{"id":37489,"date":"2023-02-16T09:05:15","date_gmt":"2023-02-16T09:05:15","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=37489"},"modified":"2023-02-16T09:05:15","modified_gmt":"2023-02-16T09:05:15","slug":"kthesa-e-familjes-rothschild","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2023\/02\/16\/kthesa-e-familjes-rothschild\/","title":{"rendered":"Kthesa e familjes Rothschild"},"content":{"rendered":"<p><strong>Lamtumira burs\u00ebs, timoni i fort\u00eb n\u00eb detin n\u00eb furtun\u00eb. K\u00ebshtu ka tejkaluar edhe at\u00eb vdekje misterioze n\u00eb 1996.<\/strong><\/p>\n<p>Askush n\u00eb epok\u00ebn moderne nuk ka qen\u00eb m\u00eb i pasur se ata, as \u201crobber barons\u201d, manjat\u00ebt amerikan\u00ebt\u00eb naft\u00ebs, t\u00eb \u00e7elikut, t\u00eb monedh\u00ebs. Historiani skocez Niall Ferguson ia detyron pjes\u00eb t\u00eb fam\u00ebs s\u00eb vet nj\u00eb k\u00ebrkimi arkivor t\u00eb autorizuar m\u00eb s\u00eb fundi nga familja Rothschild; n\u00eb fundin e v\u00ebllimit t\u00eb madh prej 1300 faqesh t\u00eb botuar n\u00eb 1998, ka guxuar nj\u00eb konfrontim midis pasuris\u00eb s\u00eb Nathan Rothschild n\u00eb vitin 1915, n\u00eb kulmin e pasuris\u00eb dhe per\u00ebndimit t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij, dhe asaj t\u00eb Bill Gates. Si me vlerat e at\u00ebhershme, si n\u00eb raportin e PBB bot\u00ebrore, me at\u00eb t\u00eb perandoris\u00eb britanike t\u00eb \u2018800 apo amerikane bashk\u00ebkohore, krahasimi \u00ebsht\u00eb gjithmon\u00eb n\u00eb favor t\u00eb Natty, si\u00e7 quhej eksponenti i shigjet\u00ebs angleze, nj\u00eb prej t\u00eb pest\u00ebve q\u00eb kryesojn\u00eb mark\u00ebn e familjes. N\u00eb 20 vitet e fundit aristokracia e kapitalit ka ndryshuar s\u00ebrish, spt \u00ebsht\u00eb m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtaten vler\u00ebsimet e Ferguson p\u00ebr Jeff Bezos apo Elon Musk. Edhe revista amerikane \u201cForbes\u201d nund t\u00eb botoj\u00eb vet\u00ebm vler\u00ebsime t\u00eb p\u00ebraf\u00ebrta; n\u00eb epok\u00ebn ku financa komandon gjith\u00e7ka \u00ebsht\u00eb e l\u00ebvizshme deri n\u00eb tepri, shpesh n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb kot\u00eb. Pik\u00ebrisht p\u00ebr t\u2019ju shp\u00ebtuar val\u00ebve t\u00eb k\u00ebtij oqeani pakufi, Rothschild kan\u00eb vendosur ta l\u00ebn\u00eb burs\u00ebn, banka e tyre do t\u00eb b\u00ebhet private si thuhet n\u00eb bot\u00ebn anglosaksone. Gjith\u00e7ka n\u00eb familje, gjithmon\u00eb dhe vet\u00ebm n\u00eb familje duke respektuar d\u00ebshirat e themeluesit.<\/p>\n<p>\u201cDurim, k\u00ebmbngulje dhe vijueshm\u00ebri\u201d, k\u00ebshtu dinastia m\u00eb jet\u00ebgjat\u00eb e biznesit ka kaluar mbi dy shekuj, ka shkruar historiani David Landes. Kan\u00eb sfiduar antisemitizmin e t\u00eb gjith\u00eb Europ\u00ebs, kan\u00eb poseduar miniera dhe puse nafte, jan\u00eb lan\u00e7uar n\u00eb hekurudha dhe n\u00eb industrin\u00eb e madhe, kan\u00eb bler\u00eb vila e k\u00ebshtjella duke plot\u00ebsuar zilin\u00eb e aristokracis\u00eb angleze, franceze, gjermane, prodhojn\u00eb ver\u00ebra <em>bordeaux<\/em> nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb kushtueshmit dhe t\u00eb shk\u00eblqyerat (Ch\u00e2teau Lafite p\u00ebr deg\u00ebn franceze, Ch\u00e2teau Mouton p\u00ebr at\u00eb angleze), por banka ka qen\u00eb gjithmon\u00eb qendra e aktivitetit t\u00eb tyre. Huazimi i parave t\u00eb fuqishm\u00ebve, investimi n\u00eb mes t\u00eb bot\u00ebs, transformimi n\u00eb mund\u00ebsi i humbjeve, i gabimeve (e kan\u00eb kuptuar me vones\u00eb se\u00eb Amerika do ta tejkalonte Europ\u00ebn), duke ruajtur tre pika t\u00eb forta: rr\u00ebnj\u00ebn etnike e fetare, familjen, impenjimin p\u00ebr t\u00eb mos i shp\u00ebrdoruar pasurit\u00eb e tyre.<\/p>\n<p>Nga Nathan Mayer q\u00eb nuk e mbante vendi n\u00eb geton e Frankfurtit teksa Napoleoni kalonte Rinin, deri tek Alexandre, kan\u00eb kaluar n\u00ebn urat e historis\u00eb 6 gjenerata t\u00eb mira dhe vendimi p\u00ebr ta nxjerr\u00eb nga bursa parisiane Rothschild &amp; Co, e marr\u00eb n\u00eb k\u00ebto dit\u00eb, i p\u00ebrgjigjet t\u00eb nj\u00ebjtave parath\u00ebnie t\u00eb pandryshuara. Quhet Concordia kasaforta e familjes ku 20 vjet m\u00eb par\u00eb David de Rothschild ka bashkuar dy deg\u00ebt kryesore, at\u00eb franceze dhe at\u00eb angleze (ka mbetur jasht\u00eb Edmond de Rothschild e Gjenev\u00ebs) p\u00ebr t\u2019ia kaluar m\u00eb pas frenat t\u00eb birit Alexandre m\u00eb 2019. Holdingu posedon 38.9% t\u00eb bank\u00ebs dhe ka vendosur ta blej\u00eb pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb aksioneve me nj\u00eb ofert\u00eb t\u00eb financuar bashk\u00eb me investitor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb. Biznesi i familjes \u00ebsht\u00eb ndar\u00eb n\u00eb tre deg\u00eb t\u00eb ndryshme: konsulenca n\u00eb operacione financiare dhe industriale, menaxhimin e pasurive dhe bank\u00ebn e biznesit. Asnj\u00ebri prej tyre nuk ka nevoj\u00eb t\u00eb kapet pas burse, makina e madhe e parave \u00ebsht\u00eb tashm\u00eb nj\u00eb butik financiar, edhe pse nj\u00eb prej t\u00eb parave, q\u00eb gjendet t\u00eb operoj\u00eb n\u00eb nj\u00eb mjedis ve\u00e7an\u00ebrisht armiq\u00ebsor. Fundi i paras\u00eb s\u00eb leht\u00eb b\u00ebn gjith\u00e7ka m\u00eb t\u00eb komplikuar dhe rreziku i humbjes s\u00eb busull\u00ebs mund t\u00eb b\u00ebhet shum\u00eb i lart\u00eb edhe p\u00ebr Rothschild, q\u00eb megjith\u00ebse duke kaluar divergjenca, ndarje, konflikte t\u00eb brendshme, kan\u00eb arritur ta mbajn\u00eb fort timonin, edhe pas tragjedis\u00eb q\u00eb n\u00eb 1996 ka rrezikuar t\u00eb riv\u00ebr\u00eb gjith\u00e7ka n\u00eb diskutim.<\/p>\n<p>Shum\u00eb dihet sesi ka lindur pasuria e familjes. Emri e merr origjin\u00eb nga sht\u00ebpia q\u00eb banohnte n\u00eb Judengasse, udh\u00ebkryqin hebraik (\u201czum Roten Schild\u201d, tek mburoja e kuqe). N\u00eb Gjermania kreu i familjes Amschel Moses i huazonte para Princit t\u00eb Assia q\u00eb i nxirrte duke ua huazuar ushtar\u00ebve t\u00eb tij n\u00eb oborret e ndryshme europiane, djali i tij Mayer Amschel krijoi nj\u00eb bank\u00eb dhe i vendosi pes\u00eb trash\u00ebgimtar\u00ebt meshkuj n\u00eb krye t\u00eb filialeve t\u00eb kryeqyteteve m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha europiane. N\u00eb Lond\u00ebr Nathan financoi Wellington kund\u00ebr Napoleonit, nd\u00ebrsa n\u00eb Paris Jakob m\u00eb pas i quajtur James synonte Restaurimin, n\u00eb Vjen\u00eb Salomon mb\u00ebshteste Habsburg\u00ebt, n\u00eb Napoli Carl Mayer furnizonte Burbon\u00ebt. Portreti i Betty (gruas s\u00eb James, xhaxhait t\u00eb tij) i pikturuar nga Dominique Ingres, salloni ku shfaqej Gioacchino Rossini, jet\u00eb t\u00eb transformuar n\u00eb legjenda, nd\u00ebrsa emri i tyre b\u00ebhej sh\u00ebnjest\u00ebr e antisemitizmit n\u00eb rritje. Shum\u00eb m\u00eb pak \u00ebsht\u00eb shkruar p\u00ebr koh\u00ebrat m\u00eb t\u00eb af\u00ebrta me ne, kur perandoria e Rothschild ka rrezikuar t\u00eb shembej me nj\u00eb vdekje misterioze q\u00eb i ka pelur rrug\u00ebn nj\u00eb ndryshimi tjet\u00ebr n\u00eb vijueshm\u00ebri.<\/p>\n<p>Le t\u00eb b\u00ebjm\u00eb at\u00ebhere nj\u00eb k\u00ebrcim prapa n\u00eb koh\u00eb, n\u00eb 8 korrik t\u00eb 1996, n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb Parisit. Aty, n\u00eb suit\u00ebn e Hotelit Bristol, nj\u00eb kamariere zbuloi n\u00eb pasdite von\u00eb trupin e nj\u00eb banori t\u00eb zakonsh\u00ebm dhe t\u00eb bujsh\u00ebm: Amschel Mayor James Rothschild. N\u00eb mosh\u00ebn 41 vje\u00e7are, i gjat\u00eb, atletik, garonte akoma n\u00eb Formula 3 dhe l\u00ebshohej me biplanin e tij n\u00eb pikiata marramend\u00ebse. Trash\u00ebgimtar i caktuar i deg\u00ebs britnaike, ishte martuar me bukuroshen Anita t\u00eb familjes Guinness (mbret\u00ebrit irlandez\u00eb t\u00eb birr\u00ebs); jetonte n\u00eb ferm\u00ebn e madhe t\u00eb Rushbrooke n\u00eb Suffolk dhe n\u00eb dukje nuk kishte asnj\u00eb ar\u00ebsye t\u2019i jepte fund jet\u00ebs. Aq sa t\u00eb par\u00ebt q\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb pyetje t\u00eb dyshimta jan\u00eb polic\u00ebt parisian\u00eb t\u00eb thirrur rreth or\u00ebs 19 e 30. I shtrir\u00eb n\u00eb dyshemen\u00eb e sall\u00ebs s\u00eb banj\u00ebs \u00ebsht\u00eb kufoma e Amschel, me rripin e peshqirit rreth qaf\u00ebs, t\u00eb kapur nga ana e kund\u00ebrt me nj\u00eb mbajt\u00ebse peshqir\u00ebsh. Nj\u00eb agjent i jep nj\u00eb t\u00eb shtyr\u00eb dhe unaza k\u00ebputet nga muri. \u201cSo dreqin ia b\u00ebn t\u00eb mbytesh me nj\u00eb unaz\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj natyre?\u201d, pyet. Investigator\u00ebt k\u00ebrkojn\u00eb nj\u00eb let\u00ebr, nj\u00eb not\u00eb, nj\u00eb bilet\u00eb. Asgj\u00eb. \u201cConspiracy Nation\u201d (nomen omen) boton nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb Spotlight t\u00eb dat\u00ebs 5 gusht 1996, sipas t\u00eb cilit b\u00ebhej fjal\u00eb p\u00ebr vrasje. Rupert Murdoch personalisht (k\u00ebshtu thuhet) i telefonon drejtor\u00ebve t\u00eb gazetave t\u00eb tij q\u00eb t\u2019i japin pesh\u00ebn minimale t\u00eb mundshme lajmit, duke siguruar se b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb sulm n\u00eb zem\u00ebr banal. Hetimi mbyllet me shpejt\u00ebsin\u00eb e drit\u00ebs: vet\u00ebvrasje e mundur. Funerali mbahet n\u00eb form\u00eb private dhe m\u00eb pas bie heshtja. At\u00eb m\u00ebngjes t\u00eb 8 korrikut, n\u00eb Avenue Matignon, seli e bank\u00ebs si biznesit Rothschild &amp; Cie, ishte mbajtur nj\u00eb takim. N\u00eb rendin e dit\u00ebs integrimi i aktiviteteve n\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri t\u00eb vetme, kalim i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm drejt projektit t\u00eb ideuar nga baroni David de Rothschild, kreu i deg\u00ebs franceze.<\/p>\n<p>Nj\u00eb ide fikse kur kishte v\u00ebn\u00eb k\u00ebmb\u00eb n\u00eb aferat e familjes e goditur nga shtet\u00ebzimi i vendosur nga qeveria e Fran\u00e7ois Mitterrand m\u00eb 1981. David kishte shpenzuar t\u00eb gjitha kapacitetet diplomatike, t\u00eb gjith\u00eb sharmin dhe forc\u00ebn bind\u00ebse t\u00eb saj p\u00ebr t\u00eb krijuar t\u00eb \u00e7ara me kush\u00ebririn Evelyn q\u00eb drejtonte deg\u00ebn britanike. B\u00ebheshin traktativa p\u00ebr n\u00ebnshkrimin e paqes s\u00eb madhe: Lond\u00ebr, Paris e m\u00eb pas edhe Zyrihu, t\u00eb gjith\u00eb Rothschild n\u00ebn t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn \u00e7ati, nj\u00eb grup n\u00eb gjendje t\u00eb rivalizonte me kolos\u00ebt amerikan\u00eb, nj\u00eb hop n\u00eb moderniz\u00ebm i kthyer n\u00eb origjin\u00ebn e tij kur Mayer Amschel kishte ln\u00eb th\u00ebnien t\u00eb q\u00ebndronin bashk\u00eb me \u00e7do kusht. E kishte shkruar n\u00eb testamentin e tij, e kishte ngulitur tek stema e familjes, pe\u00ebs shigjetat e lidhura n\u00ebn moton latinishte Concordia, Integritas, Industria. N\u00eb vitin 1836, me vdekjen e babait, v\u00ebllez\u00ebrit e rrethuar tashm\u00eb nga dhjet\u00ebra f\u00ebmij\u00eb dhe nip\u00ebr, kishin n\u00ebnshkruar n\u00eb marr\u00ebveshje t\u00eb vlefshme edhe p\u00ebr t\u00eb ardhmen: suksesioni duhej t\u00eb ishte i drejt\u00eb, asnj\u00eb kunat apo kush\u00ebri t\u00eb fituar dhe martesat do ta respektonin tradit\u00ebn hebraike. Kishte zgjatur deri n\u00eb Luft\u00ebn e Madhe q\u00eb kishte par\u00eb Rothschild t\u00eb luftonin me nj\u00ebri tjetrin, gjerman\u00eb dhe austriak\u00eb n\u00eb nj\u00eb front, francez\u00eb dhe anglez\u00eb n\u00eb frontin e kund\u00ebrt. Nazizmi dhe holokausti kishin sh\u00ebnuar persekutimin dhe diaspor\u00ebn. Pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, secili p\u00ebr rrug\u00ebn e tij.<\/p>\n<p>Dinastia u nda m\u00eb tresh: angleze, franceze dhe zvicerane. Rothschild anglez\u00eb krijuan nj\u00eb bank\u00eb me aktivitete t\u00eb shumta, me qindra punonj\u00ebs. Lidhja me tor\u00ebt, q\u00eb i p\u00ebrkiste \u2018800, shtr\u00ebngohet edhe me Margaret Thatcher. Francez\u00ebt mbajn\u00eb atelien\u00eb e tyre, nj\u00eb shoq\u00ebri me aksione ku ortak\u00ebt mblidhen n\u00eb m\u00ebngjes n\u00eb selin\u00eb hstorike t\u00eb Rue Laffitte ku ishte instaluar James m\u00eb 1818. Kurr\u00eb p\u00ebrpara or\u00ebs 10, si\u00e7 rekomandon baroni Guy sipas t\u00eb cilit nj\u00eb xhent\u00eblmen nuk duhet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb zyr\u00eb p\u00ebrpara k\u00ebsaj ore dhe nuk duhet t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb pas or\u00ebs 16. Rothschild kishin luftuar kund\u00ebr nazist\u00ebve me France Libre dhe qysh at\u00ebhere kishin nj\u00eb raport t\u00eb mir\u00eb me Charles de Gaulle, edhe pse gjenerali nuk i donte. Derikur nj\u00eb drejtues brilant banke, Georges Pompidou, nuk vendos t\u00eb hyj\u00eb n\u00eb politik\u00eb dhe gjenerali e zgjedh si delfinin e tij. Modernizimi i madh i mbrujtur n\u00eb vend pas trazirave t\u00eb majit \u201968 i lan\u00e7on Rothschild n\u00eb operacione t\u00eb m\u00ebdha q\u00eb shkojn\u00eb p\u00ebrtej menaxhimit t\u00eb pasuris\u00eb s\u00eb ultrapasanik\u00ebve me t\u00eb cil\u00ebn qen\u00eb specializuar. Duket se po rigjelb\u00ebrojn\u00eb koh\u00ebt n\u00eb t\u00eb cilat qen\u00eb bankier\u00ebt e favorizuar e Luigj Filipit t\u00eb Orleanit, por vjen n\u00eb qeveri Union de la Gauche, shtet\u00ebzon industrit\u00eb e m\u00ebdha dhe bankat e m\u00ebdha private; ajo e Rothschild \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr t\u00eb parat. Familja p\u00ebrfiton nj\u00eb d\u00ebmshp\u00ebrblim n\u00eb baz\u00eb t\u00eb vler\u00ebs s\u00eb tregut, megjithat\u00eb pengohet nga zanati i bankierit. \u201cJudej n\u00ebn Petain, t\u00eb ul\u00ebt me Mitterrand, e kam n\u00eb gryk\u00eb\u201d, shp\u00ebrthen baroni Guy. Rimarrja e vetes nuk do t\u00eb jet\u00eb e leht\u00eb dhe nd\u00ebrmarrja i detyrohet e gjitha t\u00eb birit David. N\u00eb mosh\u00ebn 40 vje\u00e7are vendos t\u00eb riniset nga zero. Bashk\u00eb me kush\u00ebririn Eric dhe nj\u00eb kompani financiare, Paris-Orl\u00e9ans, q\u00eb i ka shp\u00ebtuar shtet\u00ebzimit, fillon nga zanati klasik: menaxhimi i pasurive.<\/p>\n<p>\u201cKa n\u00eb bot\u00eb 7 milion njer\u00ebz q\u00eb kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 1 milion dollar\u00eb kesh dhe aty jemi ne\u201d, thot\u00eb David. Duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb hesapet me ambiciet e kush\u00ebririt tjet\u00ebr, Edmond, m\u00eb t\u00eb pasurin e deg\u00ebs franceze, i cili nuk p\u00ebrkulej, shkon n\u00eb rrug\u00ebn e tij me t\u00eb tij\u00ebn Compagnie Financi\u00e8re Edmond de Rothschild. Pastaj, shum\u00eb ngren\u00eb vetullat p\u00ebrball faktorit njer\u00ebzor: do t\u00eb jet\u00eb David i aft\u00eb p\u00ebr kaq shum\u00eb detyra? Protagonist i kronikave mondane, p\u00eblqen dashurit\u00eb e jet\u00ebs. Purot e tij havane quhen, jo rast\u00ebsisht, Epicure Nr.2. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb hebre pak praktikant, edhe pse ulet, n\u00eb gjurm\u00ebt e t\u00eb atit, n\u00eb presidenc\u00ebn e Fondit Social Hebreik dhe nuk shkon kurr\u00eb n\u00eb zyr\u00eb dit\u00ebn e Yom Kippur. \u00cbsht\u00eb i martuar me Olimpia Aldobrandini, em\u00ebr i fisnik\u00ebris\u00eb m\u00eb t\u00eb kasht\u00eb papnore, katolike. Bashk\u00ebshort\u00ebt kan\u00eb arritur nj\u00eb kompromis: djalit Alexandre nj\u00eb edukim hebre, tre vajzat\u00eb do t\u00eb ndjekin n\u00ebn\u00ebn (aq m\u00eb shum\u00eb q\u00eb nj\u00eb grua nuk ka komanduar kurr\u00eb n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb Rothschild). I shkurt\u00ebr, flok\u00ebt e thinjura, me nj\u00eb dhjamosje t\u00eb leht\u00eb, shikimin e mpreht\u00eb dhe goj\u00ebn e pjerr\u00ebt n\u00eb nj\u00eb irono t\u00eb leht\u00eb, David e p\u00eblqen konsensusin, nuk i trajton bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt nga lart posht\u00eb, nuk e ka pamjen e financierit sulmues. I ka filluar studimet n\u00eb New York ku familja ishte strehuar gjat\u00eb luft\u00ebs, i ka p\u00ebrfunduar n\u00eb Paris n\u00eb t\u00eb famshmin Sciences-Po. Financ\u00ebn e ka provuar lajv, p\u00ebrkrah babait Guy dhe ka demonstruar se e zot\u00ebron si mjesht\u00ebr.<\/p>\n<p>N\u00eb fillimvitet \u201890 rilan\u00e7imi i Maison \u00ebsht\u00eb tashm\u00eb i kryer dhe David ngjall admirimin e s\u00ebr Evelyn, kush\u00ebririt britanik q\u00eb z\u00eb nj\u00eb pozicion t\u00eb nderuar n\u00eb klan. I lindur n\u00eb 1931, kryeson NM Rothschild &amp; Sons. P\u00ebr 85 vite deri n\u00eb 2004 ka mbajtur nj\u00eb privilegj, nj\u00eb brilant i regjur n\u00eb histori: <em>fixing<\/em> i gar\u00ebs bot\u00ebrore t\u00eb oncit t\u00eb art\u00eb q\u00eb dilur rregullonte t\u00eb gjith\u00eb sistemin monetar bot\u00ebror dhe akoma sot p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb baromet\u00ebr me r\u00ebnd\u00ebsi par\u00ebsore. Ceremonia q\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet gjithmon\u00eb e nj\u00ebjt\u00eb me vet\u00ebveten dy her\u00eb n\u00eb dit\u00eb, menaxhohej nga NMR p\u00ebr llogari t\u00eb Bank\u00ebs s\u00eb Anglis\u00eb, derikur Rothschild nuk e kan\u00eb l\u00ebn\u00eb. M\u00eb 1992, Evelyn th\u00ebrret David n\u00eb Old Court dhe fillon ta v\u00ebzhgoj\u00eb nga af\u00ebr. Edhe pse me pesh\u00ebn shum\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe, kush\u00ebrira londoneze e shuan flak\u00ebn respektivisht me kush\u00ebrir\u00ebn parisiane q\u00eb nxjerr fitime dhe suksese. \u201c\u00cbsht\u00eb nj\u00eb Rolls Royce e drejtuar si nj\u00eb Mini\u201d, thon\u00eb n\u00eb City. Evelyn ishte zgjedhur si kreu i familjes nga xhaxhai i tij Victor q\u00eb e konsideronte m\u00eb t\u00eb aft\u00eb n\u00eb menaxhimin e biznesit t\u00eb House respektivisht Jacob, djalit t\u00eb pasur nga martesa e par\u00eb, i cili e merr keq dhe akuzon se \u00ebsht\u00eb viktim\u00eb e nj\u00eb pu\u00e7i t\u00eb nxitur nga babai i tij. Kur Nathaniel, djali i Jacob, nxirret jasht\u00eb nga suksesioni n\u00eb biznesin e familjes, pavar\u00ebsisht se ka b\u00ebr\u00eb kockat midis peshkaqen\u00ebve t\u00eb Wall Street. Mbetet v\u00ebllai p\u00ebr baba Amschel, 12 vjet m\u00eb i ri, i cili midis dy formacioneve n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ndahen Rothschild, dometh\u00ebn\u00eb financier\u00ebve dhe xhent\u00eblmen\u00ebve t\u00eb fshatit, i p\u00ebrkiste padyshim t\u00eb dyt\u00ebve.<\/p>\n<p>Victor vdes n\u00eb 1990 dhe mbi shpatullat e Amschel bie nj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi e theksuar p\u00ebr detyrim drejt sht\u00ebpis\u00eb sesa vet\u00ebvetes, kurse s\u00ebr Evelyn manifeston hapur parap\u00eblqimin e tij drejt kush\u00ebririt francez David. Pavar\u00ebsisht s\u00eb famshmes Concordia, t\u00eb dy bankat qen\u00eb dalluar deri n\u00eb simbol. Prej pes\u00eb shigjetave t\u00eb mbledhura bashk\u00eb, ajo franceze synonte p\u00ebr lart, ajo angleze p\u00ebr posht\u00eb, k\u00ebshtu d\u00ebgjohej t\u00eb thuhej. Le t\u00eb kthehemi k\u00ebshtu n\u00eb at\u00eb samit t\u00eb 8 korrikut 1996. Ka mund\u00ebsi q\u00eb Amschel e ka par\u00eb n\u00eb vendimin e themelimit t\u00eb tre deg\u00ebve n\u00ebn drejtimin francez nj\u00eb lloj vendimi negativ kudrejt tij? Niall Ferguson shk\u00eblqen p\u00ebr vet\u00ebvrasjen. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb sekret i ruajtur mir\u00eb. Megjithat\u00eb, Evelyn kishte qen\u00eb i qart\u00eb 4 vite m\u00eb par\u00eb, kur i kishte deklaruar \u201cLe Monde\u201d: \u201cN\u00ebse m\u00eb ndodh di\u00e7ka mua, \u00ebsht\u00eb David; n\u00ebse i ndodh di\u00e7ka atij, \u00ebsht\u00eb Amschel. Punimi si nj\u00eb familje e vetme ka qen\u00eb gjithmon\u00eb shenja jon\u00eb dalluese\u201d. Sht\u00ebpia Rothschild ka qen\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb akoma nj\u00eb shkoll\u00eb finance dhe politike, n\u00eb Paris ka b\u00ebr\u00eb kockat Emmanuel Macron q\u00eb m\u00eb paska ndjekur gjurm\u00ebt e Pompidou n\u00eb Elize. N\u00eb Itali mir\u00ebpret menaxher\u00eb dhe bankier\u00eb t\u00eb thekur. Mjafton emri p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb autoritar\u00eb, nj\u00eb pasuri q\u00eb Alexandre d\u00ebshiron ta ruaj\u00eb: \u201cNuk mund t\u00eb jesh\u00eb shatzan\u00eb vet\u00ebm p\u00ebrgjys\u00ebm\u201d, thot\u00eb p\u00ebr \u201cFinancial Times\u201d, k\u00ebshtu ngre mburoj\u00ebn e kuqe dhe ia mbyll der\u00ebn k\u00ebshtjell\u00ebs i bindur se n\u00eb \u00e7do rast nj\u00eb Rothschild nuk do t\u00eb mbes\u00eb kurr\u00eb i izoluar.<\/p>\n<p>(nga <em>Il Foglio<\/em>)<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrgatiti<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARMIN TIRANA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lamtumira burs\u00ebs, timoni i fort\u00eb n\u00eb detin n\u00eb furtun\u00eb. K\u00ebshtu ka tejkaluar edhe at\u00eb vdekje misterioze n\u00eb 1996. Askush n\u00eb epok\u00ebn moderne nuk ka qen\u00eb m\u00eb i pasur se ata, as \u201crobber barons\u201d, manjat\u00ebt amerikan\u00ebt\u00eb naft\u00ebs, t\u00eb \u00e7elikut, t\u00eb monedh\u00ebs. Historiani skocez Niall Ferguson ia detyron pjes\u00eb t\u00eb fam\u00ebs s\u00eb vet nj\u00eb k\u00ebrkimi arkivor t\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":37490,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-37489","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37489","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37489"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37489\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37490"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37489"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37489"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37489"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}