{"id":64087,"date":"2023-11-17T16:28:05","date_gmt":"2023-11-17T16:28:05","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=64087"},"modified":"2023-11-17T16:28:05","modified_gmt":"2023-11-17T16:28:05","slug":"kushtetuta-e-percakton-qarte-kuvendi-me-kerkese-te-1-4-te-anetareve-eshte-i-detyruar-te-caktoje-komision-hetimor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2023\/11\/17\/kushtetuta-e-percakton-qarte-kuvendi-me-kerkese-te-1-4-te-anetareve-eshte-i-detyruar-te-caktoje-komision-hetimor\/","title":{"rendered":"Kushtetuta e p\u00ebrcakton qart\u00eb, Kuvendi me k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb 1\/4 t\u00eb an\u00ebtar\u00ebve \u00ebsht\u00eb i detyruar t\u00eb caktoj\u00eb komision hetimor"},"content":{"rendered":"<p>DEKLARAT\u00cb E N\u00cbNKRYETARIT T\u00cb PD-s\u00eb, OERD BYLYKBASHI<\/p>\n<p>Neni 77, pika 2, i Kushtetut\u00ebs p\u00ebrcakton fare qart\u00eb e pa asnj\u00eb ekuivok se:<\/p>\n<p>\u201cKuvendi me k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb nj\u00eb s\u00eb kat\u00ebrt\u00ebs s\u00eb t\u00eb gjith\u00eb an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb tij, \u00ebsht\u00eb i detyruar t\u00eb caktoj\u00eb komision hetimi p\u00ebr t\u00eb shqyrtuar nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Partia Demokratike ka k\u00ebrkuar hetimin e:<\/p>\n<p>1- Investimeve strategjike<\/p>\n<p>2- C\u00ebshtjes McGonigal<\/p>\n<p>3- Grabitjes s\u00eb Portit t\u00eb Durr\u00ebsit<\/p>\n<p>4- Udh\u00ebtimeve me charter t\u00eb kryeministrit<\/p>\n<p>5- Skandalit t\u00eb vjedhjes s\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb TIMS<\/p>\n<p>6- Kontratave kon\u00e7ensionare n\u00eb shendet\u00ebsi<\/p>\n<p>7- Vendimmarrjeve n\u00eb konflikt interesi.<\/p>\n<p>T\u00eb gjitha k\u00ebrkesat jan\u00eb rr\u00ebzuar me urdh\u00ebr t\u00eb Edi Ram\u00ebs, Rama n\u00eb fillim tha se nuk i ngre komisionet sepse ka firmosur Sali Berisha. Kjo nuk piu uj\u00eb, M\u00eb pas pretendoi se Gjykata Kushtetuese ka marr\u00eb vendim q\u00eb detyron ndryshimin e ligjit. Por nuk ka asnj\u00eb vendim t\u00eb till\u00eb dhe ligji \u00ebsht\u00eb plot\u00ebsisht n\u00eb fuqi.<\/p>\n<p>Komisioni Europian theksoi me shqet\u00ebsim n\u00eb raportin e progresit se \u201cGjat\u00eb periudh\u00ebs raportuese, opozita k\u00ebrkoi ngritjen e [\u2026] komisioneve hetimore, por mazhoranca i hodhi posht\u00eb [\u2026] k\u00ebrkesat, pavar\u00ebsisht se e drejta e opozit\u00ebs p\u00ebr t\u00eb inicuar komisione t\u00eb tilla garantohet me Kushtetut\u00eb. Argumenti i mazhoranc\u00ebs [\u2026] ishte se \u00ebsht\u00eb n\u00eb shqyrtim nj\u00eb rishikim i ligjit p\u00ebr komisionet hetimore. Ligji aktual, megjithat\u00eb, mbetet n\u00eb fuqi.\u201d<\/p>\n<p>Por Edi Rama vendosi k\u00ebto dit\u00eb t\u00eb b\u00ebj\u00eb Gjykat\u00ebn Kushtetuese, i bindur se ajo gjykat\u00eb nuk duhet dhe as mund t\u00eb flas\u00eb kur flet ai.<\/p>\n<p>Edi Rama nga Dibra tha se vendimet e Gjykat\u00ebs nuk lejojn\u00eb ngritjen e komisioneve hetimore q\u00eb ka k\u00ebrkuar Partia Demokratike. Ndaj ai meriton nj\u00eb p\u00ebrgjigje duke cituar vendimet e Gjykat\u00ebs Kushtetuese, t\u00eb cilat nxjerrin n\u00eb pah sharlatanizmin e tij antikushtetues.<\/p>\n<p>Gjykata Kushtetuese, n\u00eb 8 vendimet e saj p\u00ebr hetimin parlamentar q\u00eb nga vitit 2003, i \u00e7monton totalisht pretendimet e Edi Ram\u00ebs se qenka Gjykata Kushtetuese q\u00eb nuk lejon ngritjen e komisioneve. Madje gjysma e k\u00ebtyre vendimeve \u00ebsht\u00eb marr\u00eb gjat\u00eb qeverisjes s\u00eb Ram\u00ebs dhe kund\u00ebr bllokimeve q\u00eb ai ka b\u00ebr\u00eb<\/p>\n<p>Gjykata Kushtetuese, me vendimet e saj nr. 57 t\u00eb 2015; nr. 30, t\u00eb 2014; nr.18 t\u00eb 2003 dhe 42 t\u00eb vitit 2022 i njeh statusin e nj\u00eb organi kushtetues minoranc\u00ebs s\u00eb cil\u00ebsuar prej 1\/4 s\u00eb deputet\u00ebve apo m\u00eb thjesht\u00eb, 35 deputet\u00ebve t\u00eb parlamentit q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb ngritjen e nj\u00eb komisioni hetimor.<\/p>\n<p>Po me k\u00ebto vendime, Gjykata Kushtetuese p\u00ebrcakton se kur Kuvendi vendos p\u00ebr t\u00eb rr\u00ebzuar k\u00ebrkes\u00ebn e 35 deputet\u00ebve, dhunon kompetenc\u00ebn e minorac\u00ebs s\u00eb cil\u00ebsuar kushtetuese, duke shkelur k\u00ebshtu t\u00eb drejt\u00ebn kushtetuese p\u00ebr t\u00eb hetuar.<\/p>\n<p>N\u00eb vendimin nr. 42, dat\u00eb 27.12.2022, Gjykata Kushtetuese p\u00ebrcakton se n\u00eb nenin 77, Kushtetuta \u201cinstitucionalizon nj\u00eb lloj tjet\u00ebr autoriteti kushtetues, q\u00eb njihet si pushtet i pakic\u00ebs parlamentare. Kushtetuta, duke njohur t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr t\u00eb ngritur komisione hetimore si e drejt\u00eb e nj\u00eb t\u00eb kat\u00ebrt\u00ebs s\u00eb deputet\u00ebve p\u00ebr t\u00eb vepruar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pavarur nga shumica parlamentare, n\u00ebp\u00ebrmjet shprehjes \u201c\u00ebsht\u00eb i detyruar\u201d ka evituar, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr ngritjen e komisionit, kalimin e \u00e7\u00ebshtjes n\u00eb procedurat e zakonshme t\u00eb votimit, duke vendosur nj\u00eb balanc\u00eb nd\u00ebrmjet s\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb shumic\u00ebs p\u00ebr t\u00eb vendosur dhe asaj t\u00eb pakic\u00ebs s\u00eb cil\u00ebsuar.\u201d<\/p>\n<p>Gjykata ka vendosur se \u201cE drejta e pakic\u00ebs vet\u00ebm p\u00ebr sa i p\u00ebrket k\u00ebrkes\u00ebs p\u00ebr ngritjen e komisionit hetimor mbetet nj\u00eb e drejt\u00eb e pakufizuar nga vullneti i shumic\u00ebs. Nj\u00ebkoh\u00ebsisht, e drejta e pakic\u00ebs p\u00ebr t\u00eb disponuar mbi objektin e hetimit e kufizon kompetenc\u00ebn e shumic\u00ebs p\u00ebr ta ndryshuar k\u00ebt\u00eb objekt pa p\u00eblqimin e pakic\u00ebs, me p\u00ebrjashtim t\u00eb rasteve kur nga q\u00ebllimi dhe objekti i hetimit konstatohet se preken parimet kushtetuese.\u201d<\/p>\n<p>Gjykata p\u00ebrcakton se mazhoranca \u00ebsht\u00eb e detyruar t\u00eb dakord\u00ebsohet me pakic\u00ebn e cil\u00ebsuar kushtetuese prej 35 deputet\u00ebsh p\u00ebr objektin, kund\u00ebrshtit\u00eb p\u00ebr c\u00ebnim t\u00eb parimeve kushtetuese duhet t\u2019I b\u00ebj\u00eb t\u00eb qarta n\u00eb p\u00ebrpjekjen p\u00ebr gjetje t\u00eb dakord\u00ebsis\u00eb p\u00ebr objektin e hetimit, por ne asnj\u00eb rast duke e zvog\u00ebluar, tretur apo zgjeruar m\u00eb shum\u00eb objektin sesa \u00ebsht\u00eb k\u00ebrkuar nga 35 deputet\u00ebt.<\/p>\n<p>Kushtetuta k\u00ebrkon hetim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Por, citoj vendimin nr. 30 t\u00eb vitit 2014, \u201cGjykata ka vler\u00ebsuar se \u00ebsht\u00eb kompetenc\u00eb e Kuvendit, n\u00eb rastin konkret e pakic\u00ebs parlamentare, t\u00eb vler\u00ebsoj\u00eb interesin publik p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet q\u00eb k\u00ebrkon t\u00eb hetohen\u201d.<\/p>\n<p>Pra nuk ka t\u00eb drejt\u00eb mazhoranca t\u00eb vendos\u00eb n\u00ebse \u00ebsht\u00eb apo jo nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e ve\u00e7ant\u00eb ajo q\u00eb ka k\u00ebrkuar Partia Demokratike n\u00eb k\u00ebrkesat e refuzuara nga mazhoranca.<\/p>\n<p>Gjykata, n\u00eb vendimin nr.42 t\u00eb vitit 2022 dhe jurisprudenc\u00ebn pararend\u00ebse v\u00ebren se \u201c[\u2026] e drejta e pakic\u00ebs parlamentare p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar ngritjen e nj\u00eb komisioni hetimor \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga t\u00eb drejtat m\u00eb kryesore t\u00eb saj. [\u2026] N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim nj\u00eb komision hetimor, si nj\u00eb mjet kontrollues, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb instrument specifik i kontrollit parlamentar. Nga ana tjet\u00ebr, e drejta p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar akte dhe dokumente i p\u00ebrket thelbit t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb hetimit dhe formon pjes\u00eb integrale t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb kontrollit parlamentar.\u201d<\/p>\n<p>Gjykata Kushtetuese p\u00ebrcakton se komisionet hetimore sh\u00ebrbejn\u00eb ne funksion t\u00eb kontrollit parlamentar mbi qeverin\u00eb dhe p\u00ebrmir\u00ebsimin e ligjeve q\u00eb t\u00eb pengohen shkeljet n\u00eb t\u00eb ardhmen. Hetimi duhet t\u00eb jet\u00eb p\u00ebr nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe t\u00eb qart\u00eb, e p\u00ebr to duhet t\u00eb egzistojn\u00eb fakte. Komisionet mund t\u00eb hetojn\u00eb edhe \u00e7\u00ebshtje q\u00eb po hetohen penalisht, sepse q\u00ebllimii hetimit parlamentar \u00ebsht\u00eb i ndrysh\u00ebm.<\/p>\n<p>Secili komision hetimor i k\u00ebrkuar p\u00ebrb\u00ebn \u00e7\u00ebshtje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb p\u00ebrcaktuar qart\u00eb, por Edi Ram\u00ebs nuk i interson as q\u00eb komisionet t\u00eb mbledhin dokumentacionin zyrtar e aq m\u00eb pak t\u00eb nxjerr\u00eb konkluzione p\u00ebr aferat korruptive q\u00eb synojn\u00eb t\u00eb hetojn\u00eb k\u00ebto komisione.<\/p>\n<p>Ashtu si n\u00eb skandalin e incenerator\u00ebve, Rama ka firmosur sipas oreksit korruptiv n\u00eb shum\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tjera dhe kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse ai nuk i lejon komisionet hetimore.<\/p>\n<p>Secila \u00e7\u00ebshtje heton vjedhjen e parave publike t\u00eb buxhetit, t\u00eb taksav\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve q\u00eb Edi Rama po ndan si llokmat e tepsis\u00eb s\u00eb bakllavas\u00eb.<\/p>\n<p>Faktet p\u00ebr t\u00eb gjitha k\u00ebto afera jan\u00eb me boll\u00ebk. Askush nuk ka dyshim q\u00eb k\u00ebto jan\u00eb skandale. Komisionet synojn\u00eb q\u00eb t\u00eb zbulojn\u00eb kuadrin e plot\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre skandaleve korruptive q\u00eb t\u2019i bllokohet rruga n\u00eb t\u00eb ardhmen. Provat q\u00eb do t\u00eb dalin do t\u2019i \u00e7ohen SPAK q\u00eb ky i fundit t\u00eb mos thot\u00eb askush nuk b\u00ebri kallzim. Pik\u00ebrisht k\u00ebt\u00eb do t\u00eb evitoj\u00eb Edi Rama.<\/p>\n<p>N\u00eb 2014, Edi Rama refuzonte t\u00eb ngrinte komisione hetimore dhe refuzonte zbatimin e vendimeve t\u00eb Gjykat\u00ebs Kushtetuese. U desh t\u00eb nd\u00ebrhynte Parlamenti Europian q\u00eb n\u00eb dhjetor t\u00eb 2014, p\u00ebrve\u00e7 dekriminalizimit, Rama t\u2019i hapte rrug\u00ebn hetimit parlamentar. Tani q\u00eb ka v\u00ebn\u00eb n\u00ebn kontroll t\u00eb gjith\u00eb sistemin e drejt\u00ebsis\u00eb, shpreson t\u00eb ndryshojn\u00eb q\u00ebndrimet e Gjykat\u00ebs Kushtetuese. Por vet\u00eb Gjykata thekson se vendimet e saj n\u00eb fuqi zbatohen si\u00e7 jan\u00eb.<\/p>\n<p>Edi Rama u betua s\u00ebrish si n\u00eb 2014 se nuk do t\u2019i ngrej\u00eb komisionet. E sigurojm\u00eb Edi Ram\u00ebn se opozita ka marr\u00eb vendim se nuk do t\u00eb ket\u00eb funksionim normal t\u00eb parlamentit pa iu kthyer kompetenca kushtetuese opozit\u00ebs parlamentare p\u00ebr hetim t\u00eb aferave t\u00eb qeveris\u00eb, si\u00e7 e ka p\u00ebrcaktuar Gjykata Kushtetuese dhe pa i dh\u00ebn\u00eb vendet q\u00eb i takojn\u00eb dhe t\u00eb drejt\u00ebn e vetos n\u00eb Komisionin e Reform\u00ebs Zgjedhore.<\/p>\n<p>Vendimet e Gjykat\u00ebs Kushtetuese p\u00ebr komisionet hetimore jan\u00eb:<\/p>\n<p>Nr. 18 dt. 14.05.2003<\/p>\n<p>Nr. 20 dt. 04.05.2007<\/p>\n<p>Nr. 12 dt. 20.05.2008<\/p>\n<p>Nr. 22 dt. 05.05.2010<\/p>\n<p>Nr. 30 dt. 16.05.2014<\/p>\n<p>Nr. 38 dt. 12.06.2015<\/p>\n<p>Nr. 57 dt. 23.07.2015<\/p>\n<p>Nr. 42 dt. 27.12.2022<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>DEKLARAT\u00cb E N\u00cbNKRYETARIT T\u00cb PD-s\u00eb, OERD BYLYKBASHI Neni 77, pika 2, i Kushtetut\u00ebs p\u00ebrcakton fare qart\u00eb e pa asnj\u00eb ekuivok se: \u201cKuvendi me k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb nj\u00eb s\u00eb kat\u00ebrt\u00ebs s\u00eb t\u00eb gjith\u00eb an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb tij, \u00ebsht\u00eb i detyruar t\u00eb caktoj\u00eb komision hetimi p\u00ebr t\u00eb shqyrtuar nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb\u201d. Partia Demokratike ka k\u00ebrkuar hetimin e: 1- &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":64088,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-64087","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64087","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=64087"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64087\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/64088"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=64087"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=64087"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=64087"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}