{"id":66663,"date":"2023-12-19T17:51:33","date_gmt":"2023-12-19T17:51:33","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=66663"},"modified":"2023-12-19T17:51:33","modified_gmt":"2023-12-19T17:51:33","slug":"si-u-transformua-veliera-11-milione-euroshe-ne-nje-elefant-te-bardhe-per-durresin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2023\/12\/19\/si-u-transformua-veliera-11-milione-euroshe-ne-nje-elefant-te-bardhe-per-durresin\/","title":{"rendered":"Si u transformua Veliera 11 milion\u00eb euroshe n\u00eb nj\u00eb \u201celefant t\u00eb bardh\u00eb\u201d p\u00ebr Durr\u00ebsin"},"content":{"rendered":"<p><strong>N\u00ebnkalimi n\u00eb form\u00eb vele q\u00eb premtonte se do ta transformonte imazhin e qytetit bregdetar \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb shembull t\u00eb projekteve ku kostoja financiare nuk p\u00ebrkon me vler\u00ebn utilitare.<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb mbret\u00ebrin\u00eb e Siamit, e cila shtrihej n\u00eb territorin e sot\u00ebm t\u00eb Tailand\u00ebs, elefant\u00ebt e bardh\u00eb vler\u00ebsoheshin aq shum\u00eb si kafsh\u00eb t\u00eb shenjta, saq\u00eb kur nj\u00eb syresh zbulohej, ai b\u00ebhej menj\u00ebher\u00eb pron\u00eb e mbretit.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, duke qen\u00eb se nuk mund t\u00eb p\u00ebrdoreshin p\u00ebr pun\u00eb, posedimi i tyre i kthente ata n\u00eb nj\u00eb barr\u00eb financiare p\u00ebr monarkun.<\/p>\n<p>Mbret\u00ebrit e Siamit ia dhuronin elefant\u00ebt e bardh\u00eb vart\u00ebsve fatkeq ndaj t\u00eb cil\u00ebve kishin humbur besimin, t\u00eb cil\u00ebt detyroheshin t\u2019i mbanin k\u00ebto kafsh\u00eb duke shpenzuar pasuri t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr strehimin dhe ushqimin e tyre.<\/p>\n<p>N\u00eb bot\u00ebn moderne, termi \u201celefant i bardh\u00eb\u201d shpesh lidhet me projekte nd\u00ebrtimore t\u00eb cilat jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb kushtueshme dhe jofunksionale.<\/p>\n<div class=\"jnews_inline_related_post_wrapper left\">\n<div class=\"jnews_inline_related_post\">\n<div class=\"jeg_postblock_29 jeg_postblock jeg_module_hook jeg_pagination_disable jeg_col_2o3 jnews_module_1308490_1_6581d79b69c41   \" data-unique=\"jnews_module_1308490_1_6581d79b69c41\">\n<div class=\"jeg_block_heading jeg_block_heading_6 jeg_subcat_right\"><\/div>\n<div class=\"jeg_block_navigation\">P\u00ebr ekspert\u00eb dhe aktivist\u00eb t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile, projekti \u201cVeliera\u201d n\u00eb hyrje t\u00eb portit t\u00eb Durr\u00ebsit, i cili ka kushtuar rreth 11 milion\u00eb euro, tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb elefant t\u00eb bardh\u00eb.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Punimet kan\u00eb hyr\u00eb n\u00eb vitin e tet\u00eb dhe kan\u00eb mb\u00ebrritur n\u00eb faz\u00ebn e tyre t\u00eb fundit, por askush n\u00eb qytet nuk duket i interesuar p\u00ebr p\u00ebrfundimin e tyre.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa specialist\u00ebt po montojn\u00eb pllakat drejtk\u00ebndore, konstruksioni i r\u00ebnd\u00eb metalik q\u00eb \u00ebsht\u00eb ngritur n\u00eb fund t\u00eb Bulevardit \u201cEpidamn\u201d nuk t\u00ebrheq v\u00ebmendjen e askujt.<\/p>\n<p>\u201cBesoj se do t\u00eb ket\u00eb edhe nj\u00eb faz\u00eb tjet\u00ebr punimesh, kur t\u00eb montohen pllakat metalike n\u00eb faqen e sip\u00ebrme konkave t\u00eb konstruksionit\u201d, tha p\u00ebr BIRN inxhinieri portual Tomorr Spahiu.<\/p>\n<p>Sipas Spahiut, \u201cqindra tonelata pesh\u00eb e kapriatave dhe shtyllave metalike mbi ur\u00eb i shtohen hekurit t\u00eb betonuar, kryesisht n\u00eb zon\u00ebn e n\u00ebnkalimit rrugor\u201d.<\/p>\n<p>\u201cE gjitha \u00ebsht\u00eb superpesh\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr t\u00eb mbajtur n\u00ebn kontroll presionin e uj\u00ebrave n\u00ebntok\u00ebsore n\u00eb kompleksin me sip\u00ebrfaqe rreth nj\u00eb hektar.\u201d<\/p>\n<p>Duke iu p\u00ebrgjigjur pyetjes lidhur me avantazhet e n\u00ebnkalimit rrugor t\u00eb nd\u00ebrtuar n\u00ebn \u201cVelier\u00ebn\u201d, inxhinieri Tomorr Spahiu tha se \u201ckryq\u00ebzimi mbitok\u00ebsor q\u00eb funksionoi disa dhjet\u00ebra vite ishte shum\u00eb i vlefsh\u00ebm p\u00ebr lidhjet automobilistike me qendr\u00ebn e qytetit, sh\u00ebtitoren drejt Currilave, hyrjen e portit dhe at\u00eb t\u00eb rrug\u00ebs \u2018Egnatia\u2019\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn periudh\u00eb me \u201cVelier\u00ebn\u201d n\u00eb zon\u00ebn bregdetare u rikonstruktua sh\u00ebtitorja \u201cTaulantia\u201d, por kompleksi i ri rrugor e v\u00ebshtir\u00ebsoi edhe m\u00eb tej l\u00ebvizjen e kalimtar\u00ebve dhe mjeteve nga qyteti drejt bregdetit n\u00eb zon\u00ebn \u201cVollga\u201d.<\/p>\n<p>Lart\u00ebsia e \u201cVelier\u00ebs\u201d, e cila u prezantua vite m\u00eb par\u00eb me emrin \u201cVela\u201d, aktualisht i ka \u201cz\u00ebn\u00eb n\u00ebn vehte\u201d godinat e nd\u00ebrtuara n\u00eb qytetin antik gjat\u00eb pes\u00eb shekujve t\u00eb kaluar, q\u00eb nga Torra mesjetare deri te godinat e administrat\u00ebs portuale, q\u00eb u ngrit\u00ebn pas vitit 1928.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb punimeve fillestare t\u00eb Velier\u00ebs, arkeolog\u00ebt zbuluan topa mesjetar\u00eb, gjyle, si dhe disa fortifikime, nd\u00ebrtimi i t\u00eb cilave n\u00eb periudha t\u00eb ndryshme kohore ka qen\u00eb mjaft dinamik dhe jo gjithmon\u00eb i mb\u00ebshtetur n\u00eb linjat e m\u00ebparshme.<\/p>\n<p>Sipas arkeologut q\u00eb drejtoi monitorimin, prof. as. Dr. Eduard Shehi, brenda sheshit prej disa qindra metra katrore q\u00eb tashm\u00eb dominohet nga ura e Velier\u00ebs, n\u00eb fillim t\u00eb vitit 2017 u zbuluan struktura muresh dhe elemente t\u00eb kultur\u00ebs materiale, q\u00eb i p\u00ebrkasin nd\u00ebrtimeve romake, atyre mesjetare si dhe bastioni i periudh\u00ebs osmane.<\/p>\n<p>Shehi \u00ebsht\u00eb shprehur kund\u00ebr dritareve prej xhami, nga ku pretendohet se mund t\u00eb shihen zbulimet pran\u00eb Velier\u00ebs. \u201cZgjidhja m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr mua si arkeolog do t\u00eb ishte l\u00ebnia hapur e t\u00eb gjitha gjetjeve, por ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vler\u00ebsim q\u00eb e japin edhe profesionist\u00eb t\u00eb tjer\u00eb si urbanist\u00ebt, arkitekt\u00ebt dhe inxhinier\u00ebt.\u201d<\/p>\n<p>\u201cNga ana tjet\u00ebr, e di fort mir\u00eb se d\u00ebshira e arkeologut duhet t\u00eb p\u00ebrballet edhe me qytetin edhe me faktin se Durr\u00ebsi tremij\u00eb vje\u00e7ar vazhdon t\u00eb jetohet edhe sot\u201d, tha m\u00eb par\u00eb prof. as. Dr. Eduard Shehi.<\/p>\n<p>Shoq\u00ebria civile, p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e s\u00eb cil\u00ebs p\u00ebr vite me radh\u00eb k\u00ebrkuan me ngulm pezullimin e punimeve nd\u00ebrtimore n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb territorin e Velier\u00ebs, vazhdon t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb rihapjen e proceseve hetimore n\u00eb t\u00eb gjitha shkall\u00ebt e gjyq\u00ebsorit.<\/p>\n<p>Megjith\u00ebse ngritja e Velier\u00ebs ka mb\u00ebrritur n\u00eb faz\u00ebn p\u00ebrfundimtare, aktivisti mjedisor Sazan Guri shprehet se \u201ckjo nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb betej\u00eb e humbur\u201d.<\/p>\n<p>Sazan Guri tha p\u00ebr BIRN se shoq\u00ebria civile synon \u201crihapjen e hetimeve n\u00eb t\u00eb gjitha shkall\u00ebt e gjyq\u00ebsorit dhe nga rezultatet e tyre do t\u00eb shihet mund\u00ebsia p\u00ebr ngritjen e nj\u00eb padie n\u00eb gjykat\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare\u201d.<\/p>\n<p>Guri e quan pa vler\u00eb konstruksionin metalik t\u00eb ngritur n\u00eb hyrje t\u00eb portit t\u00eb Durr\u00ebsit.<\/p>\n<p>\u201cNd\u00ebrtimi i Velier\u00ebs ka marr\u00eb nga xhepat e taksapaguesve 11 milion\u00eb euro, sa dyfishi i parashikuar n\u00eb fillim\u201d, theksoi ai.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, urbanist\u00ebt durrsak\u00eb ndihen t\u00eb shqet\u00ebsuar p\u00ebr ndryshimet negative q\u00eb kan\u00eb ndodhur n\u00eb qytet gjat\u00eb dy dekadave t\u00eb fundit.<\/p>\n<p>Urbanisti Artan Kacani tha p\u00ebr BIRN se \u201cVeliera me form\u00ebn e vet t\u00eb lug\u00ebt ka prishur konceptin \u2018Oltre Mare\u2019 (p\u00ebrtej detit) q\u00eb filloi n\u00eb vitin 1928 me investimet italiane n\u00eb skel\u00ebn e vjet\u00ebr t\u00eb karantin\u00ebs, sot kalata \u201c0\u201d e portit, duke vijuar me Bulevardin \u2018Epidamn\u2019\u201d.<\/p>\n<p>Sipas dr. Kacanit, n\u00eb mesin e viteve 1930 filloi nd\u00ebrtimi i Xhamis\u00eb s\u00eb Madhe q\u00eb e ruante plot\u00ebsisht perspektiv\u00ebn.<\/p>\n<p>\u201cPra, skela e kalat\u00ebs 0, me bulevardin \u2018Epidamn\u2019, s\u00eb bashku me Xhamin\u00eb e Madhe, pa humbur horizontin \u2018Oltre Mare\u2019, p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb ansamb\u00ebl unik urbanistik t\u00eb koh\u00ebs\u201d, p\u00ebrfundoi urbanisti Artan Kacani.<strong>\/Reporter<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00ebnkalimi n\u00eb form\u00eb vele q\u00eb premtonte se do ta transformonte imazhin e qytetit bregdetar \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb shembull t\u00eb projekteve ku kostoja financiare nuk p\u00ebrkon me vler\u00ebn utilitare. N\u00eb mbret\u00ebrin\u00eb e Siamit, e cila shtrihej n\u00eb territorin e sot\u00ebm t\u00eb Tailand\u00ebs, elefant\u00ebt e bardh\u00eb vler\u00ebsoheshin aq shum\u00eb si kafsh\u00eb t\u00eb shenjta, saq\u00eb kur nj\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":66664,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-66663","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-ekonomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66663","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=66663"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66663\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/66664"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=66663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=66663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=66663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}