{"id":83477,"date":"2024-06-28T17:29:26","date_gmt":"2024-06-28T17:29:26","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=83477"},"modified":"2024-06-28T17:29:26","modified_gmt":"2024-06-28T17:29:26","slug":"voa-tkurret-me-15-popullsia-e-shqiperise-emigracioni-faktori-kryesor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/06\/28\/voa-tkurret-me-15-popullsia-e-shqiperise-emigracioni-faktori-kryesor\/","title":{"rendered":"VOA: Tkurret me 15% popullsia e Shqip\u00ebris\u00eb, emigracioni faktori kryesor"},"content":{"rendered":"<p><em><b><strong>N\u00eb Shqip\u00ebri, popullsia e vendit n\u00eb vitin 2023 rezulton t\u00eb jet\u00eb tkurrur me 15 p\u00ebrqind, krahasuar me 12 vjet m\u00eb par\u00eb. T\u00eb dh\u00ebnat e Censit, t\u00eb b\u00ebra publike sot nga Instituti i Statistikave, d\u00ebshmojn\u00eb se numri i banor\u00ebve n\u00eb vend ka r\u00ebn\u00eb me 429 mij\u00eb banor\u00eb. Profesori i njohur i demografis\u00eb, Arjan Gjon\u00e7aj, shpjegon se fenomeni i emigracionit shihet si faktori kryesor, s\u00eb bashku m\u00eb r\u00ebnien e shtes\u00ebs natyrore t\u00eb popullsis\u00eb, si pasoj\u00eb e uljes s\u00eb lindjeve. Afro 600 mij\u00eb shqiptar\u00eb rezultojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb larguar q\u00eb nga viti 2011.<\/strong><\/b><\/em><\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e sotme t\u00eb Censit t\u00eb popullsis\u00eb tregojn\u00eb se vendi gjendet p\u00ebrball\u00eb r\u00ebnies m\u00eb t\u00eb fort\u00eb t\u00eb banor\u00ebve. Nga pak m\u00eb shum\u00eb se 2.8 milion\u00eb n\u00eb vitin 2011, vitin e kaluar popullsia banuese ra n\u00eb 2.4 milion\u00eb, gati 15 p\u00ebrqind m\u00eb pak, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb krahasuar me vitin 1989, Shqip\u00ebria ka humbur 1 t\u00eb kat\u00ebrt\u00ebn e banor\u00ebve t\u00eb saj.<\/p>\n<p>Arjan Gjon\u00e7aj, profesor i demografis\u00eb n\u00eb \u201cLondon School of Economics\u201d, shpjegon p\u00ebr Z\u00ebrin e Amerik\u00ebs, arsyet e k\u00ebtyre shifrave. \u201c<em>Mesazhi kryesor \u00ebsht\u00eb q\u00eb popullsia e Shqip\u00ebris\u00eb vazhdon t\u00eb bjer\u00eb, dhe me nj\u00eb rit\u00ebm m\u00eb t\u00eb lart\u00eb se m\u00eb par\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb emigracionit dhe lindshm\u00ebris\u00eb s\u00eb ul\u00ebt. Emigracioni mbetet dhe plaga m\u00eb e madhe<\/em>\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>Sipas Censit, emigracioni ka ruajtur thuajse t\u00eb njejt\u00ebn tendenc\u00eb si dhe n\u00eb periudh\u00ebn 2001-2011, me nj\u00eb mesatare prej 50 mij\u00eb personash n\u00eb vit t\u00eb larguar, ose 600 mij\u00eb shqiptar\u00eb q\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb vendin n\u00eb 12 vitet e fundit. Por, po t\u00eb njejtat t\u00eb dh\u00ebna, tregojn\u00eb se, deri n\u00eb 2023, afro 108 mij\u00eb t\u00eb tjer\u00eb jan\u00eb rikthyer, ku thuajse 26 mij\u00eb, vet\u00ebm vitin e kaluar. Sipas Profesor Gjon\u00e7ajt \u201c<em>me rritjen e mir\u00eb t\u00eb ekonomis\u00eb shqiptare, mund t\u00eb kemi dhe nj\u00eb kthim t\u00eb trendit pozitiv, madje disa nga ne mendojn\u00eb se mund t\u00eb ndodh\u00eb brenda 5 viteve t\u00eb ardhshme<\/em>\u201d<\/p>\n<p>Problematike shfaqet shtesa natyrore e popullsis\u00eb, me nj\u00eb r\u00ebnie progresive t\u00eb lindjeve. T\u00eb dh\u00ebnat paraprake p\u00ebr vitin 2023 flasin p\u00ebr 24 mij\u00eb lindje dhe 22 mij\u00eb vdekje. Krahasuar me vitin 2011 lindjet jan\u00eb tkurrur me gati 30 p\u00ebrqind, dhe mbi 50 p\u00ebrqind krahasuar me vitin 2001.<\/p>\n<p>Ky fenomen, s\u00eb bashku me emigracionin dhe rritjen e jet\u00ebgjat\u00ebsis\u00eb, po \u00e7on n\u00eb plakjen e popullsis\u00eb. Mosha mesatare vitin e kaluar shkoi n\u00eb 42 vjet e gjys\u00ebm, sipas censit, duke u rritur me 7 vite krahasuar me 2011. T\u00eb dh\u00ebnat e Censit tregojn\u00eb se nj\u00eb n\u00eb 5 banor\u00eb, \u00ebsht\u00eb mbi 65 vje\u00e7, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ky raport ishte 1 me 9 n\u00eb Censin e vitit 2011. \u201c<em>Plakja e popullsis\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb fenomen i ri. Ne k\u00ebt\u00eb e dim\u00eb. Shqip\u00ebria ka shpejt\u00ebsin\u00eb e plaksjes m\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb Europ\u00eb. Dhe plakja vjen si rezultat i emigracionit dhe i r\u00ebnies s\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtor<\/em>e\u201d, v\u00eb n\u00eb dukje profesor Gjon\u00e7aj.<\/p>\n<p>Sipas tij, jan\u00eb dy probleme q\u00eb duhet t\u00eb trajtohen lidhur me moshat e treta: \u201c<em>Problemi i par\u00eb \u00ebsht\u00eb kujdesi social. Ne kemi tradit\u00eb q\u00eb kujdesemi p\u00ebr prind\u00ebrit. Por nga ana demografike, nuk ka m\u00eb f\u00ebmij\u00eb, ose jan\u00eb n\u00eb emigracion ose ka lindshm\u00ebri t\u00eb ul\u00ebt. Pra nuk ka djem e vajza q\u00eb t\u00eb kujdesen p\u00ebr prind\u00ebrit. Ne nuk e kemi tradit\u00eb kujdesin institucional. E dyta \u00ebsht\u00eb kujdesi sh\u00ebndet\u00ebsor. Me rritjen e p\u00ebrqindjes s\u00eb popullsis\u00eb n\u00eb mosh\u00ebn e tret\u00eb, ne dim\u00eb q\u00eb me plakjen rriten dhe s\u00ebmundjet kronike. Dhe kjo k\u00ebrkon ose politika parandaluese p\u00ebr s\u00ebmundjet kronike, ose t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsohet sh\u00ebndeti terciar q\u00eb t\u00eb p\u00ebrballoj\u00eb sfidat q\u00eb vijn\u00eb nga plakja<\/em>\u201d.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e Censit soll\u00ebn dhe nj\u00eb panoram\u00eb t\u00eb l\u00ebvizjeve t\u00eb brendshme migratore, t\u00eb cilat kan\u00eb \u00e7uar q\u00eb gati nj\u00eb e treta e popullsis\u00eb t\u00eb p\u00ebrq\u00ebndrohet n\u00eb qarkun e Tiran\u00ebs me nj\u00eb rritje me 1.2 p\u00ebrqind krahasuar me 12 vjet m\u00eb par\u00eb, nd\u00ebrsa vet\u00ebm Bashkia e kryeqytetit num\u00ebron afro 600 mij\u00eb banor\u00eb. Qarku i dyt\u00eb me p\u00ebrqindjen m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb popullsis\u00eb \u00ebsht\u00eb Fieri me 10 p\u00ebrqind, pasuar nga Elbasani me 9.7 p\u00ebrqind t\u00eb popullsis\u00eb. Nd\u00ebrsa Kuk\u00ebsi dhe Gjirokastra kan\u00eb p\u00ebrqindjen m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt, me 2.6 dhe 2.5 p\u00ebrqind.<\/p>\n<p>N\u00eb ndryshim nga viti 2011, kemi nj\u00eb p\u00ebrmbysje t\u00eb raporteve meshkuj\/femra. K\u00ebto t\u00eb fundit rezultojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb 50.4 p\u00ebrqind e popullsis\u00eb. Ato jan\u00eb po ashtu n\u00eb superioritet t\u00eb ndjesh\u00ebm ndaj meshkujve dhe sa i takon formimit universitar. M\u00eb shum\u00eb se gjysma e femrave kan\u00eb p\u00ebrfunduar studimet e larta, kundrejt vet\u00ebm 33 p\u00ebrqind t\u00eb meshkujve.<\/p>\n<p>Sa i takon besimit fetar, t\u00eb dh\u00ebnat e censit nuk kan\u00eb ndonj\u00eb surpriz\u00eb. Ata q\u00eb jan\u00eb deklaruar se i p\u00ebrkasin besimit mysliman jan\u00eb mbi 1.1 milion, t\u00eb cil\u00ebve u shtohen dhe 116 mij\u00eb mysliman\u00eb bektashinj. T\u00eb krishter\u00ebt katolik\u00eb z\u00ebn\u00eb vendin e dyt\u00eb me mbi 200 mij\u00eb besimtar\u00eb, ata ortodoks\u00eb pasojn\u00eb me 176 mij\u00eb, nd\u00ebrsa 9700 jan\u00eb deklaruar t\u00eb krishter\u00eb ungjillor\u00eb. 10 p\u00ebrqind e popullat\u00ebs nuk i \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjigjur pyetjes rreth besimit fetar, e 4 p\u00ebrqind jan\u00eb deklaruar ateist\u00eb.\/VOA<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1405604\" src=\"https:\/\/boldnews.al\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Screenshot_2-79-640x394.png\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" srcset=\"https:\/\/boldnews.al\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Screenshot_2-79-640x394.png 640w, https:\/\/boldnews.al\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Screenshot_2-79-1024x630.png 1024w, https:\/\/boldnews.al\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Screenshot_2-79-750x461.png 750w, https:\/\/boldnews.al\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Screenshot_2-79.png 1045w\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"394\" data-pin-no-hover=\"true\" \/><\/p>\n<div class=\"jeg_post_tags\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb Shqip\u00ebri, popullsia e vendit n\u00eb vitin 2023 rezulton t\u00eb jet\u00eb tkurrur me 15 p\u00ebrqind, krahasuar me 12 vjet m\u00eb par\u00eb. T\u00eb dh\u00ebnat e Censit, t\u00eb b\u00ebra publike sot nga Instituti i Statistikave, d\u00ebshmojn\u00eb se numri i banor\u00ebve n\u00eb vend ka r\u00ebn\u00eb me 429 mij\u00eb banor\u00eb. Profesori i njohur i demografis\u00eb, Arjan Gjon\u00e7aj, shpjegon se &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":83478,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-83477","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83477","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=83477"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83477\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/83478"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=83477"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=83477"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=83477"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}