{"id":79963,"date":"2024-05-21T18:54:54","date_gmt":"2024-05-21T18:54:54","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=79963"},"modified":"2024-05-21T18:55:08","modified_gmt":"2024-05-21T18:55:08","slug":"sondazhi-81-5-e-shqiptareve-qeverisja-e-korruptuar-63-nuk-besojne-tek-prokuroret","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/05\/21\/sondazhi-81-5-e-shqiptareve-qeverisja-e-korruptuar-63-nuk-besojne-tek-prokuroret\/","title":{"rendered":"Sondazhi, 81.5% e shqiptar\u00ebve: Qeveri e korruptuar, 63% nuk besojn\u00eb tek prokuror\u00ebt"},"content":{"rendered":"<div class=\"hdr-container\">\n<div class=\"row\">\n<div class=\"col-multimedia col-xs-12 col-md-10 pull-right\">\n<div class=\"cover-media\">\n<figure class=\"media-image js-media-expand js-media-expand--ready\">\n<div class=\"img-wrap\">\n<div class=\"thumb thumb16_9\"><img decoding=\"async\" class=\" enhanced\" src=\"https:\/\/gdb.voanews.com\/01000000-0aff-0242-8ee8-08dc798424fc_w1023_r1_s.png\" alt=\"Anketa IDM, 1\" \/><\/div>\n<\/div><figcaption><span class=\"caption\" data-cms-inline-wrap=\"caption\" data-cms-inline-text=\"\">Anketa IDM, 1<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"body-container\">\n<div class=\"row\">\n<div class=\"col-xs-12 col-sm-12 col-md-10 col-lg-10 pull-right\">\n<div class=\"row\">\n<div class=\"col-xs-12 col-sm-12 col-md-8 col-lg-8 pull-left bottom-offset content-offset\">\n<div id=\"article-content\" class=\"content-floated-wrap fb-quotable\">\n<div class=\"wsw\">\n<p>Anketa vjetore e opinionit publik \u201cBesimi n\u00eb Qeverisje 2023\u201d, zhvilluar nga Instituti p\u00ebr Demokraci dhe Nd\u00ebrmjet\u00ebsim n\u00eb te\u0308 61 bashkite\u0308 e Shqipe\u0308rise\u0308, zbuloi se shumica e pjese\u0308marre\u0308sve\u00a0<em>(81.5%)\u00a0<\/em>e vler\u00ebsojn\u00eb\u00a0<strong>korrupsionin e madh<\/strong>\u00a0si \u201cte\u0308 pe\u0308rhapur\u201d ose \u201cshume\u0308 te\u0308 pe\u0308rhapur\u201d, duke sh\u00ebnuar nj\u00eb rritje me 4.8 pik\u00eb n\u00eb krahasim me vitin 2022.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm 15.6% e qytetar\u00ebve e shohin ate\u0308 \u201cjo te\u0308 pe\u0308rhapur\u201d ose \u201caspak te\u0308 pe\u0308rhapur\u201d. Rritje ka sh\u00ebnuar edhe mosbesimi ndaj prokuroris\u00eb. Nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e t\u00eb anketuarve\u00a0<em>(62.8%)<\/em>\u00a0nuk besojn\u00eb tek afte\u0308sia e prokurorise\u0308 pe\u0308r te\u0308 trajtuar rastet e korrupsionit te\u0308 madh, ose shprehin 5.9 p\u00ebr qind m\u00eb shum\u00eb mosbesim nga nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb, kur ky tregues ishte 56.9%.<\/p>\n<div class=\"wsw__embed wsw__embed--small\">\n<figure class=\"media-image js-media-expand js-media-expand--ready\">\n<div class=\"img-wrap\">\n<div class=\"thumb\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/gdb.voanews.com\/01000000-0aff-0242-4237-08dc798441ea_w250_r1_s.png\" alt=\"Anketa IDM, 2\" \/><\/div>\n<\/div><figcaption><span class=\"caption\">Anketa IDM, 2<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<p>Nj\u00eb shumic\u00eb po aq e madhe\u00a0<em>(81.3%)<\/em>\u00a0e tyre vler\u00ebsojn\u00eb\u00a0<strong>korrupsionin e voge\u0308l<\/strong>\u00a0si \u201cte\u0308 pe\u0308rhapur\u201d ose \u201cshume\u0308 te\u0308 pe\u0308rhapur\u201d. Vete\u0308m 16.2% qe\u0308 e konsiderojne\u0308 ate\u0308 \u201cjo te\u0308 pe\u0308rhapur\u201d ose \u201caspak te\u0308 pe\u0308rhapur\u201d. Nd\u00ebrsa 56.8% e tyre shprehe\u0308n mungese\u0308 besimi tek prokuroria, se ajo mund t\u00eb ndjek\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb efektshme rastet e korrupsionit te\u0308 voge\u0308l. Gjithsesi besimi \u00ebsht\u00eb rritur me 9 % nga viti 2022, kur mosbesimi ishte 65.8%.<\/p>\n<p>Nga bashkimi i t\u00eb dh\u00ebnave doli q\u00eb tete\u0308 ne\u0308 dhjete\u0308 shqiptare\u0308 besojne\u0308 se korrupsioni i voge\u0308l dhe i madh e\u0308shte\u0308 i pe\u0308rhapur dhe shume\u0308 i pe\u0308rhapur ne\u0308 vend. Sipas tyre, institucionet me\u0308 te\u0308 korruptuara ne\u0308 vitin 2023 jan\u00eb drejte\u0308sia\u00a0<em>(17.5%),<\/em>\u00a0she\u0308ndete\u0308sia\u00a0<em>(14.8%)\u00a0<\/em>dhe policia\u00a0<em>(7.2%)<\/em>.<\/p>\n<p>Besjana Ku\u00e7i nj\u00eb nga autoret e studimit, thot\u00eb p\u00ebr Z\u00ebrin e Amerik\u00ebs se vijon tendenca disavje\u00e7are e perceptimit shum\u00eb t\u00eb lart\u00eb nga publiku mbi p\u00ebrhapjen e korrupsionit, dhe se p\u00ebr t\u00eb kuptuar shkaqet e k\u00ebtyre treguesve, duhen studiuar shum\u00eb zhvillime sociale e politike n\u00eb vend.<\/p>\n<p><em>\u201cNe si shoq\u00ebri e kemi p\u00ebrforcuar n\u00eb nivele t\u00eb ndryshme dukurin\u00eb e korrupsionit n\u00eb raport me institucionet.<\/em>\u00a0<em>Mesatarja nd\u00ebr vite \u00ebsht\u00eb mbi 77 p\u00ebr qind e t\u00eb anketuarve.<\/em><em>\u00a0<\/em><em>Zhvillimet politike nuk kan\u00eb ndikuar pozitivisht p\u00ebr t\u00eb mbajtur larg k\u00ebt\u00eb dukuri nga proceset qeveris\u00ebse n\u00eb vend\u201d,<\/em> thot\u00eb zonja Ku\u00e7i.<\/p>\n<p>Megjith\u00eb k\u00ebt\u00eb perceptim t\u00eb lart\u00eb mbi p\u00ebrhapjen e korrupsionit, vet\u00ebm 14.7% e anketuarve pohuan se ishin de\u0308shmitare\u0308 n\u00eb rastet e korrupsionit te\u0308 qeverisjes qendrore dhe 21.6% e tyre thon\u00eb se ishin de\u0308shmitare\u0308 ne\u0308 korrupsion te\u0308 qeverisjes vendore.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb k\u00ebsaj ankete pohuan se\u00a0<strong>kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb ryshfet<\/strong>\u00a0p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb sh\u00ebrbime nj\u00eb e treta e qytetar\u00ebve\u00a0<em>(29.8%)<\/em>\u00a0tek zyrtar\u00ebt e qeverisjes qendrore dhe po aq qytetare\u0308 p\u00ebr zyrtar\u00eb t\u00eb qeverisjes vendore. Nd\u00ebr arsyet pe\u0308r dhe\u0308nien e ryshfetit m\u00eb shum\u00eb se gjysma e qytetar\u00ebve\u00a0<em>(57.8%)<\/em>\u00a0pohuan se ryshfeti u ishte ke\u0308rkuar, pjesa tjet\u00ebr\u00a0<em>(21.7%)<\/em>\u00a0thane\u0308 se paguan pe\u0308r te\u0308 marre\u0308 she\u0308rbime me\u0308 te\u0308 mira here\u0308n tjete\u0308r, nde\u0308rsa t\u00eb tjer\u00eb\u00a0<em>(14.8%)<\/em>\u00a0se paguan si mire\u0308njohje pe\u0308r she\u0308rbimet e marra. Vete\u0308m nj\u00eb pakic\u00eb\u00a0<em>(10.9%)<\/em>\u00a0e atyre q\u00eb paguan ryshfete, e raportuan ate\u0308 tek autoritetet. Nj\u00eb pjes\u00eb e madhe\u00a0<em>(39%)<\/em>\u00a0e atyre q\u00eb nuk e raportuan, than\u00eb se e shohin ryshfetin si praktike\u0308 te\u0308 zakonshme, t\u00eb tjer\u00ebt\u00a0<em>(32.2%)\u00a0<\/em>e mendonin denoncimin si te\u0308 padobishe\u0308m dhe m\u00eb pak\u00a0<em>(8.3%)<\/em>\u00a0than\u00eb se kishin frike\u0308 nga hakmarrja.<\/p>\n<p><strong>Institucionet m\u00eb pak t\u00eb besuara<\/strong>\u00a0n\u00eb Shqip\u00ebri gjat\u00eb vitit 2023 jan\u00eb partite\u0308 politike\u00a0<em>(25.5%)<\/em>, parlamenti\u00a0<em>(29.1%)<\/em>, gjykatat\u00a0<em>(33.4%)<\/em>, madje me nj\u00eb r\u00ebnie nga 3-5 pik\u00eb krahasuar me nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb. Po ashtu, besimi i publikut te presidenti ka re\u0308ne\u0308 me 6 pike\u0308 pe\u0308rqindjeje krahasuar me nje\u0308 vit me\u0308 pare\u0308.<\/p>\n<p>Organet e drejt\u00ebsis\u00eb shfaqen n\u00eb k\u00ebt\u00eb anket\u00eb me pamje t\u00eb kund\u00ebrta; gjykatat\u00a0<em>(33.4%)<\/em>\u00a0dhe prokuroria\u00a0<em>(33.7%)<\/em>\u00a0renditen si institucionet me\u0308 pak te\u0308 besuara p\u00ebr qytetar\u00ebt. Por nga ana tjet\u00ebr, Prokuroria e Posac\u0327me Kunde\u0308r Krimit te\u0308 Organizuar dhe Korrupsionit &#8211; SPAK\u00a0<em>(60.3%)<\/em>\u00a0renditet nd\u00ebr\u00a0<strong>institucionet m\u00eb shum\u00eb t\u00eb besuara<\/strong>, madje she\u0308noi nje\u0308 rritje te\u0308 konsiderueshme prej 10 pike\u0308 pe\u0308rqindjeje krahasuar me nje\u0308 vit me\u0308 pare\u0308. M\u00eb shum\u00eb se gjysma e te\u0308 anketuarve\u00a0<em>(50.2%)<\/em>\u00a0pohojn\u00eb se sistemi i reformuar i drejte\u0308sise\u0308 po jep ndihmes\u00eb pozitive ne\u0308 zhvillimin e vendit, nde\u0308rsa n\u00eb krahun tjete\u0308r, nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme\u00a0<em>(44.9%)<\/em>\u00a0e qytetare\u0308ve nuk jan\u00eb dakord me ke\u0308te\u0308 pohim.<\/p>\n<p><em>\u201cSPAK-u s\u00ebrish n\u00eb k\u00ebt\u00eb anket\u00eb konfirmohet si nj\u00eb nga instutucionet ku qytetar\u00ebt kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb besim n\u00eb efektivitetin e pun\u00ebs s\u00eb tij n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr korrupsionit. Besoj se n\u00eb k\u00ebt\u00eb vler\u00ebsim pozitiv kan\u00eb ndikuar edhe hetimet mbi korrupsionit t\u00eb nivelit t\u00eb lart\u00eb, q\u00eb ka ndjekur SPAK-u vitin e kaluar e n\u00eb vazhdim\u201d,<\/em>\u00a0tha zonja Ku\u00e7i e IDM-s\u00eb.<\/p>\n<p>T\u00eb anketuarit renditin si institucionet m\u00eb shum\u00eb t\u00eb besuara organizatat nde\u0308rkombe\u0308tare si NATO\u00a0<em>(76.7%)<\/em>, OKB\u00a0<em>(74.3%)<\/em>\u00a0dhe BE\u00a0<em>(74.7%)<\/em>, dhe m\u00eb pas vijn\u00eb institucionet fetare vendase\u00a0<em>(67%)<\/em>, si dhe organizatat e shoqe\u0308rise\u0308 civile\u00a0<em>(55.7%)<\/em>.<\/p>\n<p>Ashtu si rendit\u00ebn nd\u00ebr organet m\u00eb pak t\u00eb besuara, t\u00eb anketuarit cil\u00ebsojn\u00eb gjykatat\u00a0<em>(35.5%)<\/em>\u00a0dhe prokurorin\u00eb\u00a0<em>(35.3%)<\/em>\u00a0si\u00a0<strong>institucionet me\u0308 te\u0308 ndikuara politikisht<\/strong>\u00a0nga gjith\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt ndone\u0308se me nje\u0308 pe\u0308rmire\u0308sim ne\u0308 krahasim me vitin 2022\u00a0<em>(pe\u0308rkate\u0308sisht 41.8% dhe 38.6% e te\u0308 anketuarve).<\/em>\u00a0Perceptimi sa i takon ndikimit prej politike\u0308s \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar gjat\u00eb 2023 karahasuar me nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb n\u00eb te\u0308 gjitha institucionet, por ndryshimet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha u sh\u00ebnuan tek mediat\u00a0<em>(-9 pik\u00eb)<\/em>, SPAK-u\u00a0<em>(-8 pik\u00eb)<\/em>\u00a0dhe gjykatat\u00a0<em>(-7 pik\u00eb)<\/em>.<\/p>\n<p>Afro 60 p\u00ebr qind e shqiptare\u0308ve te\u0308 anketuar mendojn\u00eb se qeveria qendrore dhe ajo vendore kane\u0308 mungesa n\u00eb\u00a0<strong>transparenc\u00eb e llogaridh\u00ebnie<\/strong>. Pjesa m\u00eb e madhe tyre mendojn\u00eb se organizatat nde\u0308rkombe\u0308tare i ke\u0308rkojne\u0308 llogari qeverise\u0308 me\u0308 shume\u0308 se sa institucionet vendase. Kontrolli i Larte\u0308 i Shtetit\u00a0<em>(58.6%)<\/em>\u00a0dhe parlamenti\u00a0<em>(49.5%)<\/em>\u00a0cil\u00ebsohen si institucionet vendase me\u0308 t\u00eb efektshme pe\u0308r llogaridhe\u0308nien e qeverise\u0308, ndon\u00ebse me nje\u0308 re\u0308nie te\u0308 konsiderueshme nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb\u00a0<em>(p\u00ebrkat\u00ebsisht -5 dhe -9 pik\u00eb).<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Anketa IDM, 1 Anketa vjetore e opinionit publik \u201cBesimi n\u00eb Qeverisje 2023\u201d, zhvilluar nga Instituti p\u00ebr Demokraci dhe Nd\u00ebrmjet\u00ebsim n\u00eb te\u0308 61 bashkite\u0308 e Shqipe\u0308rise\u0308, zbuloi se shumica e pjese\u0308marre\u0308sve\u00a0(81.5%)\u00a0e vler\u00ebsojn\u00eb\u00a0korrupsionin e madh\u00a0si \u201cte\u0308 pe\u0308rhapur\u201d ose \u201cshume\u0308 te\u0308 pe\u0308rhapur\u201d, duke sh\u00ebnuar nj\u00eb rritje me 4.8 pik\u00eb n\u00eb krahasim me vitin 2022. Vet\u00ebm 15.6% e qytetar\u00ebve &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":79968,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[],"class_list":["post-79963","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-aktualitet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/79963","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=79963"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/79963\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/79968"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=79963"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=79963"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=79963"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}