{"id":47657,"date":"2023-06-03T11:29:45","date_gmt":"2023-06-03T11:29:45","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=47657"},"modified":"2023-06-03T11:29:45","modified_gmt":"2023-06-03T11:29:45","slug":"ja-pse-leku-po-shpartallon-euron","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2023\/06\/03\/ja-pse-leku-po-shpartallon-euron\/","title":{"rendered":"Ja pse leku po shpartallon euron"},"content":{"rendered":"<p><strong>Lutfi DERVISHI<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7do gj\u00eb sot e ka nj\u00eb shpjegim. Edhe forcimi i pandalsh\u00ebm i lekut.<br \/>\nTeorikisht forcimi monedhes lidhet me nj\u00eb s\u00ebr\u00eb faktoresh<br \/>\n1. Stabiliteti Ekonomik: Nj\u00eb vend me nj\u00eb ekonomi t\u00eb q\u00ebndrueshme dhe n\u00eb rritje t\u00ebrheq investime t\u00eb huaja, gj\u00eb q\u00eb rrit k\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebr monedh\u00ebn vendase. Investitor\u00ebt kan\u00eb besim n\u00eb stabilitetin e sistemit financiar t\u00eb vendit.<br \/>\nPraktisht nuk \u00ebsht\u00eb se kemi interes n\u00eb rritje t\u00eb investitor\u00ebve t\u00eb huaj, p\u00ebrkundrazi edhe ata q\u00eb jan\u00eb ankohen p\u00ebr mjedis jo miqesor.<br \/>\n2.Teorikisht normat e larta t\u00eb interesit, ndikojne n\u00eb forcimin e monedhes. Kur nj\u00eb vend ofron norma interesi relativisht m\u00eb t\u00eb larta n\u00eb krahasim me t\u00eb tjer\u00ebt, ai mund t\u00eb t\u00ebrheq\u00eb investitor\u00ebt. Kjo k\u00ebrkes\u00eb e shtuar p\u00ebr monedh\u00ebn vendase forcon vler\u00ebn e saj.<br \/>\nPraktisht nuk kemi norm\u00eb t\u00eb lart\u00eb interesi.<br \/>\nTeorikisht monedha vendas forcohet kur kemi:<br \/>\n3. Tepric\u00eb tregtare: Nj\u00eb vend q\u00eb eksporton vazhdimisht m\u00eb shum\u00eb mallra dhe sh\u00ebrbime sesa importon, krijon nj\u00eb suficit tregtar. Kjo gjeneron k\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebr monedh\u00ebn e saj pasi bler\u00ebsit e huaj duhet ta blejn\u00eb at\u00eb p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb eksportet e vendit. Rritja e k\u00ebrkes\u00ebs \u00e7on n\u00eb mbi\u00e7mim t\u00eb monedh\u00ebs.<br \/>\nPraktisht ne kemi jo suficit, por deficit tregtar<br \/>\nTeorikisht monedha forcohet kur kemi:<br \/>\n4. Stabiliteti politik: Stabiliteti politik \u00ebsht\u00eb nj\u00eb faktor i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb monedh\u00eb t\u00eb fort\u00eb. Vendet me mjedise t\u00eb q\u00ebndrueshme politike dhe institucione q\u00eb funksionojn\u00eb mir\u00eb priren t\u00eb frym\u00ebzojn\u00eb besimin tek investitor\u00ebt, duke rezultuar n\u00eb rritjen e k\u00ebrkes\u00ebs p\u00ebr monedh\u00ebn e tyre.<br \/>\nTeorikisht institucionet dhe ligjet I kemi t\u00eb mira, praktikisht\u2026<br \/>\nTeorikisht monedha forcohet kur vendi ka:<br \/>\n5. Politika t\u00eb forta fiskale dhe monetare: Politikat e sh\u00ebndosha fiskale, t\u00eb tilla si nivelet e ul\u00ebta t\u00eb borxhit t\u00eb qeveris\u00eb dhe buxhetet e balancuara, si dhe politikat monetare efektive q\u00eb menaxhojn\u00eb inflacionin dhe ruajn\u00eb stabilitetin e \u00e7mimeve.K\u00ebta faktor\u00eb, mund t\u00eb kontribuojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb monedh\u00eb t\u00eb fort\u00eb vendase.<br \/>\nPraktikisht borxh \u00ebsht\u00eb i lart\u00eb dhe \u00e7mimet jan\u00eb \u201c\u00e7mendur\u201d.<br \/>\nTeorikisht monedha vendas forcohet nga:<br \/>\n6. Pasuria e Burimeve Natyrore: Vendet e pasura me burime natyrore, si nafta, gazi ose mineralet, mund t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb monedh\u00eb t\u00eb fort\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb k\u00ebrkes\u00ebs s\u00eb lart\u00eb p\u00ebr k\u00ebto burime. Ky njihet si fenomeni \u201cmallkimi i burimeve\u201d.<br \/>\nPraktikisht pasurite tona n\u00ebn dhe mbi tok\u00eb i shp\u00ebrdorojm\u00eb<br \/>\nLiteratura ekonomike e ballafaquar me praktiken nuk shpjegon forcimin e lekut. Pyetja ku e merr fuqin\u00eb leku nuk merr p\u00ebrgjigje t\u00eb plot\u00eb as me:<br \/>\nRritjen e numrit Turisteve<br \/>\nAs me remitancat<br \/>\nAs me eksportet<br \/>\nAs me t\u00eb ardhurat n\u00eb valut\u00eb q\u00eb gjenerohen nga puna on line.<br \/>\nAs (vet\u00ebm) zgjedhjet.<br \/>\nPo t\u00eb ishin zgjedhjet faktori kryesor<br \/>\npse Turqia, aleatja jon\u00eb strategjike nuk merr k\u00ebshilla nga ne? Ne futemi n\u00eb zgjedhje dhe leku forcohet, Turqia futet n\u00eb zgjedhje dhe lira dob\u00ebsohet, ne dalim nga zgjedhjet dhe leku shpartallon euron bashk\u00eb me dollar e co, Turqia del nga zgjedhjet dhe shpartallohet lira\u2026<br \/>\nPse tregohemi egoist dhe mendojm\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr veten?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lutfi DERVISHI \u00c7do gj\u00eb sot e ka nj\u00eb shpjegim. Edhe forcimi i pandalsh\u00ebm i lekut. Teorikisht forcimi monedhes lidhet me nj\u00eb s\u00ebr\u00eb faktoresh 1. Stabiliteti Ekonomik: Nj\u00eb vend me nj\u00eb ekonomi t\u00eb q\u00ebndrueshme dhe n\u00eb rritje t\u00ebrheq investime t\u00eb huaja, gj\u00eb q\u00eb rrit k\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebr monedh\u00ebn vendase. Investitor\u00ebt kan\u00eb besim n\u00eb stabilitetin e sistemit financiar &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":21097,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-47657","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-editorial"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47657","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47657"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47657\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21097"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47657"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47657"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47657"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}