{"id":75137,"date":"2024-03-30T09:58:39","date_gmt":"2024-03-30T09:58:39","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=75137"},"modified":"2024-03-30T09:58:39","modified_gmt":"2024-03-30T09:58:39","slug":"qsut-reforme-apo-riformatim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/03\/30\/qsut-reforme-apo-riformatim\/","title":{"rendered":"QSUT: Reform\u00eb apo riformatim?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga<\/strong>\u00a0<strong>Erion DASHO<\/strong><\/p>\n<p>Z\u00ebvend\u00ebsimi i drejtueses s\u00eb QSUT-s\u00eb vendos edhe nj\u00ebher\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb v\u00ebmendjes s\u00eb publikut institucionin lider t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor shqiptar. Me 1,450 shtret\u00ebr dhe me nj\u00eb shfryt\u00ebzim shtrati nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb lart\u00ebt n\u00eb vend, QSUT mban barr\u00ebn kryesore n\u00eb ofrimin e kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor spitalor n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>Por sa i plot\u00ebson QSUT k\u00ebrkesat e koh\u00ebs lidhur me ofrimin dhe marrjen e kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor? M\u00eb konkretisht:<br \/>\nSi \u00ebsht\u00eb cil\u00ebsia e kujdesit t\u00eb ofruar?<br \/>\n\u00c7&#8217;qasje ofron QSUT n\u00eb sh\u00ebrbimet e saj?<br \/>\nCila \u00ebsht\u00eb eficienca me t\u00eb cil\u00ebn ofrohen sh\u00ebrbimet?<br \/>\nSa t\u00eb k\u00ebnaqur jan\u00eb pacient\u00ebt me sh\u00ebrbimet e marra?<br \/>\nDhe mbi t\u00eb gjitha, si jan\u00eb treguesit baz\u00eb t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor n\u00eb QSUT?<\/p>\n<p>Analiza e holl\u00ebsishme e problematik\u00ebs q\u00eb shtrojn\u00eb k\u00ebto pyetje e kalon shum\u00ebfish hap\u00ebsir\u00ebn e nj\u00eb statusi n\u00eb facebook, por gjithsesi nj\u00eb p\u00ebrmbledhje \u00ebsht\u00eb e mundur.<\/p>\n<p>P\u00ebrsa i takon cil\u00ebsis\u00eb dhe treguesve baz\u00eb t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor, shqiptar\u00ebt mjafton t\u00eb kujtojn\u00eb pandemin\u00eb. Askush nga pacient\u00ebt e intubuar n\u00eb QSUT nuk u arrit t\u00eb shp\u00ebtohej. Mjafton ky indikator p\u00ebr t\u00eb treguar se QSUT ka nj\u00eb problem shum\u00eb t\u00eb mpreht\u00eb me cil\u00ebsin\u00eb e sh\u00ebrbimit i cili duhet analizuar dhe adresuar urgjentisht.<\/p>\n<p>Eficienca \u00ebsht\u00eb e pamundur t\u00eb arrihet me infrastruktur\u00ebn aktuale. E projektuar dhe nd\u00ebrtuar bazuar n\u00eb modelin e spitaleve sovjetike, madje ku sh\u00ebrbimet e sot\u00ebm dikur konsideroheshin spitale t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, QSUT ofron nj\u00eb model kujdesi sh\u00ebndet\u00ebsor tashm\u00eb t\u00eb tejkaluar. Infrastruktura e amortizuar \u00ebsht\u00eb e pamundur t\u00eb mir\u00ebmbahet me kushtet aktuale t\u00eb financimit dhe mjek\u00ebt jan\u00eb d\u00ebshmitar\u00eb t\u00eb korpuseve mjeksor\u00eb n\u00ebn riparim dhe rinovim t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm.<\/p>\n<p>Vras\u00ebsi tjet\u00ebr i eficienc\u00ebs jan\u00eb dy koncesionet, ai i laborator\u00ebve dhe ai i sterilizimit. Kostot e koncesionit t\u00eb sterilizimit jan\u00eb shum\u00ebfish m\u00eb t\u00eb larta krahasuar me mund\u00ebsit\u00eb q\u00eb kishte QSUT p\u00ebr ta ofruar vet\u00eb k\u00ebt\u00eb sh\u00ebrbim. Koncesioni i laborator\u00ebve e ka privuar QSUT-n\u00eb jo vet\u00ebm nga mund\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb ofruar kujdes t\u00eb integruar dhe koordinuar mjeksor, por edhe nga funksioni i saj si qend\u00ebr k\u00ebrkimore.<\/p>\n<p>Qasja, ose aksesi si\u00e7 njihet n\u00eb anglisht, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar ndjesh\u00ebm vitet e fundit. N\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb racionalizuar ofrimin e sh\u00ebrbimeve, jan\u00eb krijuar radh\u00eb t\u00eb st\u00ebrgjata q\u00eb pengojn\u00eb qasjen e qytetar\u00ebve dhe krijojn\u00eb premisa p\u00ebr favoritiz\u00ebm dhe korrupsion.<\/p>\n<p>Sigurisht q\u00eb k\u00ebto problematika shoq\u00ebrohen me pak\u00ebnaq\u00ebsi nga ana e pacient\u00ebve. Hera-her\u00ebs shfaqen n\u00eb media pacient\u00eb VIP si Borati apo ministri i vet i jasht\u00ebm q\u00eb &#8220;mahniten&#8221; me cil\u00ebsin\u00eb e sh\u00ebrbimit, por qytetar\u00ebt shqiptar\u00eb jan\u00eb t\u00eb zgjuar mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb mos r\u00ebn\u00eb n\u00eb grack\u00ebn e propagand\u00ebs.<\/p>\n<p>MAJA E AJSBERGUT<\/p>\n<p>Cilat jan\u00eb shkaqet dhe ku q\u00ebndron p\u00ebrgjegj\u00ebsia p\u00ebr situat\u00ebn ku ndodhet sot QSUT-ja? Le t\u00eb nisim nga shkaqet e dukshme.<\/p>\n<p>Me nj\u00eb financim prej dhjet\u00ebra milion\u00eb euro, QSUT nuk financohet mjaftuesh\u00ebm. Nj\u00eb institucion sh\u00ebndet\u00ebsor terciar ka nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb buxhet disa fish m\u00eb t\u00eb lart\u00eb se kaq. N\u00eb kushtet kur buxheti i sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb nuk rritet prej 10 vitesh (p\u00ebr t\u00eb mos th\u00ebn\u00eb q\u00eb shkurtohet pasi mbi 15% e tij i jepet oligark\u00ebve t\u00eb koncesioneve), kuptohet se edhe pjesa e buxhetit q\u00eb i shkon QSUT-s\u00eb ka mbetur n\u00eb vend.<\/p>\n<p>Mungesa e financimit manifestohet n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb munges\u00ebn kronike t\u00eb medikamenteve, sidomos t\u00eb medikamenteve q\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr trajtimin e s\u00ebmundjeve tumorale.<\/p>\n<p>Nj\u00eb pasoj\u00eb tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb pamund\u00ebsia e futjes s\u00eb teknologjive t\u00eb reja, qofshin k\u00ebto pajisje, medikamente apo teknika t\u00eb reja trajtimi.<\/p>\n<p>Ndon\u00ebse quhet qend\u00ebr universitare, QSUT ofron pothuajse zero financim p\u00ebr k\u00ebrkimin shkencor. Me p\u00ebrjashtim t\u00eb mjek\u00ebve q\u00eb individualisht kan\u00eb arritur t\u00eb krijojn\u00eb ura bashk\u00ebpunimi me iniciativa k\u00ebrkimore nd\u00ebrkomb\u00ebtare, pjesa d\u00ebrmuese e personelit akademik, pothuajse nuk publikon, ose publikon n\u00eb revista jo prestigjioze. Edhe qendra t\u00eb ngjashme afrikane, kan\u00eb nj\u00eb aktivitet shkencor m\u00eb t\u00eb spikatur se QSUT, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb me qendrat spitalore europiane krahasimi \u00ebsht\u00eb i pamundur.<\/p>\n<p>N\u00ebse analizohet struktura drejtuese e sh\u00ebrbimeve dhe departamenteve, sheh nj\u00eb num\u00ebr jo t\u00eb vog\u00ebl prej tyre q\u00eb drejtohen nga persona pa statur\u00ebn e nevojshme profesionale, k\u00ebrkuese dhe menaxheriale q\u00eb k\u00ebrkon nj\u00eb pozicion i till\u00eb. Shum\u00eb prej shefave kan\u00eb uzurpuar prej vitesh pozicionet p\u00ebrkat\u00ebse duke u kthyer edhe n\u00eb penges\u00eb p\u00ebr zhvillimin e disiplinave t\u00eb zaptuara.<\/p>\n<p>Nga pik\u00ebpamja e digjitalizimit, QSUT ka mbetur shum\u00eb pas. Megjith\u00eb p\u00ebrpjekjet e nj\u00eb kompanie vendase, e cila ka patur disa arritje bazike, QSUT \u00ebsht\u00eb vite drit\u00eb larg nga iniciativat bashk\u00ebkohore t\u00eb digjitalizimit si sistemet e integruar t\u00eb informacionit, informacioni i lidhur, kartela elektronike e pacientit, spitali t\u00ebr\u00ebsisht digjital (paperless), aplikacionet e inteligjenc\u00ebs artificiale, etj.<\/p>\n<p>PJESA N\u00cbNUJORE E AJSBERGUT<\/p>\n<p>Arsyet kryesore q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr gjendjen ku \u00ebsht\u00eb katandisur QSUT jan\u00eb sigurisht ato &#8220;t\u00eb padukshmet&#8221;.<\/p>\n<p>N\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb, QSUT sikund\u00ebr gjith\u00eb sistemi sh\u00ebndet\u00ebsor, nuk reformohet prej 10 vitesh. Madje nuk ka asnj\u00eb strategji afatgjat\u00eb zhvillimi. Bordi i cili \u00ebsht\u00eb detyrim ligjor sipas ligjit n\u00eb fuqi, nuk funksionon. E ashtuquajtura &#8220;autonomi&#8221; q\u00eb ju dha me ferman t\u00eb Boratit drejtoresh\u00ebs s\u00eb larguar nuk ka asnj\u00eb shans t\u00eb zbatohet, sepse \u00ebsht\u00eb konceptuar keq n\u00eb thelb.<\/p>\n<p>S\u00eb dyti, p\u00ebr pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb kaluar n\u00ebn regjimin rilind\u00ebs, QSUT u drejtua nga amator\u00eb pa asnj\u00eb lidhje me sistemin sh\u00ebndet\u00ebsor. Kimistja Manastirliu e p\u00ebrdori QSUT-n\u00eb si trampolin\u00eb para se t\u00eb projektohej n\u00eb krye t\u00eb ministris\u00eb s\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, nd\u00ebrsa klarinetisti q\u00eb e z\u00ebvend\u00ebsoi nuk meriton as edhe t\u00eb komentohet. Dje n\u00eb krye t\u00eb QSUT-s\u00eb u em\u00ebrua nj\u00eb profesioniste e nderuar n\u00eb specialitetin e saj si mjeke, por pa lidhje me menaxhimin sh\u00ebndet\u00ebsor. Kuptohet se gjasat p\u00ebr sukses jan\u00eb t\u00eb pakta.<\/p>\n<p>S\u00eb treti, QSUT \u00ebsht\u00eb brejtjur prej vitesh nga konflikti i interesit. Duke q\u00ebn\u00eb, dashur pa dashur, maja e sistemit sh\u00ebndet\u00ebsor shqiptar, mjek\u00ebt e QSUT-s\u00eb jan\u00eb pjes\u00eb e disa vendimmarrjeve ky\u00e7e. Licencimi i medikamenteve t\u00eb reja (shpesh me efekte miliona euro p\u00ebr medikament), referimi i pacient\u00ebve drejt sektorit privat, dh\u00ebnia e mendimit teknik p\u00ebr koncesionet qindra milion\u00ebshe t\u00eb rilindjes, etj., jan\u00eb vet\u00ebm disa shembuj se \u00e7far\u00eb aferash jan\u00eb luajtur dhe vazhdojn\u00eb t\u00eb luhen n\u00ebn petkun e QSUT-s\u00eb.<\/p>\n<p>EPILOG<\/p>\n<p>QSUT \u00ebsht\u00eb sot n\u00eb dit\u00ebn m\u00eb t\u00eb err\u00ebt t\u00eb saj. Qendra q\u00eb pret \u00e7do vit mbi 250,000 urgjenca, ndodhet e privuar prej gati dy muajsh nga sh\u00ebrbimi i urgjenc\u00ebs mjeksore.<\/p>\n<p>N\u00eb kushtet kur problematikat dhe sfidat e p\u00ebrshkruara m\u00eb lart jan\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme, e vetmja zgjidhje p\u00ebr QSUT-n\u00eb mbetet nj\u00eb transformim rr\u00ebnj\u00ebsor q\u00eb duhet t\u00eb nis\u00eb me hartimin e nj\u00eb strategjie afatgjat\u00eb, t\u00eb pakt\u00ebn 15 vje\u00e7are p\u00ebr t&#8217;u pasuar nga nj\u00eb riformatim i plot\u00eb i infrastruktur\u00ebs, teknologjis\u00eb, m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb operimit dhe drejtimit.<\/p>\n<p>Reforma e financimit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb reform\u00eb paralele q\u00eb duhet zbatuar p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb sistemin sh\u00ebndet\u00ebsor n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, por q\u00eb efektet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme do t&#8217;i jap\u00eb direkt tek QSUT-ja.<\/p>\n<p>S\u00eb fundi, transformimet rr\u00ebnj\u00ebsore sot nuk mund t\u00eb kuptohen pa transformimin digjital. N\u00eb kushtet aktuale, edhe rruga p\u00ebr transformimin e QSUT-s\u00eb duhet t\u00eb kaloj\u00eb domosdoshm\u00ebrisht n\u00ebp\u00ebrmjet hap\u00ebsirave virtuale.<\/p>\n<p>Problemi m\u00eb i madh q\u00eb ka ky p\u00ebrafrim \u00ebsht\u00eb se elifimatrak\u00ebt e Boratit e kan\u00eb t\u00eb pamundur ta konceptojn\u00eb, zb\u00ebrthejn\u00eb, konkretizojn\u00eb dhe zbatojn\u00eb at\u00eb. Madje atyre u mungon edhe vullneti p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb di\u00e7ka t\u00eb till\u00eb. Kjo sepse borat\u00ebt e kan\u00eb par\u00eb dhe vazhdojn\u00eb ta shohin sh\u00ebndet\u00ebsin\u00eb vet\u00ebm si lop\u00eb p\u00ebr t&#8217;u mjel\u00eb s\u00eb bashku me oligark\u00ebt dhe jo si sistemin q\u00eb kujdeset p\u00ebr sh\u00ebndetin dhe jet\u00ebn e shqiptar\u00ebve.<\/p>\n<p>P\u00ebr t&#8217;i par\u00eb t\u00eb zbatuara k\u00ebto reforma dhe zhvillime, shqiptar\u00ebve fatkeq\u00ebsusht do t&#8217;u duhet t\u00eb presin fundin e regjimit t\u00eb rilindjes. Le t\u00eb urojm\u00eb t\u00eb jet\u00eb i af\u00ebrt, para se t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb von\u00eb p\u00ebr QSUT-n\u00eb dhe sh\u00ebndet\u00ebsin\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga\u00a0Erion DASHO Z\u00ebvend\u00ebsimi i drejtueses s\u00eb QSUT-s\u00eb vendos edhe nj\u00ebher\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb v\u00ebmendjes s\u00eb publikut institucionin lider t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor shqiptar. Me 1,450 shtret\u00ebr dhe me nj\u00eb shfryt\u00ebzim shtrati nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb lart\u00ebt n\u00eb vend, QSUT mban barr\u00ebn kryesore n\u00eb ofrimin e kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor spitalor n\u00eb Shqip\u00ebri. Por sa i plot\u00ebson QSUT k\u00ebrkesat e &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":75138,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-75137","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75137","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=75137"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75137\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/75138"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=75137"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=75137"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=75137"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}