{"id":24362,"date":"2022-09-26T13:35:32","date_gmt":"2022-09-26T13:35:32","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=24362"},"modified":"2022-09-26T13:35:32","modified_gmt":"2022-09-26T13:35:32","slug":"kriza-e-energjise-gjermania-ulje-taksash-dhe-65-miliarde-euro-per-te-ndihmuar-qytetaret","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2022\/09\/26\/kriza-e-energjise-gjermania-ulje-taksash-dhe-65-miliarde-euro-per-te-ndihmuar-qytetaret\/","title":{"rendered":"Kriza e energjis\u00eb, Gjermania ulje taksash dhe 65 miliard\u00eb euro p\u00ebr t\u00eb ndihmuar qytetar\u00ebt"},"content":{"rendered":"<p>Evropa po p\u00ebrjeton kriz\u00ebn e saj m\u00eb t\u00eb keqe energjetike n\u00eb 50 vitet e fundit, me rritjen e \u00e7mimeve t\u00eb energjis\u00eb duke nxitur m\u00eb tej inflacionin ekzistues q\u00eb mund ta shtyj\u00eb kontinentin n\u00eb recesion.<\/p>\n<p>Rritja e konsumit pas reduktimit t\u00eb aktiviteteve gjat\u00eb pandemis\u00eb, lufta n\u00eb Ukrain\u00eb, mohimi i gazit nga Rusia dhe that\u00ebsirat q\u00eb ndikuan edhe n\u00eb uljen e prodhimit t\u00eb energjis\u00eb elektrike n\u00eb hidrocentrale \u2013 kan\u00eb \u00e7uar n\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs vendet evropiane po p\u00ebrgatiten prej disa muajsh p\u00ebr ta kap\u00ebrcyer.<\/p>\n<p>\u00c7mimet e energjis\u00eb tashm\u00eb jan\u00eb rritur, por kompanit\u00eb dhe qytetar\u00ebt do ta ndjejn\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrmes faturave m\u00eb t\u00eb larta n\u00eb muajt n\u00eb vijim. Rritja e \u00e7mimit t\u00eb gazit sjell edhe rritje t\u00eb \u00e7mimit t\u00eb energjis\u00eb elektrike.<\/p>\n<p>Sipas hulumtimit t\u00eb Goldman Sachs, sipas trendeve aktuale t\u00eb \u00e7mimeve, llogaritet se faturat e energjis\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb vitit t\u00eb ardhsh\u00ebm do t\u00eb arrijn\u00eb n\u00eb rreth 500 euro p\u00ebr nj\u00eb familje mesatare n\u00eb BE, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rritje prej 200 p\u00ebr qind krahasuar me vitin 2021. N\u00eb MB, t\u00eb ardhurat pritet t\u00eb rriten me 80 p\u00ebr qind nga tetori.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, nd\u00ebrsa faturat m\u00eb t\u00eb larta jan\u00eb t\u00eb pashmangshme, nj\u00eb rrezik tjet\u00ebr jan\u00eb nd\u00ebrprerjet e furnizimit me gaz.<\/p>\n<p>Evropa dikur merrte rreth 40 p\u00ebr qind t\u00eb gazit t\u00eb saj nga Rusia. N\u00eb fillim t\u00eb shtatorit, gjigandi shtet\u00ebror rus i energjis\u00eb Gazprom nd\u00ebrpreu rrjedh\u00ebn e gazit p\u00ebrmes tubacionit ky\u00e7 North Stream 1, duke p\u00ebrmendur mir\u00ebmbajtjen dhe d\u00ebshtimet teknike.<\/p>\n<p>Gazi rus ende arrin n\u00eb Evrop\u00eb me tubacione p\u00ebrmes Ukrain\u00ebs dhe Sllovakis\u00eb, dhe p\u00ebrmes Detit t\u00eb Zi n\u00eb Turqi dhe Bullgari, por vet\u00ebm pezullimi i gazit p\u00ebrmes Nord Stream mjaftoi q\u00eb \u00e7mimet t\u00eb rriteshin p\u00ebrs\u00ebri.<\/p>\n<p>Edhe nj\u00eb r\u00ebnie e vog\u00ebl e temperatur\u00ebs mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb pozitive q\u00eb vendet evropiane arrit\u00ebn t\u00eb mbushin depot e gazit p\u00ebrpara afatit t\u00eb zakonsh\u00ebm. Komisioni Evropian u k\u00ebrkoi vendeve an\u00ebtare t\u00eb mbushin 80 p\u00ebr qind t\u00eb rezervave t\u00eb gazit deri m\u00eb 1 n\u00ebntor.<\/p>\n<p>Shumica e vendeve arrit\u00ebn at\u00eb nivel p\u00ebrpara afatit. N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, Evropa ishte n\u00eb 80.2 p\u00ebr qind t\u00eb furnizimeve me gaz n\u00eb fillim t\u00eb shtatorit, dy muaj p\u00ebrpara afatit.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, nuk ka asnj\u00eb garanci se nj\u00eb munges\u00eb e k\u00ebtij burimi energjie nuk do t\u00eb ndodh\u00eb pavar\u00ebsisht rezervave.<\/p>\n<p>Evropa ende mb\u00ebshtetet n\u00eb importet e gazit gjat\u00eb muajve t\u00eb dimrit dhe ka mund\u00ebsi q\u00eb n\u00eb rast t\u00eb nj\u00eb dimri t\u00eb ftoht\u00eb t\u00eb ket\u00eb munges\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00ebse kjo ndodh, ekspert\u00ebt vler\u00ebsojn\u00eb se do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb fund t\u00eb dimrit. Megjithat\u00eb, p\u00ebr momentin duket, paralajm\u00ebrojn\u00eb, se kjo situat\u00eb mund t\u00eb kaloj\u00eb n\u00eb dimrin e ardhsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Sipas Bloomberg, realiteti \u00ebsht\u00eb se n\u00eb Evrop\u00eb nuk ka gaz t\u00eb mjaftuesh\u00ebm dhe n\u00ebse nuk ka ulje t\u00eb k\u00ebrkes\u00ebs, kompanit\u00eb mund t\u00eb mbeten pa energji elektrike dhe n\u00eb nj\u00eb rast ekstrem edhe familjet, q\u00eb \u00ebsht\u00eb zgjidhja e fundit.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa vendet rimbushin rezervat e tyre t\u00eb gazit, qeverit\u00eb po p\u00ebrpiqen nj\u00ebkoh\u00ebsisht t\u00eb b\u00ebjn\u00eb q\u00eb qytetar\u00ebt dhe industrit\u00eb t\u00eb kursejn\u00eb.<\/p>\n<p>Fakti q\u00eb Europa nuk ka mjaftuesh\u00ebm gaz mund t\u00eb ndikoj\u00eb edhe n\u00eb furnizimin me energji elektrike t\u00eb prodhuar nga ky burim energjie.<\/p>\n<p>Shum\u00eb do t\u00eb varen nga moti n\u00eb muajt e ardhsh\u00ebm, sepse edhe nj\u00eb r\u00ebnie e vog\u00ebl e temperatur\u00ebs mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb nj\u00eb ndryshim rr\u00ebnj\u00ebsor t\u00eb k\u00ebrkes\u00ebs p\u00ebr energji.<\/p>\n<p>Sipas Bloomberg, nj\u00eb r\u00ebnie e temperatur\u00ebs me nj\u00eb grad\u00eb Celsius n\u00eb Franc\u00eb \u00e7on n\u00eb nj\u00eb rritje t\u00eb k\u00ebrkes\u00ebs p\u00ebr energji elektrike n\u00eb shkall\u00ebn e prodhuar prej dy nga 56 reaktor\u00ebt b\u00ebrthamor\u00eb t\u00eb vendit.<\/p>\n<p><strong>Reduktime t\u00eb energjis\u00eb gjat\u00eb dimrit<\/strong><\/p>\n<p>Analist\u00ebt n\u00eb Goldman Sachs than\u00eb n\u00eb raport se sa m\u00eb shum\u00eb masa shtr\u00ebnguese t\u00eb futen gjat\u00eb ver\u00ebs, aq m\u00eb pak ka gjasa q\u00eb Evropa t\u00eb p\u00ebrballet me nd\u00ebrprerje gjat\u00eb muajve t\u00eb dimrit.<\/p>\n<p>Disa masa tashm\u00eb kan\u00eb filluar t\u00eb futen m\u00eb her\u00ebt. Qeverit\u00eb kan\u00eb rekomanduar, p\u00ebr shembull, dushe m\u00eb t\u00eb shkurtra n\u00eb familje ose temperatura m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta n\u00eb pishinat publike dhe fikjen e ndri\u00e7imit t\u00eb jasht\u00ebm n\u00eb nd\u00ebrtesat publike.<\/p>\n<p>N\u00eb Franc\u00eb, p\u00ebr shembull, ekziston nj\u00eb sistem p\u00ebrmes t\u00eb cilit qytetar\u00ebt mund t\u00eb monitorojn\u00eb parashikimet n\u00eb lidhje me k\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebr energji elektrike disa dit\u00eb p\u00ebrpara, dhe n\u00ebse pritet nj\u00eb situat\u00eb krize, si p.sh. nj\u00eb r\u00ebnie e madhe e temperatur\u00ebs, sistemi d\u00ebrgon nj\u00eb paralajm\u00ebrim nj\u00eb dit\u00eb m\u00eb pare, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb konsumi i energjis\u00eb elektrike t\u00eb reduktohet.<\/p>\n<p>N\u00eb rast krize, Britania e Madhe fillimisht do t\u2019u k\u00ebrkoj\u00eb familjeve dhe kompanive q\u00eb t\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb kursejn\u00eb energjin\u00eb dhe n\u00ebse kjo nuk mjafton, energjia elektrike do t\u00eb fiket n\u00eb kompanit\u00eb me konsumin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb energjis\u00eb.<\/p>\n<p>Shembuj nga praktika, pa dyshim n\u00eb Amerik\u00eb, tregojn\u00eb se qytetar\u00ebt i p\u00ebrgjigjen shum\u00eb shpejt thirrjeve t\u00eb qeveris\u00eb p\u00ebr t\u00eb kursyer energji n\u00eb situata krize, qoft\u00eb edhe duke fikur nj\u00eb drit\u00eb n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e tyre.<\/p>\n<p><strong>Miliarda euro ndihma p\u00ebr qytetar\u00ebt<\/strong><\/p>\n<p>Vendet evropiane po paraqesin gjithashtu masa t\u00eb caktuara p\u00ebr t\u00eb ndihmuar qytetar\u00ebt t\u00eb paguajn\u00eb faturat e tyre t\u00eb energjis\u00eb gjat\u00eb inflacionit, t\u00eb cilat n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi vijn\u00eb n\u00eb uljen e taksave mbi \u00e7mimet e energjis\u00eb, dh\u00ebnien e ndihm\u00ebs p\u00ebr qytetar\u00ebt dhe kompanit\u00eb dhe kufizimin e \u00e7mimeve.<\/p>\n<p>Gjermania premtoi k\u00ebshtu t\u00eb ul\u00eb TVSH-n\u00eb e gazit natyror nga 19 n\u00eb 7 p\u00ebr qind deri n\u00eb fund t\u00eb marsit 2024. Qeveria miratoi gjithashtu dy paketa ndihme prej 65 miliard\u00eb eurosh p\u00ebr t\u00eb ndihmuar qytetar\u00ebt me rritjen e \u00e7mimeve t\u00eb energjis\u00eb.<\/p>\n<p>Masat e ndihm\u00ebs p\u00ebrfshijn\u00eb nj\u00eb bilet\u00eb m\u00eb t\u00eb lir\u00eb p\u00ebr transportin publik dhe nj\u00eb shum\u00eb t\u00eb madhe q\u00eb do t\u2019u paguhet pensionist\u00ebve dhe student\u00ebve n\u00eb shum\u00ebn prej 300 dhe 200 euro respektivisht p\u00ebr shpenzimet e energjis\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb jav\u00eb, Holanda njoftoi nj\u00eb paket\u00eb \u201ct\u00eb paprecedent\u00eb\u201d me vler\u00eb 17 miliard\u00eb euro p\u00ebr t\u00eb ndihmuar qytetar\u00ebt q\u00eb p\u00ebrballen me rritjen e \u00e7mimeve t\u00eb energjis\u00eb.<\/p>\n<p>\u00c7mimet e gazit n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend u rrit\u00ebn me 170 p\u00ebr qind, kurse energjia elektrike p\u00ebr 149 p\u00ebr qind. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, qeveria vendosi nj\u00eb limit p\u00ebr \u00e7mimet e k\u00ebtyre burimeve t\u00eb energjis\u00eb nga 1 janari i vitit t\u00eb ardhsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, me t\u00eb gjitha p\u00ebrgatitjet, kursimet dhe masat, \u00ebsht\u00eb e pashmangshme q\u00eb Evropa t\u00eb p\u00ebrballet me nj\u00eb nga dimrat m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb dhe qytetar\u00ebt dhe kompanit\u00eb me fatura gjithnj\u00eb e n\u00eb rritje gjat\u00eb muajve t\u00eb ardhsh\u00ebm.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Evropa po p\u00ebrjeton kriz\u00ebn e saj m\u00eb t\u00eb keqe energjetike n\u00eb 50 vitet e fundit, me rritjen e \u00e7mimeve t\u00eb energjis\u00eb duke nxitur m\u00eb tej inflacionin ekzistues q\u00eb mund ta shtyj\u00eb kontinentin n\u00eb recesion. Rritja e konsumit pas reduktimit t\u00eb aktiviteteve gjat\u00eb pandemis\u00eb, lufta n\u00eb Ukrain\u00eb, mohimi i gazit nga Rusia dhe that\u00ebsirat q\u00eb ndikuan &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":24363,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"class_list":["post-24362","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-bota"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24362","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24362"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24362\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24363"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24362"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24362"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24362"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}