{"id":32338,"date":"2022-12-21T08:58:06","date_gmt":"2022-12-21T08:58:06","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=32338"},"modified":"2022-12-21T09:42:17","modified_gmt":"2022-12-21T09:42:17","slug":"berisha-per-euractiv-nderhyri-turqia-per-marreveshjen-e-detit-me-greqine-nuk-e-pranoj-neo-otomanizmin-e-ankarase","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2022\/12\/21\/berisha-per-euractiv-nderhyri-turqia-per-marreveshjen-e-detit-me-greqine-nuk-e-pranoj-neo-otomanizmin-e-ankarase\/","title":{"rendered":"Berisha p\u00ebr Euractiv: Nd\u00ebrhyri Turqia p\u00ebr marr\u00ebveshjen e detit me Greqin\u00eb! Nuk e pranoj neo-otomanizmin e Ankaras\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr Euroactiv, kryetari i Partis\u00eb Demokratike, Sali Berisha ka folur p\u00ebr tensionet n\u00eb rajon duke u p\u00ebrqendruar te marr\u00ebveshja ende e pap\u00ebrfunduar e detit me Greqin\u00eb, dhe nd\u00ebrhyrjet e Ankaras\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri. Duke i konsideruar partnere dhe mike t\u00eb dy vendet, Berisha thot\u00eb se Greqia ka b\u00ebr\u00eb shum\u00eb p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsimin e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb BE, dhe gjithashtu vler\u00ebson Turqin\u00eb, por duke shtuar se nuk e pranon doktrin\u00ebn e neo-otomanizmit<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Nga Alice Taylor\/ Euroactiv<\/strong><\/p>\n<p>Turqia nuk ishte kurr\u00eb e interesuar p\u00ebr marr\u00ebveshjen e kufirit detar midis Shqip\u00ebris\u00eb dhe Greqis\u00eb dhe b\u00ebri nj\u00eb &#8220;nd\u00ebrhyrje v\u00ebrtet\u00a0t\u00eb fort\u00eb&#8221; kur ajo u n\u00ebnshkrua, sipas kryeministrit dhe presidentit t\u00eb at\u00ebhersh\u00ebm t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb Sali Berisha, i cili dha nj\u00eb intervist\u00eb ekskluzive p\u00ebr EURACTIV.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2009, Tirana dhe Athina ran\u00eb dakord p\u00ebr p\u00ebrcaktimin e zonave t\u00eb tyre detare dhe shelfit kontinental, pavar\u00ebsisht v\u00ebshtir\u00ebsive t\u00eb hasura n\u00eb negociatat mes dy pal\u00ebve. Marr\u00ebveshja, e nd\u00ebrmjet\u00ebsuar nga Partia Demokratike e Berish\u00ebs, do t\u00eb parashikonte q\u00eb rreth 225 kilometra katror\u00eb t\u00eb uj\u00ebrave territoriale shqiptare t&#8217;i jepeshin Athin\u00ebs.<\/p>\n<p>Kryeministri grek Kostas Karamanlis zhvilloi nj\u00eb vizit\u00eb zyrtare n\u00eb Tiran\u00eb n\u00eb prill 2009, i shoq\u00ebruar nga ministrja e Jashtme Dora Bakojanis, e cila n\u00ebnshkroi marr\u00ebveshjen e delimitimit me homologun shqiptar Lulzim Basha, n\u00eb prani t\u00eb kryeministrit t\u00eb at\u00ebhersh\u00ebm, Sali Berisha.<\/p>\n<p>Ishte marr\u00ebveshja m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e n\u00ebnshkruar mes dy vendeve q\u00eb nga n\u00ebnshkrimi i Paktit t\u00eb Miq\u00ebsis\u00eb n\u00eb vitin 1996 dhe nd\u00ebrsa boja ishte ende e lagur n\u00eb marr\u00ebveshje, Tirana aplikoi zyrtarisht p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb BE me mb\u00ebshtetjen e Greqis\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cPartneri yn\u00eb, Greqia, n\u00eb 30 vjet ishte shum\u00eb i dobish\u00ebm p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb. Mb\u00ebshteti rrug\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb drejt NATO-s dhe Evrop\u00ebs, investim serioz n\u00eb vend\u201d, tha Berisha.<\/p>\n<p>Ai shtoi se \u201cGreqia e n\u00ebnshkroi duke pasur p\u00ebr vete gjasht\u00eb milje detare uj\u00ebra territoriale. Edi Rama ishte ai q\u00eb paditi marr\u00ebveshjen n\u00eb Gjykat\u00ebn Kushtetuese. Turqia nuk u interesua kurr\u00eb p\u00ebr at\u00eb marr\u00ebveshje dhe b\u00ebri nj\u00eb nd\u00ebrhyrje t\u00eb fort\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Marr\u00ebveshja nuk do t\u00eb realizohej dhe Partia Socialiste e opozit\u00ebs shqiptare, e udh\u00ebhequr nga kryeministri aktual Edi Rama, apeloi n\u00eb Gjykat\u00ebn Kushtetuese p\u00ebrpara se marr\u00ebveshja e delimitimit t\u00eb ratifikohej nga parlamentet e vendeve.<\/p>\n<p>Gjykata e shpalli nj\u00ebz\u00ebri t\u00eb pavlefshme marr\u00ebveshjen, duke p\u00ebrmendur shkelje procedurale dhe thelb\u00ebsore n\u00eb kund\u00ebrshtim me Kushtetut\u00ebn dhe Ligjin e Detit.<\/p>\n<p>\u201cGjykata Kushtetuese hodhi posht\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje shum\u00eb t\u00eb mir\u00eb. Pasi Gjykata Kushtetuese kund\u00ebrshtoi, i thash\u00eb qeveris\u00eb [greke] se jam i detyruar t\u00eb respektoj vendimin. Por un\u00eb thash\u00eb t\u00eb shkojm\u00eb n\u00eb Hag\u00eb. N\u00eb fillim kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb m\u00ebdyshje, por m\u00eb von\u00eb pranuan, kur e pan\u00eb se isha shum\u00eb transparent\u201d, tha ai.<\/p>\n<p>Anulimi i Marr\u00ebveshjes dhe rritja e tensioneve mbi pakicat etnike dhe tok\u00ebn n\u00eb t\u00eb dy vendet, vazhduan t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsojn\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet t\u00eb cilat po lundronin n\u00eb nj\u00eb gjendje lufte q\u00eb nga viti 1940.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2013, Rama u zgjodh kryeminist\u00ebr i Shqip\u00ebris\u00eb, nd\u00ebrsa i majti Alexis Tsipras u zgjodh n\u00eb Greqi n\u00eb vitin 2015. Ministrat e Jasht\u00ebm Ditmir Bushati dhe Nikos Kotzias kishin nisur tashm\u00eb kontaktet n\u00eb ver\u00ebn e vitit 2015 p\u00ebr zgjidhjen e mosmarr\u00ebveshjeve dypal\u00ebshe, p\u00ebrfshir\u00eb demarkacionin detar.<\/p>\n<p>\u201cEdi Rama erdhi n\u00eb qeveri dhe negocioi me qeverin\u00eb greke n\u00eb kund\u00ebrshtim t\u00eb plot\u00eb me vendimin e Gjykat\u00ebs Kushtetuese dhe ata p\u00ebrfunduan marr\u00ebveshjen. M\u00eb pas Greqia e vendosi ligjin n\u00eb parlament dhe e vendosi n\u00eb 12 milje detare si\u00e7 \u00ebsht\u00eb e drejta e tyre sipas Traktatit t\u00eb Montego Bay\u201d, tha Berisha, duke shtuar \u201cNuk e di se \u00e7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb Haga\u201d.<\/p>\n<p>Me ardhjen n\u00eb pushtet t\u00eb Kyriakos Mitsotakis, nis\u00ebn p\u00ebrpjekjet e reja p\u00ebr demarkacionin me Shqip\u00ebrin\u00eb, pas demarkacionit t\u00eb arritur nga Greqia me Italin\u00eb.<\/p>\n<p>M\u00eb pas, n\u00eb vitin 2020, Athina dhe Tirana than\u00eb se \u00e7\u00ebshtja do t&#8217;i referohej Gjykat\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb p\u00ebr t\u00eb &#8220;bashkuar pikat bazuar n\u00eb ekspertiz\u00ebn e gjykat\u00ebs dhe t\u00eb drejt\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare detare&#8221;, sipas Ram\u00ebs n\u00eb at\u00eb koh\u00eb.<\/p>\n<p><strong>&#8220;Un\u00eb nuk e pranoj neo-otomanizmin e Turqis\u00eb&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Entuziazmi i Greqis\u00eb p\u00ebr zgjidhjen e \u00e7\u00ebshtjes ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb nxitet nga p\u00ebrplasjet e vazhdueshme me Turqin\u00eb fqinje. I pyetur p\u00ebr natyr\u00ebn e marr\u00ebdh\u00ebnieve midis Shqip\u00ebris\u00eb dhe Greqis\u00eb dhe Shqip\u00ebris\u00eb e Turqis\u00eb, Berisha tha se Athina \u00ebsht\u00eb nj\u00eb partner i ngusht\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cPartner\u00ebt tan\u00eb, Greqia kan\u00eb qen\u00eb shum\u00eb ndihmuese p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb. Ata mb\u00ebshtet\u00ebn rrug\u00ebn drejt NATO-s dhe Evrop\u00ebs dhe pat\u00ebn investime serioze n\u00eb vend\u201d.<\/p>\n<p>Sa i p\u00ebrket Turqis\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb Berisha e konsideron partnere, ka rezerva.<\/p>\n<p>&#8220;Turqia \u00ebsht\u00eb pa dyshim nj\u00eb mik, nj\u00eb partner, por me nj\u00eb doktrin\u00eb t\u00eb neo-otomanizmit q\u00eb un\u00eb nuk do ta pranoj,&#8221; tha ai duke iu referuar rreth 600 viteve t\u00eb sundimit osman turk n\u00eb rajon.<\/p>\n<p>Ndikimi i Turqis\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri ka vazhduar t\u00eb rritet gjat\u00eb viteve me investime t\u00eb konsiderueshme n\u00eb kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor, arsimin dhe madje edhe strehimin pas t\u00ebrmetit shkat\u00ebrrues t\u00eb vitit 2019 q\u00eb vrau 51 njer\u00ebz dhe la mij\u00ebra t\u00eb pastreh\u00eb.<\/p>\n<p>M\u00eb pas, n\u00eb fillim t\u00eb dhjetorit, Rama e quajti Turqin\u00eb nj\u00eb &#8220;fuqi p\u00ebrcaktuese&#8221; n\u00eb nj\u00eb konferenc\u00eb n\u00eb Stamboll.<\/p>\n<p>\u201cKjo e v\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht posht\u00eb. \u201cFuqia p\u00ebrcaktuese\u201d \u00ebsht\u00eb BE, NATO, SHBA n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e siguris\u00eb. Nuk kam d\u00ebgjuar kurr\u00eb q\u00eb Turqia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fuqi p\u00ebrcaktuese &#8211; fuqi rajonale, nuk kam dyshim, por p\u00ebrcaktuese-jo\u201d, tha ai.<\/p>\n<p>Deri m\u00eb sot, nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb asnj\u00eb p\u00ebrparim n\u00eb n\u00ebnshkrimin e paktit, megjith\u00ebse kryeministrat e dy vendeve u takuan n\u00eb Tiran\u00eb m\u00eb 7 dhjetor 2022, n\u00eb margjinat e Samitit BE-Ballkani Per\u00ebndimor.<\/p>\n<p>Nj\u00eb intervist\u00eb n\u00eb EURACTIV me Ram\u00ebn, e publikuar dit\u00ebn e samitit, shkaktoi buj\u00eb mes Athin\u00ebs dhe Tiran\u00ebs, pasi kryeministri shqiptar tha se an\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb BE nuk \u00ebsht\u00eb \u201cnj\u00eb provim ku mund t\u00eb mashtroni\u201d si\u00e7 kishin b\u00ebr\u00eb disa vende fqinje.<\/p>\n<p>Kur u pyet p\u00ebr emra, Rama tha \u201cGreqia\u201d. Ai k\u00ebrkoi falje p\u00ebr komentin t\u00eb nes\u00ebrmen.<\/p>\n<p>\u201cM\u00eb vjen keq p\u00ebr di\u00e7ka q\u00eb d\u00ebgjova, q\u00eb thash\u00eb disa gj\u00ebra t\u00eb \u00e7uditshme p\u00ebr Greqin\u00eb, p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn sesi ajo arriti disa gj\u00ebra \u2013 ndoshta do t\u00eb kthehemi n\u00eb koh\u00ebn e Troj\u00ebs \u2013 por nuk \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka q\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me t\u00eb tashmen, dhe n\u00eb asnj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb nuk kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me Greqin\u00eb e sotme,\u201d i tha Rama Mitsotakis.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, qeveria e Ram\u00ebs n\u00ebnshkroi t\u00eb h\u00ebn\u00ebn nj\u00eb marr\u00ebveshje me Turqin\u00eb p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb tre drone Bayraktar, t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrdoren gjer\u00ebsisht n\u00eb luft\u00ebn n\u00eb Ukrain\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cNe n\u00ebnshkruam nj\u00eb kontrat\u00eb eksporti me Shqip\u00ebrin\u00eb, nj\u00eb vend ku kemi ecur me shekuj dhe ndajm\u00eb lidhje t\u00eb forta historike, kulturore dhe humanitare\u201d, tha n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb CEO i kompanis\u00eb turke t\u00eb dron\u00ebve.<\/p>\n<p>Mediat shqiptare raportuan se Rama fal\u00ebnderoi Erdoganin p\u00ebr ndihm\u00ebn e tij p\u00ebr t\u00eb realizuar k\u00ebt\u00eb marr\u00ebveshje.<\/p>\n<p>\u201cTre dron\u00ebt q\u00eb do t\u00eb vijn\u00eb t\u00eb par\u00ebt do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb armatosur dhe t\u00eb gatsh\u00ebm p\u00ebr \u00e7do rast, kur dhe ku duhen dhe shpresoj t\u00eb mos ndodh\u00eb kurr\u00eb, por nuk jetojm\u00eb n\u00eb koh\u00eb shum\u00eb t\u00eb sigurta\u201d, vuri n\u00eb dukje Rama, duke shtuar se n\u00eb n\u00eb rast t\u00eb nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimi p\u00ebr sigurin\u00eb komb\u00ebtare ata do t\u00eb ishin t\u00eb p\u00ebrgatitur.<\/p>\n<p>Mitsotakis pritet t\u00eb vizitoj\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb t\u00eb enjten, rajonin e Himar\u00ebs, ku jeton nj\u00eb minoritet grek. Ai pritet t\u00eb shoq\u00ebrohet nga Rama p\u00ebr disa nga takimet q\u00eb fillimisht ishin planifikuar p\u00ebr t\u00eb nes\u00ebrmen e samitit BE-Ballkani Per\u00ebndimor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr Euroactiv, kryetari i Partis\u00eb Demokratike, Sali Berisha ka folur p\u00ebr tensionet n\u00eb rajon duke u p\u00ebrqendruar te marr\u00ebveshja ende e pap\u00ebrfunduar e detit me Greqin\u00eb, dhe nd\u00ebrhyrjet e Ankaras\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri. Duke i konsideruar partnere dhe mike t\u00eb dy vendet, Berisha thot\u00eb se Greqia ka b\u00ebr\u00eb shum\u00eb p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsimin e Shqip\u00ebris\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":32351,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-32338","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32338","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32338"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32338\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32351"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}