{"id":80206,"date":"2024-05-24T08:30:55","date_gmt":"2024-05-24T08:30:55","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=80206"},"modified":"2024-05-24T08:30:55","modified_gmt":"2024-05-24T08:30:55","slug":"shpopullimi-ne-jug-dominojne-te-moshuarit-veriu-po-zbrazet-shpejt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/05\/24\/shpopullimi-ne-jug-dominojne-te-moshuarit-veriu-po-zbrazet-shpejt\/","title":{"rendered":"Shpopullimi\/ N\u00eb Jug dominojn\u00eb t\u00eb moshuarit, Veriu po zbrazet shpejt!"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb qarqet e Jugut numri i lindjeve p\u00ebr 1000 banor\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb i ul\u00ebt se n\u00eb ato t\u00eb Veriut, nj\u00eb e dh\u00ebn\u00eb q\u00eb tregon se popullsia n\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon \u00ebsht\u00eb m\u00eb e plakur.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e INSTAT t\u00eb p\u00ebrpunuara nga Monitor, tregojn\u00eb se n\u00eb vitin 2023 qarku m\u00eb numrin m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb lindjeve p\u00ebr 1000 banor\u00eb ishte Vlora me 5.7 lindje, e ndjekur nga Kor\u00e7a me 6.3, Fieri me 6.9 dhe Gjirokastra me 7.1 lindje p\u00ebr 1000 banor\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr Dibra ishte qarku me numrin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb lindjeve p\u00ebr 1000 banor\u00eb, n\u00eb 9.6 t\u00eb till\u00eb, e ndjekur nga Kuk\u00ebsi me 9.3, Lezha me 8,8 dhe Tirana me 8.8.<\/p>\n<p>Qarqet e Jugut t\u00eb vendit i kaluan me her\u00ebt fazat kulmore t\u00eb emigracionit n\u00eb moshat e reja. Lindjet m\u00eb t\u00eb pakta n\u00eb k\u00ebto qarqe tregojn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb popullsi m\u00eb t\u00eb plakur dhe p\u00ebr norma m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta t\u00eb fertilitetit (numri i i lindjeve p\u00ebr grua n\u00eb mosh\u00eb riprodhimi).<\/p>\n<p><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">Po duke krahasuar lindjet p\u00ebr 1000 banor\u00eb nga 2019 dhe 2023 shihet se qarqet e Veriut kan\u00eb r\u00ebnien m\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb, duke sugjeruar se ky Rajon p\u00ebrjetoi gjat\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb fundit kulmin e emigrimit sidomos tek t\u00eb rinjt\u00eb.<\/span><\/p>\n<p>Nga 2019-2023 Kuk\u00ebsi sh\u00ebnoi r\u00ebnien m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb lindjeve p\u00ebr 1000 banor\u00eb. N\u00eb vitin 2019 n\u00eb k\u00ebt\u00eb qark kishte 14,4 lindje p\u00ebr 1000 banor\u00eb, nd\u00ebrsa n\u00eb vitin 2023 kishte 9.3 lindje. N\u00eb Kuk\u00ebs norma e lindjeve p\u00ebr 1000 banor\u00eb sh\u00ebnoi r\u00ebnie me 5.1 pik\u00eb p\u00ebr qind, m\u00eb e larta n\u00eb t\u00eb gjitha qarqet.<\/p>\n<p>Pas Kuk\u00ebsit Dibra ka r\u00ebnien m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb lindjeve p\u00ebr 1000 banor\u00eb, nga 13.5 lindje me 2019 n\u00eb 9.6 n\u00eb vitin 2023. N\u00eb krahun tjet\u00ebr Berati dhe Lezha pat\u00ebn r\u00ebnien m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb lindjeve p\u00ebr 1000 banor\u00eb nd\u00ebrmjet 2019 dhe 2023 me nga 1.1 dhe 1.2 pik\u00eb % secila.<\/p>\n<p>Normat e lindshm\u00ebris\u00eb kan\u00eb r\u00ebn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme n\u00eb k\u00ebto tre dekada, por n\u00eb dy vitet fundit jan\u00eb p\u00ebrshpejtuar duke sinjalizuar p\u00ebrkeq\u00ebsim t\u00eb fenomenit n\u00eb vitet n\u00eb vijim.<\/p>\n<p>M\u00eb 2023 n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin kan\u00eb lindur vet\u00ebm 22, 210 foshnja, niveli m\u00eb i ul\u00ebt q\u00eb nga viti 1934 kur jan\u00eb raportuar t\u00eb dh\u00ebnat zyrtare vjetore. T\u00eb dh\u00ebnat tregojn\u00eb se edhe n\u00eb luft\u00ebn e dyt\u00eb bot\u00ebrore, n\u00eb Shqip\u00ebri kan\u00eb lindur m\u00eb shum\u00eb se sa sot. Psh n\u00eb vitin 1942 lind\u00ebn mbi 36 mij\u00eb foshnja n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur numri i grave n\u00eb mosh\u00eb riprodhimi ishte m\u00eb i ul\u00ebt se sot.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1950 ku regjimi i diktatur\u00ebs komuniste ishte instaluar lind\u00ebn 47, 291 foshnja, sipas t\u00eb dh\u00ebnave nga arkivat e INSTAT, teksa numri i grave n\u00eb mosh\u00eb riprodhimi ( 15-49 vje\u00e7) ishte vet\u00ebm 259, 472 mij\u00eb. Vitin e kaluar lind\u00ebn pak m\u00eb shum\u00eb se 22 mij\u00eb foshnja, teksa numri i grave n\u00eb mosh\u00eb riprodhimi ishte\u00a0 647,884\u00a0 ose tre her\u00eb m\u00eb i lart\u00eb se n\u00eb vitet 1950.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e kuptueshme se q\u00eb nga vitet 50-60 Shqip\u00ebria ashtu si edhe Europa kan\u00eb evoluar n\u00eb drejtim t\u00eb planifikimit familjar, barazis\u00eb gjinore, integrimit t\u00eb grave n\u00eb tregun e pun\u00ebs, por n\u00eb vendin ton\u00eb ka ende nj\u00eb p\u00ebrqindje m\u00eb e madhe t\u00eb grave q\u00eb lindin f\u00ebmij\u00eb m\u00eb pak se sa duan. Demograf\u00ebt dhe sociolog\u00ebt jan\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuar se lindjet n\u00eb Shqip\u00ebri kan\u00eb r\u00ebn\u00eb p\u00ebrtej t\u00eb gjitha parashikimeve. \/Monitor<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb qarqet e Jugut numri i lindjeve p\u00ebr 1000 banor\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb i ul\u00ebt se n\u00eb ato t\u00eb Veriut, nj\u00eb e dh\u00ebn\u00eb q\u00eb tregon se popullsia n\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon \u00ebsht\u00eb m\u00eb e plakur. T\u00eb dh\u00ebnat e INSTAT t\u00eb p\u00ebrpunuara nga Monitor, tregojn\u00eb se n\u00eb vitin 2023 qarku m\u00eb numrin m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb lindjeve &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":80207,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-80206","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80206","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=80206"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80206\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/80207"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=80206"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=80206"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=80206"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}