{"id":73703,"date":"2024-03-14T09:04:39","date_gmt":"2024-03-14T09:04:39","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=73703"},"modified":"2024-03-14T09:04:39","modified_gmt":"2024-03-14T09:04:39","slug":"dita-e-veres-historia-dhe-traditat-e-kesaj-feste-te-lashte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/03\/14\/dita-e-veres-historia-dhe-traditat-e-kesaj-feste-te-lashte\/","title":{"rendered":"Dita e Ver\u00ebs, historia dhe traditat e k\u00ebsaj feste t\u00eb lasht\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>14 Marsi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dit\u00eb festive e ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, e cila nuk festohet n\u00eb asnj\u00eb vend tjet\u00ebr t\u00eb bot\u00ebs.<\/p>\n<p>Quhet \u201cDita e Ver\u00ebs\u201d edhe pse festohet ardhja e stin\u00ebs s\u00eb Pranver\u00ebs. Dita e Ver\u00ebs konsiderohej dita e fillimit t\u00eb vitit sipas kalendarit t\u00eb lasht\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve, dhe kjo dit\u00eb kremtohej shum\u00eb shekuj para se t\u00eb lindte krishterimi.<\/p>\n<p>Ajo festohej m\u00eb 1 mars t\u00eb kalendarit Julian, dit\u00ebn e par\u00eb t\u00eb vitit t\u00eb ri (sipas kalendarit Gregorian, \u201c14 mars\u201d). Ka qen\u00eb nj\u00eb fest\u00eb mbar\u00ebshqiptare, q\u00eb kremtohej si n\u00eb Veri edhe n\u00eb Jug, por me nuanca t\u00eb ndryshme, sipas krahinave.<\/p>\n<p>Dita e Ver\u00ebs filloi t\u00eb festohej masivisht n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb dekadat e fundit, por rr\u00ebnj\u00ebt i ka n\u00eb qytetin e Elbasanit. Jo vet\u00ebm rr\u00ebnj\u00ebt, por dhe gjith\u00eb traditat, gatimet dhe m\u00ebnyra e festimit, jan\u00eb ekskluzivitet i k\u00ebsaj zone. Elbasani ka merit\u00ebn se ka mbajtur gjall\u00eb p\u00ebr shekuj k\u00ebt\u00eb fest\u00eb, dhe gjith\u00eb ritet e saj. Dhe n\u00eb koh\u00ebn e diktatur\u00ebs, ku kjo fest\u00eb pothuajse u shua n\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb, n\u00eb Elbasan festohej si festa m\u00eb e madhe e vitit, \u00e7do 14 mars.<\/p>\n<p>Kush kishte njer\u00ebz e t\u00eb af\u00ebrm n\u00eb Elbasan, shkonte dhe festonte me ta. Festimet nisnin me vendosjen e verores n\u00eb dor\u00eb, kryesisht me ngjyrat simbolike t\u00eb pranver\u00ebs, e kuqe dhe e bardh\u00eb. Pastaj si\u00e7 thoshin gjyshet n\u00eb m\u00ebngjes duhej t\u00eb kapje nj\u00eb hekur t\u00eb fort\u00eb, q\u00eb t\u00eb b\u00ebheshe e fort\u00eb gjat\u00eb gjith\u00eb vitit. T\u00eb haje nj\u00eb moll\u00eb t\u00eb kuqe, vez\u00eb t\u00eb ngjyrosur nga jasht\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb amvisat b\u00ebnin gatimet qe nisnin me byrekun me hithra, ose barishte t\u00eb tjera pranverore, gatime me mish, dhe \u00ebmb\u00eblsira q\u00eb \u00ebsht\u00eb mbret\u00ebresha e k\u00ebsaj dite: Ballokumja, nj\u00eb recet\u00eb e pashkruar, por dhe e paimitueshme nga vende t\u00eb tjera.<\/p>\n<p><strong>Legjenda e Dit\u00ebs s\u00eb Ver\u00ebs<\/strong><\/p>\n<p>Dita e Ver\u00ebs \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb traditat m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb Elbasanit. Origjina e fest\u00ebs i ka gjurm\u00ebt n\u00eb tempullin e Zan\u00ebs s\u00eb Malit t\u00eb nd\u00ebrtuar pran\u00eb lumit Shkumbin n\u00eb Elbasan. Zana ishte Per\u00ebndia e gjuetis\u00eb, pyjeve dhe natyr\u00ebs dhe dilte vet\u00ebm n\u00eb dat\u00ebn 14 Mars, e cila sh\u00ebnonte fillimin e Ver\u00ebs, kjo n\u00eb at\u00eb koh\u00eb njiheshin vet\u00ebm dy stin\u00eb, dimri dhe vera. Kjo legjend\u00eb u kalua brez pas brezi dhe festivali i Dit\u00ebs s\u00eb Ver\u00ebs \u00ebsht\u00eb i njohur p\u00ebr tradit\u00ebn dhe\u00a0 vlerat e ve\u00e7anta kulturore. Simboli i k\u00ebsaj feste \u00ebsht\u00eb ballokumja, nj\u00eb \u00ebmb\u00eblsir\u00eb e b\u00ebr\u00eb m\u00eb miell misri. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb dit\u00eb te ve\u00e7ant\u00eb \u00e7do familje ka recet\u00ebn e saj t\u00eb ruajtur nd\u00ebr vite, t\u00eb cil\u00ebn e konsiderojn\u00eb si krenari. Dikur shkonin dhe festonin vet\u00ebm n\u00eb Elbasan, nd\u00ebrsa tani \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb fest\u00eb komb\u00ebtare, ku festohet n\u00eb \u00e7do qytet t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Kjo fest\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb e njohur edhe p\u00ebr turist\u00ebt q\u00eb vizitojn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb dit\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb.<\/p>\n<p>Tashm\u00eb edhe Tirana ka vite q\u00eb organizon aktivitet t\u00eb shumta p\u00ebr k\u00ebt\u00eb dit\u00eb si: koncerte, panaire, loj\u00ebra dhe sigurisht karnavale. Nd\u00ebrsa n\u00eb jug kjo fest\u00eb kremtohet m\u00eb s\u00eb shumti n\u00eb P\u00ebrmet, ku amvisat p\u00ebrmetare gatuajn\u00eb ushqime t\u00eb mrekullueshme dhe i servirin n\u00eb panairin n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb qytetit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>14 Marsi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dit\u00eb festive e ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, e cila nuk festohet n\u00eb asnj\u00eb vend tjet\u00ebr t\u00eb bot\u00ebs. Quhet \u201cDita e Ver\u00ebs\u201d edhe pse festohet ardhja e stin\u00ebs s\u00eb Pranver\u00ebs. Dita e Ver\u00ebs konsiderohej dita e fillimit t\u00eb vitit sipas kalendarit t\u00eb lasht\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve, dhe kjo dit\u00eb kremtohej shum\u00eb shekuj para se &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":73704,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-73703","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-editorial"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73703","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=73703"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73703\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/73704"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=73703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=73703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=73703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}