{"id":87319,"date":"2024-08-22T17:40:34","date_gmt":"2024-08-22T17:40:34","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=87319"},"modified":"2024-08-22T18:23:32","modified_gmt":"2024-08-22T18:23:32","slug":"voa-largim-i-te-rinjve-nga-shqiperia-shqetesues-edhe-ne-nivelin-e-demokracise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/08\/22\/voa-largim-i-te-rinjve-nga-shqiperia-shqetesues-edhe-ne-nivelin-e-demokracise\/","title":{"rendered":"VOA: Largimi i t\u00eb rinjve nga Shqip\u00ebria shqet\u00ebsues edhe n\u00eb nivelin e demokracis\u00eb!"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb Shqip\u00ebri fenomeni i emigrimit, kryesisht i t\u00eb rinjve, vazhdon t\u00eb jet\u00eb shqet\u00ebsues jo vet\u00ebm p\u00ebr shkak t\u00eb largimit t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore aktive, por edhe nivelit t\u00eb demokracis\u00eb n\u00eb vend. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave zyrtare, nga viti 2011 e n\u00eb vazhdim, nga Shqip\u00ebria jan\u00eb larguar mesatarisht \u00e7do vit rreth 42 mij\u00eb persona, 70 p\u00ebrqind e t\u00eb cil\u00ebve t\u00eb rinj. Z\u00ebri i Amerik\u00ebs bisedoi me nj\u00eb grup t\u00eb rinjsh, t\u00eb cil\u00ebt shprehen se, p\u00ebr shkak t\u00eb mund\u00ebsive t\u00eb l\u00ebvizjes dhe komunikimit, po ndryshon edhe perceptimi i nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb t\u00eb rinjve p\u00ebrsa i p\u00ebrket emigrimit.<\/p>\n<p>Si shum\u00eb t\u00eb rinj shqiptar\u00eb edhe Robert Bisha emigroi drejt brigjeve t\u00eb Italis\u00eb kur ishte n\u00eb mosh\u00ebn 15-vje\u00e7are me d\u00ebshir\u00ebn p\u00ebr t\u00eb studiuar p\u00ebr pianoforte. Por ai thot\u00eb se, pas p\u00ebrfundimit t\u00eb studimeve, u p\u00ebrball me m\u00ebdyshjen; t\u00eb q\u00ebndronte n\u00eb vendin e emigrimit apo t\u00eb kthehej n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb nj\u00ebfar\u00eb m\u00ebnyre, emigracioni tek un\u00eb ishte patjet\u00ebr shk\u00ebputje, nj\u00eb shenj\u00eb e fort\u00eb ku un\u00eb vendos pik\u00ebpyetjen: a do t\u00eb kthehem p\u00ebrfundimisht apo kjo mbetet nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e hapur? Distancat tashm\u00eb jan\u00eb t\u00eb shkurta. Un\u00eb ika, por edhe u ktheva. Dhe jam vazhdimisht n\u00eb l\u00ebvizje\u201d, tregon ai.<\/p>\n<p>Vitet e fundit, thot\u00eb Roberti, \u00ebsht\u00eb zvog\u00ebluar ndjeshem distanca mes Shqip\u00ebris\u00eb dhe Italis\u00eb, gj\u00eb q\u00eb nuk ndodhte n\u00eb vitet e para t\u00eb emigracionit. Kjo i krijoi atij mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb t\u00eb jetoj\u00eb e punoj\u00eb n\u00eb mes dy vendeve.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb Itali luaj pjes\u00eb t\u00eb mijat, b\u00ebj koncerte, kam nj\u00eb studio t\u00eb vog\u00ebl ku kompozoj, shkruaj. Kur jam n\u00eb Shqip\u00ebri, n\u00eb Shkod\u00ebr kam nj\u00eb festival prej kat\u00ebr vitesh q\u00eb un\u00eb e organizoj. Nuk luaj vet\u00eb, por luajn\u00eb muzikant\u00eb q\u00eb un\u00eb th\u00ebrras dhe q\u00eb jan\u00eb ndoshta niveli m\u00eb i lart\u00eb pjanistik q\u00eb kemi\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>E nj\u00ebjta gj\u00eb ka ndodhur edhe me t\u00eb riun Gerti Palali, i cili emigroi n\u00eb Torino t\u00eb Italis\u00eb. Ai thot\u00eb se nj\u00eb pjes\u00eb e t\u00eb rinjve t\u00eb shkolluar gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb po e ndajn\u00eb jet\u00ebn e tyre mes vendit ku kan\u00eb emigruar dhe vendlindjes.<\/p>\n<p>\u201cJeta n\u00eb emigracion \u00ebsht\u00eb pak m\u00eb ndryshe. Duhet t\u00eb studiosh, duhet edhe t\u00eb punosh n\u00eb nj\u00eb profesion tjet\u00ebr p\u00ebr t\u00eb mbuluar shpenzimet e emigracionit, qera e t\u00eb gjitha k\u00ebto. Nd\u00ebrsa k\u00ebtu kthehem shum\u00eb shpesh sepse e brendshmja nuk m\u00eb len. Vij p\u00ebr t\u00eb punuar n\u00eb profesionin tim. M\u00eb mungojn\u00eb duartrokitjet, emocionet e nj\u00eb sheshi xhirimi dhe t\u00eb gjtiha k\u00ebto. Kthehem shum\u00eb shpesh gjat\u00eb vitit me projekte\u201d, tregon ai.<\/p>\n<p>Sipas Institutit t\u00eb Statistikave, p\u00ebr shkak t\u00eb emigracionit, nga viti 2011 e n\u00eb vazhdim, nga Shqip\u00ebria largohen rreth 42 mij\u00eb persona n\u00eb vit, ku 70 p\u00ebrqind e tyre jan\u00eb t\u00eb rinj.<\/p>\n<p>Ky largim i t\u00eb rinjve \u00ebsht\u00eb me pasoja jo vet\u00ebm n\u00eb r\u00ebnien e fuqis\u00eb pun\u00ebtore, por edhe nivelin e demokracis\u00eb n\u00eb vend. Shumica e t\u00eb rinjve largohen kryesisht p\u00ebr mund\u00ebsi m\u00eb t\u00eb mira pune, arsimimi dhe kujdesi sh\u00ebndet\u00ebsor, por Gerti thot\u00eb se, edhe n\u00eb emigracion t\u00eb rinjt\u00eb p\u00ebrballen me v\u00ebshtir\u00ebsi dhe probleme.<\/p>\n<p>\u201cT\u00eb rinjt\u00eb e shikojn\u00eb m\u00eb t\u00eb leht\u00eb \u00e7\u00ebshtjen ekonomike n\u00eb nj\u00eb shtet tjet\u00ebr, \u00e7\u00ebshtjen e siguris\u00eb dhe shum\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tjera. Por, \u00ebsht\u00eb gj\u00eb shum\u00eb e lezetshme se, kur jemi k\u00ebtu n\u00eb Shqip\u00ebri themi \u201clum ju q\u00eb jeni jasht\u00eb se keni lek\u00eb, b\u00ebni jet\u00eb m\u00eb t\u00eb qet\u00eb\u201d, por kur jemi jasht\u00eb themi \u201cah lum ju q\u00eb jeni n\u00eb Shqip\u00ebri, sepse si Shqip\u00ebria nuk \u00ebsht\u00eb askush\u201d. K\u00ebshtu q\u00eb, besoj se kjo ka me na shoq\u00ebruar gjithmon\u00eb\u201d, tregon ai.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2020, Sara Pren\u00e7i shkoi n\u00eb Turqi ku po studion rreth televizionit, kinemas\u00eb dhe aktrimit. N\u00eb krahasim me Turqin\u00eb, thot\u00eb ajo, Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb ende mbrapa p\u00ebrsa i p\u00ebrket televizionit dhe kinematografis\u00eb dhe kjo e b\u00ebn pesimiste p\u00ebr mund\u00ebsin\u00eb e rikthimit n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>\u201cE shikoj veten si nj\u00eb aktore dhe kjo \u00ebsht\u00eb lufta ime m\u00eb e madhe me veten. Dhe e shikoj veten n\u00eb Stamboll duke luajtur filma ose duke q\u00ebndruar pas kamerave duke xhiruar\u201d, tregon ajo.<\/p>\n<p>Megjith\u00ebse sipas sondazheve, nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e t\u00eb rinjve shqiptar\u00eb p\u00eblqejn\u00eb t\u00eb emigrojn\u00eb apo t\u00eb shkollohen jasht\u00eb vendit, ka edhe shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb duan t\u00eb vazhdojn\u00eb karier\u00ebn n\u00eb vendin e tyre.<\/p>\n<p>Erisela Smaka ka mbaruar studimet p\u00ebr fizioterapi dhe tani po kryen praktik\u00ebn profesionale mes gjysh\u00ebrve n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e t\u00eb Moshuarve n\u00eb Shkod\u00ebr.<\/p>\n<p>\u201cKam vendosur p\u00ebr t\u00eb q\u00ebndruar n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr t&#8217;i sh\u00ebrbyer n\u00ebn\u00ebs dhe babit, familjes time dhe pse jo gjysh\u00ebve k\u00ebtu n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e t\u00eb moshuarve. K\u00ebtu kemi mosh\u00ebn e tret\u00eb, kan\u00eb humbje t\u00eb levizshm\u00ebris\u00eb, sensibilitetit, humbje t\u00eb forc\u00ebs dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ka nevoj\u00eb p\u00ebr nd\u00ebrhyrjen e fizioterapistit\u201d, thot\u00eb ajo.<\/p>\n<p>Drejtuesi i Qendr\u00ebs Rinore \u201cArka\u201d, n\u00eb Shkod\u00ebr, Marjan Lukani, thot\u00eb se emigracioni ka ndryshuar gjat\u00eb tre dekadave t\u00eb fundit, q\u00eb nga hapja e Shqip\u00ebris\u00eb drejt Europ\u00ebs.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa n\u00eb fillimet e tij t\u00eb rinjt\u00eb emigronin me synimin per tu rikthyer dhe nd\u00ebrtuar nj\u00eb banes\u00eb apo biznes pran\u00eb familjes, me kalimin e viteve ata e nd\u00ebrtuan jet\u00ebn e tyre n\u00eb vendet ku emigruan. Nd\u00ebrsa tani, me leht\u00ebsit\u00eb e l\u00ebvizjes dhe komunikimin, nj\u00eb pjes\u00eb prej tyre, po e shikojn\u00eb veten mes vendit t\u00eb emigrimit dhe Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cNj\u00eb pjes\u00eb prej tyre e kan\u00eb ende d\u00ebshir\u00ebn q\u00eb t\u00eb kthehen tek vendi i tyre p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebn\u00eb kontributin e tyre p\u00ebr vendin. Dhe, kam p\u00ebrshtypjen se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb detyr\u00eb e madhe e qeveris\u00eb, e jona si shoq\u00ebri, q\u00eb t\u00eb b\u00ebjm\u00eb t\u00eb pamundur\u00ebn q\u00eb k\u00ebto t\u00eb rinj t\u00eb ken\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr tu rikthy n\u00eb Shqip\u00ebri, tregon Marjan Lukani.\/voa<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb Shqip\u00ebri fenomeni i emigrimit, kryesisht i t\u00eb rinjve, vazhdon t\u00eb jet\u00eb shqet\u00ebsues jo vet\u00ebm p\u00ebr shkak t\u00eb largimit t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore aktive, por edhe nivelit t\u00eb demokracis\u00eb n\u00eb vend. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave zyrtare, nga viti 2011 e n\u00eb vazhdim, nga Shqip\u00ebria jan\u00eb larguar mesatarisht \u00e7do vit rreth 42 mij\u00eb persona, 70 p\u00ebrqind e t\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":87320,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-87319","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87319","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=87319"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87319\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/87320"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=87319"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=87319"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=87319"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}