{"id":57928,"date":"2023-09-29T08:40:48","date_gmt":"2023-09-29T08:40:48","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=57928"},"modified":"2023-09-29T08:40:48","modified_gmt":"2023-09-29T08:40:48","slug":"raportet-midis-gjermanise-dhe-afganistanit-gjate-luftes-se-dyte-boterore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2023\/09\/29\/raportet-midis-gjermanise-dhe-afganistanit-gjate-luftes-se-dyte-boterore\/","title":{"rendered":"Raportet midis Gjermanis\u00eb dhe Afganistanit gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore"},"content":{"rendered":"<p>T\u00eb nes\u00ebrmen e sulmit gjerman ndaj Polonis\u00eb, m\u00eb 1 shtator 1939, Afganistani i mbretit Mohammad Zahir Shah\u00a0 (1914 \u2013 2007) u ngut q\u00eb t\u00eb shpall\u00eb neutralitetin dhe t\u00ebhuaj\u00ebsin\u00eb e saj ndaj konfliktit q\u00eb shikonte t\u00eb kund\u00ebrv\u00ebna Gjermanin\u00eb me Anglin\u00eb dhe me Franc\u00ebn. Pavar\u00ebsisht lidhjeve t\u00eb konsoliduara ekonomiko \u2013 ushtarak me Berlinin (n\u00eb gjysm\u00ebn e dyt\u00eb e viteve \u201930 gjerman\u00ebt i pat\u00ebn dh\u00ebn\u00eb Kabulit mb\u00ebshtetje t\u00eb madhe financiare dhe teknike) dhe armiq\u00ebsin\u00eb tradiconale, t\u00eb thell\u00eb ndaj Britanis\u00eb s\u00eb Madhe, me shum\u00eb urt\u00ebsi Zahir preferoi t\u2019i shmang\u00eb vendit t\u00eb tij t\u00eb dob\u00ebt nj\u00eb konfrontim t\u00eb pamb\u00ebshtetsh\u00ebm ushtarak me Anglin\u00eb e pranishme n\u00eb Indi. Megjith\u00ebse duke i kuptuar ar\u00ebsyet e nj\u00eb zgjedhjeje t\u00eb till\u00eb, Hitleri deshi t\u00eb tentoj\u00eb ta lidh\u00eb at\u00eb rajon t\u00eb larg\u00ebt dhe strategjik me fatet e Gjermains\u00eb, duke i besuar departamentit t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme naziste t\u00eb Alfred Rosenberg detyr\u00ebn e afrimit dhe mb\u00ebshtetjes s\u00eb disa personaliteteve politike dhe fetare deklaruesh\u00ebm progjermane, si ministri i Ekonomis\u00eb Abdul Majid, q\u00eb n\u00eb ver\u00ebn e 1939 kishte propozuar pa sukses qeveris\u00eb s\u00eb tij nj\u00eb aleanc\u00eb m\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb me fuqit\u00eb e Boshtit si n\u00eb funksion antibritanik, ashtu edhe antisovjetik. Megjith\u00ebse duke e vler\u00ebsuar plot\u00ebsisht Afganistanin si gur t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb politik\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare gjermane, ministri i Jasht\u00ebm gjerman Joachim von Ribbentrop e shk\u00ebshilloi Hitlerin nga nd\u00ebrmarrja e k\u00ebsaj manovre, q\u00eb sipas mendimit t\u00eb tij do t\u00eb shkaktonte efekte kund\u00ebrprodhuese, duke ehstyr\u00eb Anglin\u00eb dhe Bashkimin Sovjetik n\u00eb nj\u00eb nd\u00ebrhyrje direkte n\u00eb Afganistan. N\u00eb rastin konkret von Ribbentrop frik\u00ebsohej se mos qeveria e Kabulit rreshtohej tep\u00ebr hapur me Boshtin, projekti sekret i t\u00eb cilit \u2013 dometh\u00ebn\u00eb ai i vendosjes n\u00eb pushtet i djalit t\u00eb tret\u00eb t\u00eb emirit Habibullah, progjermanit Amanullah (q\u00eb pas kishte mbuluar detyr\u00ebn e emirit midis 1919 dhe 1926, kishte mbret\u00ebruar nga 1926 deri n\u00eb janarin e 1929), n\u00eb at\u00eb loh\u00eb n\u00eb ekzil n\u00eb Itali \u2013 do t\u00eb prishej. Ajo q\u00eb p\u00ebrziu fort letrat n\u00eb tavolin\u00ebn gjermane qe vet\u00eb Hitleri, q\u00eb megjith\u00ebse duke i deklaruar miq\u00ebsin\u00eb e tij kundrejt Zahir, modifikoi srategjin\u00eb e tij duke k\u00ebrkuar t\u00eb inkurajoj\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb pakashum\u00eb eksplicite, aspiratat sovjetike n\u00eb drejtim t\u00eb Afganistanit, t\u00eb Indis\u00eb dhe t\u00eb Oqeanit Indian, n\u00eb kurriz t\u00eb Anglis\u00eb q\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb e konsideronte si armikun num\u00ebr nj\u00eb.<\/p>\n<p>L\u00ebvizja e Hitlerit diktohej nga ar\u00ebsye realpolitike. Pas firmosjes s\u00eb Paktit Molotov \u2013 Ribbentrop (23 gusht 1939), Berlini shpresonte n\u00eb fakt q\u00eb t\u00eb k\u00ebnaqte orekset e m\u00ebdha t\u00eb Stalinit (q\u00eb fal\u00eb konsensusit gjerman qe m\u00eb pas n\u00eb gjendje t\u2019i shpall\u00eb luft\u00eb Finland\u00ebs, t\u00eb pushtoj\u00eb Polonin\u00eb Lindore, Estonin\u00eb dhe m\u00eb pas, n\u00eb 1940, Besarabin\u00eb rumune) drejt Azis\u00eb dhe m\u00eb sakt\u00ebsisht n\u00eb kufijt\u00eb e Indis\u00eb britanike. Jo rast\u00ebsish, n\u00eb majin e 1940, Shtatmadhoria britanike e New Delhi \u2013 n\u00eb korrent t\u00eb planit gjerman n\u00eb favor t\u00eb nj\u00eb ekspansioni sovjetik n\u00eb Azi \u2013 p\u00ebrpunoi nj\u00eb plan sekret lufte (i ashtuquajturi \u201cPlan A\u201d) p\u00ebr ta ndihmuar qeverin\u00eb e Kabulit n\u00eb rast t\u00eb nj\u00eb sulmi nga ana e armatave t\u00eb Stalinit. Por projekti do t\u00eb k\u00ebrkonte forca t\u00eb konsiderueshme p\u00ebr momentin jo t\u00eb disponueshme, t\u00eb pakt\u00ebn n\u00eb territorin indian, dhe dometh\u00ebn\u00eb nj\u00eb divizion t\u00eb korracuar, pes\u00eb divizione k\u00ebmb\u00ebsorie dhe nj\u00eb brigad\u00eb k\u00ebmb\u00ebsorie p\u00ebrforcimi. Nd\u00ebrsa n\u00eb at\u00eb koh\u00eb guvernatoriati i New Delhi mund t\u00eb mb\u00ebshtetej n\u00eb rreth kat\u00ebr brigada fanterie: kontigjent i mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb ruajtur kontrollin e kufijve. P\u00ebr pasoj\u00eb, anglez\u00ebt u desh q\u00eb t\u00eb hiqnin dor\u00eb nga ky opsion.<\/p>\n<p>Pas r\u00ebnies s\u00eb Franc\u00ebs (25 qershor 1940), ministri i Ekonomis\u00eb afganase Abdul Majid i besoi ambasadorit gjerman n\u00eb Kabul se vendi i tij do t\u00eb mund t\u00eb rreshtohej pran\u00eb Boshtit brenda pak jav\u00ebsh, duke shp\u00ebrthyer guerriljen p\u00ebrgjat\u00eb kufirit t\u00eb Indis\u00eb britanike, ama me kusht q\u00eb t\u00eb merrte garanci t\u00eb sakta gjermane n\u00eb funksion antisovjetik. Minstri k\u00ebrkoi m\u00eb pas sigurime rreth sigurimit nga ana e Afganistanit p\u00ebr n\u00eb akses direkt n\u00eb det (preferuesh\u00ebm n\u00ebp\u00ebrmjet pushtimit t\u00eb Karachi) dhe furnizimit nga ana e Gjermanis\u00eb e nj\u00eb sasie t\u00eb madhe furnizimesh, topash fushore dhe antiajror\u00eb, municione, automjete, tanke dhe avion\u00eb. Natyrisht, p\u00ebrball\u00eb k\u00ebrkesash t\u00eb tilla t\u00eb ekzagjeruara \u2013 plot\u00ebsismi i t\u00eb cilave do t\u00eb rezulonte, t\u00eb pakt\u00ebn pjes\u00ebrisht, teknikisht e pamundur, duke pasur parasysh pozicionin e Afganistanit \u2013 qeveria gjermane u t\u00ebrhoq, duke k\u00ebrkuar q\u00eb t\u00eb fitoj\u00eb koh\u00eb. N\u00eb shtatorin e 1940, ministri afganas shkoi n\u00eb Berlin q\u00eb ta bind\u00ebte von Ribbentrop ta hidhte hapin. Abdul Majid nuk mungoi t\u2019i p\u00ebrs\u00ebris\u00eb instancat e tij t\u00eb m\u00ebparshme, duke pretenduar edhe blerjen nga ana afganase e nj\u00eb porcioni t\u00eb madh t\u00eb Indis\u00eb Per\u00ebndimore (Pakistani aktual), deri n\u00eb rrjedhjen e lumit Ind. K\u00ebrkes\u00eb kjo e fundit q\u00eb e la pafjal\u00eb von Ribbentrop. Megjith\u00ebse duke mos e siguruar impenjimin gjerman, Majid deshi q\u00eb t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb n\u00eb Berlin edhe p\u00ebr disa koh\u00eb akoma (edhe p\u00ebr t\u2019ju n\u00ebnshtruar kurave speciale mjek\u00ebsore) n\u00eb tentativ\u00ebn p\u00ebr t\u2019i bindur gjerman\u00eb rreth \u201cmundlsis\u00eb s\u00eb madhe q\u00eb ai po u jepte\u201d. Pavar\u00ebsisht pretendimeve absurde t\u00eb Majid, p\u00ebr disa koh\u00eb Gjermania vazhdoi t\u00eb mbaj\u00eb raporte t\u00eb q\u00ebndrueshme me Kabulin, duke e mbushur personelin e ambasad\u00ebs s\u00eb saj atje dhe duke u dh\u00ebn\u00eb afganasve parat\u00eb e nevojshme p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur propagand\u00ebn antibritanike.<\/p>\n<p>M\u00eb 1 shkurt 1941, Subhas Chandra Bose, nj\u00eb prej lider\u00ebve t\u00eb Partis\u00eb s\u00eb Kongresit Indian (dhe q\u00eb m\u00eb von\u00eb do t\u00eb b\u00ebhej kreu i Ushtris\u00eb Komb\u00ebtare Indiane t\u00eb rreshtuar ma japonez\u00ebt dhe me gjerman\u00ebt) arriti n\u00eb arrati n\u00eb Kabul pasi i kishte shp\u00ebtuar ruajtjes angleze n\u00eb Indi. Dhe nga kryeqyteti, fal\u00eb asistenc\u00ebs s\u00eb ambasad\u00ebs gjermane, Bose mundi t\u00eb shkonte n\u00eb Berlin (duke kaluar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb komode n\u00ebp\u00ebr Bashkimin Sovjetik, i lidhur ende me Gjermanin\u00eb nga traktati Ribbentrop \u2013 Molotov) p\u00ebr t\u2019i ofruar Hitlerit t\u00eb gjith\u00eb mb\u00ebshtetjen e tij p\u00ebr nj\u00eb kryengritje antiangleze p\u00ebrgjat\u00eb kufirit indo \u2013 afganas. N\u00eb pranver\u00ebn e 1941, revolta irakene antibritanike e kryesuar nga lideri nacionalist Rashid Al\u00ec, e shtyu qeverin\u00eb e Kabulit q\u00eb t\u00eb lidhte raporte t\u00eb m\u00ebtejshme me Gjermanin\u00eb. N\u00eb vijim t\u00eb grushtit t\u00eb shtetit iraken dhe t\u00eb rrethimit t\u00eb baz\u00ebs britanike t\u00eb Habbaniyah (Irak), Abdul Majid i p\u00ebrs\u00ebriti propozimet e tij, duke u deklaruar nd\u00ebrkoh\u00eb i gatsh\u00ebm q\u00eb t\u00eb garantonte \u2013 nuk dihet mir\u00eb n\u00eb \u00e7far\u00eb m\u00ebnyre \u2013 \u201c<em>nj\u00eb mb\u00ebshtetje imediate afganase ndaj revoltuesve iraken\u00eb<\/em>\u201d. Pavar\u00ebsisht apeleve t\u00eb Bagdadit p\u00ebr t\u00eb siguruar nga vendet firmatare t\u00eb Mir\u00ebkuptimit Islamik t\u00eb Saadabad t\u00eb 8 korrikut 1937 (Pakt mossulmi i n\u00ebnshkruar n\u00eb Pallatin Saadabad, Teheran, midis ministrave t\u00eb Jasht\u00ebm t\u00eb Turqis\u00eb, Iranit, Irakut dhe Afganistanit) nj\u00eb mb\u00ebshtetje v\u00ebllaz\u00ebrore dhe imediate, as Turqia, as Persia, as Afgagnistani nuk treguan kurrfar\u00eb ndjeshm\u00ebrie p\u00ebrball\u00eb ul\u00ebrim\u00ebs s\u00eb dhimbjes t\u00eb Rashid Al\u00ec. Dhe pavar\u00ebsisht proklamimeve t\u00eb forta ndaj \u201c<em>lidhjes s\u00eb pandashme t\u00eb shteteve myslimane<\/em>\u201d, n\u00eb ato mbizot\u00ebroi pragamtizmi dhe sidomos maturia. M\u00eb pas, pas represionit t\u00eb shpejt\u00eb nga ana britanike e revolt\u00ebs irakene, qeveria afganase e pati t\u00eb qart\u00eb konfirmimin sesa realpolitika ishte e domosdoshme dhe sesa Gjermania ishte e fort\u00eb, por gjeografikisht dhe ushtarakisht tep\u00ebr larg sa t\u00eb mund t\u2019i zgjaste tentakulat e saj deri n\u00eb Mesdhe dhe n\u00eb Azin\u00eb Qendrore.<\/p>\n<p>Nga vera e 1941, simpatit\u00eb dhe sidomos besimi i Kabulit kundrejt Berlinit filluan q\u00eb t\u00eb ftoheshin. Bile t\u00eb nes\u00ebrmen e humbjes s\u00eb Rashid Al\u00ec, nivelet drejtuese afganase vendos\u00ebn q\u00eb t\u00eb nisnin nj\u00eb afrim t\u00eb shpejt\u00eb politik me Britanin\u00eb e Madhe dhe me Bashkimin Sovjetik dhe, n\u00eb ar\u00ebsye t\u00eb k\u00ebsaj zgjedhjeje, qeveria afganase ju desh t\u00eb filloj\u00eb t\u00eb gjej\u00eb nj\u00eb seri pretekstesh bind\u00ebse q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb riatdhesonte t\u00eb gjith\u00eb personelin gjerman (civil dhe ushtarak), por edhe italian, t\u00eb pranish\u00ebm n\u00eb territor. Deri nga prilli i 1940, n\u00eb Afganistan punonin disa qindra teknik\u00eb dhe pun\u00ebtor\u00eb italo \u2013 gjerman\u00eb n\u00eb nd\u00ebrtimin e fabrikave dhe infrastrukturave t\u00eb ndryshme, si edhe agjent\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm sekret\u00eb nazist\u00eb<\/p>\n<p>Gjithmon\u00eb n\u00eb muajin prill t\u00eb \u201940 kishte arritur n\u00eb fakt n\u00eb Kabul, n\u00eb bordin e nj\u00eb trimotor\u00ebshi transportues, nj\u00eb emisar i <em>Abwehr<\/em> (sh\u00ebrbimit sekret gjerman t\u00eb Admiralit Canaris) kapiteni Franz Morlock. Ky kishte sjell\u00eb me vete \u2013 t\u00eb p\u00ebrfshira n\u00eb 2 ton \u201cbagazh diplomatik\u201d \u2013 nj\u00eb sasi t\u00eb caktuar eksploziv\u00ebsh dhe deri nj\u00eb mitraloz <em>Mauser<\/em> 20 mm me municion t\u00eb bollsh\u00ebm. N\u00eb korrik t\u00eb 1941, n\u00eb Kabul arriti pastaj nj\u00eb grup i \u00e7uditsh\u00ebm \u201cmjek\u00ebsh\u201d gjerman\u00eb, t\u00eb specializuar n\u00eb k\u00ebrkimin e lebroz\u00ebs q\u00eb m\u00eb pas do t\u00eb rezultonin agjent\u00eb dhe komando q\u00eb i p\u00ebrkisnin grupimit t\u00eb famsh\u00ebm <em>Brandeburg<\/em>, nj\u00eb nj\u00ebsi speciale e Wehrmacht e d\u00ebrguar n\u00eb Azi me detyr\u00ebn e sakt\u00eb e ndezjes s\u00eb nj\u00eb rebelmi antianglet n\u00eb kufijt\u00eb e Indis\u00eb. Njer\u00ebzit e <em>Brandeburg<\/em> dhe t\u00eb <em>Abwehr<\/em> gjet\u00ebn m\u00ebnyr\u00ebn q\u00eb t\u00eb kontaktojn\u00eb dhe t\u00eb financojn\u00eb fakirin e IPI q\u00eb prej koh\u00ebsh, p\u00ebrgjat\u00eb kufirit indo \u2013 afganas, bezdiste anglez\u00ebt.<\/p>\n<p>T\u00eb gjitha k\u00ebto l\u00ebvizje q\u00eb m\u00eb par\u00eb qen\u00eb toleruar, n\u00eb mos hapur mb\u00ebshtetur, nga autoritetet e Kabulit, i vun\u00eb k\u00ebto t\u00eb fundit n\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi serioze kundrejt qeveris\u00eb s\u00eb Londr\u00ebs. Edhe pse komandot gjerman\u00eb arrit\u00ebn n\u00eb harkun e nj\u00eb fushate t\u00eb shkurt\u00ebr t\u00eb kryer p\u00ebrkrah rebel\u00ebve t\u00e9 IPI. T\u00eb hidhnin n\u00eb er\u00eb nj\u00eb ur\u00eb, nj\u00eb stacion radiofonik dhe t\u00eb aventuroheshin nja 40 kilometra brenda territorit indian, por duke u kapur m\u00eb pas nga anglez\u00ebt.\u00a0 Edhe pse, po t\u2019u q\u00ebndrosh burimeve t\u00eb tjera. Qen\u00eb repartet e rregullta t\u00eb qeveris\u00eb afganase \u2013 pik\u00ebrisht ato q\u00eb; kishin skortuar komandot gjermane deri n\u00eb kufi \u2013 ato q\u00eb vran\u00eb gjakftoht\u00eb dy prej tyre dhe ua dor\u00ebzuan t\u00eb tjer\u00ebt britanik\u00ebve. Z\u00ebra t\u00eb tjera referojn\u00eb n\u00eb fakt se t\u00eb dy \u201cmjek\u00ebt\u201d (n\u00eb realitet agjent\u00eb n\u00eb mbulim) gjerman\u00eb u vran\u00eb pik\u00ebrisht teksa tentonin q\u00eb t\u00eb viheshin n\u00eb kontakt me fakirin e IPI. Me pak fjal\u00eb, versionet lidhur me at\u00eb q\u00eb ndodhi rezultojn\u00eb t\u00eb ndryshme dhe t\u00eb paqarta. Si\u00e7 \u00ebsht\u00eb p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr lajmi lidhur me nj\u00eb mision t\u00eb dyt\u00eb sekret, t\u00eb kryer n\u00eb vjesht\u00ebn e 1941 n\u00eb Afganistan, nga nj\u00eb grup tjet\u00ebr agjent\u00ebsh gjerman\u00eb. Sipas disa d\u00ebshmive, nj\u00eb gjysm\u00eb dyzine parashutist\u00ebsh gjermane t\u00eb <em>Brandeburg<\/em> do t\u00eb transportoheshin dhe t\u00eb l\u00ebshoheshin nga nj\u00eb kat\u00ebrmotor\u00ebsh transportues me autonomi t\u00eb gjat\u00eb <em>Junkers Ju290<\/em> i ngritur nga Rodi, p\u00ebrgjat\u00eb kufirit ruso \u2013 afganas, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb nxis\u00eb nj\u00eb revolt\u00eb antiosjvetike. Me fillimin e Operacionit Barbarossa (22 qershor 1941), firm\u00ebs s\u00eb aleanc\u00ebs midis Anglis\u00eb dhe Rusis\u00eb dhe pushtimin pasues ushtarak \u201cpreventiv\u201d t\u00eb Persis\u00eb neutrale nga ana e forcave t\u00eb Lond\u00ebrs dhe Mosk\u00ebs, qeveris\u00eb s\u00eb Kabulit ju desh q\u00eb t\u2019i n\u00ebnshtrohej n\u00eb tetorin e 1941 nj\u00eb k\u00ebrkese t\u00eb radh\u00ebs dhe t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt anglo \u2013 sovjetike p\u00ebr t\u2019i p\u00ebrz\u00ebn\u00eb menj\u00ebher\u00eb nga vendi t\u00eb gjith\u00eb gjerman\u00ebt dhe italian\u00ebt ende t\u00eb pranish\u00ebm, p\u00ebrfshi civile (megjith\u00ebse n\u00eb grupe t\u00eb vegj\u00eb diplomat\u00ebsh, afgan\u00ebt do t\u2019u japi leje p\u00ebr t\u00eb q\u00ebndruar deri akoma n\u00eb shtatorin e 1943). Qe k\u00ebshtu q\u00eb n\u00eb fundin e tetorit 1941, 206 shtetas t\u00eb Boshtit u nis\u00ebn drejt Turqi\u00eb neutrale, duke kaluar Iranin dhe Irakun. Megjith\u00ebse duke u ndodhur faktikisht n\u00ebn kontrollin e forcave aleate (duke filluar nga korriku i 1942 nj\u00eb mision amerikan do t\u00eb filloj\u00eb t\u00eb operoj\u00eb n\u00eb Kabul), qeveria afganase do t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb l\u00ebkundet, duke k\u00ebrkuar t\u00eb mos e prish\u00eb t\u00eb gjith\u00eb fillim tashm\u00eb t\u00eb brisht\u00eb q\u00eb ende p\u00ebr disa koh\u00eb do ta mbaj\u00eb t\u00eb lidhur me Berlinin. N\u00eb p\u00ebrfundimin e 1941, Kabuli do t\u00eb jet\u00eb i detyruar ta refuzoj\u00eb p\u00ebrfundimisht aleanc\u00ebn me Rajhun e Tret\u00eb: imponim t\u00eb afganasit e pranuan thjesht p\u00ebr mbijetes\u00eb dhe sigurisht jo prej simpative t\u00eb ve\u00e7anta kundrejt qeverive aleate. Jo rast\u00ebsisht, pas lufte, disa eksponent\u00eb t\u00eb ekzekutivit do t\u00eb deklarojn\u00eb hapur se gjat\u00eb luft\u00ebs <em>Wehrmachti<\/em> kishte arritur ta mundte Bashkimin Sovjetik dhe panzerat e Hitlerit qen\u00eb shfaqur gjat\u00eb kufirit verior t\u00eb vendit, \u201c<em>i gjith\u00eb populli afganas sigurisht q\u00eb nuk do t\u00eb hezitonte t\u2019i shpallte luft\u00eb Mosk\u00ebs dhe Londr\u00ebs<\/em>\u201d.<\/p>\n<p>(nga <em>Storica<\/em>)<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrgatiti<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARMIN TIRANA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00eb nes\u00ebrmen e sulmit gjerman ndaj Polonis\u00eb, m\u00eb 1 shtator 1939, Afganistani i mbretit Mohammad Zahir Shah\u00a0 (1914 \u2013 2007) u ngut q\u00eb t\u00eb shpall\u00eb neutralitetin dhe t\u00ebhuaj\u00ebsin\u00eb e saj ndaj konfliktit q\u00eb shikonte t\u00eb kund\u00ebrv\u00ebna Gjermanin\u00eb me Anglin\u00eb dhe me Franc\u00ebn. Pavar\u00ebsisht lidhjeve t\u00eb konsoliduara ekonomiko \u2013 ushtarak me Berlinin (n\u00eb gjysm\u00ebn e dyt\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":57929,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-57928","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57928","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57928"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57928\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/57929"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57928"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57928"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=57928"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}