{"id":74810,"date":"2024-03-27T17:37:26","date_gmt":"2024-03-27T17:37:26","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=74810"},"modified":"2024-03-27T17:37:26","modified_gmt":"2024-03-27T17:37:26","slug":"skemat-mbeshtetese-molle-e-ndalume-per-shumicen-e-fermereve-shqiptare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/03\/27\/skemat-mbeshtetese-molle-e-ndalume-per-shumicen-e-fermereve-shqiptare\/","title":{"rendered":"Skemat mb\u00ebshtet\u00ebse \u201cmoll\u00eb e ndalume\u201d p\u00ebr shumic\u00ebn e fermer\u00ebve shqiptar\u00eb&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Gjok VUKSANI<\/strong><\/p>\n<p>Bujq\u00ebsia \u00ebsht\u00eb sektori m\u00eb i prapambetur i ekonomis\u00eb shqiptare sepse n\u00eb shtat\u00eb tre-mujor\u00ebt e fundit ka nj\u00eb rritje af\u00ebrsisht zero. Buxheti i bujq\u00ebsis\u00eb p\u00ebr 2024 \u00ebsht\u00eb reduktuar me 11.6% krahasuar me nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Skema e mb\u00ebshtetjes p\u00ebr fermer\u00ebt, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb vit \u00ebsht\u00eb buxhetuar rreth 45,3 % m\u00eb pak se viti 2023 (skema p\u00ebr naft\u00ebn falas mbetet e pandryshuar).<\/p>\n<p>Nga 141 milion euro q\u00eb jan\u00eb buxhetuar p\u00ebr bujq\u00ebsin\u00eb shqiptare vet\u00ebm 24% shkojn\u00eb direkt p\u00ebr fermer\u00ebt nd\u00ebrsa 76% e buxhetit shkon p\u00ebr shpenzime operative, dieta, rroga etj.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa Kosova i mb\u00ebshtet fermer\u00ebt me rreth 120 miljon euro p\u00ebr vitin 2024.<\/p>\n<p>VKM e vitit 2024 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb copy paste e skemave mb\u00ebshtet\u00ebse t\u00eb vitit t\u00eb kaluar edhe pse ka muaj t\u00eb t\u00ebr\u00eb q\u00eb Ministrja e re trumbetoi me fjal\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, konsolidim, koperim, bashkim etj etj.<\/p>\n<p>K\u00ebrkohet te formohen grupe fermer\u00ebsh me 4 apo 7 p\u00ebrsona pa anj\u00eb baz\u00eb ligjore, pa asnj\u00eb stimul monetar vet\u00ebm duke ju premtuar at\u00eb q\u00eb ju jep VKM.<\/p>\n<p>Megjith\u00ebse blegtoria po shkon drejt shfarosjes me p\u00ebrgjysmimin e numrit t\u00eb lop\u00ebve t\u00eb qum\u00ebshtit gjat\u00eb 10 viteve t\u00eb fundit, dhe reduktimin e 700 mij\u00eb krer\u00ebve t\u00eb t\u00eb imtave ne pes\u00eb-vjecarin e fundit skema mb\u00ebshtet\u00ebse vazhdon t\u00eb mbetet e nj\u00ebjt\u00eb prej nj\u00eb dekade.<\/p>\n<p>Jan\u00eb ruajtur t\u00eb nj\u00ebjtat pagesa p\u00ebr blegtorin\u00eb,10 mij\u00eb lek\u00eb p\u00ebr cdo lop\u00eb dhe 1200 lek p\u00ebr cdo dhi dhe dele.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb v\u00ebllez\u00ebrit tan\u00eb Kosovar subvencionohen me 180 euro p\u00ebr cdo lop\u00eb dhe 30 euro p\u00ebr cdo dele apo dhi .<\/p>\n<p>Jan\u00eb ruajtur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb identike kufijt\u00eb e posht\u00ebm t\u00eb financimit prej 10 lop\u00eb dhe 100 dele, megjith\u00ebse studimi i FAO i 2022 thekson se kjo skem\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebse p\u00ebr blegtorin\u00eb ka ndikuar n\u00eb reduktimin e numrit t\u00eb bag\u00ebtive.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb ruajtur e nj\u00ebjta pages\u00eb prej 200 mij\u00eb lek\u00eb (nj\u00eb vler\u00eb qesharake) p\u00ebr mb\u00ebshtetjen e kultivimit t\u00eb perimeve n\u00eb ser\u00eb, por \u00ebsht\u00eb vendosur nj\u00eb viz\u00eb e kuqe q\u00eb nuk mund t\u00eb kap\u00ebrcehet nga shumica e fermer\u00ebve sepse duhet t\u00eb mbjellin jo m\u00eb pak se 1 (nj\u00eb) ha.<\/p>\n<p>Asnj\u00eb fermer nuk mund t\u00eb plot\u00ebsoj kushtin q\u00eb t\u00eb kultivoj\u00eb 1ha ser\u00eb vet\u00ebm me nj\u00eb kulture (p.sh kastravec) sepse nuk mund t\u00eb siguroj\u00eb tregun.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb ruajtur e nj\u00ebjta skem\u00eb p\u00ebr naft\u00ebn falas p\u00ebr fermer\u00ebt duke vendosur si kufij minimal sip\u00ebrfaqen prej 1 ha duke eliminuar automatikisht pothuajse t\u00eb gjith\u00eb fermer\u00ebt n\u00eb zonat veriore dhe lindore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb q\u00eb disponojn\u00eb pak tok\u00eb.<\/p>\n<p>Nga mungesa e certifikatave t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb mbi tok\u00ebn shpeshher\u00eb nafta nuk shkon tek ai q\u00eb e punon tok\u00ebn por tek ai q\u00eb disponon letrat.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb hequr pa asnj\u00eb studim skema p\u00ebr mb\u00ebshtetjen e peshkimit megjith\u00ebse direktivat e Bashkimit Europian e konsiderojn\u00eb si proritet zhvillimin e \u2018Ekonomis\u00eb Blu\u2019.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb hequr skema p\u00ebr \u2018Tregjet e produkteve bujq\u00ebsore, tregjet e kafsh\u00ebve t\u00eb gjalla dhe thertoret\u2019 megjith\u00ebse tregtimi i produkteve bujq\u00ebsore \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga problemet m\u00eb t\u00eb mprehta q\u00eb ka bujq\u00ebsia shqiptare.<\/p>\n<p>Fermer\u00ebt e shesin kastravecin dhe domaten me 20 lek\u00eb, nd\u00ebrsa grosist\u00ebt e shesin tek konsumator\u00ebt me 10 fish, kur 90 % e transaksioneve jan\u00eb informale dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb Ministria e Bujq\u00ebsis\u00eb heq dor\u00eb nga mb\u00ebshtetja e tregut t\u00eb produkteve bujq\u00ebsore, absurditet m\u00eb t\u00eb madh nuk mund t\u00eb ket\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa fakti m\u00eb skandaloz \u00ebsht\u00eb pika 3 e VKM kur fondi n\u00eb dispozicion rezulton m\u00eb i vog\u00ebl se totali i k\u00ebrkes\u00ebs s\u00eb aplikimeve, vlera e financimit q\u00eb p\u00ebrfitohet p\u00ebr nj\u00ebsi (krer\u00eb, zgjua apo ha), reduktohet n\u00eb p\u00ebrputhje me k\u00ebt\u00eb fond.<\/p>\n<p>E th\u00ebn\u00eb m\u00eb thjesht\u00eb kur fondi n\u00eb nj\u00eb skem\u00eb \u00ebsht\u00eb i pamjaftuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb aplikuesit, ai ndahet sipas parimit komunist \u2018nga nj\u00eb th\u00ebrrime p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb\u2019.<\/p>\n<p>Pra nj\u00eb blegtor nuk do t\u00eb marr\u00eb 10 mij\u00eb lek\u00eb p\u00ebr nj\u00eb lop\u00eb sipas VKM por 5 apo 6 mij\u00eb lek\u00eb n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb fondit q\u00eb jep qeveria.<\/p>\n<p>N\u00eb politikat mb\u00ebshtet\u00ebse t\u00eb qeveris\u00eb shqiptare nuk ka asgj\u00eb p\u00ebr mekanizimin dhe automatizimin si i vetmi instrument p\u00ebr zhvillimin e bujq\u00ebsis\u00eb n\u00eb kushtet e shpopullimit t\u00eb fshatit.<\/p>\n<p>Gjithashtu nuk jepet asnj\u00eb mb\u00ebshtetje p\u00ebr eksportet si nj\u00eb nga prioritet e bujq\u00ebsis\u00eb shqiptare, nuk mendohet fare p\u00ebr sigurimin e kulturave bujq\u00ebsore n\u00eb kushtet e ndryshimeve klimatike t\u00eb theksuara dhe riskut t\u00eb madh q\u00eb ka VENDI YN\u00cb.<\/p>\n<p>Un\u00eb nuk e shikon subvencionin si q\u00ebllim ne vetvete por si mekaniz\u00ebm q\u00eb mbi baz\u00ebn e studimeve paraprake mund t\u00eb orientoj\u00eb fermer\u00ebt drejt kulturave dhe teknologjive fitimprur\u00ebse.<\/p>\n<p><em>Prof.Gjok Vuksani \u00ebsht\u00eb drejtuesi i Departamentit te Bujq\u00ebsis\u00eb PD<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Gjok VUKSANI Bujq\u00ebsia \u00ebsht\u00eb sektori m\u00eb i prapambetur i ekonomis\u00eb shqiptare sepse n\u00eb shtat\u00eb tre-mujor\u00ebt e fundit ka nj\u00eb rritje af\u00ebrsisht zero. Buxheti i bujq\u00ebsis\u00eb p\u00ebr 2024 \u00ebsht\u00eb reduktuar me 11.6% krahasuar me nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb. Skema e mb\u00ebshtetjes p\u00ebr fermer\u00ebt, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb vit \u00ebsht\u00eb buxhetuar rreth 45,3 % m\u00eb pak se viti &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":65532,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-74810","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74810","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=74810"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74810\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/65532"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=74810"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=74810"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=74810"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}