{"id":40908,"date":"2023-03-19T19:04:19","date_gmt":"2023-03-19T19:04:19","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=40908"},"modified":"2023-03-19T19:04:19","modified_gmt":"2023-03-19T19:04:19","slug":"serwer-dy-problemet-e-medha-te-aneksit-zbatues-te-marreveshjes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2023\/03\/19\/serwer-dy-problemet-e-medha-te-aneksit-zbatues-te-marreveshjes\/","title":{"rendered":"Serwer: Dy problemet e m\u00ebdha t\u00eb Aneksit Zbatues t\u00eb marr\u00ebveshjes"},"content":{"rendered":"<p>Profesori i njohur amerikan, Daniel Serwer, ka analizuar Aneksin Zbatues t\u00eb marr\u00ebveshjes t\u00eb dakorduar n\u00eb Oh\u00ebr, mes kryeministrit t\u00eb Kosov\u00ebs, Albin Kurti dhe presidentit serb, Aleksandar Vu\u00e7i\u00e7.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb publikuar n\u00eb\u00a0Peacefare, Serwer konsideron se Aneksi Zbatues ka dy probleme t\u00eb m\u00ebdha.<\/p>\n<p>S\u00eb pari, ai thot\u00eb se shmang form\u00ebn specifike institucionale t\u00eb origjinalit.<\/p>\n<p>\u201cKjo n\u00eb syt\u00eb e Prishtin\u00ebs p\u00ebrfaq\u00ebsonte nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim potencial p\u00ebr sovranitetin dhe integritetin territorial t\u00eb Kosov\u00ebs\u201d.<\/p>\n<p>S\u00eb dyti thekson se aneksi i referohet \u201ckomunitetit serb\u201d.<\/p>\n<p>\u201cKjo sugjeron se nuk vlen p\u00ebr komunat ekzistuese, por vet\u00ebm p\u00ebr ato brenda Kosov\u00ebs q\u00eb e konsiderojn\u00eb veten qytetar\u00eb serb\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Serwer p\u00ebrmend se Aneksi e detyron Kosov\u00ebn q\u00eb t\u2019i filloj\u00eb menj\u00ebher\u00eb negociatat p\u00ebr vet\u00ebmenaxhimin e komunitetit serb n\u00eb Kosov\u00eb dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb riformulim t\u00eb marr\u00ebveshjes s\u00eb vitit 2013.<\/p>\n<p><strong>Analiza e Serwer<\/strong><\/p>\n<p>Procesi jo substanc\u00eb<\/p>\n<p>\u201cRisia kryesore procedurale \u00ebsht\u00eb inkorporimi i detyrimeve n\u00eb t\u00eb dy marr\u00ebveshjet n\u00eb detyrimet e an\u00ebtar\u00ebsimit t\u00eb t\u00eb dy vendeve n\u00eb BE.<\/p>\n<p>Marr\u00ebveshja e re parashikon gjithashtu nj\u00eb grup monitorimi t\u00eb kryesuar nga BE.\u00a0K\u00ebto dispozita kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb n\u00ebnkuptuara gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs.<\/p>\n<p>M\u00eb shum\u00eb e obligojn\u00eb BE-n\u00eb sesa Serbin\u00eb dhe Kosov\u00ebn.\u00a0P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, detyrimi nuk shtrihet n\u00eb njohjen e sovranitetit dhe integritetit territorial t\u00eb Kosov\u00ebs, pasi q\u00eb marr\u00ebveshja e normalizimit nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb referimi.<\/p>\n<p>Aneksi i zbatimit gjithashtu e detyron Prishtin\u00ebn q\u00eb t\u00eb filloj\u00eb negociatat \u201cmenj\u00ebher\u00eb\u201d p\u00ebr vet\u00eb-menaxhimin e komunitetit serb n\u00eb Kosov\u00eb.\u00a0Ky riformulim i marr\u00ebveshjes s\u00eb vitit 2013 p\u00ebr krijimin e Asociacionit t\u00eb Komunave me shumic\u00eb serbe ka dy ve\u00e7ori t\u00eb dukshme:<\/p>\n<p>S\u00eb pari:\u00a0shmang form\u00ebn specifike institucionale t\u00eb origjinalit.\u00a0Kjo n\u00eb syt\u00eb e Prishtin\u00ebs p\u00ebrfaq\u00ebsonte nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim potencial p\u00ebr sovranitetin dhe integritetin territorial t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>S\u00eb dyti:\u00a0i referohet \u201ckomunitetit serb\u201d.\u00a0Kjo sugjeron se nuk vlen p\u00ebr komunat ekzistuese, por vet\u00ebm p\u00ebr ato brenda Kosov\u00ebs q\u00eb e konsiderojn\u00eb veten qytetar\u00eb serb\u00eb.<\/p>\n<p>E para \u00ebsht\u00eb qart\u00eb n\u00eb avantazhin e Kosov\u00ebs.\u00a0E dyta \u00ebsht\u00eb e Serbis\u00eb, pasi eliminon detyrimet ndaj shumic\u00ebs s\u00eb joserb\u00ebve.<\/p>\n<p>Marr\u00ebveshja e re shton t\u00eb tjera bukuri procedurale. Detyrimet e marr\u00ebveshjes origjinale duhet t\u00eb zbatohen pavar\u00ebsisht nga t\u00eb tjer\u00ebt dhe nga radha n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ato p\u00ebrmenden. Asnj\u00eb nuk duhet t\u00eb bllokohet. Gjith\u00e7ka \u00ebsht\u00eb e mir\u00eb\u201d.<\/p>\n<p><strong>Asnj\u00eb n\u00ebnshkrim<\/strong><\/p>\n<p>\u201cEdhe nj\u00eb her\u00eb presidenti Vu\u00e7iq refuzoi t\u00eb n\u00ebnshkruaj\u00eb marr\u00ebveshjen.<\/p>\n<p>Motivet e Vu\u00e7iqit jan\u00eb t\u00eb qarta.\u00a0Ai i frik\u00ebsohet reagimit t\u00eb brendsh\u00ebm n\u00eb Serbi, ku mbret\u00ebrojn\u00eb pasionet etnike nacionaliste dhe urrejtja ndaj shqiptar\u00ebve.\u00a0Ai d\u00ebshiron t\u00eb shmang\u00eb \u00e7do barazi formale me dik\u00eb q\u00eb do t\u00eb insistoj\u00eb t\u00eb identifikohet si Kryeminist\u00ebr i Republik\u00ebs (e pavarur dhe sovrane) t\u00eb Kosov\u00ebs (ose ndoshta edhe Kosova, preferenca shqiptare).<\/p>\n<p>Zyrtar\u00ebt e BE-s\u00eb dhe SHBA-s\u00eb do t\u00eb donin q\u00eb t\u00eb besoni se kjo nuk ka r\u00ebnd\u00ebsi.\u00a0Por e b\u00ebn.\u00a0Sipas ligjit nd\u00ebrkomb\u00ebtar, marr\u00ebveshjet e n\u00ebnshkruara detyrojn\u00eb nj\u00eb shtet.\u00a0T\u00eb pan\u00ebnshkruarat jo.\u00a0Serbia mund t\u00eb largohet nga t\u00eb gjitha marr\u00ebveshjet me Kosov\u00ebn, pasi ato jan\u00eb t\u00eb pan\u00ebnshkruara.\u00a0N\u00eb fakt, nuk ka zbatuar shum\u00eb.\u00a0As Kosova.\u00a0N\u00ebnshkrimet do t\u00eb b\u00ebnin nj\u00eb ndryshim t\u00eb madh.\u00a0Prandaj Vu\u00e7iq reziston.<\/p>\n<p>Amerikan\u00ebt dhe evropian\u00ebt i kan\u00eb b\u00ebr\u00eb presion shum\u00eb Kurtit q\u00eb ta obligoj\u00eb Kosov\u00ebn.\u00a0Ata i kan\u00eb mbajtur t\u00eb mirat dhe e kan\u00eb kritikuar publikisht.\u00a0Kjo tregon.\u00a0Ai \u00ebsht\u00eb i gatsh\u00ebm t\u00eb n\u00ebnshkruaj\u00eb.<\/p>\n<p>Brukseli dhe Uashingtoni kan\u00eb marr\u00eb nj\u00eb qasje t\u00eb ndryshme me Vu\u00e7iqin. Gjithashtu tregon. E kan\u00eb shp\u00ebrblyer paraprakisht. Askush nuk kritikon devijimin e Serbis\u00eb drejt autokracis\u00eb apo korrupsionit t\u00eb saj. T\u00eb dy mir\u00ebpresin Vu\u00e7i\u00e7in dhe miqt\u00eb e tij p\u00ebr vizita dhe ofrojn\u00eb ndihm\u00eb t\u00eb bollshme, duke p\u00ebrfshir\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb miliard koh\u00ebt e fundit p\u00ebr rind\u00ebrtimin e hekurudh\u00ebs. Ky zbutje i jep atij hap\u00ebsir\u00ebn diplomatike q\u00eb i nevojitet p\u00ebr refuzimin e n\u00ebnshkrimit. Edhe konferenca e donator\u00ebve e premtuar n\u00eb marr\u00ebveshjen m\u00eb t\u00eb fundit \u00ebsht\u00eb me interes margjinal, pasi Serbia ka shumic\u00ebn e asaj q\u00eb d\u00ebshiron tashm\u00eb\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u00c7far\u00eb mungon<\/strong><\/p>\n<p>\u201cNe gjithmon\u00eb duhet t\u00eb pyesim \u201c\u00e7far\u00eb mungon?\u201d Kjo \u00ebsht\u00eb shpesh m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb vler\u00ebsimin e nj\u00eb manovre diplomatike sesa ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb e dukshme. K\u00ebtu jan\u00eb disa element\u00eb q\u00eb mungojn\u00eb:<\/p>\n<p>Nuk ka reciprocitet.\u00a0Serbia merr \u201cvet\u00ebqeverisjen\u201d e saj p\u00ebr qytetar\u00ebt e saj n\u00eb Kosov\u00eb, por shqiptar\u00ebt q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb Serbin\u00eb jugore nuk kan\u00eb asgj\u00eb t\u00eb krahasueshme.<\/p>\n<p>Ngacmimi i Serbis\u00eb ndaj serb\u00ebve q\u00eb marrin pjes\u00eb n\u00eb institucionet e Kosov\u00ebs nuk p\u00ebrmendet.\u00a0K\u00ebtu p\u00ebrfshihen qeverit\u00eb komunale si dhe institucionet e Prishtin\u00ebs, p\u00ebrfshir\u00eb Forc\u00ebn e Siguris\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Nuk ka afate p\u00ebr t\u00eb arritur q\u00ebllimet e p\u00ebrcaktuara.\u00a0Marr\u00ebveshja e zbatimit \u00ebsht\u00eb po aq e mir\u00eb sa orari i saj.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa nj\u00eb n\u00ebnshkrim n\u00eb k\u00ebt\u00eb marr\u00ebveshje mund t\u00eb jet\u00eb njohje virtuale, kjo mund\u00ebsi nuk p\u00ebrmendet, qoft\u00eb edhe si nj\u00eb q\u00ebllim i larg\u00ebt.\u00a0As nuk ka ndonj\u00eb shenj\u00eb njohjeje nga pes\u00eb mosnjoh\u00ebsit e BE-s\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb marr\u00ebveshje e fokusuar n\u00eb proces pa n\u00ebnshkrime i l\u00eb shum\u00eb negociatave t\u00eb ardhshme. Ky \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb tym dhe pasqyr\u00eb sesa substanc\u00eb. Ka m\u00eb shum\u00eb gjasa t\u00eb gjeneroj\u00eb konfuzion t\u00eb m\u00ebtejsh\u00ebm sesa paqe\u201d, shkroi Serwer.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Profesori i njohur amerikan, Daniel Serwer, ka analizuar Aneksin Zbatues t\u00eb marr\u00ebveshjes t\u00eb dakorduar n\u00eb Oh\u00ebr, mes kryeministrit t\u00eb Kosov\u00ebs, Albin Kurti dhe presidentit serb, Aleksandar Vu\u00e7i\u00e7. N\u00eb nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb publikuar n\u00eb\u00a0Peacefare, Serwer konsideron se Aneksi Zbatues ka dy probleme t\u00eb m\u00ebdha. S\u00eb pari, ai thot\u00eb se shmang form\u00ebn specifike institucionale t\u00eb origjinalit. \u201cKjo &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":14544,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"class_list":["post-40908","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-bota"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40908","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40908"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40908\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14544"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40908"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40908"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40908"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}