{"id":46477,"date":"2023-05-22T08:34:59","date_gmt":"2023-05-22T08:34:59","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=46477"},"modified":"2023-05-22T08:34:59","modified_gmt":"2023-05-22T08:34:59","slug":"flukset-valutore-te-paligjshme-po-gjunjezojne-eksportet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2023\/05\/22\/flukset-valutore-te-paligjshme-po-gjunjezojne-eksportet\/","title":{"rendered":"Flukset valutore t\u00eb paligjshme po gjunj\u00ebzojn\u00eb eksportet"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Blerina HOXHA<\/strong><\/p>\n<p>Prodhimi dhe eksporti jan\u00eb baza m\u00eb e q\u00ebndrueshme p\u00ebr zhvillimin e nj\u00eb vendi, sado i vog\u00ebl t\u00eb jet\u00eb n\u00eb sip\u00ebrfaqe dhe popullsi. P\u00ebrvojat kan\u00eb treguar se t\u00eb gjitha vendet me mir\u00ebqenie t\u00eb lart\u00eb kan\u00eb pasur n\u00eb themel t\u00eb zhvillimit prodhimin dhe eksportet.<\/p>\n<p>P.sh., Gjermania e krijoi pasurin\u00eb e saj n\u00eb baz\u00eb t\u00eb nj\u00eb modeli q\u00eb nxiti prodhimin n\u00eb sh\u00ebrbime p\u00ebr industrit\u00eb e zhvilluara n\u00eb prodhimin e teknologjis\u00eb s\u00eb lart\u00eb, makinave, pajisjeve mjek\u00ebsore, produkteve kimike, energjis\u00eb alternative dhe produkteve t\u00eb tjera t\u00eb avancuara.<\/p>\n<p>Vende t\u00eb tjera shfryt\u00ebzojn\u00eb burimet natyrore, si klim\u00ebn dhe kapitalin njer\u00ebzor p\u00ebr t\u00eb prodhuar dhe p\u00ebr t\u00eb shitur jasht\u00eb vendit mallra dhe sh\u00ebrbime dhe p\u00ebr t\u2019u pasuruar n\u00ebp\u00ebrmjet tyre.<\/p>\n<p>P.sh., Estonia, nj\u00eb vend n\u00eb Polin e Veriut, ku gjysma e vitit \u00ebsht\u00eb nat\u00eb, me popullsi vet\u00ebm 1.3 milion\u00eb banor\u00eb, kishte 16 miliard\u00eb euro eksporte n\u00eb vitin 2021, gati kat\u00ebr her\u00eb m\u00eb shum\u00eb se Shqip\u00ebria, pasi po zbaton nj\u00eb model t\u00eb bazuar n\u00eb zhvillimin e eksportit t\u00eb produkteve teknologjike q\u00eb lidhen me sh\u00ebrbimet dixhitale q\u00eb kan\u00eb vler\u00eb t\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n<p>Eksportet \u201cMade in Albania\u201d po form\u00ebsoheshin me p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb kaluar n\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb zinxhirit t\u00eb vler\u00ebs (industria automative), pas dy dekadash anemike q\u00eb kur Shqip\u00ebria shpalli terapin\u00eb e \u201cshokut\u201d n\u00eb vitin 1991, ku fabrikave ju vu dryni.<\/p>\n<p>Por koh\u00ebt e fundit, prodhimi vendas po merr nj\u00eb goditje t\u00eb paprecedent\u00eb nga forcimi i monedh\u00ebs vendase, q\u00eb tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb i pap\u00ebrballuesh\u00ebm.<\/p>\n<p>Nga ballafaqimi i t\u00eb dh\u00ebnave zyrtare shihet se n\u00eb tremujorin e par\u00eb t\u00eb vitit 2023, t\u00eb ardhurat e eksportuesve sh\u00ebnuan r\u00ebnie me 60,7 milion\u00eb euro nga zhvillimet n\u00eb kursin e k\u00ebmbimit.<\/p>\n<p>N\u00eb tremujorin e par\u00eb t\u00eb vitit 2023, kursi mesatar i Euros ishte 115 lek\u00eb, me nj\u00eb ulje 7 lek\u00eb n\u00eb krahasim me kursin mesatar t\u00eb s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs periudh\u00eb t\u00eb nj\u00eb viti m\u00eb par\u00eb (5.7% m\u00eb pak,) sipas t\u00eb dh\u00ebnave zyrtare nga Banka e Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr, vlera e eksporteve arriti n\u00eb 1 miliard euro n\u00eb janar-mars 2023, por n\u00ebse Euro do t\u00eb kishte vler\u00ebn e 122 lek\u00ebve sa ishte n\u00eb tremujorin e par\u00eb 2022, fitimet do t\u00eb ishin s\u00eb paku 60 milion\u00eb euro m\u00eb t\u00eb larta.<\/p>\n<p>Vitin e kaluar, humbjet e eksportuesve nga kursi ishin rreth 225 milion\u00eb euro. Monedha europiane nisi r\u00ebnien e q\u00ebndrueshme q\u00eb n\u00eb vitin 2016, kur po k\u00ebmbehej me 140 lek\u00eb.<\/p>\n<p>Por k\u00ebt\u00eb vit, r\u00ebnia po ndodh shum\u00eb shpejt. Nga 115 lek\u00eb q\u00eb k\u00ebmbehej 1 euro n\u00eb fillim t\u00eb vitit, m\u00eb 12 prill u k\u00ebmbye me 110.8 lek\u00eb.<\/p>\n<p>Ritmi i r\u00ebnies \u00ebsht\u00eb i fort\u00eb dhe vendi \u00ebsht\u00eb ende para sezonit turistik, kur pritet t\u00eb ket\u00eb r\u00ebnie m\u00eb t\u00eb madhe, pasi flukset valutore do t\u00eb rriten m\u00eb shum\u00eb nga sezoni turistik.<\/p>\n<p>N\u00ebse Euro zhvler\u00ebsohet me k\u00ebto ritme, me shum\u00eb gjasa, eksportet do t\u00eb reduktohen si n\u00eb sasi edhe n\u00eb vler\u00eb dhe kjo do t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb e dukshme n\u00eb fund t\u00eb vitit aktual, thot\u00eb Arben Shkodra, Sekretar i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i Bashkimit t\u00eb Prodhuesve Shqiptar\u00eb.<\/p>\n<p>Ai k\u00ebrkon nga qeveria dhe Banka e Shqip\u00ebris\u00eb t\u00eb analizojn\u00eb me seriozitet arsyet q\u00eb po \u00e7ojn\u00eb n\u00eb r\u00ebnien e shpejt\u00eb t\u00eb Euros dhe t\u00eb vihen mekanizma kontrolli q\u00eb situata t\u00eb mos dal\u00eb nga kontrolli dhe t\u00eb mos prishen bazat e zhvillimit t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm, si\u00e7 jan\u00eb eksportet.<\/p>\n<p>Prania e Euros, nga faktor\u00eb informal\u00eb ose zhvillimet reale n\u00eb ekonomi tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb fakt, por ekonomist\u00ebt dhe eksportuesit k\u00ebrkojn\u00eb q\u00eb t\u00eb veprohet para se t\u00eb jet\u00eb von\u00eb. Sinjalet e para jan\u00eb dh\u00ebn\u00eb.<\/p>\n<p>INSTAT raportoi se n\u00eb 3-mujorin e par\u00eb 2023, eksportet e mallrave n\u00eb sasi p\u00ebsuan r\u00ebnie me 2.4%. R\u00ebnia e eksporteve n\u00eb sasi nisi q\u00eb vitin e kaluar. M\u00eb 2022 u eksportuan 11% m\u00eb pak mallra se n\u00eb vitin 2021.<\/p>\n<p>Eksportuesit gjithashtu kan\u00eb rritur ankesat rreth kostove t\u00eb larta q\u00eb po vijn\u00eb nga paga minimale, efektet negative t\u00eb zhvler\u00ebsimit t\u00eb Euros dhe munges\u00ebs s\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore.<\/p>\n<p>T\u00eb tre k\u00ebta faktor\u00eb po godasin sektorin e prodhimit, i cili e ka t\u00eb bazuar aktivitetin n\u00eb krahun e lir\u00eb t\u00eb pun\u00ebs. Arben Shkodra, nga Unioni i Prodhuesve ka disa propozime p\u00ebr t\u00eb frenuar p\u00ebrkeq\u00ebsimin e situat\u00ebs.<\/p>\n<p><strong>BSH: R\u00ebnie e euros nga p\u00ebrmir\u00ebsimi i ekonomis\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Banka e Shqip\u00ebris\u00eb sqaroi se, ecuria e kursit t\u00eb k\u00ebmbimit \u00ebsht\u00eb reflektim i ofert\u00ebs s\u00eb shtuar t\u00eb valut\u00ebs n\u00eb tregun e brendsh\u00ebm financiar. Ajo \u00ebsht\u00eb diktuar nga p\u00ebrmir\u00ebsimi i bilancit t\u00eb pagesave si rrjedhoj\u00eb e prurjeve t\u00eb larta valutore, t\u00eb cilat vler\u00ebsohet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb pranishme edhe n\u00eb muajt e par\u00eb t\u00eb k\u00ebtij viti.<\/p>\n<p>Z\u00ebri kryesor i bilancit t\u00eb pagesave, \u201cLlogaria Korrente\u201d, q\u00eb fut euron n\u00eb qarkullim, vitin e kaluar u p\u00ebrmir\u00ebsua me vet\u00ebm 87 milion\u00eb euro, dhe nd\u00ebrkoh\u00eb ende balanca \u00ebsht\u00eb negative me rreth 1 miliard euro.<\/p>\n<p>Shkodra beson se, forcimi i euros vjen nga faktor\u00eb informal\u00eb dhe burimet jo t\u00eb ligjshme t\u00eb prurjeve jan\u00eb m\u00eb shum\u00eb dominuese. Fenomeni \u00ebsht\u00eb i duksh\u00ebm n\u00eb nd\u00ebrtimet dhe \u00e7mimet e tyre, por rritja e prurjeve nga k\u00ebto burime po cenon themelet e zhvillimit t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm.<\/p>\n<p>N\u00ebse Euro n\u00ebn\u00e7mohet m\u00eb tej, ekonomia do t\u00eb kthehet si n\u00eb dekad\u00ebn e par\u00eb t\u00eb tranzicionit, me konsum t\u00eb bazuar t\u00ebr\u00ebsisht n\u00eb import dhe t\u00eb ekspozuar nga \u00e7do kriz\u00eb e jashtme.<\/p>\n<p><strong>Prodhuesit: T\u00eb ulet norma baz\u00eb e interesit<\/strong><\/p>\n<p>Si \u00e7do mall tjet\u00ebr, edhe valutat kan\u00eb treg dhe \u00e7mimi i tyre p\u00ebrcaktohet nga k\u00ebrkesa dhe oferta. Shqip\u00ebria aplikon nj\u00eb regjim t\u00eb lir\u00eb t\u00eb kursit t\u00eb k\u00ebmbimit, ku \u00e7mimi p\u00ebrcaktohet nga tregu. Duke qen\u00eb se k\u00ebrkesa p\u00ebr Lek po rritet nga oferta e lart\u00eb e Euros, eksportuesit e k\u00ebshillojn\u00eb qeverin\u00eb t\u00eb hedh\u00eb m\u00eb shum\u00eb lek\u00eb n\u00eb qarkullim.<\/p>\n<p>Shkodra tha se Banka Qendrore u ngut, duke rritur norm\u00ebn baz\u00eb t\u00eb interesit me t\u00eb nj\u00ebjtat ritme si Banka Qendrore Europiane. Politikat e brendshme favorizuan shtr\u00ebngimin e qarkullimit t\u00eb Lekut n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb q\u00eb tregu po mbytet nga euro me burime t\u00eb dyshimta.<\/p>\n<p>Eksportuesit k\u00ebrkojn\u00eb q\u00eb Banka Qendrore t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb politika t\u00eb tilla, q\u00eb t\u00eb nxisin qarkullimin e paras\u00eb, p\u00ebr t\u00eb v\u00ebn\u00eb balanc\u00ebn n\u00eb kursin e k\u00ebmbimit.<\/p>\n<p>Profesori i ekonomis\u00eb, Elvin Meka, thot\u00eb se, n\u00ebn\u00e7mimi i Euros do t\u00eb ishte m\u00eb i but\u00eb, pavar\u00ebsisht flukseve informale, n\u00ebse do t\u00eb rritej oferta monetare n\u00eb Lek. Por, sipas tij, ky mekanizmin po b\u00ebhet gjithnj\u00eb e m\u00eb pak efikas, p\u00ebr shkak t\u00eb monopolit q\u00eb \u00ebsht\u00eb krijuar n\u00eb shpenzimet qeveritare q\u00eb qarkullojn\u00eb n\u00eb vet\u00ebm pak kompani.<\/p>\n<p>Guvernatori i Bank\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Gent Sejko, tha pak koh\u00eb m\u00eb par\u00eb posa\u00e7\u00ebrisht p\u00ebr Monitor se \u201ctrendi forcues i kursit t\u00eb k\u00ebmbimit t\u00eb monedh\u00ebs son\u00eb komb\u00ebtare, Lekut, ndaj valutave kryesore, ka nj\u00eb baz\u00eb reale.<\/p>\n<p>N\u00eb analizat tona, ky trend ushqehet si nga p\u00ebrmir\u00ebsimet e vazhdueshme n\u00eb bilancin e shk\u00ebmbimeve tregtare e financiare me jasht\u00eb, ashtu edhe n\u00eb forcimin e stabilitetit t\u00eb brendsh\u00ebm financiar dhe reduktimin e primeve t\u00eb rrezikut\u201d. Arben Shkodra, nga Unioni i Prodhuesve, thot\u00eb se pohimi i Bank\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb nuk q\u00ebndron.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrimin e nj\u00eb ekonomisti, p\u00ebrmir\u00ebsimi i ekonomis\u00eb reale transmetohet ngadal\u00eb n\u00eb kursin e k\u00ebmbimit jo kaq vrullsh\u00ebm sa po ndodh s\u00eb fundmi, teksa nuk kemi nj\u00eb rritje t\u00eb jasht\u00ebzakonshme ekonomike\u201d, tha z. Shkodra.<\/p>\n<p><strong>D\u00ebshtoi strategjia e \u201cDeeuroizimit\u201d<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb baz\u00eb t\u00eb nj\u00eb Memorandumi me Ministrin\u00eb e Financave, n\u00eb dat\u00ebn 18 prill 2017, Banka e Shqip\u00ebris\u00eb nisi zbatimin e nj\u00eb s\u00ebr\u00eb masash p\u00ebr t\u00eb nxitur p\u00ebrdorimin e monedh\u00ebs vendase. Mir\u00ebpo q\u00eb nga ajo koh\u00eb, p\u00ebrdorimi i euros si mjet k\u00ebmbimi n\u00eb ekonomin\u00eb vendase ka avancuar m\u00eb tej.<\/p>\n<p>Shkodra tha se qeveria e nxiti m\u00eb tej p\u00ebrdorimin n\u00eb Euro pasi n\u00ebnshkroi kontrata publike n\u00eb k\u00ebt\u00eb valut\u00eb, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb q\u00eb kishte firmosur nj\u00eb proces p\u00ebr deeuroizimin vendit.<\/p>\n<p>Vendet e tjera t\u00eb rajonit, q\u00eb kan\u00eb monedha komb\u00ebtare, nuk e kan\u00eb lejuar p\u00ebrdorimin masiv t\u00eb valutave t\u00eb huaja p\u00ebr transaksione.<\/p>\n<p>Ndon\u00ebse mallrat dhe sh\u00ebrbimet n\u00eb euro duket se amortizojn\u00eb efektet q\u00eb vijn\u00eb nga kursi i k\u00ebmbimit, n\u00eb afat t\u00eb gjat\u00eb ato ndikojn\u00eb negativisht ekonomin\u00eb dhe e ekspozojn\u00eb ndaj rreziqeve t\u00eb jashtme, tha z. Shkodra.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat m\u00eb t\u00eb fundit nga Banka e Shqip\u00ebris\u00eb, q\u00eb i takojn\u00eb shkurtit t\u00eb vitit 2023, tregojn\u00eb se n\u00eb fund t\u00eb gjasht\u00ebmujorit t\u00eb dyt\u00eb 2022, depozitat n\u00eb valut\u00eb sh\u00ebnuan nivelin 55% t\u00eb totalit t\u00eb depozitave t\u00eb klient\u00ebve, rreth 3.2 pik\u00eb p\u00ebr qind m\u00eb lart se nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2020, depozitat n\u00eb valut\u00eb p\u00ebrb\u00ebnin 50.9% t\u00eb stokut t\u00eb depozitave. N\u00eb vitin 2022, kredit\u00eb n\u00eb valut\u00eb arrit\u00ebn n\u00eb 52% t\u00eb tepric\u00ebs s\u00eb kredive, ose 0.9 pik\u00eb p\u00ebr qind m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb. N\u00eb vitin 2020, ato ishin sa 50.4% e stokut.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat tregojn\u00eb se p\u00ebrdorimi i euros si mjet p\u00ebr transaksione, p\u00ebr pagesa, depozita dhe kredi, \u00ebsht\u00eb rritur m\u00eb tej.<\/p>\n<p><strong>T\u00eb ulen kostot p\u00ebr prodhuesit<\/strong><\/p>\n<p>Shkodra thot\u00eb se qeveria ka m\u00eb shum\u00eb mjete n\u00eb dispozicion p\u00ebr t\u00eb ulur struktur\u00ebn e kostos ndaj eksportuesve. Masat q\u00eb ka ofruar Ministria e Financave me ngritjen e tatimit mbi fitimin dhe rimbursimin e TVSH-s\u00eb nuk jan\u00eb efikase. P\u00ebr faktin se eksportuesit do t\u00eb ken\u00eb m\u00eb pak fitime nga humbjet q\u00eb po krijon kursi dhe p\u00ebr rrjedhoj\u00eb tatimet nuk kan\u00eb \u00e7far\u00eb t\u00eb vjelin.<\/p>\n<p>Shumat q\u00eb p\u00ebrfitohen nga ngrirja e tatimfitimit jan\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb vogla se humbjet q\u00eb po vijn\u00eb nga kursi i k\u00ebmbimit. Nd\u00ebrsa p\u00ebrfitimet q\u00eb vijn\u00eb nga p\u00ebrshpejtimi i rimbursimit t\u00eb TVSH-s\u00eb vet\u00ebm sa amortizojn\u00eb situat\u00ebn, por nuk e zgjidhin problemin.<\/p>\n<p>Florian Zekja, nga shoqata q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson fabrikat e fasonit, tha se masat q\u00eb propozoi Ministria e Financave e leht\u00ebsojn\u00eb pak situat\u00ebn, por nuk i japin zgjidhje situat\u00ebs.<\/p>\n<p>Logjikisht, ulja e euros e b\u00ebn m\u00eb t\u00eb lir\u00eb importin e l\u00ebnd\u00ebs s\u00eb par\u00eb q\u00eb p\u00ebrdorin eksportuesit. Por n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, eksportuesit shqiptar\u00eb nuk jan\u00eb p\u00ebrfitues, pasi pjesa m\u00eb e madhe e eksporteve, bujq\u00ebsia, bim\u00ebt mjek\u00ebsore, mineralet dhe nafta shfryt\u00ebzojn\u00eb l\u00ebnd\u00ebn e par\u00eb vendase dhe p\u00ebrjetojn\u00eb vet\u00ebm humbje nga r\u00ebnia e euros.<\/p>\n<p>Shkodra tha se struktura e kostos p\u00ebr prodhuesit mund t\u00eb ulet n\u00ebp\u00ebrmjet uljes s\u00eb norm\u00ebs baz\u00eb t\u00eb interesit, q\u00eb redukton koston e kredive dhe disa taksave mbi l\u00ebnd\u00ebt e para t\u00eb tilla si gazi, ambalazhet etj. Ministria e Financave duhet t\u2019i shqyrtoj\u00eb me p\u00ebrpar\u00ebsi dhe t\u00eb krijoj\u00eb hap\u00ebsira p\u00ebr t\u00eb nxitur eksportet.<\/p>\n<p><strong>Kontratat e s\u00eb ardhmes nuk funksionojn\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Banka e Shqip\u00ebris\u00eb, n\u00eb takimin e fundit q\u00eb pati me eksportuesit p\u00ebr zhvillimet n\u00eb kursin e k\u00ebmbimit, rekomandoi p\u00ebrdorimin e kontratave \u201cforward\u201d p\u00ebr t\u00eb reduktuar humbjet nga kursi i k\u00ebmbimit.<\/p>\n<p>Kontratat \u201cforward\u201d jan\u00eb nj\u00eb lloj kontratash financiare q\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr t\u00eb rregulluar nj\u00eb marr\u00ebveshje p\u00ebr blerjen ose shitjen e nj\u00eb aseti (p.sh., valut\u00eb, mallra, aksione) n\u00eb nj\u00eb dat\u00eb t\u00eb ardhshme t\u00eb p\u00ebrcaktuar, me nj\u00eb \u00e7mim t\u00eb caktuar paraprakisht.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb instrument, Banka e Shqip\u00ebris\u00eb ofroi konsulenc\u00eb. Por eksportuesit thon\u00eb se ky mjet \u00ebsht\u00eb praktikisht i pamundur. Duke qen\u00eb se bankat kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb informacion p\u00ebr kursin e k\u00ebmbimit se sa nj\u00eb biznes q\u00eb prodhon k\u00ebpuc\u00eb, sigurisht q\u00eb nuk do t\u00eb merrte p\u00ebrsip\u00ebr rrezikun n\u00eb disfavor t\u00eb saj.<\/p>\n<p>\u201cSektori yn\u00eb bankar ofron prej koh\u00ebsh instrumentin e kontratave t\u00eb s\u00eb ardhmes, t\u00eb cilat ofrojn\u00eb mbrojtje ndaj l\u00ebvizjeve t\u00eb forta dhe t\u00eb pad\u00ebshiruesh\u00ebm t\u00eb kursit t\u00eb k\u00ebmbimit.<\/p>\n<p>Banka e Shqip\u00ebris\u00eb mbetet e gatshme p\u00ebr t\u2019ju ndihmuar me trajnime dhe ekspertiz\u00eb n\u00eb p\u00ebrdorimin e k\u00ebtyre instrumenteve\u201d, \u2013 tha Guvernatori Sejko n\u00eb takim me eksportuesit.<\/p>\n<p>Profesori i ekonomis\u00eb, Elvin Meka, argumenton se kontratat \u201cforward\u201d nuk jan\u00eb efikase p\u00ebr t\u00eb mbrojtur eksportuesit nga kursi i k\u00ebmbimit. K\u00ebto kontrata kan\u00eb natyr\u00eb afatshkurt\u00ebr, tha z. Meka dhe bankat nuk hyjn\u00eb n\u00eb nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie kontraktore q\u00eb merr p\u00ebrsip\u00ebr humbje.<\/p>\n<p>K\u00ebto lloj kontratash, sipas z. Shkodra, nuk jan\u00eb zgjidhje n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, pasi bizneset q\u00eb kan\u00eb tentuar, nuk kan\u00eb marr\u00eb opsione t\u00eb mira nga bankat.<\/p>\n<p><strong>Kontratat forward<\/strong><\/p>\n<p>Kontratat \u201cforward\u201d nuk jan\u00eb efikase p\u00ebr t\u00eb mbrojtur eksportuesit nga kursi i k\u00ebmbimit. K\u00ebto kontrata kan\u00eb natyr\u00eb afatshkurt\u00ebr, tha z. Meka dhe bankat nuk hyjn\u00eb n\u00eb nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie kontraktore q\u00eb merr p\u00ebrsip\u00ebr humbje.<a href=\"https:\/\/www.monitor.al\/varka-e-eksportuesve-po-fut-uje-nga-te-gjitha-anet-2\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\/Monitor\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Blerina HOXHA Prodhimi dhe eksporti jan\u00eb baza m\u00eb e q\u00ebndrueshme p\u00ebr zhvillimin e nj\u00eb vendi, sado i vog\u00ebl t\u00eb jet\u00eb n\u00eb sip\u00ebrfaqe dhe popullsi. P\u00ebrvojat kan\u00eb treguar se t\u00eb gjitha vendet me mir\u00ebqenie t\u00eb lart\u00eb kan\u00eb pasur n\u00eb themel t\u00eb zhvillimit prodhimin dhe eksportet. P.sh., Gjermania e krijoi pasurin\u00eb e saj n\u00eb baz\u00eb t\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":46478,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-46477","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-ekonomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46477","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46477"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46477\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/46478"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46477"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46477"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46477"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}