{"id":51550,"date":"2023-07-18T20:02:21","date_gmt":"2023-07-18T20:02:21","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=51550"},"modified":"2023-07-18T20:02:43","modified_gmt":"2023-07-18T20:02:43","slug":"protestat-ne-izrael-bllokohen-autostradat-dhe-stacionet-e-trenave","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2023\/07\/18\/protestat-ne-izrael-bllokohen-autostradat-dhe-stacionet-e-trenave\/","title":{"rendered":"Protestat n\u00eb Izrael, bllokohen autostradat dhe stacionet e trenave"},"content":{"rendered":"<p>Dhjet\u00ebra mij\u00ebra protestues bllokuan t\u00eb mart\u00ebn autostradat dhe stacionet e trenave si dhe u mblodh\u00ebn n\u00eb Tel Aviv gjat\u00eb nj\u00eb dite protestash mbar\u00ebkomb\u00ebtare kund\u00ebr planit t\u00eb debatuesh\u00ebm t\u00eb Kryeministrit Benjamin Netanyahu p\u00ebr reformimin e gjyq\u00ebsorit.<\/p>\n<p>Protestat, tashm\u00eb n\u00eb muajin e shtat\u00eb, jan\u00eb shtuar gjat\u00eb dit\u00ebve t\u00eb fundit nd\u00ebrsa zoti Netanyahu dhe aleat\u00ebt e tij n\u00eb parlament po p\u00ebrparojn\u00eb me planin e reform\u00ebs. Projektligji i par\u00eb i k\u00ebsaj pakete \u2013 q\u00eb synon t\u00eb kufizoj\u00eb kompetencat mbik\u00ebqyr\u00ebse t\u00eb Gjykat\u00ebs s\u00eb Lart\u00eb \u2013 mund t\u00eb b\u00ebhet ligj q\u00eb jav\u00ebn e ardhshme.<\/p>\n<p>Trazirat lan\u00eb disi n\u00eb hije edhe vizit\u00ebn n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb t\u00eb presidentit t\u00eb Izraelit, Isaac Herzog, i cili u ftua n\u00eb Uashington p\u00ebr t\u00eb festuar 75 vjetorin e Izraelit.<\/p>\n<p>Zoti Herzog, nj\u00eb politikan i qendr\u00ebs, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb p\u00ebrpjekjet jopublike p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebsuar nj\u00eb kompromis p\u00ebr reform\u00ebn e gjyq\u00ebsorit, q\u00eb ka tensionuar marr\u00ebdh\u00ebnien mes zotit Netanyahu dhe Presidentit amerikan Joe Biden. Nuk ishte e qart\u00eb n\u00ebse zoti Herzog, nj\u00eb ish-rival politik i zotit Netanyahu dhe q\u00eb ka treguar pak entuziaz\u00ebm p\u00ebr planin e reformimit, do t\u00eb mundohej t\u2019i afronte dy udh\u00ebheq\u00ebsit.<\/p>\n<p>Zoti Netanyahu dhe aleat\u00ebt e tij thon\u00eb se reforma \u00ebsht\u00eb e nevojshme p\u00ebr t\u00eb vendosur n\u00ebn kontroll pushtetin e nj\u00eb gjyq\u00ebsori t\u00eb pazgjedhur me vot\u00eb \u2013 n\u00eb ve\u00e7anti Gjykat\u00ebn e Lart\u00eb \u2013 q\u00eb ata besojn\u00eb se b\u00ebn nd\u00ebrhyrje t\u00eb tepruara tek vendimet e qeveris\u00eb.<\/p>\n<p>Kund\u00ebrshtar\u00ebt e tyre, q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb segmente t\u00eb gjera t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb izraelite, thon\u00eb se plani \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zaptim pushteti nga zoti Netanyahu dhe aleat\u00ebt e tij ultra-ortodoks\u00eb, q\u00eb do t\u00eb shkat\u00ebrroj\u00eb sistemin delikat t\u00eb kontrollit dhe balanc\u00ebs n\u00eb vend. Ata gjithashtu thon\u00eb se kryeministri, i cili po gjykohet p\u00ebr akuza korrupsioni, dhe aleat\u00ebt e tij kan\u00eb pak\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb ndryshme ndaj sistemit gjyq\u00ebsor.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb t\u00eb mart\u00ebs t\u00eb mbiquajtur \u201cdita e nd\u00ebrprerjes\u201d, protestuesit bllokuan autostradat kryesore dhe u mblodh\u00ebn p\u00ebrpara burs\u00ebs s\u00eb Izraelit dhe shtabit t\u00eb ushtris\u00eb. Drejtuesit e sip\u00ebrmarrjeve kan\u00eb paralajm\u00ebruar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur se nj\u00eb sistem i dob\u00ebsuar ligjor do t\u00eb largoj\u00eb investitor\u00ebt e huaj. Rezervist\u00ebt n\u00eb nj\u00ebsi ky\u00e7e ushtarake, nd\u00ebr ta pilot\u00eb t\u00eb forcave ajrore dhe agjent\u00eb t\u00eb luft\u00ebs kibernetike, kan\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuar se nuk do t\u00eb paraqiten n\u00eb detyr\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cKjo qeveri \u00ebsht\u00eb krejt\u00ebsisht e \u00e7mendur. Kemi frik\u00eb p\u00ebr demokracin\u00eb ton\u00eb, p\u00ebr gjith\u00e7ka q\u00eb kemi nd\u00ebrtuar \u2013 kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse ne t\u00eb gjith\u00eb jemi k\u00ebtu duke luftuar\u201d, tha Itai Bar Natan, 48 vje\u00e7, drejtues n\u00eb fush\u00ebn e teknologjis\u00eb s\u00eb lart\u00eb, i cili mbante nj\u00eb flamur me mbishkrimin \u201cBashk\u00ebluft\u00ebtar\u00ebt\u201d, nj\u00eb slogan i p\u00ebrdorur nga rezervist\u00ebt e ushtris\u00eb gjat\u00eb protestave.<\/p>\n<p>Demonstruesit, shum\u00eb prej tyre rezervist\u00eb, bllokuan nj\u00eb nga hyrjet n\u00eb komand\u00ebn ushtarake t\u00eb Izraelit n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb Tel Avivit.<\/p>\n<p>Protestuesit v\u00ebrshuan drejt stacioneve t\u00eb trenave gjat\u00eb or\u00ebs s\u00eb pikut t\u00eb pasdites. Policia mbylli nj\u00eb stacion qendror treni n\u00eb Tel Aviv p\u00ebr t\u00eb parandaluar hyrjen e protestuesve. Shum\u00eb u binin borive ose mbanin lart flamujt izraelit\u00eb bardh\u00eb e blu. M\u00eb von\u00eb t\u00eb mart\u00ebn ishte planifikuar nj\u00eb protest\u00eb masive n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb Tel Avivit.<\/p>\n<p>Jasht\u00eb burs\u00ebs s\u00eb Tel Avivit, demonstruesit ndez\u00ebn shashka tymuese, u binin daulleve, brohorisnin dhe mbanin pankarta q\u00eb shkruanin \u201cshp\u00ebtoni vendin ton\u00eb t\u00eb ri\u201d.<\/p>\n<p>\u201cErdh\u00ebm tek bursa sepse ky \u00ebsht\u00eb simboli i asaj q\u00eb kjo \u00e7menduri e diktatur\u00ebs po i b\u00ebn ekonomis\u00eb s\u00eb Izraelit\u201d, tha protestuesja Tzvia Bader. \u201cJemi b\u00ebr\u00eb nj\u00eb vend i bot\u00ebs s\u00eb tret\u00eb. Nuk ka asnj\u00eb shans p\u00ebr ekonomin\u00eb ton\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>T\u00eb tjer\u00eb demonstruan jasht\u00eb selis\u00eb s\u00eb Histadrutit, sindikat\u00ebs m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb Izraelit, duke k\u00ebrkuar q\u00eb organizata t\u00eb b\u00ebj\u00eb thirrje p\u00ebr nj\u00eb grev\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjithshme \u2013 nj\u00eb veprim q\u00eb mund t\u00eb paralizoj\u00eb ekonomin\u00eb e vendit. Nj\u00eb grev\u00eb nga kjo sindikat\u00eb n\u00eb mars ndihmoi q\u00eb zoti Netanyahu ta pezullonte n\u00eb at\u00eb koh\u00eb planin p\u00ebr reform\u00ebn gjyq\u00ebsore.<\/p>\n<p>Shoqata Mjek\u00ebsore e Izraelit njoftoi gjithashtu se mjek\u00ebt do t\u00eb b\u00ebjn\u00eb t\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn nj\u00eb grev\u00eb dy-or\u00ebshe n\u00eb shenj\u00eb proteste ndaj legjislacionit t\u00eb propozuar. Operacionet e urgjenc\u00ebs do t\u00eb vazhdojn\u00eb si normalisht, tha Dr. Hagai Levine, nj\u00eb ish-drejtues i shoqat\u00ebs s\u00eb mjek\u00ebve t\u00eb sh\u00ebndetit publik t\u00eb Izraelit.<\/p>\n<p>Policia tha se t\u00eb pakt\u00ebn 37 persona u arrestuan p\u00ebr shkaktimin e trazirave publike.<\/p>\n<p>Zoti Netanyahu kryeson qeverin\u00eb m\u00eb ultranacionaliste dhe m\u00eb konservatore nga pik\u00ebpamja fetare n\u00eb historin\u00eb 75-vje\u00e7are t\u00eb Izraelit.<\/p>\n<p>Plani i tij i reform\u00ebs ka ekspozuar ndasi t\u00eb gjera n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb izraelite \u2013 kryesisht t\u00eb bazuara tek dallimet fetare dhe ekonomike.<\/p>\n<p>Aleat\u00ebt e zotit Netanyahu jan\u00eb t\u00eb motivuar nga nj\u00eb s\u00ebr\u00eb pak\u00ebnaq\u00ebsish ndaj sistemit gjyq\u00ebsor.<\/p>\n<p>Aleat\u00ebt e tij ultra-ortodoks\u00eb, p\u00ebr shembull, kan\u00eb frik\u00eb se gjykatat do t\u00eb heqin p\u00ebrjashtimet q\u00eb ua lejojn\u00eb t\u00eb rinjve besimtar\u00eb t\u00eb mos b\u00ebjn\u00eb sh\u00ebrbimin e detyruesh\u00ebm ushtarak, n\u00ebse d\u00ebshirojn\u00eb t\u00eb ndjekin studime fetare. T\u00eb tjer\u00eb kan\u00eb folur kund\u00ebr t\u00eb drejtave p\u00ebr personat e komunitetit LGBTQ+, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb disa ministra t\u00eb kabinetit jan\u00eb udh\u00ebheq\u00ebs kolon\u00ebsh t\u00eb vij\u00ebs s\u00eb ashp\u00ebr, t\u00eb cil\u00ebt vazhdojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb t\u00eb zem\u00ebruar p\u00ebr t\u00ebrheqjen e Izraelit nga Rripi i Gaz\u00ebs n\u00eb 2005 dhe akuzojn\u00eb gjykatat se mbajn\u00eb an\u00ebn e palestinez\u00ebve.<\/p>\n<p>Protestuesit, nga ana tjet\u00ebr, jan\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsisht nga shtresa e mesme laike e Izraelit, t\u00eb cil\u00ebt besojn\u00eb se qeveria po planifikon t\u00eb shtyp\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e tyre t\u00eb jetes\u00ebs dhe traditat liberale t\u00eb vendit.<\/p>\n<p>Koalicioni qeveris\u00ebs mori pushtetin n\u00eb dhjetor pasi fitoi zgjedhjet e pesta t\u00eb vendit n\u00eb m\u00eb pak se kat\u00ebr vjet. Zgjedhjet e fundit, ashtu si kat\u00ebr t\u00eb m\u00ebparshmet q\u00eb p\u00ebrfunduan n\u00eb ng\u00ebr\u00e7 politik, u perceptuan si referendume mbi aft\u00ebsin\u00eb e zotit Netanyahu p\u00ebr t\u00eb sh\u00ebrbyer si kryeminist\u00ebr nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb vazhdon t\u00eb jet\u00eb n\u00eb proces gjyq\u00ebsor.<\/p>\n<p>Protestat masive t\u00eb p\u00ebrjavshme b\u00ebn\u00eb q\u00eb zoti Netanyahu ta pezullonte n\u00eb mars planin p\u00ebr reform\u00ebn, por ai e riktheu at\u00eb muajin e kaluar, pasi bisedimet p\u00ebr kompromis me opozit\u00ebn politike d\u00ebshtuan.<\/p>\n<p>Parlamenti izraelit dha miratimin fillestar jav\u00ebn e kaluar p\u00ebr nj\u00eb pjes\u00eb ky\u00e7e t\u00eb reform\u00ebs, q\u00eb do t\u00eb pengonte Gjykat\u00ebn e Lart\u00eb t\u00eb shfuqizonte vendimet q\u00eb i konsideronte \u201ct\u00eb paarsyeshme\u201d. Koalicioni i zotit Netanyahu e miratoi at\u00eb t\u00eb mart\u00ebn, duke refuzuar 26 mij\u00eb kund\u00ebrshtime ndaj projektligjit, t\u00eb paraqitura nga ligjv\u00ebn\u00ebsit e opozit\u00ebs.<\/p>\n<p>Ligji \u00ebsht\u00eb konceptuar q\u00eb t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb si nj\u00eb mbrojtje kund\u00ebr korrupsionit dhe em\u00ebrimeve t\u00eb pap\u00ebrshtatshme t\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebsve t\u00eb pakualifikuar politik\u00eb n\u00eb postet ky\u00e7e. Por aleat\u00ebt e zotit Netanyahut e shohin at\u00eb si nj\u00eb shkelje t\u00eb kompetencave t\u00eb zyrtar\u00ebve t\u00eb zgjedhur. Gjyqtar\u00ebt cituan k\u00ebt\u00eb klauzol\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb k\u00ebtij viti kur than\u00eb se em\u00ebrimi i nj\u00eb politikani veteran n\u00eb kabinet ishte i paarsyesh\u00ebm p\u00ebr shkak t\u00eb d\u00ebnimit t\u00eb tij n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn p\u00ebr pranim ryshfeti dhe t\u00eb pranimit t\u00eb faj\u00ebsis\u00eb me marr\u00ebveshje p\u00ebr shkelje tatimore.<\/p>\n<p>Projektligji ka marr\u00eb tashm\u00eb miratimin paraprak n\u00eb parlament dhe \u00ebsht\u00eb planifikuar t\u00eb marr\u00eb miratimin zyrtar jav\u00ebn e ardhshme, n\u00ebse zoti Netanyahu nuk vendos ta pezulloj\u00eb.<\/p>\n<p>Ligje t\u00eb tjera t\u00eb propozuara n\u00eb kuadrin e planit t\u00eb reform\u00ebs do t\u2019u jepnin ligjv\u00ebn\u00ebsve nj\u00eb kontroll m\u00eb t\u00eb madh mbi em\u00ebrimin e gjyqtar\u00ebve dhe do t\u2019i jepnin parlamentit fuqin\u00eb p\u00ebr t\u00eb rr\u00ebzuar vendimet e gjykatave t\u00eb larta dhe p\u00ebr t\u00eb miratuar ligje q\u00eb nuk mund t\u00eb shqyrtohen nga gjyq\u00ebsori.<\/p>\n<p>Protestat vazhdonin edhe nd\u00ebrsa zoti Herzog mb\u00ebrrinte n\u00eb Uashington, ku u takua t\u00eb mart\u00ebn me Presidentin Biden dhe do t\u00eb mbaj\u00eb nj\u00eb fjalim p\u00ebrpara Kongresit t\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn.<\/p>\n<p>Vizita ka t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen p\u00ebr shkak t\u00eb refuzimit t\u00eb deritanish\u00ebm t\u00eb Presidentit Biden p\u00ebr ta ftuar zotin Netanyahu n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb. Vizita t\u00eb tilla jan\u00eb praktika standarde p\u00ebr kryeministrat izraelit\u00eb. Por Presidenti Biden ka th\u00ebn\u00eb se \u00ebsht\u00eb i pak\u00ebnaqur me qeverin\u00eb e re t\u00eb zotit Netanyahu \u2013 si p\u00ebr shkak t\u00eb reform\u00ebs, ashtu edhe p\u00ebr shkak t\u00eb zgjerimit t\u00eb shpejt\u00eb t\u00eb vendbanimeve n\u00eb Bregun Per\u00ebndimor, t\u00eb nd\u00ebrtuara n\u00eb territoret e pushtuara, pron\u00ebsin\u00eb mbi t\u00eb cilat e pretendojn\u00eb palestinez\u00ebt.<\/p>\n<p>Presidenti Biden foli me Kryeministrin Netanyahu me telefon t\u00eb h\u00ebn\u00ebn dhe e ftoi at\u00eb p\u00ebr ta takuar n\u00eb Shtetet e Bashkuara k\u00ebt\u00eb vjesht\u00eb. Por ai nuk tha n\u00ebse takimi do t\u00eb zhvillohej n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb apo n\u00eb nj\u00eb vendndodhje neutrale, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb p.sh. Asambleja e P\u00ebrgjithshme e Kombeve t\u00eb Bashkuara.\/VOA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dhjet\u00ebra mij\u00ebra protestues bllokuan t\u00eb mart\u00ebn autostradat dhe stacionet e trenave si dhe u mblodh\u00ebn n\u00eb Tel Aviv gjat\u00eb nj\u00eb dite protestash mbar\u00ebkomb\u00ebtare kund\u00ebr planit t\u00eb debatuesh\u00ebm t\u00eb Kryeministrit Benjamin Netanyahu p\u00ebr reformimin e gjyq\u00ebsorit. Protestat, tashm\u00eb n\u00eb muajin e shtat\u00eb, jan\u00eb shtuar gjat\u00eb dit\u00ebve t\u00eb fundit nd\u00ebrsa zoti Netanyahu dhe aleat\u00ebt e tij n\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":51552,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"class_list":["post-51550","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-bota"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51550","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51550"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51550\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/51552"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51550"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51550"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51550"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}