{"id":88410,"date":"2024-09-07T10:43:56","date_gmt":"2024-09-07T10:43:56","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=88410"},"modified":"2024-09-07T10:43:56","modified_gmt":"2024-09-07T10:43:56","slug":"deklarata-e-forte-e-ambasadorit-te-shba-ne-nato-perendimi-nuk-po-mbeshtet-demokracine-ne-ballkan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/09\/07\/deklarata-e-forte-e-ambasadorit-te-shba-ne-nato-perendimi-nuk-po-mbeshtet-demokracine-ne-ballkan\/","title":{"rendered":"Deklarata e fort\u00eb e Ambasadorit t\u00eb SHBA n\u00eb NATO: Per\u00ebndimi nuk po mb\u00ebshtet demokracin\u00eb n\u00eb Ballkan"},"content":{"rendered":"<p>Ne, vazhdimisht, themi se po p\u00ebrpiqemi ta ndajm\u00eb Serbin\u00eb nga Rusia. [Presidenti i Serbis\u00eb, Aleksandar] Vu\u00e7iq pretendon se edhe ai e do k\u00ebt\u00eb, por se i duhet m\u00eb shum\u00eb koh\u00eb dhe hap\u00ebsir\u00eb, andaj luan n\u00eb t\u00eb dyja an\u00ebt\u201d, thot\u00eb p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb Kurt Volker, ish-ambasador i SHBA-s\u00eb n\u00eb NATO.<\/p>\n<p>\u201cKjo \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb SHBA-ja dhe Franca thon\u00eb se \u00ebsht\u00eb politik\u00eb e tyre &#8211; ne duhet ta ndajm\u00eb Serbin\u00eb nga Rusia. Por, ta arrish k\u00ebt\u00eb duke forcuar personin q\u00eb ruan marr\u00ebdh\u00ebniet midis <strong><a class=\"wsw__a\" href=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/a\/be-pye-ne-emer-te-kujt-flet-vulini-\/33107085.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Rusis\u00eb dhe Serbis\u00eb,<\/a><\/strong>duket se nuk ka shum\u00eb kuptim. N\u00ebn Vu\u00e7iqin, kemi par\u00eb forcimin e nacionalizmit serb, p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb minuar Malin e Zi, p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur [presidentin e Republik\u00ebs S\u00ebrpska] Millorad Dodik dhe p\u00ebr t\u00eb minuar Bosnje e Hercegovin\u00ebn&#8230;\u201d, thot\u00eb Volker.<\/p>\n<p>Sipas tij, Per\u00ebndimi \u00ebsht\u00eb duke u angazhuar m\u00eb shum\u00eb me presidentin serb, Aleksandar Vu\u00e7iq, teksa ngadal\u00eb \u00ebsht\u00eb duke humbur Bosnje e Hercegovin\u00ebn, Malin e Zi dhe Maqedonin\u00eb e Veriut.<\/p>\n<p>\u201cEkziston nj\u00eb shprehje n\u00eb SHBA, q\u00eb ne shpenzojm\u00eb m\u00eb shum\u00eb koh\u00eb p\u00ebr armiqt\u00eb sesa p\u00ebr miqt\u00eb. Vu\u00e7iq nuk \u00ebsht\u00eb armik, por ne shpenzojm\u00eb m\u00eb shum\u00eb koh\u00eb duke u marr\u00eb me marr\u00ebdh\u00ebniet me t\u00eb, sesa duke promovuar vlerat demokratike, institucionet dhe reformator\u00ebt n\u00eb pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor\u201d, thot\u00eb Volker.<\/p>\n<p><strong>Radio Evropa e Lir\u00eb: <\/strong>A \u00ebsht\u00eb marr\u00ebveshja e Serbis\u00eb me Franc\u00ebn p\u00ebr blerjen e avion\u00ebve luftarak\u00eb francez\u00eb \u201cRafale\u201d nj\u00eb kthes\u00eb strategjike e Beogradit, apo nj\u00eb marr\u00ebveshje e zakonshme tregtare?<\/p>\n<div class=\"content-floated overlap-md\" data-owner-ct=\"Article\" data-inline=\"False\">\n<div class=\"media-block also-read also-read--aside\">\u00c7ka i sjellin Serbis\u00eb avion\u00ebt francez\u00eb \u201cRafale\u201d?<\/div>\n<\/div>\n<p><strong>Kurt Volker: <\/strong>Le t\u00eb fillojm\u00eb nga ana franceze. N\u00ebse Franca mund t\u00eb shes\u00eb aeroplan\u00eb, ajo do ta b\u00ebj\u00eb k\u00ebt\u00eb. Prandaj, nuk \u00ebsht\u00eb politikisht e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr Franc\u00ebn. Ajo e sheh nga pik\u00ebpamja e biznesit. Asaj i p\u00eblqen ideja q\u00eb njer\u00ebzit t\u00eb blejn\u00eb avion\u00eb Rafale. Pra, \u00ebsht\u00eb thjesht biznes.<\/p>\n<p>Nga ana serbe, ka disa gj\u00ebra n\u00eb loj\u00eb. Mendoj se Vu\u00e7iq, n\u00eb thelb, po p\u00ebrpiqet ta shnd\u00ebrroj\u00eb Serbin\u00eb &#8211; le t\u00eb themi &#8211; n\u00eb nj\u00eb Rusi n\u00eb Ballkan. K\u00ebshtu, ta b\u00ebj\u00eb nj\u00eb komb dominues n\u00eb mesin e t\u00eb tjer\u00ebve n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor, q\u00eb luan me kart\u00ebn e minoritetit serb n\u00eb vende t\u00eb tjera, duke u mb\u00ebshtetur n\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe te Rusia, burimet e saj energjetike, Kisha Ortodokse Ruse&#8230;<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, ajo ende p\u00ebrpiqet t\u00eb ruaj\u00eb nj\u00eb far\u00eb lirie dhe pavar\u00ebsie. Pra, disa kontrata dhe marr\u00ebdh\u00ebnie me vende t\u00eb tjera e ndihmojn\u00eb Vu\u00e7iqin n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet me Rusin\u00eb. Ato e ndihmojn\u00eb, gjithashtu, q\u00eb ta portretizoj\u00eb Serbin\u00eb si m\u00eb t\u00eb orientuar drejt reformave sesa \u00ebsht\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Radio Evropa e Lir\u00eb:<\/strong> Ju that\u00eb se p\u00ebr pal\u00ebn franceze \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb marr\u00ebveshje biznesi. Por, \u00ebsht\u00eb edhe interes strategjik i Franc\u00ebs q\u00eb ta distancoj\u00eb Serbin\u00eb nga Rusia p\u00ebrmes zgjerimit t\u00eb BE-s\u00eb&#8230;<\/p>\n<p><strong>Kurt Volker:<\/strong> K\u00ebshtu thon\u00eb t\u00eb gjith\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb SHBA-ja thot\u00eb se \u00ebsht\u00eb politik\u00eb e saj. Kjo \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb Franca thot\u00eb se \u00ebsht\u00eb politik\u00eb e saj &#8211; ne duhet ta ndajm\u00eb Serbin\u00eb nga Rusia. Por, ta arrish k\u00ebt\u00eb duke forcuar personin q\u00eb ruan marr\u00ebdh\u00ebniet midis Rusis\u00eb dhe Serbis\u00eb, duket se nuk ka shum\u00eb kuptim.<\/p>\n<p>N\u00ebn Vu\u00e7iqin, kemi par\u00eb forcimin e nacionalizmit serb, p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb minuar Malin e Zi, p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur Millorad Dodikun, p\u00ebr t\u00eb minuar Bosnje e Hercegovin\u00ebn dhe p\u00ebr t\u00eb ndryshuar <strong><a class=\"wsw__a\" href=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/a\/kuvendi-maqedonas-voton-per-qeverine-e-re-ne-krye-me-mickoskin\/33005988.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Qeverin\u00eb n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut<\/a><\/strong>, e cila \u00ebsht\u00eb m\u00eb pak proevropiane.<\/p>\n<p>T\u00eb gjitha k\u00ebto jan\u00eb gj\u00ebra, n\u00eb t\u00eb cilat Vu\u00e7iq luan nj\u00eb rol t\u00eb madh n\u00eb prapasken\u00eb, e t\u00eb cilat shkojn\u00eb n\u00eb favor t\u00eb nacionalizmit serb. Edhe me Per\u00ebndimin luan duke th\u00ebn\u00eb: mir\u00eb, e dini, un\u00eb duhet t\u00eb <strong><a class=\"wsw__a\" href=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/a\/vullin-takon-putinin-ne-rusi\/33105518.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">bashk\u00ebpunoj me Rusin\u00eb<\/a><\/strong>, por premtoj se do t\u00eb vendos sanksione ndaj Rusis\u00eb. Ai e luan k\u00ebt\u00eb loj\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Radio Evropa e Lir\u00eb:<\/strong> Por, ka shum\u00eb d\u00ebshmi se ndikimi i Rusis\u00eb n\u00eb Serbi, n\u00eb fakt, po zvog\u00eblohet. Gjeografikisht, midis Rusis\u00eb dhe Serbis\u00eb ka shum\u00eb vende q\u00eb jan\u00eb an\u00ebtare t\u00eb NATO-s. K\u00ebshtu q\u00eb tani \u00ebsht\u00eb madje e pamundur q\u00eb arm\u00ebt ruse t\u00eb dor\u00ebzohen n\u00eb Serbi.<\/p>\n<p>S\u00eb dyti, Serbia nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb e varur nga gazi rus, sepse nuk mund ta importoj\u00eb at\u00eb nga Rusia, marr\u00eb parasysh situat\u00ebn aktuale.<\/p>\n<p>Dhe, s\u00eb treti, n\u00ebse i shikoni shifrat, shk\u00ebmbimi ekonomik midis Rusis\u00eb dhe Serbis\u00eb \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm disa p\u00ebr qind, nd\u00ebrsa me BE-n\u00eb \u00ebsht\u00eb pothuajse 70 p\u00ebr qind. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se Serbia \u00ebsht\u00eb ekonomikisht shum\u00eb e varur nga Bashkimi Evropian.A po k\u00ebrkon Rusia ta destabilizoj\u00eb Kosov\u00ebn p\u00ebrmes Serbis\u00eb?<\/p>\n<p><strong>Kurt Volker: <\/strong>\u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb se Serbia \u00ebsht\u00eb e varur kryesisht nga BE-ja sa i p\u00ebrket ekonomis\u00eb. Por, ajo ka ende nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie shum\u00eb m\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb me Rusin\u00eb sesa that\u00eb ju. Merreni gazin rus, p\u00ebr shembull. Nuk ka dyshim se gazi rus arrin n\u00eb Serbi.<\/p>\n<p><strong>Radio Evropa e Lir\u00eb:<\/strong> Nj\u00eb pjes\u00eb e gazit. Jo 100 p\u00ebr qind si\u00e7 ka qen\u00eb m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Kurt Volker:<\/strong> Jo 100 p\u00ebr qind, por ende b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr sasi serioze. Un\u00eb supozoj se 60 deri n\u00eb 70 p\u00ebr qind e gazit rus ende arrin n\u00eb Serbi, q\u00eb \u00ebsht\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse.<\/p>\n<p>Ndikimi i Kish\u00ebs Ortodokse Ruse n\u00eb Kish\u00ebn Ortodokse Serbe \u00ebsht\u00eb tep\u00ebr i fort\u00eb. Dhe, m\u00ebnyra se si Rusia mund ta ndihmoj\u00eb Serbin\u00eb p\u00ebr t\u00eb luajtur rolin e nj\u00eb faktori p\u00ebr\u00e7ar\u00ebs n\u00eb Ballkan, \u00ebsht\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb e \u00e7uditshme. K\u00ebshtu q\u00eb un\u00eb mendoj se Rusia ka ndikim t\u00eb madh n\u00eb Serbi dhe se Vu\u00e7iq po e p\u00ebrdor at\u00eb si atu n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet me Bashkimin Evropian dhe me Shtetet e Bashkuara.<\/p>\n<p>Dhe, si\u00e7 e thash\u00eb, ne vazhdimisht themi se po p\u00ebrpiqemi ta ndajm\u00eb Serbin\u00eb nga Rusia. Vu\u00e7iq pretendon se edhe ai e do k\u00ebt\u00eb, por se i duhet m\u00eb shum\u00eb koh\u00eb dhe hap\u00ebsir\u00eb, andaj luan n\u00eb t\u00eb dyja an\u00ebt.<\/p>\n<p><strong>Radio Evropa e Lir\u00eb: <\/strong>Ju keni qen\u00eb edhe i d\u00ebrguar i SHBA-s\u00eb n\u00eb Ukrain\u00eb. Keni th\u00ebn\u00eb se Serbia i shet Ukrain\u00ebs granata dhe municione t\u00eb tjera &#8211; sipas disa vler\u00ebsimeve &#8211; me vler\u00eb 800 milion\u00eb euro. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb e treta e sasis\u00eb totale t\u00eb granatave q\u00eb Evropa i d\u00ebrgon Ukrain\u00ebs. Si p\u00ebrshtatet e gjith\u00eb kjo n\u00eb k\u00ebt\u00eb peizazh?<\/p>\n<div data-owner-ct=\"Article\" data-inline=\"False\">\n<div class=\"media-block also-read\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ne, vazhdimisht, themi se po p\u00ebrpiqemi ta ndajm\u00eb Serbin\u00eb nga Rusia. [Presidenti i Serbis\u00eb, Aleksandar] Vu\u00e7iq pretendon se edhe ai e do k\u00ebt\u00eb, por se i duhet m\u00eb shum\u00eb koh\u00eb dhe hap\u00ebsir\u00eb, andaj luan n\u00eb t\u00eb dyja an\u00ebt\u201d, thot\u00eb p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb Kurt Volker, ish-ambasador i SHBA-s\u00eb n\u00eb NATO. \u201cKjo \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":88411,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-88410","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88410","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=88410"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88410\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/88411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=88410"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=88410"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=88410"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}