{"id":87587,"date":"2024-08-26T13:36:01","date_gmt":"2024-08-26T13:36:01","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=87587"},"modified":"2024-08-26T13:36:01","modified_gmt":"2024-08-26T13:36:01","slug":"murgesha-e-shenjte-dhe-poeti-i-kenges-skandaloze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/08\/26\/murgesha-e-shenjte-dhe-poeti-i-kenges-skandaloze\/","title":{"rendered":"Murgesha e Shenjt\u00eb dhe poeti i k\u00ebng\u00ebs skandaloze"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Visar ZHITI<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; N\u00ebn\u00eb Tereza dhe Migjeni &#8211;<\/p>\n<p>26 gusht: n\u00eb k\u00ebt\u00eb dit\u00eb erdhi n\u00eb jet\u00eb nj\u00eb vog\u00eblushe q\u00eb do ta quanin Gonxhe e do t\u00eb b\u00ebhej Shenjtja N\u00ebn\u00eb Terez\u00eb dhe iku nga kjo jet\u00eb nj\u00eb poet shum\u00eb i ri, q\u00eb kishte zgjedhur si em\u00ebr letrar akronimin Migjeni.<br \/>\nMurgesha dhe poeti. I dua t\u00eb dy. Gati moshatar\u00eb ishin, N\u00ebn\u00eb Tereza lindi n\u00eb vitin 1910 n\u00eb Shkup, Migjeni nj\u00eb vit m\u00eb pas, n\u00eb Shkod\u00ebr, n\u00eb 1911 (dhe im at\u00eb n\u00eb at\u00eb vit lindi, n\u00eb Jug), kur Shqip\u00ebri s\u2019kishte se vendi ende vuante fundin e perandoris\u00eb otomane e priste t\u00eb shpallej i pavarur.<\/p>\n<p>Murgesha dhe poeti. T\u00eb dy u b\u00ebn\u00eb t\u00eb njohur, Migjeni si nj\u00eb nga shkrimtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb letrat shqipe, duke e modernizuar poezin\u00eb dhe tregimin, i p\u00ebrkthyer dhe n\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb tjera, nd\u00ebrsa N\u00ebn\u00eb Tereza u b\u00eb gruaja m\u00eb e njohur e planetit, vet\u00ebm me dashurin\u00eb e saj dhe u shpall shenjtore e koh\u00ebve moderne.<br \/>\nNuk jan\u00eb takuar kurr\u00eb, as dhe par\u00eb, dhe nuk do t\u00eb ken\u00eb ditur gj\u00eb p\u00ebr nj\u00ebri-tjetrin, kur Migjeni ishte m\u00ebsues n\u00eb Puk\u00eb dhe shkruante me sarkaz\u00ebm p\u00ebr varf\u00ebrin\u00eb e r\u00ebnd\u00eb t\u00eb mal\u00ebsor\u00ebve dhe k\u00ebmb\u00ebt e zbathura t\u00eb nx\u00ebn\u00ebsit t\u00eb tij, Lulit t\u00eb voc\u00ebr, duke akuzuar shfryt\u00ebzuesit e pangopur sip\u00ebr, N\u00ebn\u00eb Tereza kishte shkuar n\u00eb Indi me mision, m\u00ebsuese dhe ajo, por doli nga muret e kuvendit q\u00eb t\u2019u sh\u00ebrbente m\u00eb t\u00eb varf\u00ebrve t\u00eb t\u00eb varf\u00ebrve. Kur Migjeni blasfemonte dhe Zotin, duke mos e besuar, N\u00ebn\u00eb Tereza n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb Zotit, me Krishtin n\u00eb zem\u00ebr si drit\u00ebn dhe si udh\u00ebrr\u00ebfyes n\u00eb terr, shp\u00ebtonte jet\u00eb njer\u00ebzish, f\u00ebmij\u00ebt e bot\u00ebs, nuk akuzonte, vet\u00ebm donte dhe sh\u00ebrbente. \u201cM\u00eb mir\u00eb ndiz nj\u00eb qiri se sa t\u00eb mallkosh err\u00ebsir\u00ebn.\u201d &#8211; thoshte. Dhe lutej.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa Migjeni ka dhe nj\u00eb poezi, nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb bukurat e tij, kushtuar murgeshave:<\/p>\n<p>MIGJENI KANGA SKANDALOZE<\/p>\n<p>Nj\u00eb murgesh\u00eb e zbet\u00eb, q\u00eb bashk\u00eb<br \/>\nme mkatet e bot\u00ebs<br \/>\nbar dhe mkatet e mia mbi supet e vet<br \/>\nt\u00eb molisun,<br \/>\nmbi supat e verdh\u00eb si dylli q\u00eb i ka puth<br \/>\nhyjnia<br \/>\n&#8211; kaloi rrug\u00ebs s\u00eb qytetit<br \/>\nsi ejll i arratisun\u2026<br \/>\nNj\u00eb murgesh\u00eb e zbet\u00eb, e ftoht\u00eb<br \/>\nsi rrasa e vorrit,<br \/>\nme sy boj hini si hini i epsheve<br \/>\nt\u00eb djegna t\u00eb gjalles\u00ebs,<br \/>\nme buz\u00eb t\u00eb holla t\u00eb kuqe, dy gajtana<br \/>\npshertimet q\u00eb mbysin<br \/>\nma la der&#8217; von\u00eb kujtimin,<br \/>\nkujtimin e ftoht\u00eb t\u00eb kales\u00ebs.<br \/>\nPrej lutjesh (jo tallse!) duel<br \/>\ndhe n\u00eb lutje prap po shkon\u2026<br \/>\nLutjet i flejn\u00eb gjithkund: nd\u00ebr sy,<br \/>\nnd\u00ebr buz\u00eb, nd\u00ebr gishta.<br \/>\nPa lutjet e saj bota, kushedi,<br \/>\n\u00e7&#8217;fat do kishte?<br \/>\nPor dhe nga lutjet e saj<br \/>\nende s&#8217;i zbardhi drita.<br \/>\nO murgesh\u00eb e zbet\u00eb, q\u00eb \u00e7on dashni<br \/>\nme sh\u00ebnjt,<br \/>\nq\u00eb n&#8217;ekstaz\u00eb para tyne digjesh<br \/>\nsi qiriu pran\u00eb lterit<br \/>\ndhe ua zbulon veten\u2026 Smir\u00eb ua kam<br \/>\nshejt\u00ebnvet:<br \/>\nMos u lut p\u00ebr mue, se due<br \/>\npash m\u00eb pash t&#8217;i bij ferrit.<br \/>\nUn\u00eb dhe ti, murgesh, dy skaje<br \/>\npo t\u00eb nj\u00eb litari;<br \/>\nt\u00eb cilin dy tabore ia ngrehin<br \/>\nnjeni-tjetrit &#8211;<br \/>\nlufta asht e ashp\u00ebr dhe kushedi<br \/>\nku do t&#8217;dali,<br \/>\nprandaj ngrehet litari edhe p\u00ebrplasen<br \/>\nnjerzit.<\/p>\n<p>E quan k\u00ebng\u00eb skandaloze. Dhe ashtu ishte. Un\u00eb gjej adhurim p\u00ebr murgesh\u00ebn, t\u00eb fsheht\u00eb, t\u00eb mermert\u00eb, me ironi komplekse dhe skandal jan\u00eb mjerimi, mosdashuria, indiferenca shoq\u00ebrore, vrasjet, mashtrimet, hipokrizit\u00eb, q\u00eb nga shteti deri te alienimi i njeriut, mosleximi, t\u00eb mosbesuarit, etj, etj.<br \/>\nPo edhe N\u00ebn\u00eb Tereza ka shkruar poezi, q\u00eb n\u00eb rinin\u00eb e saj t\u00eb par\u00eb, mbante ditar. Po edhe lutjet e saj poezi jan\u00eb dhe t\u00eb mrekullueshme, jan\u00eb botuar n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebt e m\u00ebdha. Kam p\u00ebrgatitur dhe un\u00eb libra t\u00eb saj n\u00eb shqipe ton\u00eb. Ja, nj\u00ebra:<\/p>\n<p>N\u00cbN\u00cb TEREZA \u201cM\u00cbRM\u00cbRIM\u00cb SHENJTOREJE\u201d<\/p>\n<p>Njeriu shpesh \u00ebsht\u00eb i pakuptuesh\u00ebm, spontan, vetanak.<br \/>\nE \u00e7\u2019r\u00ebnd\u00ebsi ka, duaje!<br \/>\nN\u00ebse mir\u00eb b\u00ebn, do t\u00eb thot\u00eb<br \/>\nse plot\u00ebsohet q\u00ebllimi i vetes.<br \/>\nE \u00e7\u2019r\u00ebnd\u00ebsi ka,<br \/>\nb\u00ebj mir\u00eb!<br \/>\nN\u00ebse do t\u00eb jeni i suksessh\u00ebm, miq t\u00eb rrem\u00eb do t\u00eb gjeni<br \/>\ndhe armiq t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb.<br \/>\nE \u00e7\u2019r\u00ebnd\u00ebsi ka, vazhdo!<br \/>\nE mira q\u00eb b\u00ebn, do t\u00eb harrohet nes\u00ebr.<br \/>\nE \u00e7\u2019r\u00ebnd\u00ebsi ka, qofsh i kthjell\u00ebt!<br \/>\nSinqeriteti dhe nderi do t\u00eb b\u00ebjn\u00eb<br \/>\nt\u00eb plagosesh kollaj.<br \/>\nE \u00e7\u2019r\u00ebnd\u00ebsi ka, krijo!<br \/>\nLe t\u00eb shembet nat\u00ebn befas<br \/>\najo q\u00eb ke ngritur me vite.<br \/>\nE \u00e7\u2019r\u00ebnd\u00ebsi ka, nd\u00ebrto p\u00ebrs\u00ebri!<br \/>\nLe t\u00eb mos k\u00ebnaqen njer\u00ebzit,<br \/>\nkur u gjendesh pran\u00eb.<br \/>\nE \u00e7\u2019r\u00ebnd\u00ebsi ka, ndihmoji!<br \/>\n\u200b\u200bBot\u00ebs jepja pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb mir\u00eb<br \/>\nt\u00eb vetes.<br \/>\n\u200b\u200bS\u2019do t\u00eb jet\u00eb e mjaft\u00eb. Do ta flakin.<br \/>\n\u200b\u200bE \u00e7\u2019r\u00ebnd\u00ebsi ka.<br \/>\n\u200b\u200bPo ti dhuroje pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb mir\u00eb<br \/>\nt\u00eb vetes!<br \/>\n\u200b\u200bDhe do t\u00eb vazhdosh t\u00eb jesh i lumtur.<br \/>\n\u200b\u200bT\u00eb kuptohemi mir\u00eb, e gjitha kjo<br \/>\n\u200b\u200bs\u2019\u00ebsht\u00eb kurr\u00eb midis jush dhe atyre, por midis nesh dhe Zotit.<br \/>\n_______________________<br \/>\n* Kjo poezi \u00ebsht\u00eb gdhendur<br \/>\nmbi nj\u00eb mur n\u00eb Kalkut\u00eb.<\/p>\n<p>Dua shum\u00eb dhe lutje t\u00eb tjera t\u00eb N\u00ebn\u00eb Terez\u00ebs, m\u00eb duken si poezi moderne. Do t\u00eb doja t\u2019i shikoja t\u00eb shkruara mureve t\u00eb qyteteve, t\u00eb gdhendura n\u00eb gur\u00eb, n\u00eb antologji e tekste shkollash, bashk\u00eb me Migjeni, me nj\u00ebri-tjetrin t\u2019i themi p\u00ebrmend\u00ebsh:<\/p>\n<p>DH\u00cbNIE<\/p>\n<p>Q\u00eb t\u00eb kalosh k\u00ebt\u00eb dit\u00eb,<br \/>\ni do duart e mia?<br \/>\n\u200bNdihmo me to k\u00ebdo<br \/>\nq\u00eb do t\u00eb d\u00ebshironte<br \/>\n\u200b\u200b\u200b\u200b dhe i duhen duart e mia.<br \/>\n\u200bO Zot,<br \/>\n\u200bpo t\u2019i jap duart e mia tani.<br \/>\n\u200bQ\u00eb t\u00eb kalosh k\u00ebt\u00eb dit\u00eb,<br \/>\ni do k\u00ebmb\u00ebt e mia?<br \/>\n\u200bShko vizito at\u00eb q\u00eb pret e pret<br \/>\nt\u2019i vij\u00eb nj\u00eb mik.<br \/>\n\u200bO Zot,<br \/>\n\u200bpo t\u2019i jap k\u00ebmb\u00ebt e mia tani.<br \/>\n\u200bQ\u00eb t\u00eb kalosh k\u00ebt\u00eb dit\u00eb, e do z\u00ebrin tim?<br \/>\n\u200bFol me ata q\u00eb duan nj\u00eb fjal\u00eb dashurie.<br \/>\n\u200bO Zot,<br \/>\n\u200bpo t\u00eb jap z\u00ebrin tim tani.<br \/>\n\u200bQ\u00eb t\u00eb kalosh k\u00ebt\u00eb dit\u00eb<br \/>\ne do zemr\u00ebn time?<br \/>\n\u200bDuaje \u00e7do njeri nga shkaku<br \/>\nse \u00ebsht\u00eb njeri.<br \/>\n\u200bO Zot,<br \/>\n\u200bpo ta jap zemr\u00ebn time.<br \/>\n\u200bDhe k\u00ebshtu u b\u00ebft\u00eb!<\/p>\n<p>Desha t\u2019i kujtoj sot me poezit\u00eb e tyre dhe poetin ton\u00eb dhe murgesh\u00ebn ton\u00eb. \u00cbsht\u00eb 26 gusht, n\u00eb k\u00ebt\u00eb dat\u00eb Migjeni vdiq larg atdheut p\u00ebr t\u00eb mbetur i pavdeksh\u00ebm n\u00eb letrat shqipe dhe po n\u00eb k\u00ebt\u00eb dat\u00eb lindi vajza Gonxhe Bojaxhiu, q\u00eb u b\u00eb Shenjtja N\u00ebn\u00eb Tereza, edhe ajo larg atdheut, e p\u00ebrjet\u00ebshme me dashurin\u00eb e saj dhe po aq e p\u00ebrbot\u00ebshme.<\/p>\n<p>Larg\u00ebsit\u00eb, edhe n\u00eb koh\u00eb ashtu si mes vendeve dhe njer\u00ebzve, jan\u00eb zvog\u00ebluar dhe s\u2019kan\u00eb m\u00eb aq kuptim ose jo si dikur.<\/p>\n<p>Dikur shkoja gjith\u00eb adhurim n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb muze, ku kishte jetuar Migjeni, n\u00eb Shkodr\u00ebn e tij, kur isha student, kam shkruar dhe poezi p\u00ebr t\u00eb, \u201ct\u00eb rrezikshme\u201d &#8211; m\u00eb than\u00eb nja dy miq q\u00eb ua lexova at\u00ebhere, nj\u00ebr\u00ebn nga ato e kam dhe n\u00eb akt-akuz\u00eb, kur m\u00eb d\u00ebnuan, nd\u00ebrsa emrin e N\u00ebn\u00eb Terez\u00ebs e d\u00ebgjova s\u00eb pari n\u00eb burg, ajo ishte e ndaluar t\u00eb vinte n\u00eb atdhe, edhe atdheun burg e kishin b\u00ebr\u00eb, t\u00eb shkuara t\u00eb (pa)harruara\u2026 por sot dua t\u00eb shkoj prap\u00eb n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e N\u00ebn\u00eb Terez\u00ebs n\u00eb Chicago, t\u00eb bisedojm\u00eb me motrat e saj, t\u00eb prek relike t\u00eb saj. E ngriti vet\u00eb at\u00eb sht\u00ebpi p\u00ebrmes veshtir\u00ebsish, keqkuptimesh e krimeve n\u00eb lagje. Por, ah, sa sht\u00ebpi dashurie hapi ajo n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb!<\/p>\n<p><strong>Visar Zhiti<\/strong><br \/>\n<strong>Chicago, 26 gusht 2024<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Visar ZHITI &#8211; N\u00ebn\u00eb Tereza dhe Migjeni &#8211; 26 gusht: n\u00eb k\u00ebt\u00eb dit\u00eb erdhi n\u00eb jet\u00eb nj\u00eb vog\u00eblushe q\u00eb do ta quanin Gonxhe e do t\u00eb b\u00ebhej Shenjtja N\u00ebn\u00eb Terez\u00eb dhe iku nga kjo jet\u00eb nj\u00eb poet shum\u00eb i ri, q\u00eb kishte zgjedhur si em\u00ebr letrar akronimin Migjeni. Murgesha dhe poeti. I dua t\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":87589,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-87587","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87587","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=87587"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87587\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/87589"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=87587"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=87587"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=87587"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}