{"id":74455,"date":"2024-03-23T12:36:35","date_gmt":"2024-03-23T12:36:35","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=74455"},"modified":"2024-03-23T12:36:35","modified_gmt":"2024-03-23T12:36:35","slug":"pse-nderhyrja-e-nato-s-ne-kosove-ishte-legjitime","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/03\/23\/pse-nderhyrja-e-nato-s-ne-kosove-ishte-legjitime\/","title":{"rendered":"Pse nd\u00ebrhyrja e NATO-s n\u00eb Kosov\u00eb ishte legjitime?"},"content":{"rendered":"

Prof. Dr. Enver Byty\u00e7i<\/strong><\/p>\n

U b\u00ebn\u00eb 25 vite nga nata kur presidenti, Bill Clinton, mbajti fjalimin e tij para kombit amerikan dhe njoftoi bot\u00ebn se \u201cNATO po niste nj\u00eb sulm bombardimesh kund\u00ebr Jugosllavis\u00eb (Serbis\u00eb)\u201d p\u00ebr shkak t\u00eb terrorit t\u00eb shtetit t\u00eb Miloshevi\u00e7it dhe Vu\u00e7iqit (at\u00eb koh\u00eb minist\u00ebr informacioni) kund\u00ebr shqiptar\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb. N\u00eb at\u00eb fjalim Clinton ju tha bashk\u00ebkombasve t\u00eb tij, si dhe bot\u00ebs, mbar\u00eb se k\u00ebto sulme kishin dy objektiva themelore:<\/p>\n

E para, q\u00eb t\u00eb ndalej dhuna e ushtris\u00eb, policis\u00eb e paramilitar\u00ebve serb\u00eb kund\u00ebr shqiptar\u00ebve e t\u00eb parandalohej katastrofa humanitare n\u00eb Kosov\u00eb! E dyta, thoshte Clinton, q\u00ebllimi i NATO-s \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb dob\u00ebsohet e shkat\u00ebrrohet ushtria jugosllave (serbe) e k\u00ebsisoj ajo t\u00eb mos ishte m\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb shkaktonte konflikte t\u00eb tjera si ai n\u00eb Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00eb (1992-1995) e n\u00eb Kosov\u00eb (1998-1999). Pas fjalimit t\u00eb presidentit t\u00eb 42-t\u00eb t\u00eb SHBA-ve, mbajt\u00ebn fjalime para kombeve t\u00eb tyre edhe Gerhard Schroeder i Gjermanis\u00eb, Tony Blair i Britanis\u00eb s\u00eb Madhe, Jaques Shirak i Franc\u00ebs, Massimo Dalema i Italis\u00eb etj. T\u00eb gjith\u00eb k\u00ebta u shpreh\u00ebn se po nisnin nj\u00eb epok\u00eb t\u00eb re n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr s\u00eb keqes q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsonte Serbia e Miloshevi\u00e7it. Gjermania p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb do t\u00eb angazhonte trupa ushtarake jasht\u00eb territorit t\u00eb saj dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb u desh t\u00eb ndryshonte kushtetut\u00ebn e vendit. Pas k\u00ebtyre, sekretari i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i Aleanc\u00ebs Atlantike, Havier Solana, dha urdh\u00ebrin e sulmeve ushtarake me bombardime kund\u00ebr caqeve ushtarake, policore e strategjike t\u00eb Serbis\u00eb.<\/p>\n

Ajo nat\u00eb ishte nata e par\u00eb \u201cme diell\u201d n\u00eb historin\u00eb e Kosov\u00ebs dhe p\u00ebr shqiptar\u00ebt. Nat\u00eb ankthi e p\u00ebrzier me g\u00ebzimin e ligjsh\u00ebm se tashm\u00eb fatet e Kosov\u00ebs i mori n\u00eb dor\u00eb ajo q\u00eb ne e quajm\u00eb \u201cshejti n\u00eb tok\u00eb\u201d, NATO, SHBA-t\u00eb dhe Bashkimi Europian. Ishin 78 dit\u00eb bombardime! Deri m\u00eb 9 qershor 1999. Avion\u00ebt q\u00eb vinin nga Aviano apo baza t\u00eb tjera ushtarake n\u00eb Greqi, Turqi, Gjermani etj, u ngrit\u00ebn dhe l\u00ebshuan bomba pa fund n\u00eb shtabet ushtarake, stacionet policore dhe objektet strategjike t\u00eb Serbis\u00eb. Bombarduan edhe televizionin serb, shtabin e P\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb Ushtris\u00eb Jugosllave (serbe), madje l\u00ebshuan bomba edhe mbi godin\u00ebn e ambasad\u00ebs kineze, akt p\u00ebr t\u00eb cilin Clinton u detyrua t\u00eb k\u00ebrkonte ndjes\u00eb.<\/p>\n

Para se t\u00eb fillonin bombardimet u mblodh Konferenca Nd\u00ebrkomb\u00ebtare, e cila njihet tashm\u00eb n\u00eb histori si Konferenca e Rambujes\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb konferenc\u00eb Grupi i Kontaktit (SHBA, Gjermania, Britania e Madhe, Italia, Franca dhe Rusia) paraqit\u00ebn nj\u00eb projekt-marr\u00ebveshje p\u00ebr pal\u00ebn shqiptare e at\u00eb jugosllave. Por Serbia nuk pranoi firmosjen e saj, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb delegacioni shqiptar e firmosi at\u00eb, sido q\u00eb me tri jav\u00eb vones\u00eb. Miloshevi\u00e7i gjat\u00eb punimeve t\u00eb Konferenc\u00ebs p\u00ebr Kosov\u00ebn d\u00ebrgoi mij\u00ebra ushtar\u00eb e polic\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb dhe startoi nj\u00eb ofensiv\u00eb t\u00eb pashembullt terrori e dhune kund\u00ebr shqiptar\u00ebve.<\/p>\n

K\u00ebshilli i Europ\u00ebs deklaroi po me dat\u00ebn 23 mars 1999 mb\u00ebshtetjen e tij p\u00ebr bombardimet e NATO-s n\u00eb Kosov\u00eb. N\u00eb deklarat\u00ebn e k\u00ebtij K\u00ebshilli thuhej se \u201c\u00c7do dit\u00eb kemi viktima t\u00eb reja\u201d dhe se \u201casgj\u00ebsimi i popullsis\u00eb civile \u00ebsht\u00eb q\u00ebllimi i luft\u00ebs\u201d s\u00eb Miloshevi\u00e7it (sh\u00ebnimi im). M\u00eb tej krer\u00ebt e shteteve dhe kryeministrat e vendeve t\u00eb BE-s\u00eb shkruanin se \u201cN\u00eb prag t\u00eb shekullit XXI Europa nuk mund t\u00eb toleroj\u00eb nj\u00eb katastrof\u00eb humanitare n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb saj\u201d Dhe se \u201cNe vendet e Bashkimit Europian jemi t\u00eb vendosur e moralisht t\u00eb detyruar t\u00eb mos lejojm\u00eb t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet dhuna, si\u00e7 ndodhi n\u00eb janar 1999 n\u00eb Re\u00e7ak\u201d!<\/p>\n

Rrjedha e sulmeve t\u00eb NATO-s kund\u00ebr Serbis\u00eb ishte intensive, e pand\u00ebrprer\u00eb dhe me itensitet t\u00eb shtuar. Q\u00ebllimi ishte q\u00eb regjimi i Miloshevi\u00e7it, ku rol par\u00ebsor kishte edhe Aleksand\u00ebr Vu\u00e7iq, t\u00eb kapitullonte pa kushte. Nat\u00ebn e par\u00eb t\u00eb bombardimeve u aktivizuan 80 avion\u00eb dhe u godit\u00ebn 40 objekte ushtarake n\u00eb Serbi, Mal t\u00eb Zi e n\u00eb Kosov\u00eb. Serbia t\u00eb nes\u00ebrmen njoftoi p\u00ebr 10 t\u00eb vdekur e 38 t\u00eb plagosur. Por shifrat e saj u mor\u00ebn me rezerv\u00eb, si pjes\u00eb e propagand\u00ebs s\u00eb saj anti NATO. Nat\u00ebn e dyt\u00eb u kryen 400 fluturime, t\u00eb cilat godit\u00ebn rrjetin kund\u00ebrajror, radar\u00ebt ushtark\u00eb si dhe aerodromet e ushtris\u00eb serbe.<\/p>\n

Serbia n\u00eb shenj\u00eb hakmarrjeje intensifikoi dhun\u00ebn e terrorin kund\u00ebr shqiptar\u00ebve: Sipas gazet\u00ebs \u201cTimes\u201d m\u00eb 27 mars n\u00eb fshatin Goden t\u00eb Kosov\u00ebs u masakruan 20 burra t\u00eb paarmatosur. Nd\u00ebrsa m\u00eb 28 mars 1999 minsitri i Mbrojtjes i Gjermanis\u00eb, Rudolph Scharping foli p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb p\u00ebr krime kund\u00ebr njer\u00ebzimit n\u00eb Kosov\u00eb. Dy dit\u00eb m\u00eb von\u00eb Shtabi i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i Ushtris\u00eb \u00c7lirimtare t\u00eb Kosov\u00ebs b\u00ebri thirrje q\u00eb t\u00eb bashkoheshin n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr Serbis\u00eb t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebt n\u00eb Kosov\u00eb e n\u00eb Perendim.<\/p>\n

Me dat\u00ebn 1 prill u p\u00ebrdor\u00ebn p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb raketa nd\u00ebrkontinentale p\u00ebr hedhjen e predhave, s\u00ebrishmi kund\u00ebr Serbis\u00eb. Kurse me 2 prill SHBA-t\u00eb d\u00ebrguan 13 avion\u00eb pa pilot\u00eb p\u00ebr t\u00eb bombarduar Jugosllavin\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb Serbia po n\u00eb k\u00ebt\u00eb dit\u00eb i b\u00ebri thirrje Rusis\u00eb dhe Bjellorusis\u00eb p\u00ebr ndihm\u00eb ushtarake. Por tashm\u00eb Serbia ishte e rrethuar me vende an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb dhe prej 23 prillit 1999 edhe an\u00ebtare t\u00eb NATO-s. M\u00eb 9 prill gjenerali gjerman, Nauman, foli p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb p\u00ebr mund\u00ebsin\u00eb e nd\u00ebrhyrjes ushtarake tok\u00ebsore n\u00eb territorin e Jugosllavis\u00eb. Nd\u00ebrkaq Tony Blair u b\u00eb promotori i l\u00ebvizjes p\u00ebr t\u00eb d\u00ebrguar trupa tok\u00ebsore n\u00eb Jugosllavi kund\u00ebr Miloshevi\u00e7it. M\u00eb 14 prill avion\u00ebt e NATO-s bombarduan nj\u00eb konvoj refugjat\u00ebsh shqiptar\u00eb n\u00eb fshatin Meha t\u00eb Gjakov\u00ebs, ku humb\u00ebn jet\u00ebn 75 veta. NATO k\u00ebrkoi ndjes\u00eb dhe foli p\u00ebr at\u00eb se kishin informacion q\u00eb konvoji me refugjat\u00eb ishte nj\u00eb konvoj ushtarak serb.<\/p>\n

M\u00eb 9 prill 1999 n\u00eb Bruksel u mblodh\u00ebn s\u00ebrishmi shefat e shteteve dhe kryeministrat e vendeve t\u00eb Bashkimit Europian, mbledhje n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn mori pjes\u00eb edhe sekretari i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i OKB-s\u00eb, Kofi Annan. Ai shtroi nj\u00eb plan prej tri pikash p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb fund luft\u00ebs. 1) T\u00ebrheqjen e plot\u00eb t\u00eb forcave ushtarake, policore e nj\u00ebsive speciale serbe nga territori i Kosov\u00ebs. 2) Stacionimin aty t\u00eb nj\u00eb force ushtarake nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe 3) Rikthimin e t\u00eb gjith\u00eb refugjat\u00ebve n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb e tyre. N\u00eb at\u00eb mbledhje Miloshevi\u00e7i u b\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr gjith\u00e7ka q\u00eb ndodhte n\u00eb Kosov\u00eb. Nd\u00ebrsa kancelari gjerman Schroeder p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb p\u00ebrmendi nevoj\u00ebn e nj\u00eb pakti stabiliteti p\u00ebr rajonin e Ballkanit.<\/p>\n

Nd\u00ebrkaq Lukashenko i Bjellorusis\u00eb vizitoi Beogradin. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb Beogradin e vizitoi edhe shefi i Partis\u00eb s\u00eb Majt\u00eb Gjermane (ish-PK e Gjermanis\u00eb Lindore), Gregor Gysi. Ai takoi Miloshevi\u00e7in dhe n\u00eb kthim p\u00ebr n\u00eb Gjermani erdhi edhe n\u00eb Tiran\u00eb, ku u takua me presidentin e koh\u00ebs, Rexhep Mejdani. I b\u00ebri gjithashtu nj\u00eb vizit\u00eb n\u00eb Beograd edhe Kish\u00ebs Ortodokse t\u00eb Serbis\u00eb. Kurse n\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb akteve t\u00eb dhun\u00ebs s\u00eb Miloshevi\u00e7it kund\u00ebr shqiptar\u00ebve, m\u00eb 20 prill u vendos\u00ebn n\u00eb Rinas t\u00eb Tiran\u00ebs helikopter\u00ebt Apash t\u00eb SHBA-ve. Nd\u00ebrsa me 23 prill u mblodh\u00ebn n\u00eb Uashington shefat e shteteve dhe kryeministrat e vendeve an\u00ebtare t\u00eb NATO-s. N\u00eb k\u00ebt\u00eb samit Aleanca u zgjerua edhe me disa shtete t\u00eb reja. M\u00eb 30 prill Serbia paditi n\u00eb Gjyqin e Hag\u00ebs 10 shtete an\u00ebtare t\u00eb NATO-s, si SHBA-t\u00eb, Britanin\u00eb e Madhe, Franc\u00ebn, Gjermanin\u00eb, Italin\u00eb, Belgjik\u00ebn, Holland\u00ebn, Spanj\u00ebn dhe Kanadan\u00eb. Por me 2 qershor Gjykata Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e Hag\u00ebs refuzoi shqyrtimin e padis\u00eb serbe.<\/p>\n

Me dat\u00ebn 22 maj z\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi i NATO-s, James Shea, njoftoi n\u00eb nj\u00eb konferenc\u00eb shtypi se kishte ndodhur nj\u00eb goditje e gabuar n\u00eb Koshare, ku zhvillohej beteja e ashp\u00ebr midis Ushtris\u00eb \u00c7lirimtare t\u00eb Kosov\u00ebs dhe forcave ushtarake t\u00eb Serbis\u00eb. Dhe me 27 maj 1999 u publikua urdh\u00ebri i arrestit p\u00ebr presidentin jugosllav, Sllobodan Miloshevi\u00e7. M\u00eb 30 maj, ministri gjerman i Mbrojtjes, Scharping, paraqiti nj\u00eb bilanc t\u00eb masakrave serbe kund\u00ebr shqiptar\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb, gj\u00eb q\u00eb sensibilizoi m\u00eb shum\u00eb opinionin p\u00ebr imntensifikimin e sulmeve kund\u00ebr Serbis\u00eb.<\/p>\n

M\u00eb 3 qershor shkuan n\u00eb Beograd dhe u takuan me Miloshevi\u00e7in p\u00ebrfaq\u00ebsuesi i BE-s\u00eb, Mati Ahtisaari, ai amerikan, Talbot dhe nd\u00ebrmjet\u00ebsi rus Viktor \u00c7enom\u00ebrdin. Ata vun\u00eb re se presidenti jugosllav do t\u00eb pranonte nj\u00eb plan paqeje t\u00eb imponuar nga NATO dhe BE. Menj\u00ebher\u00eb pas k\u00ebsaj u mblodh Keshilli i Europ\u00ebs, G7-ta dhe K\u00ebshilli i Arlantikut. T\u00eb gjitha k\u00ebto organizma formuluan planin e paqes t\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb ligj nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebrmes Rezolut\u00ebs 1244 t\u00eb 10 qershorit 1999. Nj\u00eb dit\u00eb m\u00eb par\u00eb, m\u00eb 9 qershor, n\u00eb Kumanov\u00eb n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut u n\u00ebnshkrua marr\u00ebvesja e kapitullimit t\u00eb Serbis\u00eb midis shtabit t\u00eb NATO-s dhe shtabit t\u00eb Ushtris\u00eb Jugosllave (serbe).<\/p>\n

Serbia asokohe dhe sot flet e propagandon p\u00ebr d\u00ebme t\u00eb shumta kolaterale nga bombardimet e Aleanc\u00ebs Atlantike. Por nj\u00eb p\u00ebrmbledhje e p\u00ebrdit\u00ebsim i k\u00ebtyre d\u00ebmeve nga ana e shoqat\u00ebs p\u00ebr politik\u00eb paq\u00ebsore t\u00eb Berlinit thot\u00eb se bombardimet 78 ditore shkaktuan gjithsej 556 viktima civile si dhe 878 t\u00eb plagosur. N\u00eb k\u00ebto shifra b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb edhe 107 shqiptar\u00eb t\u00eb vrar\u00eb gabimisht nga sulmet e avion\u00ebve t\u00eb NATO-s. Nd\u00ebrkaq numri i ushtar\u00ebve serb\u00eb t\u00eb vrar\u00eb gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe \u00ebsht\u00eb gjithsej 514, prej t\u00eb cil\u00ebve 164 nga operacionet ajrore t\u00eb NATO-s dhe 291 n\u00eb p\u00ebrleshje me strukturat luftarake t\u00eb Ushtris\u00eb \u00c7lirimtare t\u00eb Kosov\u00ebs. 59 t\u00eb tjer\u00eb humb\u00ebn jet\u00ebn n\u00eb aksidente t\u00eb ndryshme gjat\u00eb l\u00ebvizjes s\u00eb trupave ushtarake e policore t\u00eb Serbis\u00eb.
\nD\u00ebmet p\u00ebr shqiptar\u00ebt e Kosov\u00ebs dhe pasurit\u00eb e tyre ishin katastrofale. Ushtria, policia e paraushtarak\u00ebt serb\u00eb masakruan pa m\u00ebshir\u00eb k\u00ebdo, n\u00eb m\u00ebnzr\u00eb makabre. Nuk kursyen as foshnjat n\u00eb djep ose n\u00eb gjirin e n\u00ebn\u00ebs dhe nuk kursyen gjithashtu n\u00ebnat dhe gjyshet e k\u00ebtyre foshnjave.<\/p>\n

Bilanci ishte tragjik: – Mbi 13 mij\u00eb t\u00eb vrar\u00eb e t\u00eb masakruar, prej t\u00eb cil\u00ebve 1402 f\u00ebmij\u00eb t\u00eb mosh\u00ebs nga disa muajsh n\u00eb 14 vje\u00e7. K\u00ebsaj shifre i shtohen edhe 3200 t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb masakruar, kufomat e t\u00eb cil\u00ebve u zhduk\u00ebn n\u00eb Danub, lumin Sava dhe lokacione t\u00eb tjera t\u00eb Serbis\u00eb. Sot jan\u00eb ende t\u00eb zhdukur edhe 1600 prej tyre. Po t\u2019u shtojm\u00eb k\u00ebtyre krimeve mizore p\u00ebrdhunimet e grave e burrave shqiptar\u00eb, at\u00ebher\u00eb rezulton se sjelljet e shtetit serb, t\u00eb kish\u00ebs serbe, akademis\u00eb, ushtris\u00eb e policis\u00eb s\u00eb k\u00ebtij vendi fashist nuk pat\u00ebn p\u00ebr q\u00ebllim thjesht shp\u00ebrnguljen, vrasjen dhe asgj\u00ebsimin fizik t\u00eb shqiptar\u00ebve, por edhe posht\u00ebrimin dhe l\u00ebndimin e tyre psiqik. Mbi 20 mij\u00eb vajza e gra u p\u00ebrdhunuan. Po ashtu qindra e mij\u00ebra djem dhe burra! Arsyeja? Thjesht se ata ishin shqiptar\u00eb! Ky ishte genocid i past\u00ebr sipas t\u00eb gjitha kritereve shkencore dhe ligjeve nd\u00ebrkomb\u00ebtare q\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb nocionin e genocidit.<\/p>\n

Ushtria dhe policia serbe, si dhe paramilitar\u00ebt serb\u00eb d\u00ebbuan nga sht\u00ebpit\u00eb e tyre t\u00eb banimit mbi nj\u00eb milion shqiptar\u00eb, 90 p\u00ebr qind e t\u00eb cil\u00ebve jasht\u00eb Kosov\u00ebs, kryesisht n\u00eb Shqip\u00ebri dhe n\u00eb Maqedoni. Sipas statistikave nd\u00ebrkomb\u00ebtare u shkat\u00ebrruan plot\u00ebsisht e u d\u00ebmtuan r\u00ebnd\u00eb 120 mij\u00eb sht\u00ebpi, banesa, qendra biznesi, objekte kulturore, sh\u00ebndet\u00ebsore e publike, nga 200 mij\u00eb sa kishte Kosova gjithsej. P\u00ebr ta p\u00ebrshkruar situat\u00ebn e shkrumuar n\u00eb Kosov\u00eb, gazetari gjerman Rolf Paash shkruante n\u00eb gazet\u00ebn \u201cFrankfurter Rundschau\u201d m\u00eb 8 qershor 1999 se \u201cPe\u00e7 quhet qyteti q\u00eb shqiptar\u00ebt i th\u00ebrrasin Pej\u00eb. Sot do t\u00eb duhet t\u00eb gjenden fjal\u00eb t\u00eb tjera p\u00ebr ta p\u00ebrshkruar at\u00eb. Pra, Pe\u00e7 ose Peja nuk ekziston m\u00eb. Qendr\u00ebn e rrethojn\u00eb th\u00ebngjinjt\u00eb e djegur. Ajo i ngjan tashm\u00eb Hiroshim\u00ebs\u201d!<\/p>\n

Shkurtimisht dham\u00eb nj\u00eb pasqyr\u00eb t\u00eb humbjeve nga bombardimet e NATO-s dhe t\u00eb krimeve e genocidit serb n\u00eb Kosov\u00eb. Nga t\u00eb dh\u00ebnat e sh\u00ebnuara rezulton se nd\u00ebrhyrja ushtarake e NATO-s n\u00eb Kosov\u00eb dhe bombardimet e saj kund\u00ebr Serbis\u00eb ishin n\u00eb proporcion e simetri t\u00eb jasht\u00ebzakonshme n\u00eb mbrojtje t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb shqiptar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs p\u00ebr parandalimin e katastrof\u00ebs humanitare q\u00eb po krijohej. N\u00ebse nuk do t\u00eb nd\u00ebrhynte Aleanca Atlantike, Serbia e Miloshevi\u00e7it do t\u00eb shkaktonte krime t\u00eb p\u00ebrmasave t\u00eb Bosnj\u00ebs dhe do t\u00eb asgj\u00ebsonte gjith\u00eb shqiptar\u00ebt, vet\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb q\u00ebllim t\u00eb vet\u00ebm: – Ripushtimin e territorit t\u00eb Kosov\u00ebs dhe kthimin e saj p\u00ebrjet\u00ebsisht n\u00ebn sovranitetin e vet. Shqiptar\u00ebt u masakruan, u d\u00ebbuan, u dogj\u00ebn, u p\u00ebrv\u00ebluan, u p\u00ebrdhunuan, por k\u00ebto akte makabre i nd\u00ebrpreu nd\u00ebrhyrja ushtarake e NATO-s, sepse numri i atyre q\u00eb kishin si fat vdekjen e asgj\u00ebsimin do t\u00eb ishte shum\u00ebfish m\u00eb i madh.<\/p>\n

Kjo simetri dhe d\u00ebmet minimale kolaterale gjat\u00eb bombardimeve t\u00eb NATO-s i japin bombardimeve t\u00eb saj legjitimitet maksimal. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb nd\u00ebrhyrja e NATO-s n\u00eb Kosov\u00eb ishte legjitime edhe nga p\u00ebrmbajtja e ligjit nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs, pavar\u00ebsisht se nuk ishte e till\u00eb nga pik\u00ebpamja formale. Jo pak analist\u00eb e madje njer\u00ebz publik\u00eb, edhe n\u00eb Kosov\u00eb e n\u00eb Shqip\u00ebri, e konsiderojn\u00eb jo legjitime nd\u00ebrhyrjen e NATO-s n\u00eb Kosov\u00eb, sepse, thon\u00eb ata, mungoi nj\u00eb vendim i posa\u00e7\u00ebm i K\u00ebshillit t\u00eb Sigurimit.<\/p>\n

Le t\u00eb sqarohemi: Neni 7 i Kart\u00ebs s\u00eb OKB-s\u00eb parashikon nd\u00ebrhyrjen me forc\u00eb p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb fund konflikteve n\u00eb dy raste: – 1) Kur konflikti rrezikon t\u00eb shkaktoj\u00eb katastrof\u00eb humanitare dhe 2) kur konflikti rrezikon t\u00eb p\u00ebrhapet n\u00eb nj\u00eb rajon ose kontinent t\u00eb caktuar. Ky nen i Kart\u00ebs s\u00eb OKB-s\u00eb justifikon plot\u00ebsisht nd\u00ebrhyrjen e NATO-s n\u00eb Kosov\u00eb, sepse t\u00eb dyja k\u00ebto aspekte ishin prezent n\u00eb konfliktin dhe dhun\u00ebn e Serbis\u00eb kund\u00ebr shqiptar\u00ebve. Se dhuna serbe n\u00eb Kosov\u00eb rrezikonte katastrof\u00eb humanitare e q\u00eb konflikti t\u00eb p\u00ebrhapej m\u00eb tej, k\u00ebt\u00eb e pranon edhe vet\u00eb K\u00ebshilli i Sigurimit n\u00eb rezolut\u00ebn nr 1199 t\u00eb 23 shtatorit 1998. E ka pranuar vet\u00eb Sekretari i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i OKB-s\u00eb. Kofi Anan, si dhe sekretari i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i NATO-s, Javier Solana, si dhe personalitete e ekspert\u00eb me fam\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare.
\nN\u00eb literatur\u00ebn dhe praktik\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare q\u00eb prej lasht\u00ebsis\u00eb e deri m\u00eb sot legjitimiteti p\u00ebrcaktohet nga disa kritere.<\/p>\n

K\u00ebto kritere, sipas ekspertit nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb njohur, Stefan Gruber, jan\u00eb:
\n– Autoriteti legjitim, i cili autorizon ushtrimin e dhun\u00ebs p\u00ebr zgjidhjen e konflikti.
\n– Shkaqet e s\u00eb drejt\u00ebs p\u00ebr nd\u00ebrhyrje
\n– Q\u00ebllimi i sakt\u00eb q\u00eb do t\u00eb arrihet
\n– P\u00ebrdorimi i dhun\u00ebs, p\u00ebrkat\u00ebsisht i luft\u00ebs, si mjet i fundit i nd\u00ebrhyrjes.
\n– Bindja n\u00eb suksesin logjik t\u00eb nd\u00ebrhyrjes.
\n– P\u00ebrdorimi i dhun\u00ebs t\u00eb jet\u00eb i kufizuar.<\/p>\n

Nga t\u00eb gjitha k\u00ebto kritere mungoi zbatimi i kriterit t\u00eb par\u00eb, t\u00eb cilin e parshikon neni 52 i Kart\u00ebs s\u00eb OKB-s\u00eb. Pes\u00eb kriteret e tjera u zbatuan me p\u00ebrpikm\u00ebri. Shkaqet e nd\u00ebrhyrjes ishin t\u00eb qarta: – Rrezikohej katastrof\u00eb humanitare dhe zgjerimi i konfliktit, sidomos n\u00eb Maqedoni e n\u00eb Shqip\u00ebri. \u2013 Q\u00ebllimi i veprimeve ushtarake u p\u00ebrcaktua dhe u sanksionua n\u00eb Rezolut\u00ebn 1244 dhe kjo rezolut\u00eb zyrtarisht legjitimoi nd\u00ebrhyrjen, kur p\u00ebrcaktoi kushtet e paqes. \u2013 P\u00ebrdorimi i nd\u00ebrhyrjes s\u00eb NATO-s n\u00eb Kosov\u00eb ndodhi pasi bashk\u00ebsia nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebrdori diplomacin\u00eb e saj preventive p\u00ebr gati dhjet\u00eb vite radhazi. K\u00ebtu b\u00ebn pjes\u00eb edheorganizimi i Konferenc\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Rambujes\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb diplomaci u p\u00ebrfshi edhe Rusia si pal\u00eb e interesuar e n\u00eb krah t\u00eb agresorit n\u00ebp\u00ebrmjet Grupit t\u00eb Kontaktit. \u2013 Suksesi n\u00eb nd\u00ebrhyrje ishte i garantuar. \u2013 Dhuna e bombardimet e NATO-s kund\u00ebr Serbis\u00eb ishin pre\u00e7ize dhe me d\u00ebmet m\u00eb t\u00eb vogla kolaterale n\u00eb historin\u00eb e luftrave n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n

Nd\u00ebrkaq mungesa e autorizimit t\u00eb bombardimeve nga ana e K\u00ebshillit t\u00eb Sigurimit si autoritet legjitim q\u00eb autorizon nd\u00ebrhyrjen ishte p\u00ebr shkak t\u00eb interesave hegjemoniste t\u00eb Rusis\u00eb. Dihet se K\u00ebshilli i Sigurimit i merr vendimet e tij me konsensusin e pes\u00eb an\u00ebtareve t\u00eb P\u00ebrhershme t\u00eb k\u00ebtij K\u00ebshilli. Rusia deklaroi vot\u00ebn kund\u00ebr. Kjo do t\u00eb thoshte se vendimi nuk mund t\u00eb merrej e autorizimi nuk mund t\u00eb jepej. P\u00ebr pasoj\u00eb veproi NATO me iniciativ\u00ebn e saj. Por edhe p\u00ebr veprimin e NATO-s nevojitej konsensusi i 19 vendeve t\u00eb at\u00ebhershme an\u00ebtare t\u00eb saj. P\u00ebr fatin e mir\u00eb ky konsensus u arrit dhe NATO nuk u p\u00ebr\u00e7a, si\u00e7 pritej nga qeveria e Beogradit dhe presidenti i Jugosllavis\u00eb, Sllobodan Miloshevi\u00e7.<\/p>\n

N\u00eb sulmet e NATO-s kund\u00ebr Serbis\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb pati konsensus maksimal, p\u00ebrve\u00e7 dakord\u00ebsis\u00eb s\u00eb Mosk\u00ebs. N\u00ebse e drejta nd\u00ebrkomb\u00ebtare varet nga interesat hegjemoniste t\u00eb Kremlinit, at\u00ebher\u00eb nuk do t\u00eb duhej t\u00eb kishte nd\u00ebrhyrje p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar dy milion\u00eb shqiptar\u00eb nga katastrofa humanitare dhe Europ\u00ebn nga nj\u00eb konflikt i zgjedhuar n\u00eb Ballkan. Por k\u00ebto dy shkaqe t\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb forc\u00ebs i parashikon Karta e OKB-s\u00eb. Nga pik\u00ebpamja morale dhe politike askush nuk e konsteston legjitimitetin e nd\u00ebrhyrjes s\u00eb NATO-s n\u00eb Kosov\u00eb dhe bombardimeve t\u00eb saj kund\u00ebr Jugosllavis\u00eb (Serbis\u00eb). Nd\u00ebrkaq agresioni ushtarak i Rusis\u00eb kund\u00ebr Ukrain\u00ebs ka d\u00ebshmuar tashm\u00eb se Moska edhe n\u00eb rastin e Kosov\u00ebs nuk kishte interes ruajtjen e paqes, t\u00eb siguris\u00eb dhe stabilitetit p\u00ebr t\u00eb cilin \u00ebsht\u00eb krijuar OKB dhe K\u00ebshilli i Sigurimit, por ambiciet e saj imperialiste n\u00eb Europ\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prof. Dr. Enver Byty\u00e7i U b\u00ebn\u00eb 25 vite nga nata kur presidenti, Bill Clinton, mbajti fjalimin e tij para kombit amerikan dhe njoftoi bot\u00ebn se \u201cNATO po niste nj\u00eb sulm bombardimesh kund\u00ebr Jugosllavis\u00eb (Serbis\u00eb)\u201d p\u00ebr shkak t\u00eb terrorit t\u00eb shtetit t\u00eb Miloshevi\u00e7it dhe Vu\u00e7iqit (at\u00eb koh\u00eb minist\u00ebr informacioni) kund\u00ebr shqiptar\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb. N\u00eb at\u00eb fjalim …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":50402,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-74455","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-editorial"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74455","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=74455"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74455\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50402"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=74455"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=74455"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=74455"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}