{"id":83646,"date":"2024-07-06T08:32:23","date_gmt":"2024-07-06T08:32:23","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=83646"},"modified":"2024-07-06T08:32:23","modified_gmt":"2024-07-06T08:32:23","slug":"sirene-alarmi-per-shuarjen-e-shqiperise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/07\/06\/sirene-alarmi-per-shuarjen-e-shqiperise\/","title":{"rendered":"Siren\u00eb alarmi p\u00ebr shuarjen e Shqip\u00ebris\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>R\u00ebnia e popullsis\u00eb me rreth 420 mij\u00eb persona n\u00eb dekad\u00ebn e fundit, duke zbritur n\u00eb 2.4 milion\u00eb banor\u00eb, sipas rezultateve t\u00eb Censit 2023, u duk sikur nuk kapi ask\u00ebnd n\u00eb befasi, ndoshta edhe sepse shifr\u00ebn e prisnin edhe m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt. Dhe ka jo pak z\u00ebra q\u00eb shprehen skeptik\u00eb edhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb shif\u00ebr.<\/p>\n<p>Por edhe e dh\u00ebna zyrtare, q\u00eb i afrohet r\u00ebnies prej gati 20% kundrejt popullsis\u00eb s\u00eb mbetur vet\u00ebm n\u00eb nj\u00eb 10-vje\u00e7ar, \u00ebsht\u00eb mjaft dramatike dhe nj\u00eb sinjal i fort\u00eb alarmi p\u00ebr ritmin e shuarjes s\u00eb vendit.<\/p>\n<p>N\u00eb fakt, nj\u00eb r\u00ebnie e till\u00eb kishte koh\u00eb q\u00eb po paralajm\u00ebrohej. T\u00eb gjitha t\u00eb dh\u00ebnat e viteve t\u00eb fundit tregonin q\u00eb popullsia po tkurrej me shpejt\u00ebsi, e ndikuar kryesisht nga ringjallja e val\u00ebs s\u00eb emigracionit, krahas ndryshimit normal t\u00eb stilit t\u00eb jetes\u00ebs dhe plakjes graduale t\u00eb popullsis\u00eb, q\u00eb e \u00e7oi shtes\u00ebn natyrore n\u00eb vend af\u00ebr zeros.<\/p>\n<p>Q\u00eb nga viti 2015, k\u00ebrkesat p\u00ebr azil filluan t\u00eb rriteshin s\u00ebrish. Pasi kulmuan n\u00eb rreth 62 mij\u00eb n\u00eb 2016, p\u00ebr t\u00eb zbritur n\u00eb vijim (po jo m\u00eb pak se 20 mij\u00eb n\u00eb vit, p\u00ebrve\u00e7 pandemis\u00eb), kulmuan s\u00ebrish n\u00eb 2022, me m\u00eb shum\u00eb se 30 mij\u00eb aplikime, teksa Mbret\u00ebria e Bashkuar u b\u00eb nj\u00eb destinacion i shpesht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht i emigracionit ilegal, duke alarmuar dhe qeverin\u00eb britanike.<\/p>\n<p><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">T\u00eb dh\u00ebnat e tjera nga Eurostat p\u00ebr lejet e q\u00ebndrimit p\u00ebr shtetasit shqiptar\u00eb tregojn\u00eb se numri i tyre arriti n\u00eb 73 mij\u00eb n\u00eb viti 2023, niveli m\u00eb i lart\u00eb q\u00eb nga 2010-a, i cili reflektonte ndikimin e val\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb emigracionit t\u00eb fund viteve \u201890.<\/span><\/p>\n<p>N\u00eb tregun e brendsh\u00ebm, sinjali u dha q\u00eb para pandemis\u00eb. P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, shqet\u00ebsimi kryesor i bizneseve u b\u00eb mungesa e fuqis\u00eb pun\u00ebtore t\u00eb kualifikuar. Vala e tret\u00eb e emigracionit tashm\u00eb po p\u00ebrfshinte t\u00eb arsimuar, familje me t\u00eb ardhura t\u00eb larta, q\u00eb nuk largoheshin vet\u00ebm p\u00ebr arsye ekonomike, por p\u00ebr munges\u00eb perspektive. M\u00eb e ndjeshme ishte ikja e t\u00eb rinjve. Mbi 70% e k\u00ebrkesave nga azilk\u00ebrkuesit kryesoheshin nga persona n\u00ebn 29 vje\u00e7, apo dhe t\u00eb mitur.<\/p>\n<p>Pas pandemis\u00eb, ritmet e ikjes u p\u00ebrshpejtuan ndjesh\u00ebm, duke kulmuar n\u00eb 2022 dhe 2023. Efekti nga emigrimi ishte aq i duksh\u00ebm, sa bizneset raportuan tkurrje t\u00eb ndjeshme t\u00eb konsumit t\u00eb mallrave baz\u00eb, q\u00eb nga buka, sheqeri, produktet e p\u00ebrpunuara t\u00eb mishit, q\u00eb ishin kryesisht baza e ushqimeve t\u00eb t\u00eb rinjve.<\/p>\n<p>Ikja e tyre krijoi ng\u00ebr\u00e7 t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb tregun e pun\u00ebs, duke detyruar bizneset, sidomos ato t\u00eb turizmit, t\u00eb rrisnin disa paga, si p\u00ebr punonj\u00ebs t\u00eb sh\u00ebrbimit sanitar, deri n\u00eb nj\u00eb mij\u00eb euro n\u00eb muaj.<\/p>\n<p>T\u00eb gjitha k\u00ebto sinjale nuk ishin t\u00eb mjaftueshme q\u00eb qeveria ta merrte seriozisht emigracionin dhe t\u00eb merrte masa p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb ambient m\u00eb t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm dhe t\u00ebrheq\u00ebs n\u00eb vend, p\u00ebr ta frenuar at\u00eb.<\/p>\n<p>Kryeministri do t\u00eb deklaronte se ikja \u00ebsht\u00eb normale dhe ndodh n\u00eb \u00e7do vend t\u00eb bot\u00ebs, pavar\u00ebsisht se Shqip\u00ebria ishte e dyta n\u00eb bot\u00eb p\u00ebr k\u00ebrkesat p\u00ebr azil n\u00eb raport me popullsin\u00eb, duke u krahasuar me popullsin\u00eb e vendeve n\u00eb luft\u00eb.<\/p>\n<p>Edhe sot, kur r\u00ebnia u v\u00ebrtetua zyrtarisht, \u00e7udit\u00ebrisht nuk kemi asnj\u00eb reagim t\u00eb qeveris\u00eb. Ndoshta p\u00ebr momentin mund t\u00eb jet\u00eb dhe e k\u00ebnaqur, sepse disa tregues si t\u00eb ardhurat p\u00ebr frym\u00eb, apo papun\u00ebsia do t\u00eb rregullohen me nj\u00eb t\u00eb r\u00ebn\u00eb t\u00eb lapsit, p\u00ebr shkak se zvog\u00eblohet em\u00ebruesi. P\u00ebr pasojat, q\u00eb po ndihen p\u00ebrdit\u00eb me d\u00ebme afatmesme, nuk duket se po e vret mendjen njeri.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat jan\u00eb realisht alarmante, p\u00ebr nj\u00eb vend q\u00eb po kalon nj\u00eb moment t\u00eb mir\u00eb ekonomik, t\u00eb nxitur nga bumi turistik dhe gjall\u00ebrimi i konsumit nga turist\u00ebt e huaj. Grupmosha 15-29-vje\u00e7are \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjysmuar n\u00eb dekad\u00ebn e fundit, duke paralajm\u00ebruar se kriza e fuqis\u00eb pun\u00ebtore do t\u00eb thellohet m\u00eb tej.<\/p>\n<p>Bizneset po detyrohen t\u00eb rrisin pagat, pa shtuar produktivitetin, duke ndikuar negativisht jo vet\u00ebm n\u00eb planet e tyre afatgjata p\u00ebr investime, por edhe perspektiv\u00ebn ekonomike. Marrja e punonj\u00ebsve t\u00eb huaj, q\u00eb ka qen\u00eb nj\u00eb zgjidhje p\u00ebr vendet e zhvilluara t\u00eb Europ\u00ebs, nuk duket se po funksionon p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n<p>Shtimi i pesh\u00ebs s\u00eb t\u00eb moshuarve mund ta gjej\u00eb vendin t\u00eb pap\u00ebrgatitur, jo vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar skem\u00ebn e pensioneve, por edhe p\u00ebr t\u2019i sh\u00ebrbyer nj\u00eb brezi q\u00eb po dominon (Popullsia n\u00eb mosh\u00eb pensioni 65+ arriti n\u00eb 473 mij\u00eb persona sipas Censit 2023 me rritje 49% nga Censi 2011).<\/p>\n<p>P\u00ebrmbysja e piramid\u00ebs s\u00eb popullsis\u00eb q\u00eb shfaq Censi 2023 \u00ebsht\u00eb sfida m\u00eb e madhe p\u00ebr vendin, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn duhet t\u00eb jemi t\u00eb p\u00ebrgatitur dhe t\u00eb marrim masa sa m\u00eb shpejt.<\/p>\n<p>Ndalimi i ikjes s\u00eb shqiptar\u00ebve dhe politikat p\u00ebr rikthimin e t\u00eb ikurve jan\u00eb \u00e7\u00ebshtjet m\u00eb emergjente. Situata i ngjan nj\u00eb organizmi human, q\u00eb nuk i shteret hemorragjia dhe p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar jet\u00ebn k\u00ebrkohen nd\u00ebrhyrje t\u00eb shpejta dhe efektive nga politik\u00ebb\u00ebr\u00ebsit.<\/p>\n<p>Mbi t\u00eb gjitha k\u00ebrkohet rikthimi i shpres\u00ebs s\u00eb shqiptar\u00ebve, por kjo me sa duket k\u00ebrkon angazhim shum\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb se thjesht termi Rilindje i fasad\u00ebs qeveris\u00ebse, q\u00eb si\u00e7 duket nuk rezultoi i mjaftuesh\u00ebm.\/<a href=\"https:\/\/www.monitor.al\/sirene-alarmi-per-shuarjen-e-shqiperise\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Monitor<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>R\u00ebnia e popullsis\u00eb me rreth 420 mij\u00eb persona n\u00eb dekad\u00ebn e fundit, duke zbritur n\u00eb 2.4 milion\u00eb banor\u00eb, sipas rezultateve t\u00eb Censit 2023, u duk sikur nuk kapi ask\u00ebnd n\u00eb befasi, ndoshta edhe sepse shifr\u00ebn e prisnin edhe m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt. Dhe ka jo pak z\u00ebra q\u00eb shprehen skeptik\u00eb edhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb shif\u00ebr. Por edhe &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":83647,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-83646","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83646","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=83646"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83646\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/83647"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=83646"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=83646"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=83646"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}