{"id":54755,"date":"2023-08-29T08:33:27","date_gmt":"2023-08-29T08:33:27","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=54755"},"modified":"2023-08-29T08:33:27","modified_gmt":"2023-08-29T08:33:27","slug":"emigrimi-i-larte-instat-80-e-bizneseve-ne-kerkim-te-punonjesve-te-teknologjise-dhe-informacionit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2023\/08\/29\/emigrimi-i-larte-instat-80-e-bizneseve-ne-kerkim-te-punonjesve-te-teknologjise-dhe-informacionit\/","title":{"rendered":"Emigrimi i lart\u00eb\/ INSTAT: 80% e bizneseve n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb punonj\u00ebsve t\u00eb teknologjis\u00eb dhe informacionit"},"content":{"rendered":"<p>K\u00ebrkesa p\u00ebr punonj\u00ebs t\u00eb teknologjis\u00eb dhe informacionit (TIK) po rritet me ritme m\u00eb t\u00eb shpejta se mund\u00ebsit\u00eb e sistemit arsimor n\u00eb vend p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrgatitur ekspert\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj fushe, teksa emigrimi po rrezikon specialist\u00ebt ekzistues.<\/p>\n<p>Mbi 80% e bizneseve t\u00eb mesme t\u00eb dhe m\u00ebdha dhe 54% e t\u00eb voglave raportuan se kishin vende t\u00eb lira pune n\u00eb fush\u00ebn e TIK n\u00eb 12 muajt e fundit (2022) thuhet n\u00eb nj\u00eb studim \u201cNevojat p\u00ebr Aft\u00ebsi te lidhura me Programimin kompjuterik, aktivitetet e sh\u00ebrbimit t\u00eb informacionit\u201d, q\u00eb u botua nga INSTAT.<\/p>\n<p>Kompanit\u00eb pohuan se aspirata e aplikant\u00ebve p\u00ebr t\u00eb migruar \u00ebsht\u00eb pengesa kryesore e rekrutimit p\u00ebr \u00e7do grup profesionesh n\u00eb sektorin e TIK. Bizneset jan\u00eb shprehur se nuk preferonin pun\u00ebsimin e kandidat\u00ebve me plane t\u00eb ardhshme emigrimi, pasi \u00ebsht\u00eb e kushtueshme dhe shkat\u00ebrruese p\u00ebr biznesin e tyre.<\/p>\n<p>Pas emigrimit, \u201cP\u00ebrvoja e pamjaftueshme n\u00eb pun\u00eb\u201d raportohet si pengesa e dyt\u00eb m\u00eb e madhe p\u00ebr gjetjen e punonj\u00ebsve, nd\u00ebrsa pengesa t\u00eb tjera t\u00eb listuara jan\u00eb \u201cAft\u00ebsit\u00eb te pamjaftueshme\u201d, \u201cnivel jo t\u00ebrheq\u00ebs i pag\u00ebs\u201d etj. Por studimi v\u00eb n\u00eb dukje se emigrimi i ardhsh\u00ebm duket se ka eklipsuar t\u00eb gjitha v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e tjera n\u00eb presionet q\u00eb lidhen me TIK.<\/p>\n<p>Autor\u00ebt e studimit pyet\u00ebn kompanit\u00eb p\u00ebr profesionet dhe numrin p\u00ebrkat\u00ebs te punonj\u00ebsve q\u00eb ishin larguar gjat\u00eb 12 muajve t\u00eb fundit (2022). Rezultatet treguan se ishin larguar 1,095 punonj\u00ebs (885 me profil IT).<\/p>\n<p>Qarkullimi mesatar i stafit t\u00eb IT-s\u00eb \u00ebsht\u00eb 19%, p\u00ebrkat\u00ebsisht 2.7 her\u00eb m\u00eb i lart\u00eb se ai i personelit jo-IT (7%). P\u00ebr sa i p\u00ebrket profesioneve, grupi m\u00eb i madh i punonj\u00ebsve q\u00eb u larguan nga kompanit\u00eb e tyre gjat\u00eb 12 muajve t\u00eb fundit \u00ebsht\u00eb \u201cinxhinier\u00ebt dhe zhvilluesit e softuerit\u201d (650 ekspert\u00eb ose 59% e atyre q\u00eb u larguan).<\/p>\n<p>Grupi i dyt\u00eb q\u00eb l\u00ebviz m\u00eb shum\u00eb nga grupi i profesionit jan\u00eb \u201cinxhinier\u00ebt e sistemit dhe rrjetit\u201d (186 ekspert\u00eb ose 17% e atyre q\u00eb u larguan).<\/p>\n<p>Sektori i aktiviteteve t\u00eb TIK n\u00eb Shqip\u00ebri num\u00ebron 2,180 biznese me 8,994 punonj\u00ebs, nga t\u00eb cil\u00ebt 6270 (70%) jan\u00eb t\u00eb angazhuar n\u00eb profilet e pun\u00ebs n\u00eb TIK. Sektori dominohet kryesisht nga kompanit\u00eb me nj\u00eb punonj\u00ebs rreth 74%, por pjesa m\u00eb e madhe pun\u00ebsimit vjen nga bizneset me m\u00eb shum\u00eb se 1 punonj\u00ebs, t\u00eb cilat kontribuojn\u00eb me 82% t\u00eb pun\u00ebsimit total.<\/p>\n<p>Mosha mesatare e kompanive n\u00eb k\u00ebt\u00eb sektor \u00ebsht\u00eb 6 vje\u00e7. M\u00eb shum\u00eb se 25% e kompanive jan\u00eb n\u00eb faz\u00ebn start-up, teksa, 14% kan\u00eb funksionuar p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se 10 vjet, dhe m\u00eb shum\u00eb se gjysma jan\u00eb krijuar n\u00eb 5 vitet e fundit.<\/p>\n<p>L\u00ebvizshm\u00ebria e stafit pas trajnimit (64%) \u00ebsht\u00eb shqet\u00ebsimi kryesor p\u00ebr kompanit\u00eb, e ndjekura nga n\u00ebnkualifikimi i fuqis\u00eb pun\u00ebtore (59%). Pagat, preferencat e pun\u00ebs dhe barra fiskale jan\u00eb shqet\u00ebsuese p\u00ebr m\u00eb pak se 25% t\u00eb kompanive.<\/p>\n<p>Kompanit\u00eb deklaruan q\u00eb punonj\u00ebsit largohen p\u00ebr pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebs t\u00eb tjer\u00eb (brenda dhe jasht\u00eb sektorit), emigrojn\u00eb, apo preferojn\u00eb t\u00eb punojn\u00eb si profesionist\u00eb t\u00eb lir\u00eb ose fillojn\u00eb biznesin e tyre.\/MONITOR\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u00ebrkesa p\u00ebr punonj\u00ebs t\u00eb teknologjis\u00eb dhe informacionit (TIK) po rritet me ritme m\u00eb t\u00eb shpejta se mund\u00ebsit\u00eb e sistemit arsimor n\u00eb vend p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrgatitur ekspert\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj fushe, teksa emigrimi po rrezikon specialist\u00ebt ekzistues. Mbi 80% e bizneseve t\u00eb mesme t\u00eb dhe m\u00ebdha dhe 54% e t\u00eb voglave raportuan se kishin vende t\u00eb lira &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":54756,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-54755","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-ekonomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54755","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54755"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54755\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54756"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54755"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54755"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54755"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}