{"id":87251,"date":"2024-08-21T11:03:00","date_gmt":"2024-08-21T11:03:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=87251"},"modified":"2024-08-21T11:03:00","modified_gmt":"2024-08-21T11:03:00","slug":"vrasjet-vetevrasjet-dhe-religjioni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/08\/21\/vrasjet-vetevrasjet-dhe-religjioni\/","title":{"rendered":"Vrasjet, vet\u00ebvrasjet dhe religjioni"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Dom Gjergj Meta<\/strong><\/p>\n<p>Depresioni shoq\u00ebror q\u00eb po shp\u00ebrfaqet n\u00eb vrasjet dhe vet\u00ebvrasjet e k\u00ebsaj fundvere n\u00eb vendin ton\u00eb t\u00eb vog\u00ebl, sipas mendimit tim i ka rr\u00ebnj\u00ebt n\u00eb bjerrjen e shpres\u00ebs se jeta mund t\u00eb jetohet e gjitha, qoft\u00eb si p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb asaj nj\u00eb kuptim, qoft\u00eb si nj\u00eb jet\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve. Madje, kuptimi m\u00eb i thell\u00eb i jet\u00ebs, \u00ebsht\u00eb at\u00ebher\u00eb kur ajo i sh\u00ebrben jet\u00ebs s\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve dhe jo at\u00ebher\u00eb kur ajo kthehet n\u00eb nj\u00eb litar rreth qaf\u00ebs apo n\u00eb nj\u00eb karikator automatiku, q\u00eb zbrazet mbi trupin e dikujt tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Religjioni mund t\u00eb luaj\u00eb nj\u00eb rol t\u00eb tijin n\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb, duke u vendosur n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb \u00e7do dite, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb njer\u00ebzit t\u2019i japin nj\u00eb kuptim a nj\u00eb kahje asaj. Sigurisht q\u00eb nj\u00eb religjion, sidomos ai i krishteri, p\u00ebr t\u00eb cilin i jap vetes nj\u00ebfar\u00eb tagri p\u00ebr t\u00eb folur, nuk mund t\u00eb jet\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb jet\u00ebs kur mundohet vet\u00ebm t\u00eb imponohet me rregullat e veta, me veshjet pompoze, me forc\u00ebn e hekurt t\u00eb hierarkis\u00eb, a kur mendon se ka n\u00eb dor\u00eb zgjidhjet e vetme ose kur e ngre vetveten si shp\u00ebtimtarin e bot\u00ebs. Zoti e shp\u00ebton bot\u00ebn dhe jo religjioni, kushdo qoft\u00eb ai religjion.<\/p>\n<p>Ky i fundit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb instrument dhe ka si detyr\u00eb t\u00eb par\u00eb t\u2019u kujtoj\u00eb njer\u00ebzve trashendenc\u00ebn (t\u00eb p\u00ebrtejmen), jo p\u00ebr t\u2019i frik\u00ebsuar apo p\u00ebr t\u2019u imponuar atyre nj\u00eb forc\u00eb madhore, q\u00eb si nj\u00eb Deus ex machina drejton apo p\u00ebrcakton fatet e bot\u00ebs. Por, p\u00ebr t\u2019u kujtuar njer\u00ebzve se i p\u00ebrkasin nj\u00eb realiteti m\u00eb t\u00eb madh se vetja e tyre, se sa fshati, qyteti, etnia, kultura apo planeti i tyre.<\/p>\n<p>Religjioni na kujton se jemi pjes\u00eb e nj\u00eb p\u00ebrmase m\u00eb t\u00eb madhe, t\u00eb cil\u00ebn nuk mundemi ta shterojm\u00eb as me shpikjet tona, as me financat apo strategjit\u00eb tona. Ai duhet t\u2019u kujtoj\u00eb njer\u00ebzve qiellin me yje, hap\u00ebsir\u00ebn e pakufishme dhe jet\u00ebn si nj\u00eb mund\u00ebsi e mund\u00ebsive, ndon\u00ebse e kufizuar n\u00eb koh\u00eb. N\u00ebp\u00ebrmjet fes\u00eb-besimit, religjioni na hap drejt nj\u00eb frym\u00ebmarrjeje m\u00eb t\u00eb madhe, q\u00eb na tejkalon, sepse na zhyt n\u00eb nj\u00eb mister, i cili n\u00eb vet\u00eb natyr\u00ebn e tij \u00ebsht\u00eb i pakufi.<\/p>\n<p>Kur ne kuptojm\u00eb dhe p\u00ebrjetojm\u00eb se i p\u00ebrkasim di\u00e7kaje m\u00eb t\u00eb madhe sesa ne, at\u00ebher\u00eb jeta nuk atrofizohet, nuk mbyllet n\u00eb kornizat e ngushta t\u00eb dhembjes s\u00eb momentit apo t\u00eb interesave, q\u00eb zgjasin sa nj\u00eb llogari e majme bankare. Jeta e jetuar n\u00eb mbylljen egoike t\u00eb njeriut, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb varf\u00ebrim shpirt\u00ebror, q\u00eb sjell nj\u00eb varf\u00ebrim ekzistencial dhe ky i fundit kthehet n\u00eb mjerim, n\u00eb t\u00eb cilin njeriu nuk shikon ve\u00e7se deri te hunda e tij e nuk e \u00e7on shikimin p\u00ebr m\u00eb tej.<\/p>\n<p>Kjo po i ndodh shoq\u00ebris\u00eb son\u00eb, kjo duket se po i ndodh gjith\u00eb shoq\u00ebris\u00eb per\u00ebndimore ku ne b\u00ebjm\u00eb pjes\u00eb dhe e ka futur at\u00eb n\u00eb nj\u00eb depresion vrastar apo vet\u00ebvrastar.<\/p>\n<p>Feja, si p\u00ebrkat\u00ebsi n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrmas\u00eb t\u00eb p\u00ebrtejme e jo thjesht e vet\u00ebm si nj\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsi n\u00eb nj\u00eb seri rregullash apo n\u00eb nj\u00eb struktur\u00eb t\u00eb caktuar, a komunitet t\u00eb kufizuar, i duhet njeriut dhe sigurisht njeriut shqiptar. D\u00ebbimi i trashendenc\u00ebs nga horizonti i jet\u00ebs individuale dhe shoq\u00ebrore \u00ebsht\u00eb d\u00ebbimi i njer\u00ebzores dhe mjerimi i saj, pse jo edhe vdekja e saj.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebto raste \u00ebsht\u00eb m\u00eb e leht\u00eb t\u00eb akuzojm\u00eb policin\u00eb, sistemin gjyq\u00ebsor, qeverin\u00eb apo politik\u00ebn dhe k\u00ebshtu e rehatojm\u00eb nd\u00ebrgjegjen ton\u00eb.<\/p>\n<p>Ama e dim\u00eb mir\u00eb se edhe ne kemi l\u00ebn\u00eb di\u00e7ka mang\u00ebt dhe ky \u00ebsht\u00eb angazhimi yn\u00eb, thellimi e k\u00ebrkimi yn\u00eb i kuptimit t\u00eb jet\u00ebs, marr\u00ebdh\u00ebnia q\u00eb nd\u00ebrtojm\u00eb me jet\u00ebn ton\u00eb dhe me at\u00eb t\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve, si dhe me detyrat tona ndaj shoq\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Nuk mund t\u00eb themi vet\u00ebm: \u201cPaguaj taksat.\u201d e m\u00eb pas \u00e7do dit\u00eb t\u00eb shohim indiferent\u00eb se si rr\u00ebzohet para nesh ngrehina e njer\u00ebzores. Duhet t\u00eb shikojm\u00eb m\u00eb thell\u00eb, m\u00eb lart, m\u00eb p\u00ebrtej. Jemi p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr jet\u00ebn ton\u00eb, po aq sa jemi p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr jet\u00ebn e t\u00eb tjer\u00ebve, sepse jeta na \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb dhe askush nuk ka leje t\u00eb na e marr\u00eb, as ne vet\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Dom Gjergj Meta Depresioni shoq\u00ebror q\u00eb po shp\u00ebrfaqet n\u00eb vrasjet dhe vet\u00ebvrasjet e k\u00ebsaj fundvere n\u00eb vendin ton\u00eb t\u00eb vog\u00ebl, sipas mendimit tim i ka rr\u00ebnj\u00ebt n\u00eb bjerrjen e shpres\u00ebs se jeta mund t\u00eb jetohet e gjitha, qoft\u00eb si p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb asaj nj\u00eb kuptim, qoft\u00eb si nj\u00eb jet\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb jet\u00ebs &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":79901,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-87251","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-editorial"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87251","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=87251"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87251\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/79901"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=87251"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=87251"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=87251"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}