{"id":87506,"date":"2024-08-24T21:19:11","date_gmt":"2024-08-24T21:19:11","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=87506"},"modified":"2024-08-24T21:19:11","modified_gmt":"2024-08-24T21:19:11","slug":"miliarderi-i-mbytur-lidhjet-me-sherbimet-sekrete-dhe-vdekja-e-partnerit-ne-biznes-ne-nje-tjeter-aksident","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/08\/24\/miliarderi-i-mbytur-lidhjet-me-sherbimet-sekrete-dhe-vdekja-e-partnerit-ne-biznes-ne-nje-tjeter-aksident\/","title":{"rendered":"Miliarderi i mbytur, lidhjet me sh\u00ebrbimet sekrete dhe vdekja e partnerit n\u00eb biznes n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr aksident"},"content":{"rendered":"<p>Ishte lajmi tragjik i jav\u00ebs mbytja e jahtit Bayesianit me disa t\u00eb vdekur n\u00eb brigjet e Sicilis\u00eb, si pasoj\u00eb e nj\u00eb furtune. Por aty ka edhe nj\u00eb \u201crast\u00ebsi tragjike\u201d.<\/p>\n<p>Jahti luksoz n\u00eb t\u00eb cilin manjati britanik Mike Lynch kishte ftuar bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt dhe miqt\u00eb e tij p\u00ebr t\u00eb festuar lirimin e tij t\u00eb fundit nga akuzat p\u00ebr mashtrim, u gjet n\u00eb fund t\u00eb detit brenda pak minutash kur u godit nga moti i keq i papritur.<\/p>\n<p><em>\u201cIncidenti i tmerrsh\u00ebm trondit bot\u00ebn,\u201d<\/em>\u00a0shkroi Politico n\u00eb fillim t\u00eb jav\u00ebs, por gjithashtu vendosi n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn pamje aksidentin fatal me makin\u00eb t\u00eb partnerit t\u00eb manjatit britanik Mike Lynch dy dit\u00eb para tragjedis\u00eb detare.<\/p>\n<p>Mike Lynch dhe Stephen Chamberlain u gjykuan si bashk\u00eb t\u00eb pandehur n\u00eb nj\u00eb gjyq mashtrimi n\u00eb lidhje me shitjen e kompanis\u00eb softuerike Autonomy te Hewlett-Packard p\u00ebr 11 miliard\u00eb dollar\u00eb. Pas shitjes s\u00eb Autonomy n\u00eb 2011, Lynch bashk\u00ebthemeloi kompanin\u00eb e siguris\u00eb kibernetike Darktrace, duke em\u00ebruar Stephen Chamberlain si CEO. Kompania me baz\u00eb n\u00eb Kembrixh lufton sulmet kibernetike duke p\u00ebrdorur softuer q\u00eb m\u00ebson modelet e sjelljes s\u00eb secilit aktor n\u00eb nj\u00eb organizat\u00eb, duke zbuluar k\u00ebshtu nj\u00eb aktivitet t\u00eb pazakont\u00eb.<\/p>\n<p>Deri tani nuk ka asgj\u00eb q\u00eb t\u00eb sugjeroj\u00eb aktivitet kriminal n\u00eb aksidentet p\u00ebrkat\u00ebse t\u00eb dy burrave, t\u00eb cilat po i atribuohen nj\u00eb rast\u00ebsie tragjike, thekson Politico. Megjithat\u00eb, ajo q\u00eb duket si nj\u00eb rast\u00ebsi e thjesht\u00eb merr nj\u00eb dimension tjet\u00ebr kur merren parasysh lidhjet e dy partner\u00ebve t\u00eb biznesit me sh\u00ebrbimet sekrete britanike dhe amerikane.<\/p>\n<p>Kujtohet se tashm\u00eb ka nisur nj\u00eb hetim p\u00ebr vrasje nga pakujdesia nga autoritetet italiane n\u00eb lidhje me mbytjen tragjike t\u00eb anijes n\u00eb Sicili. Sipas Daily Mail, Zyra e Prokurorit Publik, e drejtuar nga Ambrogio Cartozio, po heton pse jahti luksoz Bayesian u p\u00ebrmbys pran\u00eb portit t\u00eb Porticellos pak para or\u00ebs 5 t\u00eb m\u00ebngjesit t\u00eb s\u00eb h\u00ebn\u00ebs. Sipas mediave italiane t\u00eb cituara nga gazeta britanike, hetuesit jan\u00eb duke hetuar p\u00ebr veprat penale t\u00eb \u201c<em>shkaktimit t\u00eb nj\u00eb aksidenti dhe vrasje t\u00eb shum\u00ebfisht\u00eb nga pakujdesia\u201d<\/em>\u00a0ndaj\u00a0<em>\u201cpersonave t\u00eb panjohur\u201d.<\/em><\/p>\n<p><strong>Rast\u00ebsia<\/strong><\/p>\n<p>Politico flet p\u00ebr lidhjet e miliarderit britanik, nj\u00eb variant i \u00a0\u201cBill Gates\u201d, Mike Lynch, me sh\u00ebrbimet sekrete amerikane dhe britanike. Mbytja mund t\u00eb ket\u00eb tronditur bot\u00ebn n\u00eb vetvete, por rasti ka fituar interes t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb me lajmin se Lynch, nj\u00eb manjat i teknologjis\u00eb britaniko-irlandeze, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga ata q\u00eb mungon.<\/p>\n<p>Dhe nd\u00ebrsa nuk ka dyshime p\u00ebr loj\u00ebra t\u00eb ndyra dhe klimatolog\u00ebt po flasin p\u00ebr motin e keq q\u00eb \u00e7oi n\u00eb tragjedin\u00eb e Bayesian, vdekja e partnerit t\u00eb Mike Lynch, Stephen Chamberlain n\u00eb nj\u00eb aksident me makin\u00eb e nd\u00ebrlikon m\u00eb tej \u00e7\u00ebshtjen, duke ngritur pyetjen n\u00ebse v\u00ebrtet ka qen\u00eb thjesht nj\u00eb rast\u00ebsi.<\/p>\n<p><strong>An\u00ebtar\u00ebt e kompanis\u00eb Darktrace, ish-zyrtar\u00eb t\u00eb sh\u00ebrbimit sekret<\/strong><\/p>\n<p>Lynch bashk\u00ebthemeloi Darktrace me ish-zyrtar\u00eb t\u00eb inteligjenc\u00ebs britanike n\u00eb vitin 2013, pasi shiti kompanin\u00eb e softuerit Autonomy n\u00eb 2011.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga bashk\u00ebthemeluesit ishte Stephen Huxter, nj\u00eb oficer i lart\u00eb n\u00eb ekipin e mbrojtjes kibernetike t\u00eb MI5, i cili u b\u00eb shefi ekzekutiv i Darktrace. M\u00eb pas, Huxter, sipas Politico, pun\u00ebsoi veteranin 30-vje\u00e7ar t\u00eb GCHQ (Selia e Komunikimit t\u00eb Qeveris\u00eb Britanike) Andrew France si shef ekzekutiv i kompanis\u00eb \u2013 i cili m\u00eb von\u00eb iu bashkua bordit. Lynch sh\u00ebrbeu n\u00eb bord deri n\u00eb vitin 2018, kur dha dor\u00ebheqjen pasi u akuzua p\u00ebr mashtrim.<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, ish-shefi i MI5 Jonathan Evans gjithashtu sh\u00ebrbeu n\u00eb bordin e Darktrace p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb, nd\u00ebrsa Jim Penrose, nj\u00eb veteran 17-vje\u00e7ar i Agjencis\u00eb s\u00eb Siguris\u00eb Komb\u00ebtare t\u00eb SHBA-s\u00eb, drejtoi aktivitetet e kompanis\u00eb q\u00eb p\u00ebrfshinin partneritete me SHBA. Ish-spiun\u00ebt e tjer\u00eb n\u00eb kompani p\u00ebrfshinin drejtorin e teknologjis\u00eb Dave Palmer, i cili m\u00eb par\u00eb ka punuar p\u00ebr MI5 dhe GCHQ, si dhe drejtorin e siguris\u00eb John Richardson, i cili punonte n\u00eb mbrojtjen kibernetike p\u00ebr qeverin\u00eb e Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar.<\/p>\n<p><strong>Lidhjet e Lynch me sh\u00ebrbimet sekrete p\u00ebr 28 vjet<\/strong><\/p>\n<p>Lidhjet e Lynch me bot\u00ebn e inteligjenc\u00ebs jan\u00eb para Darktrace. Kompania e tij e par\u00eb Cambridge Neurodynamics, e specializuar n\u00eb njohjen e kompjuterizuar t\u00eb gjurm\u00ebve t\u00eb gisht\u00ebrinjve, kishte kontrata me inteligjenc\u00ebn britanike, raporton Politico.<\/p>\n<p>Lynch nxori Autonomy nga Neurodinamika n\u00eb 1996. Kompania, s\u00eb cil\u00ebs Chamberlain iu bashkua n\u00eb 2005, analizonte t\u00eb dh\u00ebnat nga burime t\u00eb tilla si telefonatat e p\u00ebrgjuara dhe e-mailet.<\/p>\n<p>Autonomy fitoi gjithashtu tendera t\u00eb profilit t\u00eb lart\u00eb nga agjencit\u00eb qeveritare t\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar dhe t\u00eb SHBA-s\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb kontrat\u00eb p\u00ebr t\u00eb ofruar infrastruktur\u00eb p\u00ebr Zyr\u00ebn e Siguris\u00eb Komb\u00ebtare t\u00eb SHBA-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb analizuar inteligjenc\u00ebn n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr terrorizmit pas 11 shtatorit.<\/p>\n<p>Kompania thuhet gjithashtu se kishte kontrata t\u00eb tjera me agjencit\u00eb qeveritare t\u00eb SHBA, duke p\u00ebrfshir\u00eb ushtrin\u00eb, NASA-n dhe agjencit\u00eb e inteligjenc\u00ebs amerikane. GCHQ dhe MI6 besohet se kan\u00eb qen\u00eb gjithashtu klient\u00ebt e saj. Gjithashtu, Richard Pearl, nj\u00eb ish-i em\u00ebruar nga Pentagoni, sh\u00ebrbeu si nj\u00eb nga drejtor\u00ebt e kompanis\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Akuzat e mashtrimit dhe lirimi<\/strong><\/p>\n<p>Lynch ka qen\u00eb n\u00eb krye t\u00eb mediave muajt e fundit p\u00ebr shkak t\u00eb nj\u00eb rasti mashtrimi t\u00eb profilit t\u00eb lart\u00eb. Sipas Sky News, m\u00eb 15 qershor ai u lirua nga nj\u00eb gjykat\u00eb amerikane nga t\u00eb gjitha akuzat n\u00eb lidhje me shitjen e Autonomy te Hewlett-Packard n\u00eb 2011.<\/p>\n<p>Ai u ekstradua n\u00eb SHBA p\u00ebr t\u2019u gjykuar n\u00eb maj t\u00eb vitit t\u00eb kaluar dhe kaloi 13 muaj n\u00eb arrest sht\u00ebpiak n\u00eb San Francisko nd\u00ebrsa priste gjykimin p\u00ebr 17 akuza p\u00ebr komplot dhe mashtrim \u2013 m\u00eb von\u00eb u reduktuan n\u00eb 15 \u2013 t\u00eb ngritura kund\u00ebr tij nga Departamenti i Drejt\u00ebsis\u00eb i SHBA-s\u00eb.<\/p>\n<p>Lynch u akuzua nga HP p\u00ebr fryrje artificiale t\u00eb vler\u00ebs s\u00eb Autonomy, nj\u00eb biznes q\u00eb ai themeloi dhe drejtonte, p\u00ebrpara se t\u00eb blihej nga kompania amerikane e teknologjis\u00eb. Por ai mohoi \u00e7do keqb\u00ebrje. Stephen Chamberlain u akuzua gjithashtu p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjtat vepra. Chamberlain, ishte ish-z\u00ebvend\u00ebspresident i financave n\u00eb Autonomy. Para gjyqit t\u00eb tij n\u00eb SHBA, ai ishte gjithashtu ish-shefi operativ i Darktrace.<\/p>\n<p>Por a ishte nj\u00eb mashtrim? Var\u00ebsisht se cilit sistem gjyq\u00ebsor besohet m\u00eb shum\u00eb, merr nj\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb ndryshme. Sepse beteja e dyfisht\u00eb ligjore, n\u00eb Britani dhe SHBA, pati nj\u00eb p\u00ebrfundim krejt tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Gjyqi zgjati 12 jav\u00eb dhe Lynch u lirua nga t\u00eb gjitha akuzat. Nj\u00eb akuz\u00eb p\u00ebr komplot dhe 14 akuza p\u00ebr mashtrim. Shum\u00eb nga mb\u00ebshtet\u00ebsit e tij politik\u00eb fol\u00ebn p\u00ebr \u201c<em>nj\u00eb korrigjim fantastik t\u00eb nj\u00eb d\u00ebshtimi t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb q\u00eb ne kemi luftuar p\u00ebr shum\u00eb vite\u201d.<\/em>\u00a0Por fati i biznesmenit britaniko-irlandez kishte parashikuar nj\u00eb tjet\u00ebr aventur\u00eb t\u00eb dhimbshme p\u00ebr t\u00eb, n\u00eb prit\u00eb n\u00eb brigjet e Palermos.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ishte lajmi tragjik i jav\u00ebs mbytja e jahtit Bayesianit me disa t\u00eb vdekur n\u00eb brigjet e Sicilis\u00eb, si pasoj\u00eb e nj\u00eb furtune. Por aty ka edhe nj\u00eb \u201crast\u00ebsi tragjike\u201d. Jahti luksoz n\u00eb t\u00eb cilin manjati britanik Mike Lynch kishte ftuar bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt dhe miqt\u00eb e tij p\u00ebr t\u00eb festuar lirimin e tij t\u00eb fundit nga akuzat &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":87507,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[38,42],"tags":[],"class_list":["post-87506","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-bota","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87506","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=87506"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87506\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/87507"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=87506"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=87506"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=87506"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}