{"id":83589,"date":"2024-07-01T08:18:00","date_gmt":"2024-07-01T08:18:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=83589"},"modified":"2024-07-01T08:18:00","modified_gmt":"2024-07-01T08:18:00","slug":"bota-e-letrave-ne-zi-ndahet-nga-jeta-shkrimtari-i-madh-ismail-kadare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/07\/01\/bota-e-letrave-ne-zi-ndahet-nga-jeta-shkrimtari-i-madh-ismail-kadare\/","title":{"rendered":"Bota e letrave n\u00eb zi! Ndahet nga jeta shkrimtari i madh Ismail Kadare!"},"content":{"rendered":"<p>Dit\u00ebn e sotme n\u00eb or\u00ebt e para t\u00eb m\u00ebngjesit ka nd\u00ebrruar jet\u00eb n\u00eb Tiran\u00eb, n\u00eb mosh\u00ebn 88- vje\u00e7are, shkrimtari i madh Ismail Kadare. Ai u d\u00ebrgua n\u00eb urgjenc\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb r\u00ebnd\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsore, por nuk arriti t\u00eb mbijetonte.<\/p>\n<p>Ismail Kadare \u00ebsht\u00eb shkrimtar, personaliteti qendror i kultur\u00ebs shqiptare n\u00eb gjysm\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb shek. XX, protagonist i zhvillimeve m\u00eb t\u00eb p\u00ebrparuara n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb shqipe gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe.<\/p>\n<p>Lindi n\u00eb Gjirokast\u00ebr, ku kreu studimet e mesme. U diplomua p\u00ebr gjuh\u00eb dhe let\u00ebrsi shqipe n\u00eb Universitetin e Tiran\u00ebs dhe n\u00eb vijim studioi n\u00eb Institutin e Let\u00ebrsis\u00eb Bot\u00ebrore \u201cMaksim Gorki\u201d n\u00eb Mosk\u00eb. Fillimet letrare t\u00eb Kadares\u00eb jan\u00eb kryesisht n\u00eb poezi (\u201cFrym\u00ebzime djaloshare\u201d, 1954; \u201c\u00cbnd\u00ebrrimet\u201d, 1957; \u201cShekulli im\u201d, 1961; \u201cP\u00ebrse mendohen k\u00ebto male\u201d, 1964; \u201cMotive me diell\u201d, 1968; \u201cKoha\u201d, 1976).<\/p>\n<p>Me emrin e tij lidhet ardhja n\u00eb let\u00ebrsi e \u201cbrezit t\u00eb viteve 1960\u201d, q\u00eb solli nj\u00eb frym\u00eb emancipimi t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm n\u00eb kultur\u00ebn komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Vepra e par\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e Kadares\u00eb \u00ebsht\u00eb romani \u201cGjenerali i ushtris\u00eb s\u00eb vdekur\u201d (1963), q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pik\u00eb kthese n\u00eb proz\u00ebn moderne shqiptare. N\u00eb proz\u00ebn e tij, Kadare e v\u00ebshtron t\u00eb shkuar\u00ebn jo vet\u00ebm si histori q\u00ebndrese heroike, por si histori mbijetese t\u00eb identitetit shqiptar. Pasojn\u00eb romanet: \u201cPrilli i thyer\u201d, \u201cKamarja e turpit\u201d, \u201cPashall\u00ebqet e m\u00ebdha\u201d, \u201cMuzgu i per\u00ebndive t\u00eb step\u00ebs\u201d, \u201cVit i mbrapsht\u00eb\u201d, \u201cShkaba\u201d, \u201cSpiritus\u201d, \u201cHija\u201d, \u201cPasardh\u00ebsi\u201d, ku vihen p\u00ebrball\u00eb vlerat e jet\u00ebs dhe \u00e7mimi i vdekjes. Romani \u201cKush e solli Doruntin\u00ebn\u201d (1979) u kujtoi bashk\u00ebvend\u00ebsve ringjalljen, rilindjen, at\u00eb vler\u00eb q\u00eb gjendej n\u00eb baladat e hershme t\u00eb tyre dhe q\u00eb mbante shenj\u00ebn e humanizmit t\u00eb Rilindjes Europiane.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, \u201cKronik\u00eb n\u00eb gur\u201d (1971) \u00ebsht\u00eb romani i dyt\u00eb i Kadares\u00eb q\u00eb trajton tem\u00ebn e luft\u00ebs antifashiste, e par\u00eb me syt\u00eb e nj\u00eb f\u00ebmije tregohet si nj\u00eb loj\u00eb, ku pal\u00ebt shfaqen si n\u00eb nj\u00eb teat\u00ebr. Nd\u00ebrkaq, romani \u201cK\u00ebshtjella\u201d \u00ebsht\u00eb quajtur \u201croman historik\u201d, por dhe \u201croman i heroit t\u00eb papranish\u00ebm\u201d.<\/p>\n<p>Autori arrin t\u00eb ngrej\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb roman kultin e bashk\u00ebsis\u00eb n\u00eb vend t\u00eb kultit t\u00eb heroit t\u00eb p\u00ebrve\u00e7\u00ebm. Romanet e Kadares\u00eb me tem\u00eb nga historia, t\u00eb shkuar\u00ebn e kan\u00eb kryesisht si nj\u00eb shkas p\u00ebr t\u00eb sotmen. Nocioni i k\u00ebshtjell\u00ebs \u00ebsht\u00eb i pranish\u00ebm edhe te \u201cPrilli i thyer\u201d (kulla e ngujimit); te \u201cKrushqit jan\u00eb t\u00eb ngrir\u00eb\u201d, te \u201cNd\u00ebrtimi i piramid\u00ebs s\u00eb Keopsit\u201d, te \u201cPiramida\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn, nocioni i ur\u00ebs gjendet tek \u201cUra me tri harqe\u201d, \u201cKush e solli Doruntin\u00ebn\u201d, \u201cJeta, loja dhe vdekja e Lul Mazrekut\u201d, \u201cKush\u00ebriri i engj\u00ebjve\u201d. Romani \u201cDimri i madh\u201d (1977) \u00ebsht\u00eb varianti i ripunuar i vepr\u00ebs \u201cDimri i vetmis\u00eb s\u00eb madhe\u201d, q\u00eb u botua m\u00eb 1973, n\u00eb t\u00eb cilin trajtohet tema e konfliktit me sovjetik\u00ebt. Romani tjet\u00ebr \u201cKoncert n\u00eb fund t\u00eb dimrit\u201d(1987), trajtoin tem\u00ebn e konfliktit me kinez\u00ebt. Romani \u201cN\u00ebpun\u00ebsi i pallatit t\u00eb \u00ebndrrave\u201d (1979) p\u00ebrfaq\u00ebson vepr\u00ebn m\u00eb problematike dhe m\u00eb mospajtuese t\u00eb Kadares\u00eb me realizmin socialist Thelbi i romanit \u00ebsht\u00eb alegoria politike antitotalitariste, duke marr\u00eb shkas prej m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb funksionimit t\u00eb ish-Perandoris\u00eb Osmane.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, let\u00ebrsia e Kadares\u00eb pas vitit 1990 bart t\u00eb nj\u00ebjtat tipare thelb\u00ebsore t\u00eb asaj t\u00eb m\u00ebparshme: frym\u00ebn etnografike dhe shp\u00ebrfaqjen e identitetit shqiptar.<br \/>\nVeprat e Kadare\u00ebs jan\u00eb p\u00ebrkthyer e botuar n\u00eb mbi 45 gjuh\u00eb t\u00eb huaja. Ai \u00ebsht\u00eb shkrimtari shqiptar m\u00eb i njohur n\u00eb bot\u00eb, \u00ebsht\u00eb laureat i shum\u00eb \u00e7mimeve letrare komb\u00ebtare dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dit\u00ebn e sotme n\u00eb or\u00ebt e para t\u00eb m\u00ebngjesit ka nd\u00ebrruar jet\u00eb n\u00eb Tiran\u00eb, n\u00eb mosh\u00ebn 88- vje\u00e7are, shkrimtari i madh Ismail Kadare. Ai u d\u00ebrgua n\u00eb urgjenc\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb r\u00ebnd\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsore, por nuk arriti t\u00eb mbijetonte. Ismail Kadare \u00ebsht\u00eb shkrimtar, personaliteti qendror i kultur\u00ebs shqiptare n\u00eb gjysm\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb shek. XX, protagonist &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":83590,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-83589","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83589","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=83589"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83589\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/83590"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=83589"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=83589"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=83589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}