{"id":32645,"date":"2022-12-23T13:33:13","date_gmt":"2022-12-23T13:33:13","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=32645"},"modified":"2022-12-23T13:33:13","modified_gmt":"2022-12-23T13:33:13","slug":"1-4-milione-metra-kator-leje-ndertimi-ne-2022-si-po-behet-pastrimi-i-parave-ne-blerjen-e-apartamenteve-cash","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2022\/12\/23\/1-4-milione-metra-kator-leje-ndertimi-ne-2022-si-po-behet-pastrimi-i-parave-ne-blerjen-e-apartamenteve-cash\/","title":{"rendered":"1.4 milion\u00eb metra kator leje nd\u00ebrtimi n\u00eb 2022, si po b\u00ebhet pastrimi i parave n\u00eb blerjen e apartamenteve cash"},"content":{"rendered":"<p><strong>Xhoana \u00c7ollaku<br \/>\nErmal Spahiu <\/strong><\/p>\n<p>1.4 milion\u00eb metra kator leje nd\u00ebrtimi t\u00eb dh\u00ebna n\u00eb Tiran\u00eb vet\u00ebm gjat\u00eb 2022. Ekspert\u00ebt flasin se si paraja e zez\u00eb arrin t\u00eb futet n\u00eb Shqip\u00ebri nga krimi i organizuar dhe se si arrin t\u00eb investohet n\u00eb pasuri t\u00eb paluajtshme.<\/p>\n<p>N\u00ebse ke sot para cash dhe k\u00ebrkon ti fus\u00ebsh n\u00eb vend e m\u00eb pas t\u00eb blesh nj\u00eb apartament, ky q\u00ebllim mund t\u00eb realizohet tejet leht\u00eb, ndon\u00ebse ligj\u00ebrisht \u00ebsht\u00eb e pamundur p\u00ebr shkak t\u00eb kufizimeve n\u00eb pagesat e lejuara me para n\u00eb dor\u00eb. Gazetar\u00ebt e ACQJ u infiltruan si t\u00eb interesuar p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb nj\u00eb apartament me vler\u00eb 200 mij\u00eb euro p\u00ebrmes pages\u00ebs me para n\u00eb dor\u00eb, burimi i t\u00eb cilave ishte nga jasht\u00eb vendit.<\/p>\n<p>Duke pyetur aktor\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm, nga oficer\u00eb policie n\u00eb pikat kufitare, deri tek nd\u00ebrtues e agjent\u00eb t\u00eb pasurive t\u00eb paluajtshme, u zbuluan disa skema q\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr t\u00eb futur parat\u00eb n\u00eb vend dhe m\u00eb pas p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb nj\u00eb apartament n\u00eb zon\u00ebn qendrore t\u00eb kryeqytetit.<\/p>\n<p>Futja e paras\u00eb cash n\u00eb Shqip\u00ebri, apo si\u00e7 njihet ndryshe me termin pastrimi i paras\u00eb s\u00eb zez\u00eb kalon n\u00eb disa faza dhe procese.<\/p>\n<p>N\u00eb skem\u00ebn e ngritur p\u00ebr transportin e parave cash brenda kufijve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, persona q\u00eb kan\u00eb shuma t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr t\u00eb kaluar, shpeshher\u00eb nga burime t\u00eb pajustifikuara, krijojn\u00eb kontakte me persona t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb nj\u00eb lidhje t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb apo t\u00eb t\u00ebrthort\u00eb me oficer\u00eb t\u00eb policis\u00eb kufitare.<\/p>\n<p>N\u00eb baz\u00eb t\u00eb ligjit p\u00ebr parandalizimin e pastrimit t\u00eb parave, t\u00eb gjith\u00eb personat t\u00eb cil\u00ebt hyjn\u00eb n\u00eb\/ose largohen nga territori i Republik\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, jan\u00eb t\u00eb detyruar t\u00eb deklarojn\u00eb shumat n\u00eb t\u00eb holla, duke filluar nga shuma 10 000 euro, ose kund\u00ebrvler\u00ebn e saj n\u00eb monedha t\u00eb tjera, q\u00ebllimin e mbajtjes s\u00eb tyre, si dhe t\u00eb paraqesin dokumentet justifikuese p\u00ebrkat\u00ebse mbi k\u00ebt\u00eb shum\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, ky ndalim shpeshher\u00eb mbetet n\u00eb let\u00ebr, pasi skema e ngritur garantonn\u00eb shumic\u00ebn e rasteve kalimin e parave pa probleme t\u00eb theksuara p\u00ebr d\u00ebrguesin. Personi i cili krijon lidhjet me oficer\u00ebt e policis\u00eb kufitare \u00ebsht\u00eb personi p\u00ebrgjegj\u00ebs q\u00eb ka mbi supe t\u00eb gjith\u00eb zinxhirin e kalimit t\u00eb paras\u00eb cash n\u00eb rrug\u00eb tok\u00ebsore. Po ky person n\u00ebp\u00ebrmjet bisedimeve dhe dakord\u00ebsimit me persona pjestar\u00eb t\u00eb autoriteteve policore n\u00eb kufi, arrin t\u00eb kaloj\u00eb shumat e parave cash, pa hasur n\u00eb ndalesa ligjore apo probleme me oficer\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb policis\u00eb.<\/p>\n<p>Jan\u00eb k\u00ebto dy hallka t\u00eb cilat n\u00eb kompromis dhe n\u00ebp\u00ebrmjet pages\u00ebs s\u00eb nj\u00eb p\u00ebrqindje p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u201csh\u00ebrbim\u201d bien dakord p\u00ebr kalimin e parave n\u00ebp\u00ebrmjet \u00e7antave t\u00eb pla\u00e7kave apo mallrave t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb klojn\u00eb n\u00eb dogan\u00ebn e kufirit toksor.<\/p>\n<p>Kjo form\u00eb e kalimit t\u00eb parave cash p\u00ebrmes kufijve toksor, e p\u00ebrdorur nga rrjetet kriminale t\u00eb trafikimit t\u00eb substancave narkotike, \u00ebsht\u00eb cituar dhe nga Qendra Europiane e Monitorimit t\u00eb Drogave dhe Var\u00ebsis\u00eb nga Drogat, n\u00eb nj\u00eb raport t\u00eb fundit mbi K\u00ebrc\u00ebnimet sh\u00ebndet\u00ebsore dhe t\u00eb siguris\u00eb q\u00eb lidhen me drog\u00ebn n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor. Sipas k\u00ebtij raporti, parat\u00eb e gjeneruara nga grupet e trafikut t\u00eb drog\u00ebs n\u00eb Evrop\u00ebn Per\u00ebndimore dhe t\u00eb pastruara n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor shpesh kontrabandohen p\u00ebrtej kufijve n\u00eb ndarje t\u00eb fshehura makinash dhe kamion\u00ebsh.<\/p>\n<p>Shofer\u00ebt e kamion\u00ebve t\u00eb intervistuar, p\u00ebrmes edhe nj\u00eb skeme tjet\u00ebr, thon\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb raport por dhe raporte t\u00eb tjera t\u00eb m\u00ebparshme t\u00eb botuara nga Global Initiative Agains Transnational Organized Crime, si korrier\u00eb t\u00eb cash-it udh\u00ebtojn\u00eb rregullisht nd\u00ebrmjet Shqip\u00ebris\u00eb dhe vendeve t\u00eb BE-s\u00eb, si dhe Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar, duke mbajtur shuma relativisht t\u00eb vogla (m\u00eb pak se 10 000 euro) p\u00ebr t\u00eb shmangur dyshimet.<\/p>\n<p>T\u00eb ardhurat e paligjshme t\u00eb krimit transferohen gjithashtu n\u00ebp\u00ebrmjet sistemit financiar, kompanive t\u00eb transferimit t\u00eb shpejt\u00eb t\u00eb parave dhe operator\u00ebve hawala, nj\u00eb sistemi t\u00eb bazuar mbi transferta informale p\u00ebrmes rrjeteve t\u00eb n\u00ebndheshme ilegale. Ky sistem mer parasysh depozitimin e fondeve nga nis\u00ebsi pran\u00eb nj\u00eb \u201czyre\u201dn\u00eb vendin e origjin\u00ebs, dhe njoftimin nga kjo e fundit t\u00eb \u201cdeg\u00ebs\u201d s\u00eb saj n\u00eb vendin prit\u00ebs q\u00eb depozita \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb, duke hapur rrug\u00eb dor\u00ebimit t\u00eb nj\u00eb shume cash ekuivalente tek prit\u00ebsi i fondeve.<\/p>\n<p>Sipas statistikave zyrtare t\u00eb Drejtoris\u00eb s\u00eb Doganave, n\u00eb vitin 2021 numri i rasteve t\u00eb diktuara q\u00eb kan\u00eb tentuar t\u00eb kalojn\u00eb para \u201ccash\u201d t\u00eb padeklaruara mbi limitin q\u00eb njeh legjislacioni ka qen\u00eb 36. Rruga tok\u00ebsore ka qen\u00eb ajo q\u00eb ka pasur m\u00eb shum\u00eb raste t\u00eb kalimit t\u00eb paras\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb pika kufitare me m\u00eb shum\u00eb raste t\u00eb diktuara nga autoritetet ka qen\u00eb Aeroporti i Rinasit. N\u00eb shifrat e dh\u00ebna nga Drejtoria e Doganave, n\u00eb rrug\u00eb tok\u00ebsore jan\u00eb tentuar t\u00eb kalohen para n\u00eb 20 raste, nga deti 4 dhe nga ajri 11. N\u00eb vler\u00eb n\u00eb total jan\u00eb sekuestruar 391,780 paund britanik\u00eb, 1,218,695 euro, 33,100 dollar\u00eb dhe 424,500 Lek\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, pavar\u00ebsisht shifrave zyrtare t\u00eb sasive t\u00eb bllokuara, nj\u00eb person i p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb skem\u00ebn e kalimit t\u00eb parave cash n\u00eb pikat kufitare tok\u00ebsore, kontaktuar nga agazetar\u00ebt e ACQJ, pranon se praktika e kalimit t\u00eb parave cash n\u00eb kufi \u00ebsht\u00eb tejet e zakonshme, dhe vet\u00ebm pak transaksione arrijn\u00eb t\u00eb zbulohen.<\/p>\n<p>Ish zyrtar\u00eb t\u00eb agjencive kund\u00ebr pastrimit t\u00eb parave, n\u00ebn kushtet e anonimatit, p\u00ebrmend\u00ebn nj\u00eb tjet\u00ebr form\u00eb t\u00eb futjes s\u00eb paras\u00eb s\u00eb zez\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri. Sipas tyre, kjo b\u00ebhet n\u00ebp\u00ebrmjet mjeteve, mobiljeve t\u00eb p\u00ebrdorura, t\u00eb kushtueshme p\u00ebr bler\u00ebsit q\u00eb vijn\u00eb nga Belgjika, Anglia, etj, ku p\u00ebrmend\u00ebn edhe rastin e \u201cToyota Yaris me 3.5 milion euro n\u00eb brend\u00ebsi\u201d.<\/p>\n<p>\u201cKa disa forma p\u00ebr futjen e paras\u00eb s\u00eb zez\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb kesh, si n\u00ebp\u00ebrmjet mobiljeve n\u00eb brend\u00ebsi t\u00eb tyre dhe mjeteve t\u00eb p\u00ebrdorura. Nuk \u00ebsht\u00eb rast\u00ebsi ajo e Toyota Yaris q\u00eb ishte 3.5 milion euro nj\u00ebher\u00ebsh, por ka me raste t\u00eb tjera q\u00eb individ p\u00ebrdoren si transportues, t\u00eb cil\u00ebve i jepen shumat p\u00ebrkat\u00ebse p\u00ebr kalim, dhe pasi grumbullohen n\u00eb Shqip\u00ebrishp\u00ebrndahen mes personave t\u00eb ndrysh\u00ebm n\u00eb shuma t\u00eb cilat nuk t\u00ebrheqin v\u00ebmendje dhe futen n\u00ebp\u00ebr llogari bankare\u201d, \u2013 u shpreh\u00ebn ata.<\/p>\n<p><strong>Nga para informale, tashm\u00eb pjes\u00eb e ekonomis\u00eb formale<\/strong><br \/>\nPor \u00e7far\u00eb ndodh pasi parat\u00eb arrijn\u00eb t\u00eb futen n\u00eb teritorin shqiptar? Pas mb\u00ebrritjes s\u00eb parave n\u00eb vendin ton\u00eb, personi q\u00eb zot\u00ebron k\u00ebto shuma tenton t\u00eb lidhet me kompani nd\u00ebrtimi apo agjenci t\u00eb pasurive t\u00eb paluajtshme, p\u00ebr t\u00eb kryer blerjen e nj\u00eb apo m\u00eb shum\u00eb apartamenteve, nj\u00eb form\u00eb kjo e pastrimit t\u00eb parave e cila ka gjetur zbatim t\u00eb gjer\u00eb n\u00eb vitet e fundit.<\/p>\n<p>Oferta e apartamenteve \u00ebsht\u00eb rritur vitet e fundit p\u00ebr shkak t\u00eb shtimit t\u00eb ndjesh\u00ebm t\u00eb lejeve t\u00eb nd\u00ebrtimit n\u00eb kryeqytet. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb INSTAT, n\u00eb vitin 2021, sip\u00ebrfaqja e lejeve t\u00eb nd\u00ebrtimit t\u00eb dh\u00ebna nga Bashkia Tiran\u00eb arriti n\u00eb 1.4 milion\u00eb metra kator, niveli m\u00eb i lart\u00eb rekord, t\u00eb pakt\u00ebn q\u00eb nga viti 2005, vit n\u00eb t\u00eb cilin INSTAT ka filluar mbajtjen e t\u00eb dh\u00ebnave.<\/p>\n<p>Zyrtar\u00ebt e pastrimit t\u00eb parave m\u00eb tej theksojn\u00eb faktin se parat\u00eb e importuara investohen kryesisht n\u00eb nd\u00ebrtim, p\u00ebrmes kompanive t\u00eb reja, t\u00eb sapoformuara, t\u00eb cilat praktikisht do ta kishin t\u00eb pamundur t\u00eb zhvillonin investimet p\u00ebr t\u00eb cilat kan\u00eb mar\u00eb leje nd\u00ebrtimi, duke pasur parasysh kapitalin fillestar t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>\u201cMomenti i dyt\u00eb i integrimit t\u00eb parave t\u00eb zeza \u00ebsht\u00eb ta fshehin paran\u00eb, grumbullojn\u00eb at\u00eb. K\u00ebt\u00eb e b\u00ebjn\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet kompanive t\u00eb nd\u00ebrtimit, si kompanive t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb nd\u00ebrtimit, po ashtu edhe kompanive t\u00eb reja q\u00eb jan futur rishtas n\u00eb treg. Ti shikon q\u00eb jan\u00eb futur n\u00eb treg kompani q\u00eb nuk kan\u00eb pasur asnj\u00eb t\u00eb ardhur m\u00eb p\u00ebrpara, asnj\u00eb histori n\u00eb nd\u00ebrtime, etj. N\u00eb mes t\u00eb dit\u00ebs kan\u00eb t\u00eb ardhura dhe fillojn e b\u00ebjn\u00eb kulla etj. Pra k\u00ebto kompani nuk kontrollohen nga shteti, por i lejojn\u00eb vet\u00eb dhe fillojn\u00eb e i nd\u00ebrtojn\u00eb me ato para.\u201d- shtojn\u00eb ata.<\/p>\n<p>M\u00eb tej, p\u00ebr sa i p\u00ebrket pastrimit t\u00eb paras\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb sektor, ata theksojn\u00eb se praktika nuk shihet vet\u00ebm n\u00eb kompanit\u00eb fantaz\u00ebm, por ata rendisin nj\u00eb s\u00ebr\u00eb element\u00ebsh p\u00ebrb\u00ebr\u00ebs t\u00eb komplet industris\u00eb, nga hekuri dhe betoni deri n\u00eb pikat e karburant\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb shtyr\u00eb krijimin e kompanive guack\u00eb n\u00eb numra tep\u00ebr t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr nj\u00eb vend kaq t\u00eb vog\u00ebl sa i joni.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb \u00e7do vend jo vet\u00ebm ata q\u00eb prodhojn\u00eb hekurin apo betonin, por nga hekuri, betoni deri tek ata q\u00eb prodhojn\u00eb rafiniturat, suvaja, tek perdet, grilat, etj, po ti shoh\u00ebsh jan\u00eb nd\u00ebrmarrje apo pika shitjesh shum\u00eb her\u00eb m\u00eb shum\u00eb sesa i nevoiten vendit ton\u00eb. Ashtu sikund\u00ebr jan\u00eb edhe karburant\u00ebt e rrug\u00ebs, ka karburante q\u00eb ndoshta do i duheshin gjith\u00eb Ballkanit, dhe n\u00eb fakt p\u00ebr \u00e7far\u00eb jan\u00eb ato? Po t\u00eb kishim nj\u00eb llogari ekonomike t\u00eb ligj\u00ebshme, ata nuk nxjerrin as harxhimet e tyre. Pra dikush u jep atyre para t\u00eb pist\u00eb dhe ata p\u00ebrfitojn\u00eb nga vlera, p\u00ebr qindja e asaj paraje dhe ua kthejn\u00eb pastaj n\u00ebp\u00ebrmjet xhiros\u201d. \u2013 p\u00ebrfundojn\u00eb ata.<\/p>\n<p><strong>Blerja e apartamenteve n\u00eb cash<\/strong><br \/>\nPor cfar\u00eb ndodh pasi nj\u00eb person ka arritur t\u00eb fus\u00eb lek\u00ebt e tij n\u00eb Shqip\u00ebri? Si mund ti investoj\u00eb ai 200.000 Euro n\u00eb blerjen e nj\u00eb apartamenti n\u00eb Tiran\u00eb? Nj\u00eb agjent imobiliar, n\u00ebn kushtet e anonimatit, i shpjegon ACQJ.<\/p>\n<p>N\u00eb shumic\u00ebn e rasteve, 50% e parave t\u00eb padeklaruara i shp\u00ebrndahen t\u00eb af\u00ebrmve n\u00eb sasi t\u00eb tilla q\u00eb mund t\u00eb deklarohen si kursime dhe t\u00eb p\u00ebrfshihen n\u00eb sistemin bankar pa ngritur flamuj t\u00eb kuq. K\u00ebto fonde m\u00eb pas i kalohen nga familjar\u00ebt pas personit, n\u00eb form\u00ebn e aktdhurimeve apo transfertave t\u00eb zakonshme me justifikime familjare ose hua t\u00eb vogla.<\/p>\n<p>\u201cPjesa e mbetur i jepet cash n\u00eb dor\u00eb agjencis\u00eb imobiliare\u201d- thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>Agjencia nga ana e vet\u00eb i kalon nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb shum\u00ebs s\u00eb mar\u00eb, rreth 30% t\u00eb fondeve fillestare, n\u00eb llogarin\u00eb e saj n\u00eb form\u00ebn e kapitalit p\u00ebr investim.<\/p>\n<p>\u201cPjesa e mbetur e fondeve, pasi hidhet n\u00eb llogari t\u00eb agjencis\u00eb, dakord\u00ebsohet mes administratorit t\u00eb agjencis\u00eb imobiliare, drejtorit t\u00eb bank\u00ebs dhe personave pran\u00eb Drejtoris\u00eb s\u00eb P\u00ebrgjithshme t\u00eb Parandalimit t\u00eb Pastrimit t\u00eb Parave, se si t\u00eb administrohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb shuma mos t\u00eb t\u00ebrheq\u00eb v\u00ebmendje nga pal\u00eb t\u00eb treta\u201d. \u2013 p\u00ebrfundon ai.<\/p>\n<p>N\u00eb momentin q\u00eb parat\u00eb jan\u00eb futur tashm\u00eb n\u00eb sistem, e vetmja gj\u00eb q\u00eb ka mbetur \u00ebsht\u00eb lidhja e kontrat\u00ebs mes bler\u00ebsit, agjencis\u00eb si nd\u00ebrmjet\u00ebs dhe shit\u00ebsit t\u00eb apartamentit, n\u00eb pranin\u00eb e nj\u00eb noteri, i cili e formalizon kontrat\u00ebn dhe gjithkush shkon n\u00eb udh\u00ebn e vet\u00eb.<\/p>\n<p>Moneyval, mekanizimi i Komisionit Europian p\u00ebr parandalimin e pastrimit t\u00eb parave, n\u00eb raporet e tij p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb ka konstatuar vazhdimisht se pasurit\u00eb e paluajtshme jan\u00eb sektori m\u00eb i brisht\u00eb ndaj pastrimit t\u00eb parave.<\/p>\n<p>N\u00eb shkurt t\u00eb vitit 2020, Task Forca p\u00ebr Veprim Financiar \u2013 FAFT, nj\u00eb mekaniz\u00ebm i Moneyval, e futi s\u00ebrish Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb list\u00ebn gri t\u00eb pastrimit t\u00eb parave, e ngritur fillimisht n\u00eb vitin 2015. Deri n\u00eb rishikimin e fundit t\u00eb tetorit 2022, Shqip\u00ebria vijoi ende t\u00eb mbetej n\u00eb k\u00ebt\u00eb list\u00eb, s\u00eb bashku me Turqin\u00eb, dy shtetet e vetme evropiane n\u00eb list\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr sektorin e pasurive t\u00eb paluajtshme problemet shtohen nga mosregjistrimi i plot\u00eb i titujve dhe n\u00eb shum\u00eb raste nga mungesa e evidencave t\u00eb besueshme t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb, sidomos p\u00ebr pallatet e reja, \u00e7ka p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb brisht\u00ebsi q\u00eb mund t\u00eb mund\u00ebsoj\u00eb pastrimin e parave\u201d, \u2013 thekson Moneyval.<\/p>\n<p>N\u00eb raportin e 3-t\u00eb vijues t\u00eb \u201cMasave kund\u00ebr pastrimit t\u00eb parave dhe financimit t\u00eb terrorizmit\u201d p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, majit t\u00eb 2022, vihet re, se pavar\u00ebsisht zhvillimeve t\u00eb shumta pozitive n\u00eb sektor\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr pastirmit t\u00eb parave, sektori i agjencive imobiliare ishte ai q\u00eb vuante m\u00eb shum\u00eb nga mungesa e kuadrit rregullator p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb ndryshme, apo mosimplmentimit t\u00eb tij.<\/p>\n<p>Nj\u00eb raport i Nism\u00ebs Globale Kund\u00ebr Krimit t\u00eb Organizuar, me qend\u00ebr n\u00eb Gjenev\u00eb, gjeti se \u201cSektori i nd\u00ebrtimit \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht i ndjesh\u00ebm ndaj pastrimit t\u00eb parave, p\u00ebr shkak t\u00eb m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb strukturimit t\u00eb tij. S\u00eb pari, shitjet e nd\u00ebrtimeve t\u00eb reja n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi funksionojn\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet parapagimeve, duke u shitur p\u00ebrpara se t\u00eb filloj\u00eb nd\u00ebrtimi. Industria \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsisht e bazuar n\u00eb cash, me agjent\u00ebt e pasurive t\u00eb patundshme n\u00eb Shqip\u00ebri, q\u00eb raportojn\u00eb se 40-50% e t\u00eb gjitha shitjeve b\u00ebhen ekskluzivisht n\u00eb cash\u201d. Sipas raportit, p\u00ebr periudh\u00ebn 2017-2019 vler\u00ebsohet t\u00eb jen\u00eb pastruar n\u00eb vend rreth 1.6 miliard\u00eb euro.<\/p>\n<p>P\u00ebr ekspertin e ekonomis\u00eb Pano Soko, m\u00eb shum\u00eb p\u00ebrshtypje n\u00eb blerjen e apartamenteve apo pasurive t\u00eb paluajt\u00ebshme t\u00eb b\u00ebjn\u00eb figurat politike, publike dhe m\u00eb pas vijn\u00eb emigrant\u00ebt q\u00eb punojn\u00eb n\u00eb t\u00eb zez\u00eb jasht\u00eb vendit.<\/p>\n<p>Sipas tij n\u00eb k\u00ebt\u00eb form\u00eb futen n\u00eb loj\u00eb bankat, duke justifikuar t\u00eb ardhurat pasi ata mund\u00ebsojn\u00eb dh\u00ebnien e kredis\u00eb p\u00ebr shlyerje t\u00eb borxhit me an\u00eb t\u00eb k\u00ebsteve mujore.<\/p>\n<p>\u201cSkem\u00eb tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb kur gj\u00ebrat jan\u00eb m\u00eb t\u00eb komplikuara. Si m\u00eb t\u00eb komplikuara? N\u00eb k\u00ebto raste flasim p\u00ebr persona t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb m\u00eb publik\u00eb; nj\u00eb politikan, apo drejtor. N\u00ebse un\u00eb djalin nga Londra nuk e njoh fare dhe ai ka bler\u00eb 3 apartamente mund t\u00eb mos m\u00eb b\u00ebj\u00eb p\u00ebrshtypje fare. Drejtorin e dogan\u00ebs e njoh, publiku e njeh, dhe t\u00eb b\u00ebn p\u00ebrshtypje se p\u00ebr shembull ai me nj\u00eb rrog\u00eb prej 1 milion e gjys\u00ebm lek\u00eb ka mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb blej\u00eb 3 apartamente. K\u00ebshtu q\u00eb k\u00ebta duhet ta sofistikojn\u00eb pak dhe k\u00ebtu futet n\u00eb loj\u00eb banka. Bankat n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi kan\u00eb qen\u00eb ndihmuese, operacionale, jan\u00eb pjes\u00eb e saj. Si futen n\u00eb loj\u00eb banka? Un\u00eb nuk shkoj ti jap kesh kompanis\u00eb nd\u00ebrtuese lek\u00ebt, por shkoj dhe marr nj\u00eb kredi n\u00eb bank\u00eb me kesh koletoral\u201d, \u2013 shprehet Soko.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat nga Banka e Shqip\u00ebris\u00eb tregojn\u00eb se kredia e re p\u00ebr pasuri t\u00eb paluajtshme \u00ebsht\u00eb rritur ndjesh\u00ebm vitet e fundit. P\u00ebr 9 mujorin e vitit 2022, kredia e dh\u00ebn\u00eb nga bankat p\u00ebr individ\u00ebt p\u00ebr blerjen e pasurive t\u00eb paluajtshme arriti n\u00eb 35 miliard\u00eb lek\u00eb (gati 300 milion\u00eb euro), dy her\u00eb m\u00eb e lart\u00eb se n\u00eb vitin 2020.<\/p>\n<p><strong>Pastrimi i paras\u00eb n\u00eb syt\u00eb e ekspert\u00ebve ligjor<\/strong><br \/>\nEksperti ligjor dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht avokat, Redi Ramaj thot\u00eb p\u00ebr ACQJ se shumica e blerjeve t\u00eb apartamenteve n\u00eb vendin ton\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb me para cash.<\/p>\n<p>\u201cShumica e transaksioneve n\u00eb Real Estate jan\u00eb b\u00ebr\u00eb me lek cash sepse duket nga vlera e ul\u00ebt q\u00eb b\u00ebhet deklarimi i kontrat\u00ebs p\u00ebr nj\u00eb apartament, ndon\u00ebse \u00e7do dit\u00eb e m\u00eb tep\u00ebr \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb q\u00eb t\u00eb blihet nj\u00eb apartament n\u00eb Tiran\u00eb , qoft\u00eb n\u00eb periferi, qoft\u00eb n\u00eb qend\u00ebr. N\u00eb qend\u00ebr kan\u00eb shkuar \u00e7mimet n\u00eb ekstrem dhe disa kontrata t\u00eb deklaruara q\u00eb kemi par\u00eb dhe ne gjat\u00eb pro\u00e7eseve ose n\u00eb gjykat\u00eb ose institucione t\u00eb tjera, kemi v\u00ebn\u00eb re q\u00eb vlera e transaksionit \u00ebsht\u00eb e ul\u00ebt q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb \u00ebsht\u00eb likuiduar n\u00eb bank\u00eb e pjesa tjet\u00ebr me para cash\u201d, \u2013 u shpreh ai.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht k\u00ebsaj, Ramaj ngre nj\u00eb tjet\u00ebr shqet\u00ebsim ku shprehet se kredit\u00eb tregtare t\u00eb marra n\u00eb bank\u00eb jan\u00eb n\u00eb nivele t\u00eb ul\u00ebta.<\/p>\n<p>\u201cU b\u00ebn\u00eb disa vite tashm\u00eb dhe nd\u00ebrtimi \u00ebsht\u00eb n\u00eb nivelin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb historik, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se nd\u00ebrtuesit kan\u00eb gjetur burime t\u00eb tjera financimi n\u00eb nd\u00ebrtimin e tyre p\u00ebrtej bank\u00ebs dhe kredive q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se \u00ebsht\u00eb para e zez\u00eb.\u201d\u2013 thekson ai.<\/p>\n<p>Tjet\u00ebr aspekt q\u00eb evidentohet \u00ebsht\u00eb dhe rritja e \u00e7mimeve, edhe pse t\u00eb ardhurat personale mesatare jan\u00eb t\u00eb ul\u00ebta, \u00e7mimi i apartamenteve rritet \u00e7do dit\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cKa k\u00ebrkes\u00eb p\u00ebr blerje sepse \u00e7mimi shton k\u00ebrkes\u00eb ofert\u00eb dhe k\u00ebrkesa p\u00ebr blerjen vjen vet\u00ebm nga paraja q\u00eb vjen n\u00eb t\u00eb zez\u00eb, sepse mund\u00ebsi q\u00eb t\u00eb rritet \u00e7mimi me k\u00ebt\u00eb lloj ritmi nuk ka, k\u00ebshtu q\u00eb mendoj se \u00ebsht\u00eb problematike\u201d. \u2013 p\u00ebrfundon ai.<\/p>\n<p>Sipas Indeksit Fischer t\u00eb \u00c7mimeve t\u00eb Banesave, i llogaritur nga Banka e Shqip\u00ebris\u00eb, \u00e7mimi mesatar i banesave t\u00eb shitura gjat\u00eb 6-mujorit I 2022 \u00ebsht\u00eb rritur me 28.4% n\u00eb krahasim me gjasht\u00ebmujorin e kaluar dhe me 39% n\u00eb krahasim me nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb krahasim me vitin 2013, kur banka e Shqip\u00ebris\u00eb filloi t\u00eb llogaris\u00eb k\u00ebt\u00eb indeks, \u00e7mimet jan\u00eb rritur me rreth 110%. N\u00eb qend\u00ebr t\u00eb Tiran\u00ebs, \u00e7mimet luhaten nga 4000-5000 euro p\u00ebr met\u00ebr katror, brenda vij\u00ebs s\u00eb verdh\u00eb 1200-2500 euro dhe n\u00eb periferi t\u00eb Tiran\u00ebs nuk ma m\u00eb lir\u00eb se 700-800 euro p\u00ebr met\u00ebr katror.<\/p>\n<p>Ramaj \u2018akuzon\u2019 shtetin si aktorin kryesor q\u00eb e ka lejuar nd\u00ebr vite fenomenin e pastrimit t\u00eb parave. \u201cVet\u00eb shteti dhe vet\u00eb qeveria ka toleruar n\u00eb faktin q\u00eb k\u00ebto veprime t\u00eb kryhen, qoft\u00eb nga agjensit\u00eb qoft\u00eb nga individ\u00eb sepse ka interes n\u00eb k\u00ebt\u00eb vullnet p\u00ebr t\u00eb mbajtur ekonomin\u00eb besoj gjall\u00eb dhe n\u00eb funksionim, t\u00eb lejoj\u00eb veprime t\u00eb kutpueshme q\u00eb b\u00ebhen si evazion fiskal pra si vepra penale. Ekonomia \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje kritike dhe paraja e zez\u00eb dhe besoj ndihmon shtetin momentaisht dhe kjo \u00ebsht\u00eb afatshkurt\u00ebr, dhe afatjgat\u00eb kjo e d\u00ebmton sepse krijohen kanale paraje n\u00eb t\u00eb zez\u00eb q\u00eb do sjellin d\u00ebmtime afatgjat\u00eb p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb shqiptare\u201d, \u2013 u shpreh p\u00ebr ACQJ Ramaj.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht situat\u00ebs s\u00eb faktuar nga ekspert\u00ebt, agjencit\u00eb komb\u00ebtare t\u00eb zbatimit t\u00eb ligjit, institucionet nd\u00ebrkomb\u00ebtare apo edhe raportet e organizatave q\u00eb monitorojn\u00eb pastrimin e parave, ka m\u00eb shum\u00eb se dy vjet q\u00eb qeveria insiston n\u00eb zbatimin e nj\u00eb nisme t\u00eb re, e cila parashikon formalizimin e parave t\u00eb emigrant\u00ebve nga jasht\u00eb shtetit, p\u00ebrmes zbatimit t\u00eb nj\u00eb amnistie fiskale dhe penale. Kjo nis\u00ebm \u00ebsht\u00eb kund\u00ebrshtuar jo vet\u00ebm nga ekspert\u00ebt ekonomik\u00eb, por dhe nga institucionet nd\u00ebrkomb\u00ebtare financiare, si tep\u00ebr e rrezikshme, dhe q\u00eb i hap rrug\u00eb paras\u00eb s\u00eb krimit p\u00ebr induksion n\u00eb tregun formal.<\/p>\n<p><strong>ACQJ<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xhoana \u00c7ollaku Ermal Spahiu 1.4 milion\u00eb metra kator leje nd\u00ebrtimi t\u00eb dh\u00ebna n\u00eb Tiran\u00eb vet\u00ebm gjat\u00eb 2022. Ekspert\u00ebt flasin se si paraja e zez\u00eb arrin t\u00eb futet n\u00eb Shqip\u00ebri nga krimi i organizuar dhe se si arrin t\u00eb investohet n\u00eb pasuri t\u00eb paluajtshme. N\u00ebse ke sot para cash dhe k\u00ebrkon ti fus\u00ebsh n\u00eb vend e &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":32646,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-32645","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-ekonomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32645","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32645"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32645\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32646"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32645"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32645"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32645"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}