a0T\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb parkojn\u00eb jasht\u00eb kafeneve me skutera elektrik\u00eb.\u00a0Kryeqyteti i Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb qytet i zhurmsh\u00ebm, nd\u00ebrsa plazhet e tij me r\u00ebr\u00eb t\u00eb bardh\u00eb dhe vargmalet malore jan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb njohura p\u00ebr turist\u00ebt e rinj per\u00ebndimor\u00eb.\u00a0Megjithat\u00eb, n\u00ebn nj\u00eb bum turistik dhe fotografit\u00eb e Instagramit pa nevoj\u00eb p\u00ebr filtra, shum\u00eb nga njer\u00ebzit e vendit ballkanik jan\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb d\u00ebshp\u00ebruar p\u00ebr tu larguar.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb ver\u00ebs, u zbulua se gjasht\u00eb n\u00eb \u00e7do 10 azilk\u00ebrkues q\u00eb mb\u00ebrrinin n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar p\u00ebrmes Kanalit Anglez me varka t\u00eb vogla ishin shqiptar\u00eb.\u00a0Gjat\u00eb gjasht\u00eb muajve t\u00eb par\u00eb t\u00eb vitit, 2156 shqiptar\u00eb u regjistruan q\u00eb mb\u00ebrrit\u00ebn n\u00eb Britanin\u00eb e Madhe me varka t\u00eb vogla, krahasuar me vet\u00ebm 23 n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn periudh\u00eb t\u00eb vitit 2021.\u00a0Priti Patel, e cila ishte Sekretare e Brendshme n\u00eb at\u00eb koh\u00eb,\u00a0pretendoi\u00a0se p\u00ebr shkak se ata nuk po ikin nga lufta, shumica e azilk\u00ebrkuesve shqiptar\u00eb jan\u00eb ose emigrant\u00eb ekonomik\u00eb ose kriminel\u00eb t\u00eb mundsh\u00ebm.\u00a0Patel, e cila mbajti nj\u00eb q\u00ebndrim shum\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr ndaj emigrant\u00ebve, pohoi se shqiptar\u00ebt po\u00a0largohen\u00a0p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar nga pasuria dhe mikpritja e Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar.\u00a0Ish-politikani Nigel Farage, tani prezantues n\u00eb kanalin televiziv t\u00eb krahut t\u00eb djatht\u00eb GB News, i\u00a0p\u00ebrshkroi\u00a0shqiptar\u00ebt q\u00eb mb\u00ebrrinin me varka t\u00eb vogla q\u00eb k\u00ebrkonin azil si nj\u00eb &#8220;pushtim&#8221; nga njer\u00ebzit q\u00eb &#8220;u bashkohen bandave kriminale&#8221; dhe i quajti t\u00eb gjith\u00eb &#8220;agresiv\u00eb\u201d. Nd\u00ebrsa Sekretari i Shtetit p\u00ebr Drejt\u00ebsin\u00eb n\u00eb vitin 2016, Michael Gove shkroi nj\u00eb artikull me\u00a0titull:<em>\u00a0\u201cMendoni se BE-ja \u00ebsht\u00eb e keqe tani, prisni derisa Shqip\u00ebria t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsohet\u201d.\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Por VICE World News zbuloi se realiteti n\u00eb terren n\u00eb Shqip\u00ebri, nj\u00eb vend me 2.8 milion\u00eb banor\u00eb n\u00eb Evrop\u00ebn Juglindore, \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i ndrysh\u00ebm nga tabloja e paraqitur n\u00eb mediat e Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar.\u00a0N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, shqiptar\u00ebt po shtyhen t\u00eb rrezikojn\u00eb jet\u00ebn e tyre duke kaluar kanalin p\u00ebr t\u00eb ikur nga nj\u00eb stuhi e p\u00ebrsosur varf\u00ebrie n\u00eb rritje, korrupsion dhe trauma psikologjike e cila \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur nga bandat e trafikimit.<\/p>\n<p>M\u00eb shum\u00eb se\u00a0gjysma e vendit \u00ebsht\u00eb n\u00eb rrezik nga varf\u00ebria, m\u00eb e larta n\u00eb Evrop\u00eb sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb BE-s\u00eb.\u00a0T\u00eb paguar me\u00a0pagat m\u00eb\u00a0t\u00eb ul\u00ebta n\u00eb kontinent, shqiptar\u00ebt jan\u00eb goditur tep\u00ebr r\u00ebnd\u00eb nga kriza globale e kostos s\u00eb jetes\u00ebs dhe rritja e kostove t\u00eb ushqimit, sepse\u00a0pothuajse gjysma e t\u00eb ardhurave t\u00eb familjes n\u00eb Shqip\u00ebri shkojn\u00eb p\u00ebr ushqim.\u00a0Situata e r\u00ebnd\u00eb, e cila p\u00ebrfshin\u00a0shkollat \u200b\u200bpa ngrohje\u00a0dhe uj\u00eb, \u00e7oi n\u00eb\u00a0nj\u00eb s\u00ebr\u00eb protestash masive antiqeveritare\u00a0n\u00eb Tiran\u00eb k\u00ebt\u00eb vit.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb\u00a0e njohur edhe p\u00ebr korrupsionin shtet\u00ebror\u00a0e\u00a0gjakmarrjen. Vitin e fundit qytetar\u00ebt e d\u00ebshp\u00ebruar kan\u00eb qen\u00eb d\u00ebshmitar\u00eb t\u00eb nj\u00eb serie dramatike\u00a0atentatesh t\u00eb profilit t\u00eb lart\u00eb\u00a0dhe nj\u00eb munges\u00eb t\u00eb perceptuar veprimi kund\u00ebr\u00a0sjelljeve korruptive nga politikan\u00ebt.<\/p>\n<p>Besimi n\u00eb sh\u00ebrbimet publike, si gjyq\u00ebsori dhe policia ka r\u00ebn\u00eb me pothuajse n\u00ebnt\u00eb n\u00eb dhjet\u00eb njer\u00ebz q\u00eb besojn\u00eb se\u00a0korrupsioni \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrhapur\u00a0n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb shqiptare.\u00a0E gjith\u00eb kjo po ndodh n\u00eb nj\u00eb sfond t\u00eb nj\u00eb ekonomie t\u00eb tregut t\u00eb zi n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, emigracionit historik, rrjeteve t\u00eb krijuara t\u00eb trafikut t\u00eb njer\u00ebzve dhe drog\u00ebs, paq\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb ekonomike,\u00a0shkall\u00ebs s\u00eb lart\u00eb t\u00eb dhun\u00ebs n\u00eb familje\u00a0dhe nj\u00eb bomb\u00eb me sahat\u00a0t\u00eb sh\u00ebndetit mendor.<\/p>\n<p>N\u00eb fillim t\u00eb vitit, nd\u00ebrsa situata p\u00ebr shqiptar\u00ebt e zakonsh\u00ebm u p\u00ebrkeq\u00ebsua dhe m\u00eb shum\u00eb vendos\u00ebn t\u00eb nd\u00ebrmarrin veprime drastike dhe t\u00eb largoheshin, trafikant\u00ebt vendos\u00ebn t\u00eb p\u00ebrfitonin nga d\u00ebshp\u00ebrimi.\u00a0Kur Boris Johnson iku nga partia e tij n\u00eb korrik, disa trafikant\u00eb u than\u00eb njer\u00ebzve se kryeministri i ardhsh\u00ebm i Britanis\u00eb do t\u00eb mir\u00ebpres\u00eb shqiptar\u00ebt.<\/p>\n<p>Postimet\u00a0filluan t\u00eb shfaqen\u00a0n\u00eb TikTok dhe Instagram, duke ofruar tranzit n\u00eb MB me pages\u00eb pas mb\u00ebrritjes.\u00a0Disa reklamuan &#8220;Ofertat e t\u00eb Premtes s\u00eb Zez\u00eb&#8221;;\u00a0t\u00eb tjer\u00ebt nis\u00ebn ofertat me tarifat e tyre t\u00eb\u00a0zbritura t\u00eb kalimit\u00a0(midis 3,000-15,000 \u00a3) mbi fotot e t\u00eb rinjve kryesisht shqiptar\u00eb t\u00eb ngjeshur n\u00eb gomone e t\u00eb veshur me xhaketa shp\u00ebtimi portokalli t\u00eb ndezur.\u00a0TikTok, Facebook dhe Instagrami shqiptar jan\u00eb plot me premtime p\u00ebr pun\u00eb dhe viza.\u00a0Videot t\u00eb nd\u00ebrthurura me tufa parash\u00a0dhe histori\u00a0me pasaporta t\u00eb vulosura, t\u00eb gjitha premtojn\u00eb nj\u00eb jet\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb shqiptar\u00eb.<\/p>\n<p>Bandat shqiptare kan\u00eb krijuar nj\u00eb prani n\u00eb industrin\u00eb e\u00a0furnizimit me kokain\u00eb\u00a0dhe\u00a0kanabisit\u00a0n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar.\u00a0Por nuk ka asnj\u00eb prov\u00eb q\u00eb t\u00eb d\u00ebshmoj\u00eb se v\u00ebllaz\u00ebria kriminale p\u00ebrfaq\u00ebson asgj\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7 nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb shqiptar\u00ebve q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb azil n\u00eb MB.\u00a0M\u00eb shpesh, shqiptar\u00ebt q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb azil n\u00eb Britanin\u00eb e Madhe p\u00ebrfundojn\u00eb duke punuar pun\u00eb manuale me pages\u00eb t\u00eb ul\u00ebt.<\/p>\n<p><em>\u201cDisa njer\u00ebz duan t\u00eb zhduken nga ky vend i vog\u00ebl me kaq shum\u00eb probleme,\u201d- tha Argjendi, nj\u00eb m\u00ebsues 50-vje\u00e7ar me banim n\u00eb Tiran\u00eb, p\u00ebr VICE World News me kushtin q\u00eb ne t\u00eb p\u00ebrdornim vet\u00ebm emrin e tij t\u00eb par\u00eb p\u00ebr t\u00eb mos e identifikuar.\u00a0Ai po planifikon t\u00eb largohet s\u00eb shpejti.\u00a0\u201cNuk dua t\u00eb largohem.\u00a0Por k\u00ebtu e kam t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb kem nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb thjesht\u00eb me njer\u00ebz t\u00eb ndersh\u00ebm dhe sh\u00ebrbime publike t\u00eb ndershme.\u00a0Fjala &#8220;dinjitet&#8221; nuk do t\u00eb thot\u00eb asgj\u00eb n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb.&#8221; Bilbili, 22 vje\u00e7, nga Mati, nj\u00eb rajon n\u00eb veri t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, studioi p\u00ebr tre vjet si mekanik.\u00a0Ai punon 363 dit\u00eb n\u00eb vit p\u00ebr 29,000 lek\u00eb (214 \u00a3) n\u00eb muaj pa kontrat\u00eb.\u00a0\u201c\u00c7far\u00eb mund t\u00eb b\u00ebj me ato para?\u00a0Un\u00eb jam duke mb\u00ebshtetur n\u00ebn\u00ebn time me probleme me zemr\u00ebn.\u00a0Duhet t&#8217;i blej ila\u00e7et.\u00a0Un\u00eb jam gati dhe n\u00eb gjendje t\u00eb punoj sa m\u00eb shum\u00eb q\u00eb t\u00eb mundem p\u00ebr t\u00eb ndihmuar familjen time,&#8221;<\/em>&#8211; tha Bilbili, duke shpjeguar se miqt\u00eb e tij jan\u00eb tashm\u00eb n\u00eb MB dhe ai synon t&#8217;u bashkohet s\u00eb shpejti.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb vit, inflacioni n\u00eb Shqip\u00ebri\u00a0arriti n\u00eb nivelin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb 20 viteve.\u00a0Familjet q\u00eb po luftonin p\u00ebr t\u00eb mbijetuar m\u00eb par\u00eb tani jan\u00eb n\u00eb panik p\u00ebr at\u00eb q\u00eb ka p\u00ebrpara.\u00a0M\u00eb shum\u00eb se gjysma e shqiptar\u00ebve\u00a0punojn\u00eb n\u00eb ekonomin\u00eb informale\u00a0nga d\u00ebshp\u00ebrimi, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb paga m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta, pa sigurime shoq\u00ebrore dhe m\u00eb pak t\u00eb drejta.\u00a0Kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor, mjekimi mund t\u00eb jet\u00eb i shtrenjt\u00eb dhe deri n\u00eb dy t\u00eb tretat e shqiptar\u00ebve raportojn\u00eb se paguajn\u00eb\u00a0ryshfet\u00a0p\u00ebr t&#8217;u trajtuar, duke p\u00ebrkeq\u00ebsuar barr\u00ebn financiare p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebt e familjes.<\/p>\n<p>Bajrami, 25 vje\u00e7, \u00ebsht\u00eb nga qyteti verior i Kuk\u00ebsit, nj\u00eb pik\u00eb e nxeht\u00eb p\u00ebr emigracionin n\u00eb MB.\u00a0Ai ka nj\u00eb pun\u00eb n\u00eb qeveri, por si shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, nuk ia del dot dhe ka vendosur t\u00eb largohet.\u00a0\u201cShum\u00eb djem nga Kuk\u00ebsi kan\u00eb ikur n\u00eb Angli dhe thon\u00eb se atje \u00ebsht\u00eb nj\u00eb jet\u00eb m\u00eb e mir\u00eb.\u00a0Kam d\u00ebgjuar se ka paga m\u00eb t\u00eb mira t\u00eb jetosh n\u00eb Angli.\u00a0K\u00ebtu n\u00eb Kuk\u00ebs nuk ka t\u00eb ardhme p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb dhe asnj\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb ndihmuar prind\u00ebrit tan\u00eb.\u00a0Me rrogat tona nuk mund t\u00eb b\u00ebjm\u00eb asgj\u00eb p\u00ebrve\u00e7se t\u00eb ham\u00eb,\u201d- tha ai.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria ka punuar shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb luftuar korrupsionin n\u00eb polici dhe gjykata, por sipas\u00a0Departamentit Amerikan t\u00eb Shtetit, k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje mbizot\u00ebrojn\u00eb.\u00a0Nd\u00ebrsa shkalla e grabitjeve\u00a0\u00ebsht\u00eb m\u00eb e ul\u00ebta\u00a0n\u00eb Evrop\u00eb dhe vendi \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsisht i sigurt n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrditshme, shum\u00eb\u00a0nuk i besojn\u00eb sistemit n\u00ebse p\u00ebrfundojn\u00eb n\u00eb telashe.<\/p>\n<p>&#8220;Anita&#8221;, emri i s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb ndryshuar p\u00ebr t\u00eb mbrojtur identitetin e saj, tani jeton n\u00eb Britani t\u00eb Madhe me bashk\u00ebshortin dhe vajz\u00ebn e tyre.\u00a0Asaj i \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb azil nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ajo pret nj\u00eb vendim.\u00a0Ajo i tha VICE World News se burri i saj u arratis n\u00eb Britani t\u00eb Madhe pasi u vu n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr nga nj\u00eb band\u00eb lokale.\u00a0Ajo q\u00ebndroi prapa, por banda e p\u00ebrdhunoi dhe e sulmoi p\u00ebr t\u00eb frik\u00ebsuar burrin e saj.<\/p>\n<p><em>\u201cAta nuk shkuan n\u00eb burg sepse i dhan\u00eb ryshfet policis\u00eb dhe gjykat\u00ebsve dhe u lan\u00eb t\u00eb lir\u00eb t\u00eb na d\u00ebmtonin t\u00eb gjith\u00ebve\u201d, tha ajo, duke iu referuar vajz\u00ebs s\u00eb saj adoleshente, t\u00eb cil\u00ebn banda e k\u00ebrc\u00ebnoi se do ta trafikonte.\u00a0\u201cJu jetoni n\u00eb Shqip\u00ebri dhe shihni me syt\u00eb tuaj realitetin shqiptar, krimin e organizuar dhe gjakmarrjen, dhun\u00ebn n\u00eb familje, ve\u00e7an\u00ebrisht vrasjet p\u00ebr nder t\u00eb vajzave e grave, prostitucionin dhe trafikimin e tyre, korrupsionin, munges\u00ebn e mbrojtjes nga policia e shtetit.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Nj\u00eb d\u00ebshmitare eksperte p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet e azilit shqiptar q\u00eb apelohet p\u00ebrmes sistemit gjyq\u00ebsor britanik, i cili ka trajtuar qindra raste, por q\u00eb foli p\u00ebr VICE World News n\u00eb kushte anonimiteti, ka frik\u00eb se retorika aktuale antishqiptare n\u00eb median britanike po d\u00ebmton k\u00ebrkesat legjitime p\u00ebr azil. Ajo tha se histori si ato t\u00eb Anit\u00ebs jan\u00eb mjaft t\u00eb zakonshme dhe shpesh rastet e azilit q\u00eb ajo sheh, lidhen me dhun\u00ebn ndaj grave.<\/p>\n<p><em>\u201cKa shum\u00eb arsye t\u00eb vlefshme q\u00eb shqiptar\u00ebt t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb azil,\u201d- tha ajo.\u00a0\u201cKur mora p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb rolin e ekspertes, shumica e rasteve kishin t\u00eb b\u00ebnin me t\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb iknin nga gjakmarrja.\u00a0Por tani \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tjera kan\u00eb dal\u00eb n\u00eb pah: dhuna n\u00eb familje si ndaj grave dhe f\u00ebmij\u00ebve, grave q\u00eb ikin nga martesat e detyruara, \u00e7\u00ebshtjet LGBT dhe ato q\u00eb b\u00ebhen objektiva politik\u00eb.\u00a0Disa kan\u00eb qen\u00eb polic\u00eb [oficer\u00eb] q\u00eb kan\u00eb refuzuar t\u00eb kryejn\u00eb veprime t\u00eb paligjshme.\u201d<\/em><\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e Home Office tregojn\u00eb se 53% e azilk\u00ebrkuesve q\u00eb erdh\u00ebn n\u00eb Britanin\u00eb e Madhe n\u00eb gjysm\u00ebn e par\u00eb t\u00eb k\u00ebtij viti nga Shqip\u00ebria u \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb azil.\u00a0Kjo p\u00ebrfshinte 14 p\u00ebr qind t\u00eb burrave dhe 90 p\u00ebr qind t\u00eb grave dhe f\u00ebmij\u00ebve.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb vitit t\u00eb kaluar, ekipet shqiptare t\u00eb trafikimit kan\u00eb vepruar me shpejt\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar nga d\u00ebshira e njer\u00ebzve p\u00ebr t&#8217;u arratisur.\u00a0Nj\u00eb reklam\u00eb pretendon se oferta e saj e vizave \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmes mjeteve t\u00ebr\u00ebsisht ligjore dhe fton aplikant\u00ebt t&#8217;i d\u00ebrgojn\u00eb mesazh nj\u00eb numri britanik p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb telefonat\u00eb.\u00a0\u201cKushtet e pun\u00ebs;\u00a0dokumente t\u00eb rregullta, pagesa bankare, anglisht fol\u00ebs, paga e shk\u00eblqyer\u201d, thuhet n\u00eb nj\u00eb postim n\u00eb Facebook.\u00a0Nj\u00eb tjet\u00ebr reklam\u00eb n\u00eb nj\u00eb faqe reklamash synon njer\u00ebzit n\u00eb veri ku emigracioni \u00ebsht\u00eb n\u00eb nivelin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb t\u00eb gjitha koh\u00ebrave.\u00a0Ajo pretendon se ofron viza pune p\u00ebr ata me familje tashm\u00eb n\u00eb MB, t\u00eb cil\u00ebt din\u00eb anglisht dhe kan\u00eb aft\u00ebsi IT.<\/p>\n<p><em>\u201cPagesa \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e k\u00ebnaqshme duke ditur standardet e jetes\u00ebs n\u00eb Angli, si dhe mund\u00ebsin\u00eb e zgjatjes s\u00eb kontrat\u00ebs\u201d, vijon njoftimi, duke i ftuar aplikant\u00ebt t\u00eb kontaktojn\u00eb nj\u00eb\u00a0adres\u00eb emaili\u00a0mjaft t\u00eb dyshimt\u00eb.<\/em><\/p>\n<p>Shqiptar\u00ebt e d\u00ebshp\u00ebruar paguajn\u00eb nga 5,000 deri n\u00eb 15,000 \u00a3 p\u00ebr t\u00eb udh\u00ebtuar me furgonat e trafikant\u00ebve n\u00ebp\u00ebr Evrop\u00eb ose p\u00ebr t\u00eb takuar trafikant\u00ebt e tyre n\u00eb Franc\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb udh\u00ebtuar n\u00eb rrug\u00ebn e fundit t\u00eb ngjeshur n\u00eb nj\u00eb vark\u00eb t\u00eb vog\u00ebl ose kamion.\u00a0Pasi n\u00eb MB, disave u thuhet se tani kan\u00eb borxhe t\u00eb papaguara dhe duhet t\u00eb punojn\u00eb p\u00ebr t&#8217;i shlyer ato.\u00a0Kjo pun\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb prostitucionin, pun\u00ebn n\u00eb fermat ilegale t\u00eb kanabisit ose pastrimin e dhomave n\u00eb hotelet e mrekullueshme t\u00eb Londr\u00ebs.<\/p>\n<p>Erjoni, i cili prej dy vitesh jeton legalisht n\u00eb Britanin\u00eb e Madhe, tha se shum\u00eb shqiptar\u00eb po vijn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb jet\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb.\u00a0Duke folur p\u00ebr pun\u00ebn e tij t\u00eb suksesshme duke qen\u00eb i vet\u00ebpun\u00ebsuar, ai pranon se \u201cat\u00eb q\u00eb kam arritur n\u00eb Britanin\u00eb e Madhe n\u00eb dy vjet, nuk do ta kisha arritur n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr 20 vjet\u201d.<\/p>\n<p>Kadime Jata, menaxhere e projektit n\u00eb SFIDA, nj\u00eb organizat\u00eb komunitare me qend\u00ebr n\u00eb Lond\u00ebr q\u00eb punon me t\u00eb rinjt\u00eb shqiptar\u00eb dhe familjet e tyre, tha se shumica e shqiptar\u00ebve jan\u00eb optimist\u00eb kur mb\u00ebrrijn\u00eb n\u00eb MB, por p\u00ebrfundojn\u00eb duke luftuar p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar jetes\u00ebn.<\/p>\n<p><em>\u201cPuna m\u00eb e zakonshme q\u00eb b\u00ebjn\u00eb meshkujt shqiptar\u00eb k\u00ebtu \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtimi dhe mir\u00ebmbajtja e rrug\u00ebve.\u00a0Nj\u00eb p\u00ebrqindje e vog\u00ebl merren me bujq\u00ebsi.\u00a0N\u00eb Facebook n\u00eb Shqip\u00ebri, nd\u00ebrtuesve dhe hidraulik\u00ebs u thuhet se mund t\u00eb b\u00ebjn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn pun\u00eb n\u00eb Angli p\u00ebr shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr para, se mund t\u00eb marrin 120 \u00a3 n\u00eb dit\u00eb.\u00a0Por askush nuk po u thot\u00eb atyre se n\u00eb fund t\u00eb muajit pjesa m\u00eb e madhe do t\u00eb shkoj\u00eb me qira, taksa, ushqime dhe fatura.\u00a0Kontrabandist\u00ebt u thon\u00eb atyre se p\u00ebr shkak se Britania ka nj\u00eb kryeminist\u00ebr t\u00eb ri, t\u00eb gjith\u00eb do t\u00eb lejohen t\u00eb hyjn\u00eb n\u00ebse thon\u00eb se duan t\u00eb punojn\u00eb.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Ata gjithashtu luftojn\u00eb me stigm\u00ebn p\u00ebr shkak t\u00eb portretizimit t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb media.\u00a0\u201cKa shum\u00eb gj\u00ebra antishqiptare n\u00eb media dhe kjo e b\u00ebn t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb shqiptar\u00eb q\u00eb rriten k\u00ebtu.\u00a0Disa njer\u00ebz kan\u00eb shum\u00eb siklet t\u00eb thon\u00eb se jan\u00eb shqiptar\u00eb, b\u00ebjn\u00eb sikur nuk jan\u00eb.\u00a0Por brezi i ri \u00ebsht\u00eb m\u00eb krenar t\u00eb thot\u00eb se nga jan\u00eb.&#8221;\u00a0Jata tha se disa p\u00ebrfundojn\u00eb duke k\u00ebrkuar ndihm\u00eb p\u00ebr t&#8217;u kthyer n\u00eb Shqip\u00ebri pasi kan\u00eb ardhur ilegalisht n\u00eb MB.<\/p>\n<p>T\u00eb fitosh para p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur familjet mund t\u00eb n\u00ebnkuptoj\u00eb t\u00eb punosh p\u00ebr bandat e krimit t\u00eb organizuar, si\u00e7 e kuptojn\u00eb shum\u00eb nga ata q\u00eb marrin rrug\u00ebn e paligjshme.\u00a0Arditi udh\u00ebtoi me trafikant\u00eb dhe u nis menj\u00ebher\u00eb p\u00ebr t\u00eb punuar me kanabis.\u00a0Nj\u00eb raport i Iniciativ\u00ebs Globale\u00a02020\u00a0zbuloi se nd\u00ebrsa kultivimi i drog\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri, dikur lider bot\u00ebror n\u00eb prodhimin e kanabisit, ka r\u00ebn\u00eb, operacionet thjesht jan\u00eb eksportuar diku tjet\u00ebr.<\/p>\n<p><em>&#8220;Un\u00eb jam duke punuar k\u00ebtu, ju e dini, si kopshtar, por jo nga ai i zakonshmi,<\/em>&#8221; i thot\u00eb ai VWN p\u00ebrmes telefonit.\u00a0I ngopur me pagat e ul\u00ebta n\u00eb Tiran\u00eb, ai thot\u00eb se mund t\u00eb fitoj\u00eb m\u00eb shum\u00eb para n\u00eb Britanin\u00eb e Madhe n\u00eb dy vjet sesa n\u00eb jet\u00ebn e tij n\u00eb Shqip\u00ebri.\u00a0<em>\u201cNuk \u00ebsht\u00eb jeta q\u00eb kam planifikuar, por kam familjen time, prind\u00ebrit e mi p\u00ebr t\u00eb ndihmuar,\u201d-<\/em>\u00a0tha ai.<\/p>\n<p>N\u00eb Shqip\u00ebri, emigracioni po shkakton\u00a0nj\u00eb kriz\u00eb demografike.\u00a0\u00cbsht\u00eb nj\u00eb nga t\u00eb vetmet vende n\u00eb bot\u00eb ku m\u00eb shum\u00eb njer\u00ebz jetojn\u00eb jasht\u00eb kufijve t\u00eb saj sesa brenda.\u00a0R\u00ebnia e popullsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht e dukshme tek t\u00eb rinjt\u00eb dhe t\u00eb kualifikuarit.\u00a0N\u00eb vitin 2021, Eurostat raportoi se rreth 11,200 shqiptar\u00eb aplikuan p\u00ebr azil n\u00eb BE, me gati 5,000 q\u00eb shkuan n\u00eb Franc\u00eb, t\u00eb ndjekur nga Gjermania dhe Greqia.\u00a0Sa i p\u00ebrket Britanis\u00eb s\u00eb Madhe, n\u00eb vitin 2019, gati 4000 shqiptar\u00eb k\u00ebrkuan azil atje dhe 6300 t\u00eb tjer\u00eb ishin n\u00eb pritje t\u00eb vendimeve.<\/p>\n<p>\u00c7\u00ebshtjet aktuale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb jan\u00eb t\u00eb njohura nga e kaluara e saj tragjike.\u00a0Vendi u izolua p\u00ebr gati 50 vjet nga diktatura brutale komuniste e Enver Hoxh\u00ebs, i cili vrau, persekutoi dhe burgosi masivisht popullin e tij.\u00a0M\u00eb shum\u00eb se 30 vjet q\u00eb nga tranzicioni n\u00eb demokraci, f\u00ebmij\u00ebt e shkollave kan\u00eb m\u00ebsuar pak p\u00ebr k\u00ebt\u00eb epok\u00eb dhe m\u00eb shum\u00eb se 6000 njer\u00ebz jan\u00eb ende t\u00eb zhdukur.<\/p>\n<p>Lori Amy \u00ebsht\u00eb profesoresh\u00eb n\u00eb Departamentin e Shkrimit dhe Gjuh\u00ebsis\u00eb n\u00eb Universitetin e Gjeorgjis\u00eb Jugore dhe jeton n\u00eb Shqip\u00ebri dhe po hulumton lidhjet midis \u00e7\u00ebshtjeve bashk\u00ebkohore t\u00eb vendit dhe traumave t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs.<\/p>\n<p>Amy tha se ky eksod masiv nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fenomen i ri.\u00a0Midis\u00a01989-2001, nj\u00eb periudh\u00eb tranzicioni dhe konflikti civil, rreth 710,000 njer\u00ebz u larguan nga vendi n\u00eb val\u00eb t\u00eb shumta.\u00a0Nd\u00ebrmjet viteve 2010-2019, m\u00eb shum\u00eb se\u00a0193,000\u00a0aplikuan p\u00ebr azil n\u00eb BE, duke arritur kulmin n\u00eb vitin 2015 me 67,000 aplikime n\u00eb vit.\u00a0 Ajo beson se ky d\u00ebshtim p\u00ebr t&#8217;u p\u00ebrballur me t\u00eb kaluar\u00ebn \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e arsyes pse njer\u00ebzit duan t\u00eb largohen.<\/p>\n<p><em>\u201cNj\u00eb histori e t\u00ebr\u00eb traumash nga osman\u00ebt, luft\u00ebrat paraballkanike, komunizmi, lufta civile n\u00eb 1997, emigracioni masiv, spastrime\u2026 nuk ka pasur kurr\u00eb zgjidhje. Nevojitet pajtimi me t\u00eb gjith\u00eb historin\u00eb e traum\u00ebs.\u201d Ajo tha se traumat kalojn\u00eb n\u00ebp\u00ebr breza dhe njer\u00ebzit ndjejn\u00eb se &#8220;nuk kan\u00eb asgj\u00eb p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn t\u00eb krenohen ose t\u00eb shpresojn\u00eb&#8221;.\u00a0<\/em>\/VICETV\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trotuaret e plasaritura t\u00eb veshura me murale shum\u00ebngjyr\u00ebshe dhe t\u00eb moshuar q\u00eb shesin fiq.\u00a0Blloqe kullash t\u00eb\u00a0veshura me ar\u00a0ose\u00a0n\u00eb form\u00ebn e fytyr\u00ebs s\u00eb nj\u00eb heroi komb\u00ebtar t\u00eb shekullit t\u00eb 14-t\u00eb.\u00a0T\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb parkojn\u00eb jasht\u00eb kafeneve me skutera elektrik\u00eb.\u00a0Kryeqyteti i Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb qytet i zhurmsh\u00ebm, nd\u00ebrsa plazhet e tij me r\u00ebr\u00eb t\u00eb bardh\u00eb dhe vargmalet malore &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":24185,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[],"class_list":["post-24184","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-aktualitet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24184","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24184"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24184\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24185"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}