{"id":8697,"date":"2022-04-06T11:36:50","date_gmt":"2022-04-06T11:36:50","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=8697"},"modified":"2022-04-06T11:36:50","modified_gmt":"2022-04-06T11:36:50","slug":"perendimi-ne-panik-sanksione-te-metejshme-kunder-rusise-jane-jashtezakonisht-te-veshtira","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2022\/04\/06\/perendimi-ne-panik-sanksione-te-metejshme-kunder-rusise-jane-jashtezakonisht-te-veshtira\/","title":{"rendered":"Per\u00ebndimi n\u00eb panik, sanksione t\u00eb m\u00ebtejshme kund\u00ebr Rusis\u00eb jan\u00eb jasht\u00ebzakonisht t\u00eb v\u00ebshtira"},"content":{"rendered":"<p>Imazhet e shum\u00eb civil\u00ebve t\u00eb vrar\u00eb nga qyteti verior i Ukrain\u00ebs, Butsha pran\u00eb Kievit e kan\u00eb detyruar s\u00ebrish Per\u00ebndimin t\u00eb vihet n\u00eb l\u00ebvizje: Synohet q\u00eb krimet e pandehura ruse t\u00eb luft\u00ebs t\u00eb mos mbeten pa u nd\u00ebshkuar, por q\u00eb edhe t\u00eb mos dilet ushtarakisht n\u00eb krah t\u00eb Ukrain\u00ebs duke u b\u00ebr\u00eb k\u00ebsisoj pal\u00eb luft\u00eb kund\u00ebr Rusis\u00eb.<\/p>\n<p>Pra sanksionet ekzistuese ekonomike dhe financiare duhet t\u00eb ashp\u00ebrsohen: &#8220;Ne n\u00eb rrethin e aleat\u00ebve gjat\u00eb dit\u00ebve t\u00eb ardh\u00ebshme do t\u00eb vendosim masa t\u00eb tjera&#8221;, tha kancelari Olaf Scholz t\u00eb diel\u00ebn (03.04). &#8220;Presidenti Putin dhe p\u00ebrkrah\u00ebsit e tij do t&#8217;i ndiejn\u00eb pasojat.&#8221;<\/p>\n<p>Qysh tani jan\u00eb pezulluar llogarit\u00eb jasht\u00eb vendit t\u00eb Vladimir Putinit dhe t\u00eb shum\u00eb p\u00ebrkrah\u00ebsve besnik\u00eb t\u00eb tij, jan\u00eb ndaluar eksportet p\u00ebr prodhimet hightech, disa banka ruse jan\u00eb shk\u00ebputur prej sistemit nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb pagesave dhe portet si dhe hap\u00ebsira ajrore europiane jan\u00eb mbyllur p\u00ebr anijet dhe avion\u00ebt nga Rusia. \u00c7far\u00eb mund\u00ebsie sanksionesh ekzistojn\u00eb p\u00ebrtej masave t\u00eb deritanishme? Sa t\u00eb arsyeshme do t\u00eb ishin masat shtes\u00eb?<\/p>\n<p>Sanksionet e m\u00ebtejshme &#8220;jasht\u00ebzakonisht t\u00eb v\u00ebshtira&#8221;<br \/>\n&#8220;Tani p\u00ebr tani mbetet relativisht pak hap\u00ebsir\u00eb veprimi&#8221;, thot\u00eb David Sirakov, drejtor i Akademis\u00eb Atlantike t\u00eb landit t\u00eb Renani-Palatina. P\u00ebr Per\u00ebndimin e ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr Gjermanin\u00eb do t\u00eb jet\u00eb &#8220;jasht\u00ebzakonisht e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb vihen n\u00eb fuqi t\u00eb tjera sanksione, q\u00eb do t\u00eb mund t&#8217;i preknin edhe m\u00eb fort t\u00eb sanksionuarit&#8221;. Kjo ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb kryesisht me furnizimet me gaz&#8221;, thot\u00eb Sirakov.<br \/>\nSa i p\u00ebrket gazit brenda BE-s\u00eb Gjermania konsiderohet si frenuese. Tre vendet baltike Estonia, Letonia dhe Lituania nga 1 prilli i kan\u00eb nd\u00ebrprer\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht importet e gazit nga Rusia. Tani p\u00ebr tani ato i mbulojn\u00eb nevojat p\u00ebr gaz p\u00ebrmes rezervave t\u00eb depozituara n\u00eb Letoni, n\u00eb maj Baltiku p\u00ebrmes nj\u00eb tubacioni do t\u00eb lidhet me rrjetin europian t\u00eb gazit. Gjermania n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt n\u00eb qendrimin e saj ndjek parimin: fillimisht sigurimi i furnizimeve alternativ\u00eb, e pastaj anulimi i furnizimeve nga Rusia.<\/p>\n<p>Industria kimike e Gjermanis\u00eb paralajm\u00ebron prej sanksioneve ndaj Rusis\u00eb: &#8220;\u00c7do kilovat or\u00eb, \u00e7do fu\u00e7i gaz natyror, q\u00eb i mungon prodhimit kimik, pak\u00ebson prodhimin n\u00eb nd\u00ebrmarrjet e tjera&#8221;, thot\u00eb J\u00f6rg Rothermel, drejtues i seksionit p\u00ebr energjin\u00eb dhe mbrojtjen e klim\u00ebs n\u00eb Shoqat\u00ebn e Industris\u00eb Kimik\u00eb, VCI . Pa sasin\u00eb e mjaftueshme t\u00eb gazit mund t\u00eb ket\u00eb mungesa n\u00eb l\u00ebnd\u00ebt ngjit\u00ebse, llakun dhe boj\u00ebrat. Po ashtu do t\u00eb pak\u00ebsohen pleh\u00ebrat kimike n\u00eb bujq\u00ebsi q\u00eb duhen p\u00ebr prodhimet ushqimore, si dhe l\u00ebnd\u00eb t\u00eb posa\u00e7me artificiale.<\/p>\n<p>A duhet t\u00eb sanksionohet Banka Gazprom?<br \/>\nQendra p\u00ebr realizimin e furnizimeve me energji jan\u00eb institucionet monetare si Banka Gazprom. Britania e Madhe e ka sanksionuar n\u00eb mars Bank\u00ebn Gazprom; n\u00eb BE deri tani kjo bank\u00eb nuk figuron n\u00eb listat e sanksioneve. J\u00f6rg Kr\u00e4mer, kryeekonomist n\u00eb Commerzbank, k\u00ebshillon t\u00eb mos nd\u00ebrmerret nj\u00eb hap i till\u00eb: &#8220;Per\u00ebndimi do t\u00eb d\u00ebmtonte veten, n\u00ebse do t\u00eb sanksionoheshin t\u00eb gjitha bankat ruse, sepse n\u00eb nj\u00eb rast t\u00eb till\u00eb importuesit per\u00ebndimor\u00eb t\u00eb gazit nuk do t\u00eb mund t\u00eb shlyenin pagesat.&#8221;<\/p>\n<p>Shumica e bankave t\u00eb m\u00ebdha ruse prej sanksioneve t\u00eb BE-s\u00eb jan\u00eb p\u00ebrjashtuar nga sistemi  nd\u00ebrkomb\u00ebtar i pagesave Swift, q\u00eb p\u00ebrpunon transaksionet n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn; Banka Gazprom q\u00ebllimisht nuk u p\u00ebrfshi n\u00eb k\u00ebt\u00eb paket\u00eb sanksionesh.<\/p>\n<p>Banka Gazprom konsiderohet gjithashtu edhe si nj\u00eb instrument shtes\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, q\u00ebkurse Kremlini vendosi direktiv\u00ebn p\u00ebr pages\u00ebn me rubla t\u00eb furnizimeve t\u00eb gazit: Bler\u00ebsit e gazit nga Gjermania dhe vende t\u00eb tjera n\u00eb Europ\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb paguajn\u00eb n\u00eb euro dhe dollar\u00eb, por pagesat transferohen n\u00eb rubla n\u00eb koncernin am\u00eb Gazprom, i cili mbulon pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb biznesit rus t\u00eb gazit.<\/p>\n<p>Disa v\u00ebzhgues argumentojn\u00eb, se Banka Gazprom ka marr\u00eb tani rolin e Bank\u00ebs Qendrore ruse t\u00eb sanksionuar nd\u00ebrkoh\u00eb nga Per\u00ebndimi. T\u00eb tjer\u00eb thon\u00eb, se me k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ka ndryshuar di\u00e7ka &#8211; v\u00ebren edhe kryeekonomisti i Commerzbank: P\u00ebrpara valutat ndodheshin tek Gazprom, nd\u00ebrsa tani ato derdhen tek Banka Gazprom, thot\u00eb Kr\u00e4mer. &#8220;Kjo nuk ka ndonj\u00eb dallim t\u00eb madh n\u00eb nj\u00eb sistem, ku valuta mund t\u00eb centralizohet per dekret.&#8221;<\/p>\n<p>Sanksione t\u00eb m\u00ebtejshme n\u00eb sektorin e teknologjis\u00eb?<br \/>\nKrahas tregut t\u00eb financave po peshohet edhe sektori i mallrave t\u00eb teknologjis\u00eb, deklaroi ministri gjerman i Ekonomis\u00eb Robert Habeck t\u00eb diel\u00ebn n\u00eb mbr\u00ebmje (03.04). &#8220;Esht\u00eb sigurisht ende nj\u00eb mund\u00ebsi, t\u00eb shtohen edhe disa kategori prodhimesh&#8221;, thot\u00eb politologu Sirakov. Megjithat\u00eb shum\u00eb sektor\u00eb n\u00eb Rusi qysh tani jan\u00eb paralizuar, sepse nd\u00ebrmarrjet n\u00eb val\u00ebn e sanksioneve financiare nuk po mund t\u00eb furnizohen m\u00eb me produkte nga jasht\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Imazhet e shum\u00eb civil\u00ebve t\u00eb vrar\u00eb nga qyteti verior i Ukrain\u00ebs, Butsha pran\u00eb Kievit e kan\u00eb detyruar s\u00ebrish Per\u00ebndimin t\u00eb vihet n\u00eb l\u00ebvizje: Synohet q\u00eb krimet e pandehura ruse t\u00eb luft\u00ebs t\u00eb mos mbeten pa u nd\u00ebshkuar, por q\u00eb edhe t\u00eb mos dilet ushtarakisht n\u00eb krah t\u00eb Ukrain\u00ebs duke u b\u00ebr\u00eb k\u00ebsisoj pal\u00eb luft\u00eb kund\u00ebr &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"class_list":["post-8697","post","type-post","status-publish","format-standard","","category-bota"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8697","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8697"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8697\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8697"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}