{"id":87374,"date":"2024-08-23T09:39:17","date_gmt":"2024-08-23T09:39:17","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=87374"},"modified":"2024-08-23T09:39:17","modified_gmt":"2024-08-23T09:39:17","slug":"monopoli-i-te-rese-qe-nuk-vjeterohet-kurre","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/08\/23\/monopoli-i-te-rese-qe-nuk-vjeterohet-kurre\/","title":{"rendered":"Monopoli i \u201ct\u00eb res\u00eb\u201d q\u00eb nuk vjet\u00ebrohet kurr\u00eb!"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Ted KOPLIKU<\/strong><\/p>\n<p>Artikull i shkruar n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb \u00abLaboratorit t\u00eb Ideve\u00bb<\/p>\n<p>Para disa dit\u00ebsh, nj\u00eb nga drejtuesit e nj\u00ebr\u00ebs nga k\u00ebto l\u00ebvizjet e reja q\u00eb duan t\u2019i imponohen politik\u00ebs shqiptare prej vitesh dhe vitet nuk ia hoq\u00ebn kurr\u00eb brand-in \u00ab t\u00eb rinj\u00bb, kritikonte politikan\u00ebt q\u00eb kan\u00eb monopolizuar politik\u00ebn shqiptare prej 33 vitesh. Ankohej se n\u00eb Shqip\u00ebri kishte ndodhur nj\u00eb fenomen i cili nuk gjendej sipas tij askund n\u00eb bot\u00ebn demokratike. P\u00ebr t\u00eb demonstruar merrte shembull Joe Biden dhe e krahasonte me Edi Ram\u00ebn dhe Sali Berish\u00ebn. Rreshtonte postet e tyre nga minister i kultur\u00ebs deri tek drejtues i opozit\u00ebs dhe p\u00ebrball\u00eb vinte vet\u00ebm kat\u00ebr vite presidenc\u00eb t\u00eb Joe Biden.<\/p>\n<p>K\u00ebto lloj krahasimesh anakronike dhe fjalime populiste jan\u00eb tipike t\u00eb k\u00ebtyre t\u00eb rinjve q\u00eb na imponohen si e vetmja e re n\u00eb politik\u00ebn shqiptare, si antidot i atyre q\u00eb paskan monopolizuar prej 33 vitesh sken\u00ebn politike. Para se t\u00eb shpjegoj pse monopoli i t\u00eb res\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb i rreziksh\u00ebm se monopoli i supozuar i sken\u00ebs politike shqiptare, po shpjegoj pse krahasimi nuk q\u00ebndron n\u00eb asnj\u00eb dimension.<\/p>\n<p>Nuk mund t\u00eb krahasohen aktor\u00ebt politik\u00eb t\u00eb nj\u00eb popullsie me 2 milion banor\u00eb me president\u00eb federatash e konfederatash me nga 300 milion banor\u00eb dhe as me krer\u00eb shtetesh me nga 60 milion banor\u00eb. Edhe n\u00eb shoq\u00ebri kaq t\u00eb m\u00ebdha, dalja e lider\u00ebve politik\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka q\u00eb ndodh n\u00eb \u00e7do fushat\u00eb elektorale. N\u00ebse marrim postet politike t\u00eb Joe Biden, ekuivalent\u00ebt e posteve q\u00eb ishin rreshtuar ne diskursin e denoncimit t\u00eb monopolizimit t\u00eb politik\u00ebs Shqiptare, Joe \u00ebsht\u00eb n\u00eb politik\u00eb q\u00eb n\u00eb mosh\u00ebn 30 vje\u00e7are dhe pretendonte edhe n\u00eb mosh\u00ebn 81 vje\u00e7are t\u00eb rizgjidhej president. As problemet krejt\u00ebsisht evidente nuk e ndalonin, p\u00ebr sa koh\u00eb vota ia mund\u00ebsonte zgjedhjen e rizgjedhjen e tij. Pra nuk ka nj\u00eb sistem, &#8211; si\u00e7 pretendojn\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb e akredituar si t\u00eb till\u00eb n\u00eb shqip\u00ebri, n\u00eb vendet demokratike, &#8211; q\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb arbitrare i k\u00ebrkon nj\u00eb politikani t\u00eb mos merret m\u00eb me profesionin e tij. Profesionalizimi i politik\u00ebs fillon n\u00eb shekullin e XIX dhe politika nuk mund t\u00eb konsiderohet si profesion ndryshe nga t\u00eb tjer\u00ebt. Nuk mund t\u2019i k\u00ebrkohet nj\u00eb politikani t\u00eb largohet p\u00ebr sa koh\u00eb vota nuk e largon. Politika nuk b\u00ebhet me largime e me ftesa ballo, por me nj\u00eb pro\u00e7es rigjenerimi dhe imponimi. Por kush e ndalon rigjenerimin e politik\u00ebs m\u00eb shum\u00eb se mos angazhimi dhe monopoli i t\u00eb res\u00eb?<\/p>\n<p>N\u00eb hap\u00ebsirat mediatike shqiptare ka vet\u00ebm nj\u00eb narrativ\u00eb p\u00ebr t\u2019u konsideruar i ri: t\u00eb denoncosh t\u00eb gjith\u00eb klas\u00ebn politike shqiptare si t\u00eb kalbur, pa u lodhur p\u00ebr detaje e nuanca. \u201cT\u00eb gjith\u00eb kan\u00eb vjedhur dhe duhet t\u00eb shporren! Tabula rasa!\u201d. Nga Erjon Veliaj me Mjaft e k\u00ebndej, vet\u00ebm me gjuh\u00ebn e profet\u00ebve t\u00eb rrem\u00eb, q\u00eb gjith\u00e7ka \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar gabim deri k\u00ebtu dhe e vetmja zgjidhje jan\u00eb ata q\u00eb shajn\u00eb e mallkojn\u00eb gjith\u00e7ka mund t\u00eb konsiderohen si t\u00eb rinj, pavar\u00ebsisht viteve.<\/p>\n<p>Her\u00eb duke tundur gishtin n\u00ebp\u00ebr podiume ku i shoq\u00ebron e mbron policia e her\u00eb duke trashur z\u00ebrin n\u00ebp\u00ebr media ku i ftojn\u00eb \u00e7do nat\u00eb, pa asnj\u00eb ide t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb nga krizat, por vet\u00ebm me fjalime populiste, e reja \u00ebsht\u00eb monopolizuar nga 3-4 figura q\u00eb mish\u00ebrojn\u00eb m\u00eb s\u00eb miri k\u00ebt\u00eb filozofi t\u00eb t\u00eb b\u00ebrit politik\u00eb. E vjet\u00ebr sa njer\u00ebzimi: premtime utopike dhe tabula rasa. Krahasime anakronike e inkoherente, premtime utopike, por asnj\u00ebher\u00eb thirrje p\u00ebr t\u2019ia hequr atyre monopolin e p\u00ebr t\u00eb krijuar hap\u00ebsira p\u00ebr t\u00eb rinj t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb e mendojn\u00eb ndryshe rrug\u00ebdaljen.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria shkon deri n\u00eb \u00c7e\u00e7eni p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar mund\u00ebs dhe shtangist\u00eb, nuk mund t\u00eb prodhoj\u00eb lider\u00eb politik\u00eb \u00e7do vit. Shqip\u00ebria ndryshohet me angazhim. Angazhimi i t\u00eb rinj\u00ebve do rigjeneronte pashmangshm\u00ebrisht politik\u00ebn shqiptare. Shtetet zhvillohen duke \u00e7uar p\u00ebrpara at\u00eb q\u00eb esht\u00eb b\u00ebr\u00eb, jo duke e filluar \u00e7do her\u00eb nga zero. I vetmi revolucion i madh i mir\u00ebfillt\u00eb q\u00eb ktheu gjith\u00e7ka nga zero dhe p\u00ebrmbysja ishte totale ishte ai i kuqi i Leninit dhe vazhdimi dihet.<\/p>\n<p>Ndryshimet b\u00ebhen duke p\u00ebrmir\u00ebsuar partit\u00eb e m\u00ebdha n\u00eb vend, duke i rigjeneruar jo vet\u00ebm p\u00ebr t\u2018i ulur mosh\u00ebn mesatare, por duke pasuruar me ide t\u00eb reja. Me ide q\u00eb imponohen n\u00eb debatin publik, nga t\u00eb rinj q\u00eb imponohen n\u00eb politik\u00eb. Shqip\u00ebria ndryshohet n\u00ebp\u00ebrmjet politik\u00ebs e politika n\u00ebp\u00ebrmjet partive. Aventurat politike dhe tarabat elektorale q\u00eb ngrihen e ulen p\u00ebr t\u00eb konkoruar opozit\u00ebn, por asnj\u00ebher\u00eb duke synuar p\u00ebrmbysjen e regjimit e pamund\u00ebsojn\u00eb edhe m\u00eb shum\u00eb rotacionin politik e rrjedhimisht rigjenerimin e aktor\u00ebve politik\u00eb.<\/p>\n<p>Monopolizimi i te res\u00eb pengon narrativa alternative t\u00eb futen n\u00eb debatin publik. Shum\u00eb m\u00eb i rreziksh\u00ebm ky lloj monopolizimi se sa monopolizimi i sken\u00ebs politike nga disa figura me eksperience dhe q\u00eb me gjith\u00eb defektet e tyre kan\u00eb pasur si mision politik t\u00eb transformojn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb nga nj\u00eb shoq\u00ebri e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb me homo-sovietikus e dal\u00eb nga laboratori m\u00eb i eg\u00ebr social, ai i stalinizmit t\u00eb fundit n\u00eb bot\u00eb. Sfid\u00eb jo e leht\u00eb p\u00ebr t\u2018u kritikuar nga njer\u00ebz q\u00eb nuk kan\u00eb konsumuar kurr\u00eb pushtet.<\/p>\n<p>Brain Gain q\u00eb n\u00eb koncept, por edhe n\u00eb aktivitetin e saj \u00ebsht\u00eb nj\u00eb risi absolute n\u00eb politik\u00ebn shqiptare e megjithat\u00eb mediat q\u00eb e promovojn\u00eb dhe i japin hap\u00ebsir\u00eb jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb rralla. Brain Gain ka lidhur t\u00eb rinj shqiptar\u00eb n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb p\u00ebr t\u00eb kontribuar n\u00eb politik\u00ebn shqiptare nga aty ku ata jan\u00eb. N\u00eb qend\u00ebr t\u00eb aktivitetit t\u00eb tij \u00ebsht\u00eb propozimi, jo fjalimet dogmatike e populiste, por dh\u00ebnia e rrug\u00ebdaljes me propozime konkrete p\u00ebr \u00e7do denoncim apo observim. Qindra artikuj, propozime, sipnoziume e konferenca p\u00ebr tema q\u00eb duhet t\u00eb shqet\u00ebsojn\u00eb thell\u00ebsisht shoq\u00ebrin\u00eb shqiptare, t\u00eb organizuara nga ky department brenda partis\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe opozitare n\u00eb vend do duhej t\u00eb ngjallnin t\u00eb pakt\u00ebn kuriozitetin e gazetaris\u00eb p\u00ebr t\u00eb v\u00ebn\u00eb p\u00ebrball\u00eb dy narrativat.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb ka nevoj\u00eb politika shqiptare, p\u00ebr nj\u00eb alternativ\u00eb t\u00eb t\u00eb b\u00ebrit politik\u00eb, por monopolizimi i t\u00eb res\u00eb e pengon nj\u00eb hapje t\u00eb debatit n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, sepse nuk quhesh i ri n\u00ebse nuk mallkon klas\u00ebn politike 33 vje\u00e7are dhe kjo narrativ\u00eb ka tashm\u00eb profet\u00ebt e saj q\u00eb i gjen \u00e7do nat\u00eb n\u00eb \u00e7do studio televizive. T\u00eb rinj dhe narrativ\u00eb q\u00eb nuk i plak as koha as p\u00ebrs\u00ebritja.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Ted KOPLIKU Artikull i shkruar n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb \u00abLaboratorit t\u00eb Ideve\u00bb Para disa dit\u00ebsh, nj\u00eb nga drejtuesit e nj\u00ebr\u00ebs nga k\u00ebto l\u00ebvizjet e reja q\u00eb duan t\u2019i imponohen politik\u00ebs shqiptare prej vitesh dhe vitet nuk ia hoq\u00ebn kurr\u00eb brand-in \u00ab t\u00eb rinj\u00bb, kritikonte politikan\u00ebt q\u00eb kan\u00eb monopolizuar politik\u00ebn shqiptare prej 33 vitesh. Ankohej se &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":65345,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-87374","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-editorial"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87374","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=87374"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87374\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/65345"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=87374"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=87374"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=87374"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}