{"id":68228,"date":"2024-01-06T19:25:39","date_gmt":"2024-01-06T19:25:39","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=68228"},"modified":"2024-01-06T19:28:55","modified_gmt":"2024-01-06T19:28:55","slug":"ligji-i-ri-ne-shba-qe-arreston-ramen-prokuroret-mund-te-ngrene-akuza-per-ryshfet-edhe-ndaj-zyrtareve-te-huaj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/01\/06\/ligji-i-ri-ne-shba-qe-arreston-ramen-prokuroret-mund-te-ngrene-akuza-per-ryshfet-edhe-ndaj-zyrtareve-te-huaj\/","title":{"rendered":"Ligji i ri n\u00eb SHBA q\u00eb arreston Ram\u00ebn: Prokuror\u00ebt mund t\u00eb ngren\u00eb akuza p\u00ebr ryshfet edhe ndaj zyrtar\u00ebve t\u00eb huaj"},"content":{"rendered":"<p><strong>McGonigal ka pranuar se ka marr\u00eb para nga k\u00ebshilltar\u00ebt e Ram\u00ebs dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb do t\u00eb d\u00ebnohet, por me ligjin e ri, prokuror\u00ebt amerikan\u00eb mund t\u00eb arrestojn\u00eb tani edhe Ram\u00ebn<\/strong><\/p>\n<p>Aktivist\u00ebt q\u00eb trajtojn\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb korrupsionit dhe transparenc\u00ebs qeveritare, thon\u00eb se nj\u00eb ligj i ri q\u00eb lejon prokuror\u00ebt federal\u00eb amerikan\u00eb t\u00eb ngren\u00eb akuza penale kund\u00ebr zyrtar\u00ebve t\u00eb qeverive t\u00eb huaja, t\u00eb cil\u00ebt k\u00ebrkojn\u00eb ose pranojn\u00eb ryshfet, nga kompanit\u00eb amerikane, do t\u00eb mbush\u00eb nj\u00eb boshll\u00ebk t\u00eb madh n\u00eb luft\u00ebn globale kund\u00ebr korrupsionit.<\/p>\n<p>Ai q\u00eb njihet si Akti p\u00ebr Parandalimin e Zhvatjes nga t\u00eb Huajt (FEPA), pjes\u00eb e aktit q\u00eb parashikon buxhetin dhe shpenzimet p\u00ebr Mbrojtjes Komb\u00ebtare, u n\u00ebnshkrua n\u00eb ligj nga Presidenti Joe Biden n\u00eb dhjetor. Ata q\u00eb kan\u00eb mb\u00ebshtetur miratimin e k\u00ebtij ligji thon\u00eb se ai p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb shtes\u00eb shum\u00eb t\u00eb nevojshme ndaj Aktit pothuajse 50 vje\u00e7ar mbi Korrupsionin q\u00eb p\u00ebrfshin zyrtar\u00eb t\u00eb huaj (FCPA). Ky i fundit konsideron vep\u00ebr penale q\u00eb shtetas apo kompani amerikane, t\u00eb paguajn\u00eb ryshfet ose t\u00eb ndikojn\u00eb me praktika korruptive tek zyrtar\u00ebt e huaj.<\/p>\n<p>Qeveria amerikane ngre rregullisht akuza kund\u00ebr kompanive amerikane bazuar tek Akti mbi Korrupsionin q\u00eb p\u00ebrfshin zyrtar\u00eb t\u00eb huaj, por deri m\u00eb tani, e ka patur t\u00eb pamundur t\u00eb nd\u00ebshkoj\u00eb, zyrtar\u00ebt e huaj, q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb ose pranojn\u00eb para si shp\u00ebrblim.<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt ligjor\u00eb theksojn\u00eb se kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr korrupsionin nd\u00ebrkufitar, ekuacioni ka dy an\u00eb: ana e &#8220;ofert\u00ebs&#8221;, ku futen kompanit\u00eb dhe individ\u00ebt t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb paguajn\u00eb ryshfet dhe ana e &#8220;k\u00ebrkes\u00ebs&#8221;, ku futen zyrtar\u00ebt e huaj, t\u00eb cil\u00ebt k\u00ebrkojn\u00eb ose pranojn\u00eb ryshfet. Akti p\u00ebr Parandalimin e Zhvatjes nga t\u00eb Huajt (FEPA), p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, e konsideron shprehimisht vep\u00ebr penale, marrjen e ryshfetit nga zyrtar\u00eb t\u00eb huaj.<\/p>\n<p><strong>D\u00ebnimet sipas ligjit t\u00eb ri<\/strong><\/p>\n<p>Sipas ligjit, prokuror\u00ebt amerikan\u00eb mund t\u00eb ngren\u00eb akuza kund\u00ebr \u00e7do &#8220;zyrtari t\u00eb huaj&#8221; q\u00eb k\u00ebrkon ose pranon ryshfet nga nj\u00eb kompani ose individ q\u00eb b\u00ebn biznes n\u00eb Shtetet e Bashkuara, edhe n\u00ebse aktiviteti i paligjsh\u00ebm ndodh jasht\u00eb territorit amerikan.<\/p>\n<p>Ligji parashikon gjoba deri n\u00eb 250 mij\u00eb dollar\u00eb, ose trefishin e shum\u00ebs s\u00eb ryshfetit t\u00eb marr\u00eb, si dhe deri n\u00eb 15 vjet burg. Prokuror\u00ebt do t\u00eb mund t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb ekstradimin e individ\u00ebve t\u00eb akuzuar sipas ligjit, n\u00eb rastin e atyre vendeve me t\u00eb cil\u00ebt Shtetet e Bashkuara kan\u00eb marr\u00ebveshje ekstradimi.<\/p>\n<p>N\u00eb rastet kur autoritetet amerikane e kan\u00eb t\u00eb pamundur q\u00eb t\u00eb kapin nj\u00eb zyrtar t\u00eb huaj, prokuror\u00ebt mund t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb ngrirje t\u00eb pasuris\u00eb s\u00eb tyre dhe t\u00eb l\u00ebshojn\u00eb urdhra q\u00eb ata t\u00eb arrestohen, n\u00ebse shfaqen n\u00eb territorin amerikan, ose n\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb tret\u00eb, me nj\u00eb marr\u00ebveshje ekstradimi dhe Uashingtonin.<\/p>\n<p><strong>Ligji i par\u00eb i zbatuesh\u00ebm<\/strong><\/p>\n<p>\u201cNe presim q\u00eb ky t\u00eb jet\u00eb ligji i par\u00eb i zbatuesh\u00ebm i cili synon nd\u00ebshkimin e zyrtar\u00ebve t\u00eb huaj n\u00eb rast se kan\u00eb k\u00ebrkuar apo marr\u00eb ryshfet. Pasojat e k\u00ebsaj do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb m\u00ebdha dhe jasht\u00ebzakonisht pozitive p\u00ebr nj\u00eb qeverisje t\u00eb mir\u00eb n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn\u201d, tha Scott Greytak, p\u00ebrfaq\u00ebsues i organizat\u00ebs \u2018Transparency International\u2019 n\u00eb Shtetet e Bashkuara.<\/p>\n<p>Zoti Greytak i tha Z\u00ebrit t\u00eb Amerik\u00ebs se \u2018Transparency International\u2019, e cila ka deg\u00eb n\u00eb 120 vende n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, ka v\u00ebn\u00eb re nj\u00eb reagim pozitiv ndaj ligjit t\u00eb ri, nga an\u00ebtar\u00ebt e saj. Shum\u00eb prej tyre raportojn\u00eb se qeverit\u00eb e tyre t\u00eb origjin\u00ebs, kan\u00eb pak kapacitet ose vullnet p\u00ebr t\u00eb ndjekur penalisht zyrtar\u00ebt e korruptuar, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se p\u00ebr nj\u00eb sasi t\u00eb madhe t\u00eb ryshfetit t\u00eb marr\u00eb, ka zyrtar\u00eb q\u00eb mbeten t\u00eb pand\u00ebshkuar.<\/p>\n<p>&#8220;Shumica d\u00ebrrmuese e zyrtar\u00ebve t\u00eb huaj t\u00eb korruptuar, thjesht po ia hedhin dhe ne i dim\u00eb t\u00eb gjitha pasojat e tmerrshme q\u00eb ka nj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb&#8221;, tha zoti Greytak. Ai p\u00ebrmendi besimin e ul\u00ebt tek qeveria, paq\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb politike, pabarazin\u00eb ekonomike, d\u00ebmet tek mjedisi apo rezultatet e dob\u00ebta tek sh\u00ebndeti publik, nd\u00ebr t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>&#8220;Pra ky ligj jep nj\u00eb shpres\u00eb reale p\u00ebr ata njer\u00ebz q\u00eb n\u00ebse nuk kan\u00eb mund\u00ebsi t\u2019i ndjekin penalisht zyrtar\u00ebt e tyre t\u00eb korruptuar \u00ebsht\u00eb tashm\u00eb qeveria e Shteteve t\u00eb Bashkuara q\u00eb ka autoritetin t&#8217;i ndjek\u00eb ata, gj\u00eb q\u00eb do t\u00eb sjell\u00eb potencialisht nj\u00eb ndryshim t\u00eb madh t\u00eb situat\u00ebs&#8221;, tha zoti Greytak.<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrpjekje nd\u00ebr vite p\u00ebr miratimin e ligjit<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb d\u00ebrguar Z\u00ebrit t\u00eb Amerik\u00ebs me email, Noah Bookbinder, President dhe Drejtor ekzekutiv i organizat\u00ebs Qytetar\u00eb p\u00ebr P\u00ebrgjegj\u00ebsi dhe Etik\u00eb me baz\u00eb n\u00eb Uashington, tha se grupi q\u00eb ai drejton ka mb\u00ebshtetur paraqitjen dhe miratimin e ligjit t\u00eb ri prej vitesh. Ai shprehu besimin se ligji do t\u00eb ket\u00eb efekte t\u00eb gjera.<\/p>\n<p>&#8220;Akti p\u00ebr Parandalimin e Zhvatjes nga Zyrtar\u00ebt e Huaj p\u00ebrb\u00ebn iniciativ\u00ebn m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb e m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb ligjeve t\u00eb vendit ton\u00eb kund\u00ebr ryshfetit dhe korrupsionit nd\u00ebr dekada. Korrupsioni i huaj dhe i brendsh\u00ebm jan\u00eb t\u00eb pandash\u00ebm dhe lufta kund\u00ebr nj\u00ebrit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb luft\u00eb ndaj t\u00eb dyjave&#8221;, tha ai.<\/p>\n<p>&#8220;Ne jemi optimist\u00eb se ligji do t&#8217;i b\u00ebj\u00eb zyrtar\u00ebt e huaj t\u00eb korruptuar t\u00eb mendojn\u00eb dy her\u00eb p\u00ebrpara se t\u2019i k\u00ebrkojn\u00eb ryshfet kompanive amerikane&#8221;, tha m\u00eb tej zoti Bookbinder.<\/p>\n<p><strong>Ndjekjet penale n\u00eb t\u00eb ardhmen<\/strong><\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt thon\u00eb se n\u00eb t\u00eb ardhmen, ndjekjet penale bazuar tek Akti mbi Korrupsionin q\u00eb p\u00ebrfshin zyrtar\u00eb t\u00eb huaj mund t\u00eb shoq\u00ebrohen me akuza q\u00eb do t\u00eb bazohen tek ligji i ri (FEPA).<\/p>\n<p>P\u00ebr shembull, n\u00eb vitin 2021, Departamenti i Drejt\u00ebsis\u00eb ngriti akuza kund\u00ebr nj\u00eb shtetaseje amerikane, t\u00eb pun\u00ebsuar nga nj\u00eb agjenci nd\u00ebrkomb\u00ebtare bir\u00ebsimi me baz\u00eb n\u00eb Ohio. Aktakuza p\u00ebrfshinte pretendime se ajo u kishte paguar ryshfet nj\u00eb s\u00ebr\u00eb zyrtar\u00ebve publik\u00eb n\u00eb Ugand\u00eb, mes tyre zyrtar\u00eb t\u00eb sh\u00ebrbimit t\u00eb prov\u00ebs apo dhe gjyqtar\u00eb t\u00eb gjykat\u00ebs s\u00eb lart\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb leht\u00ebsonte bir\u00ebsimin e f\u00ebmij\u00ebve nga Uganda, p\u00ebr shtetasit amerikan\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas \u2018Transparency International\u2019, n\u00ebse kjo aktpadi do t\u00eb ngrihej sot, p\u00ebrve\u00e7 akuzave ndaj shtetasve amerikan\u00eb, do t\u00eb mund t\u00eb ngriheshin edhe akuza kund\u00ebr zyrtar\u00ebve nga Uganda, p\u00ebr pjes\u00ebmarrje n\u00eb k\u00ebt\u00eb skem\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb rast tjet\u00ebr, Komisioni Amerikan i Letrave me Vler\u00eb dhe Burs\u00ebs ngriti akuza n\u00eb vitin 2019 ndaj nj\u00eb kompanie sh\u00ebrbimesh printimi dhe marketingu me baz\u00eb n\u00eb shtetin Uisconsin, p\u00ebr at\u00eb q\u00eb e quajti p\u00ebrfshirje n\u00eb skema t\u00eb shumta ryshfeti n\u00eb Kin\u00eb dhe Peru.<\/p>\n<p>Sipas ligji t\u00eb ri, komisioni do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t&#8217;i referoj\u00eb akuzat n\u00eb Departamentin e Drejt\u00ebsis\u00eb, p\u00ebr ndjekjen penale t\u00eb shtetasve peruan\u00eb e kinez\u00eb, q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrfituar ryshfet.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>McGonigal ka pranuar se ka marr\u00eb para nga k\u00ebshilltar\u00ebt e Ram\u00ebs dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb do t\u00eb d\u00ebnohet, por me ligjin e ri, prokuror\u00ebt amerikan\u00eb mund t\u00eb arrestojn\u00eb tani edhe Ram\u00ebn Aktivist\u00ebt q\u00eb trajtojn\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb korrupsionit dhe transparenc\u00ebs qeveritare, thon\u00eb se nj\u00eb ligj i ri q\u00eb lejon prokuror\u00ebt federal\u00eb amerikan\u00eb t\u00eb ngren\u00eb akuza penale kund\u00ebr &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-68228","post","type-post","status-publish","format-standard","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68228","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=68228"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68228\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=68228"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=68228"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=68228"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}