Shefja e Delegacionit t\u00eb Bashkimit Evropian n\u00eb Shqip\u00ebri, Ambasadorja Christiane Hohmann zhvilloi vizit\u00ebn e saj t\u00eb par\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb vit n\u00eb Autoritetin p\u00ebr Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit t\u00eb Shtetit. Vizita vjen disa dit\u00eb pas em\u00ebrimit t\u00eb znj. Gentiana Sula, kryetare. N\u00eb k\u00ebt\u00eb vizit\u00eb Ambasadorja Hohmann shoq\u00ebrohej edhe nga znj.Fr\u00e9d\u00e9rique Hanotier, zyrtar p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut dhe Demokracin\u00eb, n\u00eb delegacionin e BE-s\u00eb Tiran\u00eb.<\/p>\n
Delegacioni dhe kreu i saj u prit nga kryetarja dhe an\u00ebtar\u00ebt e Autoritetit, ku u njoh\u00ebn nga af\u00ebr me pun\u00ebn e institucionit, sfidat e tashme e t\u00eb ardhme, dhe me hap\u00ebsirat e reja ku zhvillon veprimtarin\u00eb Autoriteti.<\/p>\n
Bashk\u00ebpunimi mes AIDSSH dhe BE n\u00eb projektin \u201cRritja e nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit t\u00eb publikut p\u00ebr drejt\u00ebsin\u00eb tranzicionale dhe t\u00eb pajtimit; t\u00eb zhdukurit n\u00eb komuniz\u00ebm\u201d, zbatuar me ICMP, si dhe finalizimin e produkteve si udh\u00ebrr\u00ebfyesi p\u00ebr drejt\u00ebn e familjar\u00ebve n\u00eb inicimin e praktikave p\u00ebr qart\u00ebsimin e t\u00eb fatit t\u00eb familjarit t\u00eb t\u00eb zhdukurit, raportimin e lokacionit etj. ishte n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb bisedimeve.<\/p>\n
N\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb k\u00ebsaj vizite u diskutua edhe lidhur me p\u00ebrfundimet e Progres- Raport e BE-s\u00eb p\u00ebr vitin 2021, p\u00ebr zbatimin e t\u00eb drejtave themelore n\u00eb trajtimin e \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb personave t\u00eb zhdukur n\u00eb komuniz\u00ebm n\u00eb t\u00eb cilin theksohet se, \u201czgjidhja e rasteve ka mbetur e ul\u00ebt pjes\u00ebrisht p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb kapaciteteve dhe burimeve dhe vullnetit politik p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb mekaniz\u00ebm efikas t\u00eb bashk\u00ebpunimit nd\u00ebrmjet institucioneve p\u00ebrkat\u00ebse dhe p\u00ebr t\u00eb rritur nd\u00ebrgjegj\u00ebsimin e publikut p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje\u201d.<\/p>\n
Kryetarja informoi se n\u00eb drejtim t\u00eb k\u00ebsaj \u00e7\u00ebshtje Autoriteti ka punuar dhe \u00ebsht\u00eb n\u00eb pritje t\u00eb miratimit t\u00eb nj\u00eb VKM-je e cila rregullon procedurat p\u00ebr identifikimin dhe rikuperimin e personave t\u00eb zhdukur. Ky akt normativ \u00ebsht\u00eb vendimtar dhe p\u00ebrcakton rolin e secil\u00ebs pal\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb proces, n\u00eb lidhje me urdhrin e zhvarrosjes p\u00ebr zonat e dyshuara ku mund t\u00eb gjenden mbetjet mortore t\u00eb personave t\u00eb zhdukur, apo t\u00eb gjetur. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuad\u00ebr, Autoriteti po bashk\u00ebpunon me zyr\u00ebn e OSBE-s\u00eb, BE-n\u00eb dhe Konrad-Adenauer-Stiftung (KAS) p\u00ebr ta shtyr\u00eb procesin p\u00ebrpara.<\/p>\n
Znj.Hohmann u njoh nga af\u00ebr me ekspozit\u00ebn \u201cSigurimi n\u00eb fjal\u00ebt e veta\u201d, \u00e7elur n\u00eb Dit\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb t\u00eb Zhdukurve, e vendosur tashm\u00eb n\u00eb ambientet e Autoritetit, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn \u00ebsht\u00eb shqyrtimi i historik\u00ebve t\u00eb 19 deg\u00ebve t\u00eb ish-Sigurimit t\u00eb Shtetit n\u00eb vend, dokumente t\u00eb prodhuara prej tij n\u00eb vitet 1973-1980. Dokumentet e shqyrtuara paraqesin interes, sepse Sigurimi merr p\u00ebrsip\u00ebr autor\u00ebsin\u00eb e disa ngjarjeve, duke dh\u00ebn\u00eb nj\u00ebher\u00ebsh k\u00ebndv\u00ebshtrimin e vet mbi emrat e p\u00ebrfshir\u00eb t\u00eb kund\u00ebrshtar\u00ebve politik\u00eb.<\/p>\n
Ekspozita, synon t\u00eb nxis\u00eb m\u00eb tej pun\u00ebn p\u00ebr k\u00ebrkimin, gjetjen dhe identifikimin e t\u00eb pagjeturve, duke sjell\u00eb rastet e evidentuara, duke pasur parasysh q\u00eb \u2013 p\u00ebrmes emrave t\u00eb ndrysh\u00ebm, t\u00eb njohur apo t\u00eb panjohur, \u2013 t\u00eb p\u00ebrmbledh\u00eb metodat terrorizuese t\u00eb Sigurimit t\u00eb Shtetit nd\u00ebr vite, q\u00eb ndihmojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb qart\u00ebsuar fatin e k\u00ebtyre personave.<\/p>\n
Gjergj Marku, p\u00ebrfaq\u00ebsues i shoqatave t\u00eb t\u00eb p\u00ebrndjekurve politik\u00eb n\u00eb Autoritet, e njohu ambasadoren me hart\u00ebn e vendeve t\u00eb ekzekutimit, si dhe k\u00ebrkesat e qindra familjar\u00ebve q\u00eb jan\u00eb n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb t\u00eb af\u00ebrmeve t\u00eb tyre t\u00eb zhdukur.<\/p>\n
N\u00eb total jan\u00eb 203 k\u00ebrkesa t\u00eb regjistruar pran\u00eb Autoritetit q\u00eb nga viti 2017- 2022, p\u00ebr qart\u00ebsimin e fatit t\u00eb t\u00eb zhdukurve gjat\u00eb regjimit komunist. Nd\u00ebrkoh\u00eb Arqipeshkivia Shkod\u00ebr e Kish\u00ebs Katolike ka k\u00ebrkuar bashk\u00ebpunimin p\u00ebr gjetjen e 38 katolik\u00ebve t\u00eb d\u00ebnuar dhe pushkatuar gjat\u00eb regjimit komunist. Shoqata e ish-t\u00eb P\u00ebrndjekurve Politik\u00eb n\u00eb Shkod\u00ebr, na ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb dispozicion nj\u00eb list\u00eb me 353 t\u00eb d\u00ebnuar apo pushkatuar n\u00eb qytetin e Shkodr\u00ebs, si dhe vendet e ekzekutimit dhe t\u00eb cilat dyshohen si vendvarrime p\u00ebr t\u00eb d\u00ebnuar shpeshher\u00eb edhe pa gjyq, n\u00eb Mal\u00ebsin\u00eb e Madhe, n\u00eb Puk\u00eb, n\u00eb Fush\u00eb Arr\u00ebz dhe Vau i Dej\u00ebs.<\/p>\n
Vizita vijoi n\u00eb arkivin e dokumenteve t\u00eb ish-Sigurimit t\u00eb Shtetit, ku delegacioni u njoh me proceset e pun\u00ebs, m\u00ebnyr\u00ebn e ruajtjes, tipologjin\u00eb e dosjeve, si dhe me dokumente konkrete.<\/p>\n
Diskutimet mbi synimet e Autoritetit dhe t\u00eb ardhmen vijuan m\u00eb tej n\u00eb sall\u00ebn e mbledhjeve, ku u b\u00eb nj\u00eb paraqitje t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb institucionit gjat\u00eb mandatit t\u00eb par\u00eb, sa i takon informimit t\u00eb qytetar\u00ebve, studiuesve dhe mediave mbi dokumentet e ish-Sigurimit t\u00eb Shtetit, si dhe krijimit t\u00eb struktur\u00ebs s\u00eb posa\u00e7me p\u00ebr t\u00eb zhdukurit n\u00eb komuniz\u00ebm.<\/p>\n
V\u00ebmendje e ve\u00e7ant\u00eb iu kushtua pun\u00ebs s\u00eb b\u00ebr\u00eb nga institucioni n\u00eb bashk\u00ebpunim me partner\u00eb, organizata dhe shoqata, mbi kampin e Tepelen\u00ebs, at\u00eb t\u00eb Maliqit, si dhe t\u00eb zhdukurit. Theksi u vu tek vijim\u00ebsia e projekteve t\u00eb nisura, sa i takon vendeve t\u00eb kujtes\u00ebs, k\u00ebrkimit shkencor dhe t\u00eb zhdukurve n\u00eb komuniz\u00ebm. Mbledhja e dokumenteve arkivor\u00eb t\u00eb ish-Sigurimit t\u00eb Shtetit si dhe pasurimi i m\u00ebtejsh\u00ebm dhe krijimi i nj\u00eb infrastruktur\u00eb moderne n\u00eb arkiv mbetet ende nj\u00eb sfid\u00eb p\u00ebr Autoritetin.<\/p>\n
N\u00eb p\u00ebrfundim, kryetarja dhe an\u00ebtar\u00ebt e Autoritetit i k\u00ebrkuan mb\u00ebshtetje kreut t\u00eb Delegacionit t\u00eb BE-s\u00eb p\u00ebr pun\u00ebn e Autoritetit.<\/p>\n
Kreu i Delegacionit t\u00eb BE-s\u00eb, Ambasadorja Christiane Hohmann, n\u00eb fjal\u00ebn e saj shprehu mb\u00ebshtetjen e p\u00ebr mandatin e Autoritetit dhe vler\u00ebsoi pun\u00ebn e deritanishme.<\/p>\n
\u201cMbi t\u00eb gjitha faleminderit p\u00ebr k\u00ebt\u00eb vizit\u00eb dhe q\u00eb m\u00eb treguat t\u00eb gjitha aspektet e Institucionit tuaj. Kjo p\u00ebr arsye se, ashtu si\u00e7 e kisha kuptuar edhe vet\u00eb n\u00eb fakt, ju jeni shtylla kurrizore e historis\u00eb moderne t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb se nuk po flasim p\u00ebr nj\u00eb histori q\u00eb ka ndodhur 200-300 vjet m\u00eb par\u00eb, por p\u00ebr nj\u00eb histori q\u00eb \u00ebsht\u00eb e koh\u00ebve t\u00eb fundit.<\/p>\n
E gjith\u00eb puna q\u00eb keni b\u00ebr\u00eb \u00ebsht\u00eb jasht\u00ebzakonisht e \u00e7mueshme p\u00ebr t\u00eb tashmen dhe t\u00eb ardhmen. E gjith\u00eb kjo pun\u00eb qe fokusohet n\u00eb t\u00eb shkuar\u00ebn fare t\u00eb af\u00ebrt kontribuon n\u00eb kujtes\u00ebn kolektive t\u00eb kombit. Prandaj mendoj se ju duhet t\u00eb jeni shum\u00eb krenar\u00eb\u201d, tha n\u00eb fjal\u00ebn e saj kreu i Delegacionit t\u00eb BE-s\u00eb.<\/p>\n
Ambasadorja Christiane Hohmann la k\u00ebt\u00eb sh\u00ebnimin n\u00eb librin e p\u00ebrshtypjeve t\u00eb Autoritetit: \u201cFaleminderit p\u00ebr pun\u00ebn tuaj kaq thelb\u00ebsore p\u00ebr t\u00eb qart\u00ebsuar memorien e e nj\u00eb kohe t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb historis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Evropa do t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb pun\u00ebn tuaj t\u00eb admirueshme.\u201d<\/p>\n
Vullneti politik n\u00eb angazhimin e t\u00eb gjitha strukturave shtet\u00ebrore, prokurori, polici, mjek\u00ebsi ligjore n\u00eb procesin e rikuperimit dhe identifikimit e trupave, qasja e institucioneve, organizatave dhe shoq\u00ebris\u00eb, nd\u00ebrveprimi mes tyre, po ashtu rritja e aksesit t\u00eb qytetar\u00ebve, studiuesve dhe mediave n\u00eb informim, \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb reflektohet edhe n\u00eb synimet e trup\u00ebs s\u00eb re drejtuese, e cila ka p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e trajtimit t\u00eb s\u00eb shkuar\u00ebs me profesionaliz\u00ebm, integritet dhe duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb qend\u00ebr qytetarin.<\/p>\n
P\u00ebr Autoritetin, sfida e mandati i dyt\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me kthimin e tij n\u00eb institucion kujtese, q\u00eb p\u00ebrve\u00e7se zb\u00ebrthen makinerin\u00eb e shtypjes, sjell edhe z\u00ebrin e q\u00ebndrimin e viktim\u00ebs, duke krijuar kuadrin e plot\u00eb historik t\u00eb diktatur\u00ebs. Nj\u00ebher\u00ebsh, kthimi nj\u00eb qend\u00ebr e vizitueshme, me mund\u00ebsi leximi e njohjeje me dokumentacionin, po ashtu, nj\u00eb instrument q\u00eb ndihmon p\u00ebr zb\u00ebrthimin e s\u00eb shkuar\u00ebs dhe hetimin e fatit t\u00eb viktimave t\u00eb pagjetura.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Shefja e Delegacionit t\u00eb Bashkimit Evropian n\u00eb Shqip\u00ebri, Ambasadorja Christiane Hohmann zhvilloi vizit\u00ebn e saj t\u00eb par\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb vit n\u00eb Autoritetin p\u00ebr Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit t\u00eb Shtetit. Vizita vjen disa dit\u00eb pas em\u00ebrimit t\u00eb znj. Gentiana Sula, kryetare. N\u00eb k\u00ebt\u00eb vizit\u00eb Ambasadorja Hohmann shoq\u00ebrohej edhe nga znj.Fr\u00e9d\u00e9rique Hanotier, zyrtar p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr t\u00eb …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":33769,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-33768","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33768","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33768"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33768\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33769"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33768"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33768"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33768"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}