{"id":52053,"date":"2023-07-24T11:01:44","date_gmt":"2023-07-24T11:01:44","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=52053"},"modified":"2023-07-24T11:01:44","modified_gmt":"2023-07-24T11:01:44","slug":"po-sikur-kina-dhe-india-te-krijojne-nje-raport-miqesor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2023\/07\/24\/po-sikur-kina-dhe-india-te-krijojne-nje-raport-miqesor\/","title":{"rendered":"Po sikur Kina dhe India t\u00eb krijojn\u00eb nj\u00eb raport miq\u00ebsor?"},"content":{"rendered":"<p>Lider\u00ebt e Kin\u00ebs p\u00eblqejn\u00eb ta shikojn\u00eb me p\u00ebrbuzje Indin\u00eb. Ata e p\u00ebrbuzin politik\u00ebn e saj t\u00eb trazuar, infrastruktur\u00ebn e saj t\u00eb vjet\u00ebr dhe varf\u00ebrin\u00eb e saj. India e ka par\u00eb me nj\u00eb kombinim frike dhe zilie, duke shpresuar se do t\u00eb trajtohet si e barabart\u00eb. Tani tektonika e marr\u00ebdh\u00ebnies trans-Himalajase po zhvendoset. Gjakderdhja e fundit kufitare sugjeron se ka armiq\u00ebsi n\u00eb rritje. Por lidhjet e lul\u00ebzuara ekonomike tregojn\u00eb nj\u00eb histori tjet\u00ebr q\u00eb mund t\u00eb shqet\u00ebsoj\u00eb Amerik\u00ebn dhe aleat\u00ebt e saj. Kur poeti m\u00eb i nderuar i Indis\u00eb vizitoi Kin\u00ebn n\u00eb prill 1924, intelektual\u00ebt kinez\u00eb nuk u impresionuan. Rabindranath Tagore ishte vler\u00ebsuar globalisht si laureati i par\u00eb jo-evropian i \u00c7mimit Nobel p\u00ebr let\u00ebrsi. Nj\u00eb kritik i ashp\u00ebr i sundimit britanik n\u00eb Indi, ai shpresonte t\u00eb rind\u00ebrtonte nj\u00eb lidhje t\u00eb lasht\u00eb kulturore midis qytet\u00ebrimeve m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb Azis\u00eb. Megjithat\u00eb, p\u00ebr mendimtar\u00ebt kryesor\u00eb kinez\u00eb, thirrja e tij p\u00ebr nj\u00eb ringjallje t\u00eb vlerave dhe spiritualitetit lindor ishte e zbraz\u00ebt. Ata argumentonin se kinez\u00ebt mund t\u2019i rezistonin Per\u00ebndimit vet\u00ebm duke m\u00ebsuar prej tij \u2013 dhe duke refuzuar kultur\u00ebn e tyre tradicionale. Rinia e Kin\u00ebs nuk duhet t\u00eb \u201cindianizohet\u201d, shkroi Chen Duxiu, nj\u00eb bashk\u00ebthemelues i Partis\u00eb Komuniste Kineze. \u201cP\u00ebrve\u00e7 n\u00ebse ata duan q\u00eb arkivolet e tyre t\u00eb shtrihen nj\u00eb dit\u00eb n\u00eb nj\u00eb tok\u00eb n\u00ebn thembr\u00ebn e nj\u00eb fuqie koloniale\u201d.<\/p>\n<p>Pothuajse nj\u00eb shekull m\u00eb von\u00eb, nj\u00eb ndjenj\u00eb p\u00ebrbuzjeje ende ngjall perceptime p\u00ebr Indin\u00eb midis zyrtar\u00ebve dhe studiuesve kinez\u00eb. Thjesht shikoni t\u00eb dh\u00ebnat. N\u00eb pavar\u00ebsin\u00eb e saj n\u00eb 1947, PBB-ja p\u00ebr frym\u00eb e Indis\u00eb ishte m\u00eb e lart\u00eb se ajo e Kin\u00ebs (n\u00eb baz\u00eb t\u00eb fuqis\u00eb bler\u00ebse), por n\u00eb fillim t\u00eb viteve 1990, Kina kishte ecur p\u00ebrpara n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim dhe shum\u00eb aspekte t\u00eb tjera. Deri n\u00eb vitin 2022 popullsia e tyre ishte af\u00ebrsisht e barabart\u00eb, por ekonomia e Kin\u00ebs ishte m\u00eb e madhe p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se tre her\u00eb. Gjeneral\u00ebt e Kin\u00ebs priren ta injorojn\u00eb Indin\u00eb. Fitorja d\u00ebrrmuese e Kin\u00ebs n\u00eb nj\u00eb luft\u00eb kufitare n\u00eb vitin 1962 kujtohet me krenari dhe ata krahasojn\u00eb arsenalin aktual t\u00eb arm\u00ebve moderne t\u00eb Kin\u00ebs t\u00eb prodhuara n\u00eb vend me mb\u00ebshtetjen e vazhdueshme t\u00eb Indis\u00eb nga importet ruse. Koloneli i Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave Ushtarake t\u00eb Kin\u00ebs, Zhao Xiaozhuo deklaroi: \u201cN\u00eb asnj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb India nuk mund ta arrij\u00eb Kin\u00ebn n\u00eb 20-30 vitet e ardhshme\u201d.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, bazat e marr\u00ebdh\u00ebnieve Kin\u00eb-Indi, ushtarake dhe ekonomike, po ndryshojn\u00eb tani n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb po e detyrojn\u00eb demokracin\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb bot\u00eb dhe autokracin\u00eb e saj m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb rimendojn\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si ata sillen me nj\u00ebri-tjetrin dhe me pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb bot\u00ebs. Zyrtar\u00ebt amerikan\u00eb dhe aleat\u00ebt shpresojn\u00eb se f\u00ebrkimi i vazhduesh\u00ebm kufitar i Indis\u00eb me Kin\u00ebn po e shtyn at\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pakthyeshme n\u00eb nj\u00eb koalicion demokratik me q\u00ebllim p\u00ebr t\u00eb kufizuar fuqin\u00eb kineze. Pyetja \u00ebsht\u00eb: po sikur ata t\u00eb gjejn\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u2019iu dh\u00ebn\u00eb fund mosmarr\u00ebveshjes kufitare?<\/p>\n<p>Fillimisht merrni n\u00eb konsiderat\u00eb ekuacionin ushtarak. India i \u00ebsht\u00eb afruar m\u00eb shum\u00eb Amerik\u00ebs q\u00eb kur n\u00ebnshkruan paktin e bashk\u00ebpunimit b\u00ebrthamor civil n\u00eb 2008, por bashkimi i tyre \u00ebsht\u00eb p\u00ebrshpejtuar q\u00eb nga nj\u00eb seri p\u00ebrplasjesh n\u00eb kufirin indian me Kin\u00ebn, duke p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb p\u00ebrplasje n\u00eb 2020 ku u vran\u00eb 20 trupa indian\u00eb dhe t\u00eb pakt\u00ebn kat\u00ebr kinez\u00eb. Kjo qe p\u00ebrleshja m\u00eb e p\u00ebrgjakshme atje q\u00eb nga viti 1967 dhe i dha fund nj\u00eb periudhe tre dekadash stabiliteti relativ n\u00eb kufi. Forcat e armatosura t\u00eb Indis\u00eb q\u00eb nga ajo koh\u00eb kan\u00eb p\u00ebsuar nj\u00eb zhvendosje historike t\u00eb fokusit larg Pakistanit. Ata kan\u00eb transferuar rreth 70000 trupa, si dhe avion\u00eb luftarak\u00eb dhe raketa t\u00eb llojllojshme n\u00eb kufirin me Kin\u00ebn. Ata gjithashtu kan\u00eb shtuar st\u00ebrvitjet e p\u00ebrbashk\u00ebta me Amerik\u00ebn dhe aleat\u00ebt e saj, sidomos me Australin\u00eb dhe Japonin\u00eb. Amerika ka ofruar disa pajisje dhe trajnime profesionale p\u00ebr forcat kufitare indiane. Lufta n\u00eb Ukrain\u00eb ka dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr nxitje. Komandant\u00ebt indian\u00eb shqet\u00ebsohen rreth var\u00ebsis\u00eb s\u00eb tyre nga arm\u00ebt ruse. India d\u00ebshiron t\u00eb blej\u00eb armatime t\u00eb avancuara amerikane dhe t\u00eb prodhoj\u00eb m\u00eb shum\u00eb armatime n\u00eb Indi. N\u00eb Washington n\u00eb qershor, kryeministri Narendra Modi b\u00ebri progres rreth marr\u00ebveshjeve p\u00ebr blerjen e dron\u00ebve ajror dhe gjithashtu edhe p\u00ebr prodhimin e p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb motor\u00ebve t\u00eb avion\u00ebve luftarak\u00eb n\u00eb Indi.<\/p>\n<p>Motivimet e sakta t\u00eb Kin\u00ebs n\u00eb kufi jan\u00eb t\u00eb paqarta. Arsyeja mund t\u00eb jet\u00eb nd\u00ebrtimi i\u00a0 rrug\u00ebve n\u00eb Indi s\u00eb fundmi, q\u00eb mund\u00ebsoi patrullimin m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, ose zhg\u00ebnjimi p\u00ebr munges\u00ebn e p\u00ebrparimit n\u00eb negociata p\u00ebr nj\u00eb zgjidhje. Ose Kina d\u00ebshiron t\u00eb penalizoj\u00eb Indin\u00eb p\u00ebr afrimin e saj t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm me Amerik\u00ebn, p\u00ebr t\u00eb ekspozuar dob\u00ebsin\u00eb relative t\u00eb forcave indiane dhe p\u00ebr t\u00eb treguar se ato nuk mund t\u00eb mb\u00ebshteten n\u00eb ndihm\u00ebn amerikane. Deependra Singh Hooda, nj\u00eb ish-shef i Komand\u00ebs Veriore t\u00eb ushtris\u00eb indiane, i cili mbik\u00ebqyr nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb kufirit kinez tha se Kina e sheh veten si n\u00eb nj\u00eb lig\u00eb tjet\u00ebr nga India, duke konkurruar drejtp\u00ebrdrejt me Amerik\u00ebn. Mesazhi i Kin\u00ebs duket t\u00eb jet\u00eb: \u201cJu nuk jeni t\u00eb barabart\u00eb me PLA (Ushtrin\u00eb \u00c7lirimtare Popullore) \u2026 Ju jeni thjesht nj\u00eb shfaqje an\u00ebsore.\u201d<\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb trek\u00ebnd\u00ebsh me dy an\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Sidoqoft\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsi i Kin\u00ebs Xi Jinping duket se mendon se pasojat jan\u00eb t\u00eb menaxhueshme. Rivendosjet e Indis\u00eb n\u00ebnkuptojn\u00eb se ajo mund t\u00eb imponoj\u00eb kosto m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr Kin\u00ebn n\u00ebse provon nj\u00eb inkursion tjet\u00ebr kufitar. Por Kina do t\u00eb ket\u00eb p\u00ebr vite ep\u00ebrsi t\u00eb mjaftueshme ushtarake p\u00ebr t\u00eb penguar Indin\u00eb nga p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb rikuperuar \u00e7do humbje dhe anipse India mund t\u00eb ndihmoj\u00eb Amerik\u00ebn n\u00eb disa zona, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb Oqeanin Indian, ajo kund\u00ebrshton nj\u00eb aleanc\u00eb formale dhe nuk ka gjasa t\u00eb bashkohet n\u00eb nj\u00eb konflikt mbi Tajvanin ose Detin e Kin\u00ebs Jugore. Megjithat\u00eb Xi ka stimuj t\u00eb fort\u00eb p\u00ebr ta stabilizuar kufirin, nd\u00ebrsa Amerika p\u00ebrpiqet ta kufizoj\u00eb fuqin\u00eb kineze. Po ashtu edhe zoti Modi. Ai duket i etur p\u00ebr ta minimizuar \u00e7\u00ebshtjen e kufirit, duke e ditur se ka pak opsione ushtarake. Ai \u00ebsht\u00eb i kujdessh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen e brendshme p\u00ebr \u00e7do humbje t\u00eb perceptuar t\u00eb territorit dhe kompromisi duket i mundsh\u00ebm. Pas 18 raunde bisedimesh midis komandant\u00ebve ushtarak\u00eb, trupat jan\u00eb t\u00ebrhequr nga pes\u00eb vende ku ka pasur konflikte, duke krijuar \u201czona tampon\u201d ku asnj\u00ebra pal\u00eb nuk patrullon. Dy vende tjera t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme ende k\u00ebrkojn\u00eb zgjidhje. Kina po shtyn p\u00ebr nj\u00eb raund tjet\u00ebr bisedimesh dhe i k\u00ebrkon Indis\u00eb q\u00eb t\u00eb mos lejoj\u00eb q\u00eb \u00e7\u00ebshtja e kufirit t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet dypal\u00ebshe. Ministri i Jasht\u00ebm i Indis\u00eb Subrahmanyam Jaishankar u takua me homologun e tij kinez n\u00eb Xhakart\u00eb m\u00eb 14 korrik dhe diskutoi p\u00ebr kufirin. Jav\u00ebt e fundit ai ka theksuar se pa nj\u00eb kufi t\u00eb qet\u00eb dhe t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm, lidhjet normale t\u00eb biznesit nuk mund t\u00eb rifillojn\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb nj\u00eb studim i Economic Landscape i vendos n\u00eb perspektiv\u00eb paralajm\u00ebrimet e tilla indiane. Treg\u00ebtia midis Kin\u00ebs dhe Indis\u00eb ishte e par\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb historis\u00eb s\u00eb tyre moderne, por deri n\u00eb vitin 2020 treg\u00ebtia e mallrave ishte rritur n\u00eb 88 miliard\u00eb dollar\u00eb, me Kin\u00ebn q\u00eb g\u00ebzonte nj\u00eb fitim prej 46 miliard\u00eb dollar\u00ebsh dhe u rendit si partneri m\u00eb i madh treg\u00ebtar i Indis\u00eb. Gjithashtu Kina ishte b\u00ebr\u00eb nj\u00eb burim i madh investimesh, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb teknologji, pron\u00eb dhe infrastruktur\u00eb. Markat kineze jan\u00eb gjithashtu t\u00eb njohura. Oppo dhe Xiaomi jan\u00eb nd\u00ebr smartfon\u00ebt m\u00eb t\u00eb shitur. P\u00ebrleshja kufitare n\u00eb vitin 2020 rrezikoi gjith\u00e7ka. India ndaloi rreth 320 aplikacione kineze, filloi bastisje tatimore ndaj disa kompanive kineze dhe futi rregulla t\u00eb reja q\u00eb k\u00ebrkonin miratimin e qeveris\u00eb indiane p\u00ebr investimet kineze. Zyrtar\u00ebt indian\u00eb thon\u00eb se qysh at\u00ebher\u00eb kan\u00eb refuzuar 157 aplikime p\u00ebrkat\u00ebse. Megjithat\u00eb treg\u00ebtia dypal\u00ebshe e mallrave u rrit p\u00ebr 43% n\u00eb 2021 dhe p\u00ebr 8.6% vitin e kaluar. Investimet kineze po gjejn\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb ndryshme, ndonj\u00ebher\u00eb p\u00ebrmes Singaporit. Shein, nj\u00eb kompani kineze e mod\u00ebs online, aplikacioni i s\u00eb cil\u00ebs ishte nd\u00ebr ato t\u00eb ndaluara nga India n\u00eb vitin 2020, do t\u00eb rihapet atje s\u00eb shpejti n\u00eb partneritet me Reliance Industries, kompanin\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe private t\u00eb Indis\u00eb.<\/p>\n<p>Zyrtar\u00ebt indian\u00eb duan t\u00eb mb\u00ebshteten m\u00eb pak n\u00eb importet kineze dhe t\u00eb t\u00ebrheqin m\u00eb shum\u00eb investime nga vendet tjera, ve\u00e7an\u00ebrisht nga prodhuesit e m\u00ebdhenj shum\u00ebkomb\u00ebsh q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb nj\u00eb alternativ\u00eb p\u00ebr Kin\u00ebn. N\u00eb muajin maj, ministri i Jasht\u00ebm i Indis\u00eb deklaroi: \u201cNe duhet t\u00eb ndalojm\u00eb s\u00eb k\u00ebrkuari ndihm\u00ebn e Kin\u00ebs, zhvillimi i Indis\u00eb nuk mund t\u00eb nd\u00ebrtohet mbi efikasitetin kinez.\u201d Megjithat\u00eb, privatisht, shum\u00eb nga drejtuesit e biznesit n\u00eb Indi parashikojn\u00eb se do t\u00eb varet nga importet kineze gjat\u00eb viteve n\u00eb vijim n\u00ebse qeveria indiane do t\u00eb mund t\u00eb arrij\u00eb q\u00ebllimet e saj p\u00ebr zhvillimin e infrastruktur\u00ebs dhe prodhimit. Industria farmaceutike e Indis\u00eb, p\u00ebr shembull, mb\u00ebshtetet tek Kina p\u00ebr p\u00ebraf\u00ebrsisht 70% t\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsve t\u00eb saj aktiv\u00eb. Teorikisht kjo e b\u00ebn Indin\u00eb t\u00eb c\u00ebnueshme nga lloji i shtr\u00ebngimit ekonomik q\u00eb Kina u ka shkaktuar t\u00eb tjer\u00ebve. Por fuqia e Kin\u00ebs mund t\u00eb jet\u00eb duke u dob\u00ebsuar pasi ajo po p\u00ebrballet me nj\u00eb ngadal\u00ebsim ekonomik, nj\u00eb popullsi n\u00eb ulje dhe nj\u00eb Per\u00ebndim gjithnj\u00eb e m\u00eb armiq\u00ebsor. Kompanit\u00eb kineze tani v\u00ebrejn\u00eb Indin\u00eb, popullsia e s\u00eb cil\u00ebs tejkaloi Kin\u00ebn k\u00ebt\u00eb vit, si nj\u00eb burim i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm zhvillimi, dhe\u00a0 Goldman Sachs \u00a0parashikon q\u00eb PBB-ja indiane do t\u00eb jet\u00eb e dyta pas Kin\u00ebs deri n\u00eb vitin 2075.<\/p>\n<p>Ka sinergji ekonomike edhe n\u00eb fusha t\u00eb tjera. India \u00ebsht\u00eb huamarr\u00ebsi m\u00eb i madh nga Banka Aziatike e Investimeve n\u00eb Infrastruktur\u00eb me baz\u00eb n\u00eb Pekin, t\u00eb cil\u00ebn Kina e krijoi n\u00eb vitin 2016 si nj\u00eb alternativ\u00eb ndaj institucioneve t\u00eb huadh\u00ebnies t\u00eb udh\u00ebhequra nga Per\u00ebndimi. India \u00ebsht\u00eb gjithashtu an\u00ebtare e Bank\u00ebs s\u00eb Re p\u00ebr Zhvillim me qend\u00ebr n\u00eb Shangai, formuar nga Brazili, Rusia, India, Kina dhe Afrika e Jugut n\u00eb vitin 2015. Shk\u00ebmbimet ekonomike nuk jan\u00eb garanci kund\u00ebr gjakderdhjes s\u00eb m\u00ebtejshme kufitare \u2013 apo edhe luft\u00ebs. T\u00eb dy vendet udh\u00ebhiqen nga njer\u00ebz q\u00eb ushqehen me nacionaliz\u00ebm dhe ankesa historike. Tensionet e tjera p\u00ebrfshijn\u00eb ndikimin n\u00eb rritje t\u00eb Kin\u00ebs mbi Azin\u00eb Jugore, bllokimin e saj n\u00eb rrjedh\u00ebn e sip\u00ebrme t\u00eb lumenjve jetik\u00eb p\u00ebr Indin\u00eb dhe shenj\u00ebtoren q\u00eb India i ofron Dalai Lam\u00ebs, udh\u00ebheq\u00ebsit shpirt\u00ebror t\u00eb Tibetit.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, lidhjet n\u00eb rritje n\u00eb biznes do t\u00eb peshojn\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb n\u00eb vendimmarrjen e t\u00eb dyja pal\u00ebve. Dhe stabilizimi i \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb kufirit, si\u00e7 u arrit p\u00ebr tre dekada pasi Rajiv Gandhi vizitoi Kin\u00ebn si kryeminist\u00ebr indian n\u00eb vitin 1988, do t\u00eb linte hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr bashk\u00ebpunim. T\u00eb dyja vendet duan nj\u00eb rol m\u00eb t\u00eb madh n\u00eb qeverisjen globale, refuzojn\u00eb kritikat per\u00ebndimore mbi t\u00eb drejtat e njeriut, mbi ndryshimet klimatike dhe poashtu ndajn\u00eb shqet\u00ebsimet rreth ekstremizmit islamik. T\u00eb dy vendet gjithashtu refuzojn\u00eb t\u00eb d\u00ebnojn\u00eb pushtimin rus t\u00eb Ukrain\u00ebs. Vlen gjithashtu t\u00eb p\u00ebrmendet se p\u00ebrpara shp\u00ebrthimit t\u00eb fundit n\u00eb kufi, Modi dukej i vendosur p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb ngusht\u00eb me Xi, duke nd\u00ebrmarr\u00eb nj\u00eb hap t\u00eb pazakont\u00eb p\u00ebr ta pritur at\u00eb n\u00eb shtetin e tij t\u00eb lindjes, Gujarat n\u00eb 2014. India dhe Kina ndan\u00eb aspirata, sfida dhe mund\u00ebsi t\u00eb ngjashme, tha Modi n\u00eb Pekin vitin tjet\u00ebr q\u00eb pasoi. \u201cN\u00eb pasigurit\u00eb globale t\u00eb koh\u00ebs son\u00eb, ne mund t\u00eb p\u00ebrforcojm\u00eb p\u00ebrparimin e nj\u00ebri-tjetrit.\u201d Nj\u00eb perspektiv\u00eb e till\u00eb nuk i k\u00ebnaq amerikan\u00ebt dhe t\u00eb tjer\u00ebt q\u00eb e shohin Indin\u00eb si nj\u00eb kundrapesh\u00eb ndaj Kin\u00ebs. Nuk \u00ebsht\u00eb as ajo q\u00eb Tagore kishte n\u00eb mendje n\u00eb vitin 1924, kur i k\u00ebrkoi Kin\u00ebs t\u00eb refuzonte materializmin per\u00ebndimor dhe \u201ct\u00eb \u00e7lironte shpirtin njer\u00ebzor nga k\u00ebshtjella e makinerive\u201d, por mund t\u00eb jet\u00eb rruga m\u00eb realiste drejt nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieje t\u00eb q\u00ebndrueshme dhe reciprokisht t\u00eb dobishme midis dy titan\u00ebve t\u00eb Azis\u00eb.<\/p>\n<p>(nga\u00a0<em>The Economist<\/em>)<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrgatiti<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARMIN TIRANA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lider\u00ebt e Kin\u00ebs p\u00eblqejn\u00eb ta shikojn\u00eb me p\u00ebrbuzje Indin\u00eb. Ata e p\u00ebrbuzin politik\u00ebn e saj t\u00eb trazuar, infrastruktur\u00ebn e saj t\u00eb vjet\u00ebr dhe varf\u00ebrin\u00eb e saj. India e ka par\u00eb me nj\u00eb kombinim frike dhe zilie, duke shpresuar se do t\u00eb trajtohet si e barabart\u00eb. Tani tektonika e marr\u00ebdh\u00ebnies trans-Himalajase po zhvendoset. Gjakderdhja e fundit &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":52056,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-52053","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52053","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52053"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52053\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/52056"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52053"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52053"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52053"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}