{"id":53190,"date":"2023-08-08T10:25:22","date_gmt":"2023-08-08T10:25:22","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=53190"},"modified":"2023-08-08T10:25:22","modified_gmt":"2023-08-08T10:25:22","slug":"historia-e-ish-kreut-te-komunitetit-myslyman-ne-burgun-e-spacit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2023\/08\/08\/historia-e-ish-kreut-te-komunitetit-myslyman-ne-burgun-e-spacit\/","title":{"rendered":"Historia e ish-kreut t\u00eb Komunitetit Myslyman n\u00eb burgun e Spa\u00e7it"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Shpendi  TOPOLLAJ<\/strong><\/p>\n<p> N\u00eb da\u00e7 ta quaje burg, e n\u00eb da\u00e7 ta quaje kamp, Spa\u00e7i p\u00ebr t\u00eb d\u00ebnuarit, s`ishte tjet\u00ebr, ve\u00e7se vet\u00eb Ferri. Ta k\u00ebrkoje me qiri, vend m\u00eb t\u00eb p\u00ebrshatsh\u00ebm p\u00ebr ta vuajtur deri n\u00eb palc\u00eb nd\u00ebshkimin nga ai sistem, nuk kishe se ku t\u00eb gjeje. K\u00ebt\u00eb, si p\u00ebr t\u00eb k\u00ebnaqur synimet e komunist\u00ebve, e kishte favorizuar edhe natyra, duke fshehur rezerva t\u00eb m\u00ebdha minerali. Aty qen\u00eb rrasur e plasur si t\u00eb burgosurit politik\u00eb, ashtu dhe ata ordiner\u00ebt. Mes tyre, i d\u00ebnuar me shum\u00eb vite burg, ishte dhe Haf\u00ebz Sabri Ko\u00e7i nga Orenja e Librazhdit, por q\u00eb kishte banuar s\u00eb fundi n\u00eb Shkod\u00ebr. Nj\u00eb klerik i ul\u00ebt musliman kishte qen\u00eb ai, por shum\u00eb i p\u00ebrkushtuar dhe i ndersh\u00ebm, ndaj e kishin d\u00ebnuar aq r\u00ebnd\u00eb. Kishin frik\u00eb nga influenca e tij, mes besimtar\u00ebve dhe as q\u00eb donin t`ia dinin se ai, do e shkonte jet\u00ebn si mos m\u00eb keq.<\/p>\n<p>Nga familja, rrall\u00eb i vinin p\u00ebr nj\u00ebmij\u00eb e nj\u00eb arsye, se dhe t\u00eb varf\u00ebr ishin, ndaj shok\u00ebt e p\u00ebrkrahnin sa dhe si mundnin at\u00eb.<\/p>\n<p>Kishte m\u00ebsuar k\u00ebtu n\u00eb Spa\u00e7, zanatin e hidraulikut dhe \u201cSabri k\u00ebtu, Sabri atje\u201d e urdh\u00ebronte kush t\u00eb mundej. K\u00ebta klerik\u00ebt jan\u00eb t\u00eb \u00e7uditsh\u00ebm; sido q\u00eb ta ken\u00eb hallin dhe sado q\u00eb t\u00eb  jen\u00eb n\u00eb kushte t\u00eb v\u00ebshtira, p\u00ebrs\u00ebri nuk heqin kollaj dor\u00eb nga ritet fetare. K\u00ebshtu edhe Hafizi i rr\u00ebgjuar nga mundimi e t\u00eb pangr\u00ebn\u00ebt.<\/p>\n<p>Por ja q\u00eb ka ca tipa, akoma m\u00eb t\u00eb \u00e7uditsh\u00ebm q\u00eb edhe n\u00eb burg, k\u00ebrkojn\u00eb t`i b\u00ebjn\u00eb tjetrit grop\u00ebn. Spiunojn\u00eb n\u00eb komand\u00eb me shpres\u00ebn se, duke groposur dik\u00eb, do ken\u00eb besimin e komand\u00ebs dhe do mund t\u00eb fitojn\u00eb ndonj\u00eb favor, a privilegj t\u00eb vog\u00ebl. I mbushet mendja nj\u00eb hajduti dhe shkruan nj\u00eb let\u00ebr p\u00ebr komandantin e burgut, ku i thot\u00eb se; Hafiz Sabri Ko\u00e7i, nuk ka nx\u00ebn\u00eb mend dhe vazhdon t\u00eb predikoj\u00eb e t\u00eb falet edhe k\u00ebtu.<\/p>\n<p>E merr letr\u00ebn komandanti i ri i kampit t\u00eb Spa\u00e7it, t\u00eb cilit i dhimbsej disi hoxha \u2013 hidraulik, q\u00eb i kishte treguar nj\u00eb her\u00eb sesi e kishin arrestuar dhe trajtuar atje, n\u00eb birucat e Deg\u00ebs s\u00eb Pun\u00ebve t\u00eb Brendshme, ku duke kaluar n\u00ebp\u00ebr ato korridore t\u00eb<\/p>\n<p>zymta, kishte par\u00eb di\u00e7ka jeshile dhe nga uria e tmerrshme, qe ulur dhe e kishte marr\u00eb. Qe g\u00ebzuar q\u00eb ajo kishte qen\u00eb nj\u00eb cop\u00eb buke e mykur, e kishte fshir\u00eb shtres\u00ebn e sip\u00ebrme dhe e kishte ngr\u00ebn\u00eb me shum\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi.<\/p>\n<p>Edhe k\u00ebtu ai m\u00eb shum\u00eb rrinte pa ngr\u00ebn\u00eb, pasi mishin e derrit nuk e fuste n\u00eb goj\u00eb. Po aty vet\u00ebm derra rrisnin. Prandaj, komandanti i ri vendosi q\u00eb t\u00eb shkonte drejt e dhom\u00ebn e edukimit, ku mblodhi K\u00ebshillin e Riedukimit, i cili p\u00ebrb\u00ebhej nga t\u00eb burgosur t\u00eb shkolluar dhe me sjellje t\u00eb mira. Ishte aty Ali \u00c7eno, Halit Ma\u00e7i, etj. I d\u00ebrgoi nj\u00eb ushtar edhe Hajdarit nga Shkodra, i cili nuk po kuptonte p\u00ebrse e kishin thirrur. I pranish\u00ebm ishte dhe vet\u00eb Haf\u00ebzi.<\/p>\n<p>\u2013 Hajdar! e mori fjal\u00ebn komandanti. Ti m\u00eb ke d\u00ebrguar nj\u00eb let\u00ebr mua, por un\u00eb dhash\u00eb e mora dhe nuk e lexoja dot se nuk e kuptoja shkrimin. Ku dreqin e ke b\u00ebr\u00eb filloren ti? Tani merre letr\u00ebn dhe lexoje t\u00eb shohim shqet\u00ebsimet q\u00eb ke. E humbi fillin Hajdari dhe u skuq n\u00eb fytyr\u00eb.<\/p>\n<p>\u2013 Fol! A e ke shkruar ti k\u00ebt\u00eb let\u00ebr? Ashtu si n\u00ebp\u00ebr dh\u00ebmb\u00eb Hajdari u p\u00ebrgjigj \u201cPo\u201d, por nuk mori p\u00ebrsip\u00ebr t\u2019a lexonte.<\/p>\n<p>\u2013 Mir\u00eb \u2013 vazhdoi komandanti. \u2013 Do ta lexoj\u00eb dikush nga ju.<\/p>\n<p>Dhe ia zgjati nj\u00eb inxhinieri q\u00eb ndodhej aty p\u00ebr agjitacion e propagand\u00eb, kurse n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, ngaq\u00eb e kishte gruan t\u00eb huaj. Ky, pasi u kollit si p\u00ebr t\u00eb rregulluar z\u00ebrin dhe tha se; \u201cNuk e paska dhe aq t\u00eb keq shkrimin Hajdari\u201d, filloi ta lexonte at\u00eb let\u00ebr q\u00eb e r\u00ebndonte Haf\u00ebzin.<\/p>\n<p>T\u00eb gjith\u00eb hesht\u00ebn dhe shihnin se \u00e7\u2019q\u00ebndrim do mbante Hajdari, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb pohuan t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn p\u00ebr Haf\u00ebzin, duke th\u00ebn\u00eb se ai nuk b\u00ebnte gj\u00eb, por shihte pun\u00ebn e tij. Hajdari nga ana e vet, s`u ndie fare. Vet\u00ebm kur e pyeti komandanti se \u201c\u00c7\u2019ke p\u00ebr t\u00eb th\u00ebn\u00eb?\u201d u p\u00ebrgjigj: \u2013 Po u d\u00ebrgova m\u00eb informacione un\u00eb, mos m\u00eb th\u00ebn\u00e7in\u2026!<\/p>\n<p>Por informacione nuk d\u00ebrguan m\u00eb as t\u00eb tjer\u00ebt. Ata q\u00eb nuk rrinin pa b\u00ebr\u00eb ndonj\u00eb spiunll\u00ebk t\u00eb vog\u00ebl. Se kishin frik\u00eb se mos lexoheshin para shok\u00ebve dhe nofka spiun aty, ishte barr\u00eb e r\u00ebnd\u00eb p\u00ebr ta mbajtur n\u00eb kurriz. Ndodhte q\u00eb p\u00ebr nevoja t\u00eb pun\u00ebs, disa t\u00eb burgosur t\u00eb shoq\u00ebruar me masa t\u00eb rrepta sigurie, dilnin nga rrethimi i burgut dhe punonin diku tjet\u00ebr. Kur distanca qe e larg\u00ebt, i hipnin n\u00eb nj\u00eb kamion dhe n\u00ebn v\u00ebzhgim t\u00eb rrept\u00eb i \u00e7onin te vendi i caktuar dhe si mbaronin pun\u00eb i kthenin p\u00ebrs\u00ebri.<\/p>\n<p>Nj\u00eb her\u00eb, me ata q\u00eb punoni diku larg, ishte dhe Haf\u00ebzi. Me t\u00eb mb\u00ebrritur atje, mor\u00ebn lopatat dhe filluan nga puna. Si kaluan disa or\u00eb dhe vajti koha e drek\u00ebs, oficeri q\u00eb i shoq\u00ebronte, urdh\u00ebroi t\u00eb mblidheshin t\u00eb burgosurit dhe t\u00eb hipnin me gjith\u00eb<\/p>\n<p>vegla n\u00eb kamion. I bindur se t\u00eb gjith\u00eb qen\u00eb aty, ai i tha shoferit t\u00eb nisej. Mir\u00ebpo, kishte ndodhur ajo q\u00eb s\u2019pritej. Kishte mbetur atje, Haf\u00ebz Sabri Ko\u00e7i.<\/p>\n<p>Fillimisht, munges\u00ebn e tij askush nuk e vuri re. Ca t\u00eb lodhur nga puna e ca t\u00eb pam\u00ebsuar me pranin\u00eb e tij n\u00eb pun\u00ebt q\u00eb kryheshin jasht\u00eb telave, at\u00eb nuk e kuptuan as shok\u00ebt e tij. Kur Haf\u00ebzi vjen te vendi ku priste makina, habitet q\u00eb nuk sheh ask\u00ebnd aty. S\u2019po u zinte bes\u00eb syve. Kujtoi nj\u00eb paragraf t\u00eb Kur`annit dhe u bind akoma m\u00eb shum\u00eb se Zoti nuk e kishte harruar.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u2019u siguruar thirri dik\u00eb nga shok\u00ebt n\u00eb em\u00ebr, por p\u00ebrgjigje nuk mori.<\/p>\n<p>Si mbetej tjet\u00ebr, ve\u00e7se t\u00eb besonte se ata e kishin harruar. Aty p\u00ebr aty, mendoi t\u00eb merrte malet. T\u00eb ikte nga t\u00eb mundej dhe sa m\u00eb tutje. Derisa t\u00eb kalonte kufirin se helbete kishte edhe shum\u00eb vite p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb. Nga i erdhi ky fat, mendoi. Pa andej, pa k\u00ebndej dhe syri ve\u00e7 rripa t\u00eb thikta dhe t\u00eb frikshme i zuri. Vetja sepse iu duk fare i vog\u00ebl p\u00ebr t\u2019i kaptuar. Po \u00e7far\u00eb do mendonin p\u00ebr njeriun e per\u00ebndis\u00eb, at\u00eb q\u00eb predikonte ligj e bindje.<\/p>\n<p>I erdhi nd\u00ebr mend Sokrati i lasht\u00ebsis\u00eb. Edhe ai kishte refuzuar t\u00eb ikte nga burgu edhe pse e kishin mbyllur atje kot dhe e kishin d\u00ebnuar me vdekje. Dhe k\u00ebshtu ishte b\u00ebr\u00eb i pavdeksh\u00ebm dhe kujtohej si filozof edhe sot e k\u00ebsaj dite. Pastaj do t\u2019i b\u00ebj keq, shum\u00eb keq, atij oficerit q\u00eb m\u00eb harroi, mendoi. Vendin e tij n\u00eb burg, do e zinte ai. Do e zinte p\u00ebr t\u2019u th\u00ebn\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve, se k\u00ebshtu do e p\u00ebsoj\u00eb kushdo q\u00eb humbet vigjilenc\u00ebn.<\/p>\n<p>Por edhe shok\u00ebt do kishin pasoja. Jo pse nuk i treguat oficerit dhe rojave, jo po me k\u00eb ishte lidhur Haf\u00ebzi\u2026! Por dhe masat shtr\u00ebnguese ndaj tyre, do shtoheshin. Shkarazi, i erdhi nd\u00ebr mend edhe Komandanti i burgut, q\u00eb kish vepruar me aq takt me at\u00eb q\u00eb d\u00ebrgonte letra, gj\u00eb q\u00eb nuk para ngjiste shpesh. Ndaj si e peshoi mir\u00eb situat\u00ebn, vendosi t\u00eb nisej pa humbur koh\u00eb dhe t\u00eb paraqitej n\u00eb kamp \u2013 burgun e Spa\u00e7it, atje ku ai prej vitesh kishte \u201csht\u00ebpin\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Eci dhe eci, sa djers\u00ebt e mbyt\u00ebn dhe fryma po i merrej. Edhe uria po e mundonte. Pas gjasht\u00eb or\u00ebsh rrug\u00eb e pa rrug\u00eb, dhe i \u00e7jerr\u00eb p\u00ebr gazep nga ferrat e shumta, u duk zymt\u00ebsia e atij vendi t\u00eb llahtarsh\u00ebm, q\u00eb s\u2019kishte r\u00ebnd\u00ebsi n\u00eb e quaje kamp apo burg. N\u00eb fillim dalloi tymin e bardh\u00eb. K\u00ebshtu ka qen\u00eb edhe tymi i kremator\u00ebve, tha me vete. Po ziehet n\u00ebp\u00ebr kazan\u00eb mishi i derrit. Dhe i erdhi p\u00ebr t\u00eb vjell\u00eb. Mos e kam gabim q\u00eb shkoj me k\u00ebmb\u00ebt e mia tek ata xhahil\u00eb? Jo, jo, Zoti do t\u00eb ma dij\u00eb k\u00ebt\u00eb q\u00eb po b\u00ebj.<\/p>\n<p>Ata q\u00eb urdh\u00ebrojn\u00eb k\u00ebto llahtar\u00eb, do mallkohen prej tij.<\/p>\n<p>U paraqit te dera prej hekuri e lyer me boj\u00eb jeshile dhe ushtari q\u00eb rrinte atje me pushk\u00eb n\u00eb dor\u00eb, i \u00e7uditur, i thirri me z\u00eb t\u00eb lart\u00eb e t\u00eb prer\u00eb, oficerit t\u00eb roj\u00ebs. Ky erdhi menj\u00ebher\u00eb dhe pyeti: \u2013 Sabri, po ti k\u00ebtu? Nga dole? \u2013 L\u00ebre, l\u00ebre, \u00e7\u2019m\u00eb gjeti. \u2013 nisi hoxha justifikimin q\u00eb e kishte menduar me koh\u00eb.<\/p>\n<p>\u2013 M\u00eb kishte z\u00ebn\u00eb gjumi atje ku na shpun\u00eb p\u00ebr t\u00eb punuar dhe e p\u00ebsova; kam gjasht\u00eb or\u00eb q\u00eb udh\u00ebtoj i vet\u00ebm, n\u00eb vende t\u00eb panjohura. Po shyqyr\u2026 \u2013 desh t\u00eb thosh: Allahut, por e mbajti goj\u00ebn. E fut\u00ebn brenda dhe e \u00e7uan te komandanti i kampit. Ky, pasi d\u00ebgjoi ato q\u00eb i tha dhe kuptoi se ai nuk donte t\u00eb ngat\u00ebrronte njeri, e pa but\u00eb drejt e n\u00eb sy, si p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb t\u00eb kuptonte se i ishte mir\u00ebnjoh\u00ebs dhe ia kishte lar\u00eb at\u00eb q\u00ebndrimin, ndaj atij hajdutit.<br \/>\nMemorie.al<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Shpendi TOPOLLAJ N\u00eb da\u00e7 ta quaje burg, e n\u00eb da\u00e7 ta quaje kamp, Spa\u00e7i p\u00ebr t\u00eb d\u00ebnuarit, s`ishte tjet\u00ebr, ve\u00e7se vet\u00eb Ferri. Ta k\u00ebrkoje me qiri, vend m\u00eb t\u00eb p\u00ebrshatsh\u00ebm p\u00ebr ta vuajtur deri n\u00eb palc\u00eb nd\u00ebshkimin nga ai sistem, nuk kishe se ku t\u00eb gjeje. K\u00ebt\u00eb, si p\u00ebr t\u00eb k\u00ebnaqur synimet e komunist\u00ebve, &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":53191,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[40,42],"tags":[],"class_list":["post-53190","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-aktualitet","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53190","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=53190"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53190\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/53191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=53190"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=53190"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=53190"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}